Luận văn thạc sĩ 2015 ảnh hưởng của hạn chế tài chính lên mối quan hệ phi tuyến giữa quản trị vốn luân chuyển và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp

H PHI TUY N GI A QU N TR V N LUÂN CHUY N VÀ

Tác gi xin cam đoan bài nghiên c u “ nh h ng c a h n ch tài chính lên m i quan h phi tuy n gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p ” là k t qu nghiên c u và làm vi c c a chính cá nhân tác gi d i s d n d t

c a Ti n S Nguy n Th Uyên Uyên – Gi ng viên Tr ng i H c Kinh T Thành

Ph H Chí Minh

H c viên

Lê ng Quang

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C CÁC T VI T T T

DANH M C CÁC B NG

TÓM T T 1

CH NG 1: GI I THI U TÀI 2

1.1 Lý do ch n đ tài 2

1.2 M c tiêu nghiên c u 3

1.3 Ph ng pháp và ph m vi nghiên c u 3

1.4 óng góp c a lu n v n 4

1.5 B c c c a lu n v n 4

CH NG 2: T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U TR C ÂY 6

CH NG 3: PH NG PHÁP VÀ D LI U NGHIÊN C U 22

3.1 C s d li u 22

3.2 Mô hình nghiên c u và các bi n 22

3.2.1 Mô hình nghiên c u m i quan h phi tuy n gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p 23

3.2.2 Mô hình nghiên c u nh h ng c a h n ch tài chính lên m i quan h phi tuy n gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p 29

3.3 Ph ng pháp nghiên c u 37

CH NG 4: K T QU NGHIÊN C U 40

4.1 Th ng kê mô t 40

4.2 Phân tích t ng quan 42

4.3 K t qu phân tích h i quy 46

tuy n gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p 51

CH NG 5: K T LU N 56

5.1 K t qu nghiên c u 56

5.2 H n ch c a Lu n v n và h ng nghiên c u ti p theo 56

5.2.1 H n ch c a Lu n v n 56

5.2.2 H ng nghiên c u ti p theo 58

TÀI LI U THAM KH O

PH L C

CCC Chu k luân chuy n ti n - Cash Conversion Cycle

DFC Bi n gi h n ch tài chính - Dummy Of Financial Constraint

EBIT Thu nh p tr c thu và lãi vay - Earnings Before Interest And

Taxes

EBITDA Thu nh p tr c thu , lãi vay và kh u hao - Earnings Before

Interest, Taxes, Depreciation and Amortization

GOP T l l i nhu n ho t đ ng g p - Gross Operating Profit

GROWTH C h i t ng tr ng - Opportunity Growth

NTC Chu k th ng m i thu n - Net Trade Cycle

ROA T su t sinh l i trên t ng tài s n - Return On Assets

ROE T su t sinh l i trên v n ch s h u - Return on equity

VIF H s phóng đ i ph ng sai - Variance Inflation Factor

B ng 2.1: T ng k t các nghiên c u tr c đây v m i quan h gi a qu n tr v n luân

chuy n và hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p 17

B ng 3.1 Nh ng nhân t tác đ ng đ n hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p 28

B ng 3.2 Các ch tiêu phân lo i m c đ h n ch tài chính c a doanh nghi p 35

B ng 4.1: Mô t th ng kê các bi n trong nghiên c u 40

B ng 4.2: Ma tr n t ng quan gi a các bi n nghiên c u 43

B ng 4.3: H s VIF và 1/VIF c a t ng bi n đ c l p 45

B ng 4.4: K t qu h i quy v m i quan h gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t đ ng c a các doanh nghi p 47

B ng 4.5 So sánh k t qu h i quy đ i v i k v ng c a Lu n v n v các nhân t tác đ ng lên hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p 50

B ng 4.6 K t qu h i quy v nh h ng c a h n ch tài chính lên m i quan h phi tuy n gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p 52

TÓM T T

Lu n v n này th c hi n phân tích d li u b ng c a 202 doanh nghi p phi tài chính

đ c niêm y t trên S Giao d ch Ch ng khoán Thành Ph H Chí Minh (HSX) và S Giao d ch Ch ng khoán Hà N i (HNX) trong giai đo n t n m 2006 đ n n m 2013,

nh m ki m đ nh tác đ ng c a h n ch tài chính lên m i quan h phi tuy n gi a qu n tr

v n luân chuy n và hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p Ph ng pháp c l ng

đ c s d ng trong Lu n v n là Two-Step Generalized Method Of Moments (GMM)

đ c c l ng theo Arellano và Bond (1991) K t qu nghiên c u đã tìm th y m i quan h phi tuy n (hình ch U ng c) gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t

đ ng c a doanh nghi p, ngh a là t n t i m t m c v n luân chuy n t i u mà t i đó các doanh nghi p có th cân b ng gi a chi phí và l i ích trong vi c qu n tr v n luân chuy n đ t i đa hoá hi u qu ho t đ ng cho các doanh nghi p Bên c nh đó, khi xem xét tác đ ng c a h n ch tài chính lên m i quan h phi tuy n này, k t qu nghiên c u cho th y các doanh nghi p có nhi u kh n ng ph i đ i m t v i h n ch tài chính h n

s có m c v n luân chuy n t i u th p h n so v i các doanh nghi p ít có kh n ng

ph i đ i m t v i h n ch tài chính

ch tài chính, chu k th ng m i thu n

CH NG 1: GI I THI U TÀI

1.1 Lý do ch n đ tƠi

V n luân chuy n là toàn b giá tr tài s n ng n h n c a doanh nghi p, là nh ng tài s n

g n li n v i chu k kinh doanh c a doanh nghi p Trong m i chu k kinh doanh, chúng chuy n hoá qua t t c các hình th c t ti n m t đ n hàng t n kho, kho n ph i thu và tr v hình thái ban đ u là ti n m t Theo đó, vi c đáp ng đ y đ nhu c u v n luân chuy n và thúc đ y nhanh chóng s chuy n hoá gi a các hình thái t n t i c a tài

s n ng n h n nh m gia t ng hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p là m t trong nh ng nhi m v quan tr ng c a nhà qu n tr doanh nghi p Các nhà qu n tr doanh nghi p

ph i xây d ng chính sách qu n tr v n luân chuy n sao cho không nh ng duy trì đ c

m c v n luân chuy n h p lý trong t ng th c ng nh m c v n luân chuy n cho t ng

b ph n c u thành mà còn ph i s d ng ngu n v n phù h p đ tài tr cho v n luân chuy n, có nh v y m i có th góp ph n làm gia t ng hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p

T i Vi t Nam, ph n l n các doanh nghi p v i đ c thù giá tr tài s n ng n h n chi m t

tr ng cao , đ c bi t hàng t n kho, trong khi đó ngu n tài tr bên ngoài ch y u là n

ng n h n, do kh n ng ti p c n ngu n tài tr dài h n t th tr ng v n r t h n ch nên khi các doanh nghi p th c hi n chi n l c qu n tr v n luân chuy n s ph i ph thu c

r t nhi u vào ngu n tài tr n i b và n ng n h n c bi t trong b i c nh kinh t h t

s c khó kh n do tác đ ng c a kh ng ho ng tài chính, làm cho s c c u th tr ng gi m

và lãi su t t ng cao, t đó làm nh h ng đ n ngu n tài tr n i b c ng nh t o ra

nh ng khó kh n cho doanh nghi p khi ti p c n ngu n tài tr bên ngoài Trong khi đó,

hi u qu c a các chi n l c qu n tr v n luân chuy n l i ch u nh h ng r t l n t vi c

s d ng ngu n v n c a doanh nghi p Chính vì v y, Lu n v n này đ c th c hi n

nh m làm rõ nh h ng c a h n ch tài chính lên m i quan h gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p, đ t đó giúp các nhà qu n tr doanh nghi p đ a ra các quy t đ nh qu n tr v n luân chuy n m t cách h p lý, góp ph n nâng cao hi u qu ho t đ ng cho các doanh nghi p

1.2 M c tiêu nghiên c u

M c tiêu c a bài nghiên c u nh m cung c p b ng ch ng th c nghi m v nh h ng

c a h n ch tài chính lên m i quan h phi tuy n gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u

qu ho t đ ng c a các doanh nghi p t i th tr ng Vi t Nam V i m c tiêu nghiên c u này các câu h i nghiên c u đ c đ t ra là:

Th nh t, các b ng ch ng th c nghi m trên th gi i v m i quan h gi a qu n tr v n luân chuy n v i hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p và nh h ng c a h n ch tài chính lên m i quan h này đã có nh ng k t lu n nh th nào?

Th hai, v n d ng k t qu th c nghi m c a nh ng nghiên c u này đ ki m đ nh xem

li u có m i quan h phi tuy n (hình ch U ng c) gi a qu n tr v n luân chuy n và

hi u qu ho t đ ng c a các doanh nghi p Vi t Nam, đ t đó t n t i m t m c v n luân chuy n t i u mà t i đó t i đa hoá hi u qu ho t đ ng cho các doanh nghi p Vi t Nam hay không?

Th ba, nh h ng c a h n ch tài chính lên m i quan h phi tuy n gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t đ ng c a các doanh nghi p Vi t Nam là nh th nào?

Ngu n d li u nghiên c u c a Lu n v n đ c l y t Website Công ty ch ng khoán

B o Vi t D li u nghiên c u bao g m d li u báo cáo tài chính đã đ c ki m toán, giá ch ng khoán và s l ng c phi u l u hành c a 202 doanh nghi p phi tài chính đang niêm y t trên hai sàn ch ng khoán là S Giao d ch Ch ng khoán Thành Ph H Chí Minh (HSX) và S Giao d ch Ch ng khoán Hà N i (HNX) Kho ng th i gian d

li u đ c thu th p là trong vòng 8 n m, t n m 2006 đ n n m 2013

D a vào ngu n d li u nêu trên, tác gi đã th c hi n Lu n v n theo ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng cùng v i s h tr c a ph n m m Stata 12.0 Lu n v n s d ng

d li u b ng và ph ng pháp Two-Step Generalized Method Of Moments (GMM)

đ c đ xu t b i Arellano và Bond (1991), v i m c tiêu ki m đ nh tác đ ng c a h n

ch tài chính lên m i quan h phi tuy n gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t

đ ng c a các doanh nghi p Vi t Nam

vi c gia t ng v n luân chuy n l i ch u nh h ng r t l n t vi c s d ng ngu n v n

c a doanh nghi p Vì v y, v m t kinh t xã h i tác gi mong r ng t các k t qu th c nghi m c a Lu n v n s giúp cho nh ng nhà qu n tr doanh nghi p Vi t Nam có th

đ a ra các quy t đ nh qu n tr v n luân chuy n m t cách h p lý, trên c s kh n ng

ti p c n ngu n v n c a doanh nghi p mình , đ t đó góp ph n nâng cao hi u qu ho t

đ ng cho các doanh nghi p Vi t Nam

Bên c nh đó, t i Vi t Nam ch đ qu n tr v n luân chuy n đã đ c r t nhi u các tác

gi nghiên c u nh ng nhìn chung nh ng nghiên c u này ch d ng l i m c đ nghiên

c u nh h ng c a các y u t liên quan đ n qu n tr v n luân chuy n đ n hi u qu

ho t đ ng c a các doanh nghi p Có r t ít các nghiên c u xem xét tác đ ng c a h n

ch tài chính lên m i quan h này là nh th nào Chính vì v y, v m t h c thu t đi m

m i trong Lu n v n này là xem xét m i quan h gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u

qu ho t đ ng c a doanh nghi p nh ng đ t d i tác đ ng c a h n ch tài chính t i th

tr ng Vi t Nam

1.5 B c c c a Lu n v n

K t c u c a Lu n v n bao g m 5 ch ng:

Ch ng 1: Gi i thi u đ tài, trong ch ng này tác gi s nêu lý do ch n đ tài, m c

tiêu nghiên c u, ph ng pháp và ph m vi nghiên c u c a Lu n v n, đóng góp và b

c c Lu n v n

Ch ng 2: T ng quan các nghiên c u tr c đây, trong ch ng này tác gi s trình

bày, t ng h p và đúc k t các b ng ch ng th c nghi m trên th gi i v s t n t i m i quan h phi tuy n gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t đ ng c a các doanh nghi p , đ t trong b i c nh h n ch tài chính

Ch ng 3: Ph ng pháp và d li u nghiên c u, trong ch ng này tác gi s trình bày

chi ti t ph ng pháp nghiên c u, mô hình nghiên c u, c s d li u, mô t các bi n

đ c l p, bi n ph thu c và bi n gi c a mô hình

Ch ng 4: K t qu nghiên c u, trong ch ng này tác gi s th c hi n các ki m đ nh

đ nh m minh ch ng cho m i quan h phi tuy n gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u

qu ho t đ ng c a các doanh nghi p Vi t Nam, và ti p t c xem xét m i quan h này

d i tác đ ng c a h n ch tài chính

Ch ng 5: K t lu n, trong ch ng này tác gi s đúc k t l i k t lu n c a bài nghiên

c u và đ a ra nh ng h n ch c a đ tài Chính t nh ng h n ch c a đ tài này dùng

đ làm ti n đ cho nh ng bài nghiên c u sau này

CH NG 2: T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U TR C ÂY

Các nhà nghiên c u trên th gi i đã ti p c n v n đ qu n tr v n luân chuy n theo nhi u xu h ng khác nhau: m t s tác gi nghiên c u nh ng nhân t tác đ ng đ n

qu n tr v n luân chuy n c a doanh nghi p, m t s tác gi nghiên c u tác đ ng c a

qu n tr v n luân chuy n đ n hi u qu ho t đ ng c a các doanh nghi p, g n đây n i lên h ng nghiên c u r t m i đó là nghiên c u xem t i m c v n luân chuy n nào thì doanh nghi p có th t i u hoá hi u qu ho t đ ng và h n ch tài chính có tác đ ng

nh th nào đ n m i quan h gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p

δiên quan đ n vi c ki m đ nh các y u t nh h ng đ n qu n tr v n luân chuy n có

th k đ n các nghiên c u Caballero, Teruel, Solano (2010) và Valipour, Moradi, Farsi (2012) M c dù các nghiên c u đ c th c hi n các qu c gia khác nhau nh ng k t

qu c a các nghiên c u đ u cho th y gi a kh n ng sinh l i c a doanh nghi p, đ c đánh giá thông qua t su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA) có m i quan h ngh ch chi u đ i v i chu k luân chuy n ti n i u này hàm ý r ng nh ng doanh nghi p có

kh n ng sinh l i càng cao thì chu k luân chuy n ti n càng th p i u này xu t phát

t th c t , nh ng doanh nghi p có kh n ng sinh l i càng cao thì s nh n đ c các kho n tín d ng th ng m i t nhà cung c p càng nhi u, t đó làm gi m chu k luân chuy n ti n c a doanh nghi p Nh v y, đã có b ng ch ng cho th y hi u qu ho t

đ ng có tác đ ng r t l n đ n qu n tr v n luân chuy n c a doanh nghi p hay nói cách khác là qu n tr v n luân chuy n có m i liên h m t thi t đ i v i giá tr doanh nghi p

và kh n ng sinh l i c a doanh nghi p

M đ u cho h ng nghiên c u này là Jose, Lancaster và Stevens N m 1996, Jose và các c ng s đã ti n hành ki m đ nh m i quan h gi a qu n tr v n luân chuy n và kh

n ng sinh l i c a doanh nghi p, b ng cách s d ng m u nghiên c u c a 2.718 doanh nghi p đ c l y t COMPUSTAT trong kho ng th i gian 1974 - 1993 K t qu th c nghi m đã tr ng ra b ng ch ng là chu k luân chuy n ti n có m i quan h ngh ch chi u v i kh n ng sinh l i c a doanh nghi p, đ c đánh giá thông qua ch tiêu t su t

sinh l i trên t ng tài s n (ROA) và ch tiêu t su t sinh l i trên v n ch s h u (ROE)

T đó cho th y, vi c rút ng n chu k luân chuy n ti n có th làm gia t ng kh n ng sinh l i c a doanh nghi p Do đó, các nhà qu n tr doanh nghi p có th t o ra giá tr cho c đông b ng cách đ a ra các chi n l c qu n tr v n luân chuy n h p lý

Ti p n i nghiên c u c a Jose và các c ng s là nghiên c u c a Wang (2002) Wang đã

ti n hành ki m đ nh m i quan h gi a qu n tr thanh kho n và hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p M u nghiên c u bao g m 1.555 doanh nghi p Nh t B n và 379 doanh nghi p ài δoan K t qu th c nghi m cho th y nh ng doanh nghi p có ch s Tobin ’s q>1 s có chu k luân chuy n ti n ng n h n so v i nh ng doanh nghi p có ch

s Tobin ’s q<1 T đó, bài nghiên c u đ a ra k t lu n r ng vi c gi m chu k luân chuy n ti n có th làm gia t ng hi u qu ho t đ ng cho doanh nghi p B i vì, v i m t chu k luân chuy n ti n th p s cho phép các nhà qu n tr doanh nghi p t i thi u hoá

vi c n m gi các tài s n kém hi u qu nh ti n m t và ch ng khoán th tr ng Ngoài

ra, v i m t chu k luân chuy n ti n th p thì doanh nghi p ch c n duy trì m t m c vay

n ng n h n th p là đ đ có th duy trì đ tính thanh kho n cho doanh nghi p Cu i cùng, v i m t chu k luân chuy n ti n th p s giúp doanh nghi p t o ra giá tr dòng

ti n ròng cao h n

Cùng v i h ng nghiên c u m i quan h gi a qu n tr v n luân chuy n và kh n ng sinh l i, Deloof (2003) đã s d ng m u 1.009 doanh nghi p t i B trong kho ng th i gian 1992 – 1996 đ ki m đ nh m i quan h gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu

ho t đ ng c a doanh nghi p K t qu th c nghi m đã tìm th y m i quan h ngh ch chi u và có ý ngh a v m t th ng kê gi a k thu ti n, ngày l u kho và k ph i tr đ i

v i kh n ng sinh l i c a doanh nghi p đ c đánh giá thông qua t l thu nh p ho t

đ ng g p Nghiên c u ch ra r ng các nhà qu n tr doanh nghi p có th gia t ng kh

n ng sinh l i c a doanh nghi p b ng cách gi m k thu ti n và ngày l u kho đ n m c

t i thi u có th B i vì, m c dù vi c gia t ng các kho n tín d ng th ng m i và hàng

t n kho có th giúp doanh nghi p gia t ng doanh s bán hàng Tuy nhiên, khi gia t ng các kho n tín d ng th ng m i và hàng t n kho đ ng ngh a v i vi c doanh nghi p

bu c ph i gia t ng ngu n tài tr b sung, làm gia t ng chi phí s d ng v n i u này

có th làm gi m kh n ng sinh l i c a doanh nghi p Ngoài ra, k t qu nghiên c u còn cho th y gi a k ph i tr và kh n ng sinh l i c a doanh nghi p có m i quan h

ngh ch chi u, đi u này phù h p v i quan đi m cho r ng các doanh nghi p có kh n ng

sinh l i th p th ng m t th i gian lâu h n đ thanh toán nh ng kho n n c a mình

B sung thêm vào k t qu nghiên c u c a Deloof (2003) là nghiên c u c a Lazaridis

và Tryfonidis (2006) Khi đi u tra m i quan h gi a qu n tr v n luân chuy n và kh

n ng sinh l i c a các doanh nghi p Hy L p v i m u nghiên c u bao g m 131 doanh nghi p niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Athens trong kho ng th i gian 2001-

2004, k t qu th c nghi m cho th y k thu ti n có m i quan h ngh ch chi u đ i v i

kh n ng sinh l i c a doanh nghi p, đ c đánh giá thông qua t l l i nhu n ho t đ ng

g p T đây cho th y nh ng doanh nghi p nào b khách hàng chi m d ng v n càng lâu thì kh n ng sinh l i c a doanh nghi p đó càng th p ng th i, k t qu th c nghi m còn cho th y gi a kh n ng sinh l i c a doanh nghi p và k ph i tr có m i quan h ngh ch chi u i u này phù h p v i quan đi m cho r ng các doanh nghi p có kh n ng sinh l i th p th ng m t th i gian lâu h n đ thanh toán các kho n n cho nhà cung

c p Ngoài ra, k t qu th c nghi m còn tìm th y m i quan h ngh ch chi u gi a chu k luân chuy n ti n và kh n ng sinh l i c a doanh nghi p i u này cho th y các nhà

qu n tr doanh nghi p có th gia t ng kh n ng sinh l i c a doanh nghi p b ng cách

qu n lý hi u qu chu k luân chuy n ti n và duy trì t ng thành ph n nh kho n ph i thu, kho n ph i tr và hàng t n kho m t m c t i u có th

M t n m sau, n m 2007 García-Teruel và Martínez-Solano khi s d ng m u nghiên

c u 8.872 doanh nghi p v a và nh c a Tây Ban Nha trong kho ng th i gian 1996 –

2002 đ ki m đ nh tác đ ng c a qu n tr v n luân chuy n lên kh n ng sinh l i c a doanh nghi p García-Teruel và c ng s đã tìm th y k thu ti n và k l u kho có m i quan h ngh ch chi u v i kh n ng sinh l i c a các doanh nghi p v a và nh i u này cho th y các nhà qu n tr doanh nghi p có th t o ra giá tr cho các c đông b ng cách gi m th i gian luân chuy n hàng t n kho và k thu ti n bình quân K t lu n t bài

nghiên c u còn cho th y vi c qu n lý hi u qu chu k luân chuy n ti n m c t i thi u

h p lý có th giúp t o ra giá tr cho doanh nghi p

C ng trong n m 2007, Raheman và Nasr khi nghiên c u tác đ ng c a qu n tr v n luân chuy n lên kh n ng sinh l i c a doanh nghi p Pakistan, đã s d ng m u nghiên

c u bao g m 94 doanh nghi p niêm y t trên s giao d ch ch ng khoán Karachi trong giai đo n 1999 – 2004 K t qu th c nghi m cho th y các thành ph n qu n tr v n luân chuy n bao g m k thu ti n, k l u kho và chu k luân chuy n ti n có m i quan h ngh ch chi u đ i v i kh n ng sinh l i c a doanh nghi p, đ c đánh giá thông qua t

l l i nhu n ho t đ ng ròng T k t qu c a bài nghiên c u cho th y, các nhà qu n tr doanh nghi p có th gia t ng kh n ng sinh l i c a doanh nghi p b ng cách gi m k thu ti n và gi m m c d tr hàng t n kho đ n m c t i thi u h p lý H n n a, k t qu

th c nghi m cho th y quy mô doanh nghi p, đ c đánh giá thông qua logarit t nhiên

c a doanh thu thu n có m i quan h cùng chi u đ i v i kh n ng sinh l i c a doanh nghi p Tuy nhiên, k t qu th c nghi m cho th y gi a t l đòn b y tài chính và kh

n ng sinh l i c a doanh nghi p l i có m i quan h ngh ch chi u

N i dài thêm nghiên c u v ch đ m i quan h gi a qu n tr v n luân chuy n và kh

n ng sinh l i c a doanh nghi p là nghiên c u c a Gill, Biger và Mathur đ c th c

hi n n m 2010 Thông qua vi c s d ng m u nghiên c u c a 88 doanh nghi p Hoa K

đ c niêm y t trên sàn giao d ch ch ng khoán New York thu c 5 l nh v c khác nhau

là Thi t B Y T , Công Nghi p, Hoá Ch t, N ng δ ng và Th c Ph m trong kho ng

th i gian 2005 – 2007 Gill và các c ng s đã cho th y k thu ti n có m i quan h ngh ch chi u đ i v i kh n ng sinh l i c a doanh nghi p, theo đó các nhà qu n tr doanh nghi p có th gia t ng kh n ng sinh l i c a doanh nghi p b ng cách gi m k thu ti n đ n m c t i thi u h p lý Tuy nhiên, gi a kh n ng sinh l i c a doanh nghi p

và chu k luân chuy n ti n l i có m i quan h cùng chi u, đi u này cho th y vi c kéo dài chu k kinh doanh có th giúp doanh nghi p gia t ng kh n ng sinh l i Vì v y, các nhà qu n tr doanh nghi p có th t o ra giá tr cho c đông b ng cách đ a ra các chi n

l c qu n tr v n luân chuy n m t cách h p lý

Trong khi đó, Hu nh ông Ph ng và Su (2010) l i tìm th y m i quan h ngh ch chi u gi a kh n ng sinh l i c a doanh nghi p và chu k luân chuy n ti n c a các doanh nghi p Vi t Nam th i k 2006 – 2008 Theo đó, các nhà qu n tr doanh nghi p

có th t o ra giá tr cho doanh nghi p b ng cách gi m chu k luân chuy n ti n đ n

m c t i thi u h p lý Ngoài ra, k t qu h i quy còn cho th y m i t ng quan ngh ch chi u gi a k thu ti n bình quân và k l u kho bình quân đ i v i kh n ng sinh l i c a doanh nghi p, t đây các nhà qu n tr doanh nghi p có th gia t ng kh n ng sinh l i

c a doanh nghi p b ng cách gi m k thu ti n và gi m m c d tr hàng t n kho đ n

m c t i thi u h p lý H n n a, bài nghiên c u này c ng cho th y nh ng doanh nghi p càng trì hoãn thanh toán cho các ch n thì kh n ng sinh l i c a doanh nghi p đó càng cao Cu i cùng, các nhà qu n tr doanh nghi p có th t o ra giá tr cho các c đông b ng cách duy trì chu k luân chuy n ti n và các thành ph n c a chu k luân chuy n ti n m t cách h p lý

C ng trong n m 2010, Mathuva khi nghiên c u nh h ng c a các thành ph n qu n tr

v n luân chuy n lên kh n ng sinh l i c a các doanh nghi p Kenya t m u c a 30 doanh nghi p đ c niêm y t trên sàn giao d ch ch ng khoán Nairobi trong giai đo n

1993 – 2008 Mathuva đã k t lu n: (1) m t doanh nghi p có th t o ra giá tr cho các

c đông b ng cách gi m k thu ti n, ngh a là nh ng doanh nghi p nào thu h i ti n t khách hàng càng nhanh thì kh n ng sinh l i càng cao; (2) các nhà qu n tr doanh

nghi p có th t o ra giá tr cho c đông b ng cách gia t ng m c d tr hàng t n kho

c a doanh nghi p đ n m t m c h p lý i u này xu t phát t th c t , nh ng doanh nghi p nào có m c d tr hàng t n kho h p lý s tránh đ c nh ng t n th t đ n t tình tr ng thi u h t nguyên v t li u trong s n xu t và giúp gi m thi u r i ro t vi c đánh m t các kho n doanh thu ngoài d ki n n u nhu c u c a khách hàng t ng cao đ t

ng t; (3) các nhà qu n tr doanh nghi p có th t o ra giá tr cho các c đông b ng cách

t ng k ph i tr i u này hàm ý, vi c t n d ng nh ng kho n tín d ng th ng m i t nhà cung c p có th giúp doanh nghi p gia t ng kh n ng sinh l i

D a theo mô hình đ nh giá c b n c a Faulkender và Wang (2006), các tác gi Kieschnick, LaPlante và Moussawi (2011) đã ti n hành ki m đ nh m i quan h gi a

giá tr tài s n c đông và qu n tr v n luân chuy n Bài nghiên c u s d ng m u bao

g m 3.986 doanh nghi p t i Hoa K trong kho ng th i gian 1990 - 2006 K t qu th c nghi m cho th y: (i) m t đô la đ u t t ng thêm trong v n luân chuy n s có giá tr

th p h n so v i m t đô la t ng thêm trong vi c n m gi ti n m t; (ii) gia t ng v n luân chuy n s làm gi m giá tr doanh nghi p, đi u này có th xu t phát t vi c gia t ng

v n luân chuy n, đ ng ngh a doanh nghi p bu c ph i gia t ng ngu n tài tr , làm gia

t ng chi phí s d ng v n H n n a, n u doanh nghi p s d ng n đ tài tr cho vi c gia t ng v n luân chuy n này có th d n đ n gia t ng chi phí ki t qu tài chính, làm

t ng nguy c phá s n doanh nghi p; (iii) gia t ng đ u t m t đô la trong các kho n

ph i thu s có tác đ ng l n h n so v i m t đô la gia t ng trong hàng t n kho

C ng trong n m 2011, Nobanee, Abdullatif và AlHajjar khi s d ng m u nghiên c u

c a 2.318 doanh nghi p niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Tokyo trong kho ng

th i gian 1990 – 2004, đã cho th y gi a kh n ng sinh l i c a doanh nghi p và chu k luân chuy n ti n có m i quan h ngh ch chi u Theo đó các nhà qu n tr doanh nghi p

có th gia t ng kh n ng sinh l i c a doanh nghi p b ng cách rút ng n chu k luân chuy n ti n đ n m c t i thi u h p lý Chu k luân chuy n ti n có th rút ng n b ng cách gi m k l u kho thông qua vi c đ y nhanh quá trình s n xu t, ho c gi m k thu

ti n thông qua vi c tích c c thu h i các kho n ph i thu t khách hàng, ho c t ng k

ph i tr thông qua vi c trì hoãn thanh toán các kho n ph i tr cho các nhà cung c p

Trong khi đó, Akinlo và Olufisayo (2011) l i tìm th y m i quan h cùng chi u gi a k

l u kho, k thu ti n và chu k luân chuy n ti n đ i v i kh n ng sinh l i c a doanh nghi p khi ki m đ nh m i quan h gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t

đ ng c a 66 doanh nghi p Nigerian th i k 1999 – 2007 Theo đó các nhà qu n tr doanh nghi p có th t o ra giá tr cho các c đông b ng cách gia t ng c p tín d ng

th ng m i cho khách hàng và gia t ng d tr hàng t n kho đ n m c h p lý có th

H n n a, k t qu th c nghi m còn cho th y gi a k ph i tr và kh n ng sinh l i c a doanh nghi p có m i quan h ngh ch chi u, đi u này xu t phát t th c t nh ng doanh nghi p có kh n ng sinh l i th p th ng m t nhi u th i gian h n đ thanh toán cho các

ch n

i ng c v i k t qu ki m đ nh c a Akinlo và c ng s (2011) là nghiên c u c a Sharma và Kumar (2011) K t qu th c nghi m tìm th y m i quan h ngh ch chi u

gi a k l u kho và kh n ng sinh l i c a doanh nghi p, đ c đánh giá thông qua t

su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA) i u này hàm ý v i các nhà qu n tr doanh nghi p r ng đ gia t ng kh n ng sinh l i c a doanh nghi p c n gi m m c d tr hàng

t n kho đ n m c t i thi u h p lý Tuy nhiên, k t qu th c nghi m l i cho th y gia t ng

k thu ti n có tác đ ng làm t ng kh n ng sinh l i c a doanh nghi p, đi u này xu t

phát t vi c n n kinh t n đã đ c t do hoá trong nh ng n m 1990, d n đ n các công ty đa qu c gia t đ vào n Do đó, s n ph m và d ch v c a các doanh nghi p n r t khó c nh tranh v i nh ng đ i th này, vì v y đ nâng cao s c c nh tranh bu c các doanh nghi p n ph i gia t ng c p tín d ng th ng m i cho khách hàng nh m duy trì th ph n Ngoài ra, k t qu th c nghi m còn cho th y k ph i tr có

m i quan h ngh ch chi u đ i v i kh n ng sinh l i c a doanh nghi p, đi u này phù

h p v i quan đi m cho r ng các doanh nghi p có kh n ng sinh l i th p thì th ng

m t th i gian lâu h n đ thanh toán nh ng kho n n c a mình

M t n m sau, c ng nghiên c u v m i quan h gi a qu n tr v n luân chuy n và kh

n ng sinh l i c a các doanh nghi p Singapore Mansoori và Muhammad (2012) thông qua vi c s d ng m u nghiên c u c a 92 doanh nghi p niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Singapore trong giai đo n 2004 - 2011 K t qu th c nghi m tìm th y m i quan

h ngh ch chi u gi a chu k luân chuy n ti n và các thành ph n c a chu k luân chuy n ti n nh k thu ti n, k l u kho và k ph i tr đ i v i kh n ng sinh l i c a doanh nghi p, đ c đánh giá thông qua t su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA) Theo

đó, các nhà qu n tr doanh nghi p có th t o ra giá tr cho ch s h u thông qua vi c

gi m chu k luân chuy n ti n, k thu ti n và k l u kho đ n m c t i thi u h p lý

Gi a k ph i tr ng i bán và kh n ng sinh l i c a doanh nghi p có m i quan h ngh ch chi u, đi u này có th xu t phát t vi c trì hoãn thanh toán cho các nhà cung

c p có th d n đ n t n h i danh ti ng c a doanh nghi p, t đó làm gi m kh n ng sinh

l i c a doanh nghi p

Tauringana và Afrifa (2013) s d ng m u nghiên c u bao g m 133 doanh nghi p v a

và nh thu c V ng qu c Anh trong kho ng th i gian 2005 - 2009, nh m nghiên c u

t m quan tr ng c a qu n lý v n luân chuy n đ i v i kh n ng sinh l i c a các doanh

nghi p K t qu th c nghi m tìm th y m i quan h ngh ch chi u gi a k thu ti n đ i

v i kh n ng sinh l i c a doanh nghi p v a và nh , đ c đánh giá thông qua t su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA) Bài nghiên c u ch ra r ng vi c gia t ng tín d ng

th ng m i cho khách hàng d n đ n làm gi m kh n ng sinh l i c a doanh nghi p

i u này có th xu t phát t th c t , vi c gia t ng tín d ng th ng m i cho khách hàng, đ ng ngh a doanh nghi p bu c ph i gia t ng các ngu n tài tr , làm gia t ng chi

phí s d ng v n Ngoài ra, đ tài tr cho vi c gia t ng này, doanh nghi p đã ph i yêu

c u các nhà cung c p m r ng các kho n tín d ng th ng m i, tuy nhiên vi c này l i làm phát sinh chi phí tr ch m , đ ng th i doanh nghi p c ng m t các kho n chi t kh u

th ng m i t nhà cung c p Ngoài ra, k t qu th c nghi m còn cho th y gi a k ph i

tr và kh n ng sinh l i c a doanh nghi p có m i quan h ngh ch chi u i u này có

th xu t phát t vi c, khi doanh nghi p trì hoãn thanh toán các kho n n s làm t n h i

đ n m i quan h th ng m i đ i v i nhà cung c p, n u vi c này kéo dài còn có th d n

đ n vi c nhà cung c p ng ng giao hàng cho doanh nghi p, làm cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p r i vào tình tr ng đình tr

N m 2014, Muscettola khi đi u tra m i quan h gi a chu k luân chuy n ti n và kh

n ng sinh l i c a doanh nghi p b ng cách s d ng m u 4.226 doanh nghi p v a và

nh c a Ý đã tìm th y m i quan h cùng chi u gi a k thu ti n và kh n ng sinh l i

c a doanh nghi p, đ c đánh giá thông qua t l EBITDA trên doanh thu thu n Theo

đó, các nhà qu n tr doanh nghi p có th gia t ng hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p

b ng cách gia t ng k thu ti n i u này có th xu t phát t th c t t vi c gia t ng tín

d ng th ng m i giúp doanh nghi p gia t ng doanh s bán hàng, đ ng th i c ng giúp

c i thi n m i quan h và t o n t ng t t đ i v i khách hàng H n n a, k t qu th c nghi m còn tìm th y gi a k ph i tr và kh n ng sinh l i c a doanh nghi p có m i quan h cùng chi u i u này cho th y vi c t n d ng các kho n tín d ng th ng m i

c a nhà cung c p có th giúp doanh nghi p nâng cao kh n ng sinh l i

Trong khi đó, khi ki m đ nh m i quan h gi a qu n tr v n luân chuy n và kh n ng sinh l i c a các doanh nghi p Vi t Nam, Nguy n Th Uyên Uyên và T Th Kim Thoa

đã s d ng m u nghiên c u 208 doanh nghi p niêm y t trên S Giao d ch Ch ng khoán TP.HCM (HOSE) và S Giao d ch Ch ng khoán Hà N i (HNX) trong giai đo n

2006 - 2012 K t qu nghiên c u cho th y các doanh nghi p có th gia t ng kh n ng sinh l i c a mình b ng cách rút ng n k thu ti n, k l u kho và k ph i tr T đây cho th y gi m k ph i thu, k l u kho và k ph i tr s làm t ng kh n ng thanh kho n cho doanh nghi p, nh đó tác đ ng tích c c đ n v th tài chính c a công ty M t khác,

qu n tr v n luân chuy n t t có th giúp phát tri n các hình th c tài tr khác b i vì các

t ch c tín d ng, nh ng ng i s xem xét và đánh giá c c u b n cân đ i k toán c a công ty khi đ a ra quy t đ nh tài tr s đ u t thêm vào nh ng công ty có v th tài chính m nh và rút b t v n ho c gi m cho vay v i nh ng công ty có v th tài chính không t t Bên c nh đó, k t qu nghiên c u c ng cho th y vi c t i u hoá chu k luân chuy n ti n, hay nói khác đi qu n tr v n luân chuy n m t cách có hi u qu , ban qu n

tr công ty có th c i thi n kh n ng sinh l i cho công ty

G n đây nh t n m 2014, Baños-Caballero, García-Teruel và Martínez-Solano s d ng

m u nghiên c u c a 258 doanh nghi p thu c V ng qu c Anh trong giai đo n 2001 –

2007, ki m đ nh m i quan h gi a qu n tr v n luân chuy n và kh n ng sinh l i c a các doanh nghi p nh ng đ t d i tác đ ng c a h n ch tài chính K t qu th c nghi m tìm th y m i quan h phi tuy n (hình ch U ng c) gi a qu n tr v n luân chuy n và

hi u qu ho t đ ng c a các doanh nghi p, ch ng t có t n t i m t m c v n luân

chuy n t i u mà t i đó x y ra s cân b ng gi a chi phí và l i ích trong vi c qu n tr

v n luân chuy n đ t i đa hoá hi u qu ho t đ ng cho các doanh nghi p Bài nghiên

c u còn phát hi n các doanh nghi p đang ph i đ i v i h n ch tài chính có m c v n luân chuy n t i u th p h n so v i các doanh nghi p ít ph i đ i m t v i h n ch tài chính

Nhìn chung, k t qu th c nghi m t các bài nghiên c u t r c đây hình thành nên hai

xu h ng trong qu n tr v n luân chuy n:

Xu h ng th nh t cho r ng vi c gia t ng v n luân chuy n có th làm t ng hi u qu

ho t đ ng c a doanh nghi p u tiên, xu h ng này cho r ng vi c gia t ng hàng t n kho có th giúp doanh nghi p gia t ng hi u qu ho t đ ng Khi doanh nghi p đ t mua nguyên v t li u v i s l ng l n, tuy làm gia t ng l ng hàng t n kho bình quân

nh ng doanh nghi p s đ c nh n các kho n chi t kh u t nhà cung c p H n n a, khi giá c nguyên v t li u t ng cao đ t ng t thì vi c d tr l ng l n hàng t n kho nguyên

v t li u s đ m b o doanh nghi p luôn đ c cung ng v t t v i m t chi phí n đ nh Ngoài ra, khi doanh nghi p d tr l ng t n kho d i d ng thành ph m t ng đ i l n

h n so v i m c tiêu th bình quân d ki n, thì l ng hàng t n kho thành ph m v t

m c này có th giúp doanh nghi p gi m thi u r i ro t vi c đánh m t các kho n doanh thu ngoài d ki n n u nhu c u t ng cao đ t ng t Và khi doanh nghi p ch n m gi

m t l ng hàng t n kho thành ph m nh r t d r i vào tình tr ng b thi u hàng, không

th giao hàng cho khách hàng đúng h n, t đây có th làm gi m uy tín c a doanh nghi p và s làm m t các đ n tái đ t hàng t đ i tác Th hai, vi c gia t ng tín d ng

th ng m i có th giúp doanh nghi p gia t ng doanh s bán hàng khi khách hàng yêu

c u c n th i gian đ xác minh ch t l ng hàng hoá H n n a, vi c gia t ng tín d ng

th ng m i s giúp doanh nghi p gi đ c m i quan h t t đ i v i khách hàng, t đó giúp doanh nghi p có đ c nhi u các đ n đ t hàng h n Cu i cùng, xu h ng này cho

r ng vi c gi m k ph i tr có th giúp doanh nghi p gia t ng hi u qu ho t đ ng Khi doanh nghi p th c hi n thanh toán s m cho các nhà cung c p s giúp doanh nghi p

nh n đ c các kho n chi t kh u th ng m i H n n a, khi doanh nghi p trì hoãn thanh toán cho các nhà cung c p s làm t n h i đ n m i quan h th ng m i gi a nhà cung c p và doanh nghi p và n u vi c này còn kéo dài s khi n nhà cung c p ng ng giao hàng, làm cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p r i vào tình tr ng đình tr

Thêm vào đó, xu h ng th hai cho r ng khi v n luân chuy n c a doanh nghi p đã

m c quá cao, thì vi c gia t ng v n luân chuy n l i góp ph n làm gi m hi u qu ho t

đ ng c a doanh nghi p B i vì, khi gia t ng v n luân chuy n bu c doanh nghi p ph i gia t ng ngu n tài tr b sung, làm gia t ng chi phí tài tr Trong khi đó, b t cân x ng thông tin gi a doanh nghi p và th tr ng v n d n đ n chênh l ch gi a chi phí c a ngu n tài tr bên ngoài và chi phí c a ngu n tài tr n i b T vi c thi u thông tin nên

th tr ng v n th ng đánh giá th p giá tr doanh nghi p c ng nh các d án doanh nghi p đang th c hi n, làm cho chi phí c a ngu n tài tr bên ngoài cao h n so chi phí

c a ngu n tài tr n i b Khi v n luân chuy n c a doanh nghi p đang m c th p thì

vi c gia t ng v n luân chuy n đ c th c hi n b ng ngu n tài tr n i b v i m c chi phí tài tr th p, t đó có th góp ph n tác đ ng tích c c lên hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p Tuy nhiên, khi v n luân chuy n c a doanh nghi p đã m c quá cao thì

vi c gia t ng v n luân chuy n bu c ph i th c hi n b ng các ngu n tài tr bên ngoài

v i chi phí tài tr cao h n, t đó có th góp ph n làm gi m hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p H n n a, n u doanh nghi p s d ng n đ tài tr cho vi c gia t ng v n luân chuy n này thì có th làm gia t ng chi phí ki t qu tài chính, làm t ng nguy c phá s n doanh nghi p (Kieschnick và c ng s , 2011)

T hai xu h ng trên, Lu n v n nh n th y vi c gia t ng v n luân chuy n có th giúp

làm gia t ng hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p nh ng ch đ n m t m c v n luân chuy n nh t đ nh nào đó N u v n luân chuy n c a doanh nghi p v t quá m c này thì vi c gia t ng v n luân chuy n l i có th làm gi m hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p Và t đây hình thành nên m i quan h phi tuy n (hình ch U ng c) gi a

qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p Chính vì v y, lu n

v n ki m đ nh li u có hay không m i quan h phi tuy n (hình ch U ng c) gi a qu n

tr v n luân chuy n và hi u qu ho t đ ng c a các doanh nghi p Vi t Nam, t đó t n

t i m t m c v n luân chuy n t i u đ t i đa hoá hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p

Nh ng doanh nghi p v i ngu n tài tr n i b d i dào thì chi phí s d ng v n th p, v y nên vi c gia t ng v n luân chuy n có th góp ph n tác đ ng tích c c lên hi u qu ho t

đ ng c a doanh nghi p Tuy nhiên, nh ng doanh nghi p đang g p ph i h n ch tài chính v i ngu n tài tr n i b h n h p, đ gia t ng v n luân chuy n doanh nghi p

bu c ph i gia t ng ngu n tài tr b sung t bên ngoài v i chi phí s d ng v n cao h n,

t đó có th góp ph n làm gi m hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p Do đó, đ i v i doanh nghi p đang g p ph i h n ch tài chính khi gia t ng v n luân chuy n s ph i

m t chi phí cao h n so v i doanh nghi p ít g p ph i h n ch tài chính i u này d n

đ n m c v n luân chuy n t i u c a nh ng doanh nghi p đang ph i đ i m t v i h n

ch tài chính s th p h n so v i nh ng doanh nghi p đang ít ph i đ i m t v i h n ch tài chính Nh m đánh giá li u nh ng nh n đ nh trên có phù h p khi áp d ng vào th c

ti n nghiên c u Vi t Nam Lu n v n đã th c hi n ki m đ nh nh h ng c a h n ch tài chính lên m i quan h phi tuy n gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t

đ ng c a doanh nghi p đ giúp nhà qu n tr doanh nghi p đ a ra các chi n l c qu n

tr v n luân chuy n h p lý, trên c s kh n ng ti p c n ngu n v n c a doanh nghi p mình, nh m m c đích t i đa hoá hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p

Caballero, Teruel và Solano

(2010) Tây Ban Nha

Nh ng doanh nghi p có kh n ng sinh l i càng cao thì

s nh n đ c các kho n tín d ng th ng m i t nhà cung c p càng nhi u, t đó làm gi m chu k luân chuy n ti n c a doanh nghi p

Valipour, Moradi và Farsi

(2012) Iran

Nh ng doanh nghi p có kh n ng sinh l i cao nh vào

kh n ng th ng l ng t t v i khách hàng và nhà cung c p, s làm gi m k thu ti n và t ng k ph i tr Jose, Lancaster và Stevens

(1996) Compustat

Vi c rút ng n chu k luân chuy n ti n có th làm gia

t ng kh n ng sinh l i c a doanh nghi p

Wang (2002)

Nh t B n và ài loan

Gi m chu k luân chuy n ti n có th làm t ng hi u

qu ho t đ ng c a doanh nghi p

Deloof (2003)

B

Các nhà qu n tr doanh nghi p có th gia t ng kh

n ng sinh l i cho doanh nghi p b ng cách gi m k thu

ti n và ngày l u kho đ n m c t i thi u có th Các doanh nghi p có kh n ng sinh l i th p th ng

m t th i gian lâu h n đ thanh toán nh ng kho n n

c a mình

Lazaridis và Tryfonidis

(2006) Hy L p

Nh ng doanh nghi p nào b khách hàng chi m d ng

v n càng lâu thì kh n ng sinh l i c a doanh nghi p

đó càng th p

Các doanh nghi p có kh n ng sinh l i th p th ng

m t th i gian lâu h n đ thanh toán các kho n n cho nhà cung c p

Teruel và Solano (2007)

Tây Ban Nha

Các nhà qu n tr doanh nghi p có th t o ra giá tr cho các c đông b ng cách gi m th i gian luân chuy n hàng t n kho và k thu ti n bình quân

Qu n lý hi u qu chu k luân chuy n ti n m c t i thi u h p lý có th giúp t o ra giá tr cho doanh nghi p

Raheman và Nasr (2007)

Pakistan

Các nhà qu n tr doanh nghi p có th gia t ng kh

n ng sinh l i c a doanh nghi p b ng cách gi m k thu

ti n và gi m m c d tr hàng t n kho đ n m c t i thi u h p lý

Gill, Biger và Mathur (2010)

Hoa k

Các nhà qu n tr doanh nghi p có th gia t ng kh

n ng sinh l i c a doanh nghi p b ng cách gi m k

ph i thu đ n m c t i thi u h p lý

Vi c kéo dài chu k kinh doanh có th giúp doanh nghi p gia t ng kh n ng sinh l i

Các nhà qu n tr doanh nghi p có th gia t ng kh

n ng sinh l i c a doanh nghi p b ng cách gi m k thu

ti n và gi m m c d tr hàng t n kho đ n m c t i thi u h p lý

Nh ng doanh nghi p càng trì hoãn thanh toán cho các

ch n thì kh n ng sinh l i c a doanh nghi p đó càng cao

Mathuva (2010)

Kenya

M t doanh nghi p có th t o ra giá tr cho các c đông

b ng cách gi m k thu ti n

Các nhà qu n tr doanh nghi p có th t o ra giá tr cho

c đông b ng cách gia t ng m c d tr hàng t n kho

c a doanh nghi p đ n m t m c h p lý

Vi c t n d ng nh ng kho n tín d ng th ng m i t nhà cung c p có th giúp doanh nghi p gia t ng kh

Các nhà qu n tr doanh nghi p có th nâng cao kh

n ng sinh l i c a doanh nghi p b ng cách rút ng n chu k luân chuy n ti n đ n m c t i thi u h p lý

Nh ng doanh nghi p có kh n ng sinh l i th p th ng

m t nhi u th i gian h n đ thanh toán cho các ch n

Các doanh nghi p có kh n ng sinh l i th p thì th ng

m t th i gian lâu h n đ thanh toán nh ng kho n n

c a mình

Mansoori và Muhammad

(2012) Singapore

Các nhà qu n tr doanh nghi p có th t o ra giá tr cho

ch s h u thông qua vi c gi m chu k luân chuy n

ti n, k thu ti n và k l u kho đ n m c t i thi u h p

lý

Vi c trì hoãn thanh toán cho các nhà cung c p có th

d n đ n t n h i danh ti ng c a doanh nghi p, t đó làm gi m kh n ng sinh l i c a doanh nghi p

Tauringana và Afrifa (2013)

Anh

Vi c gia t ng tín d ng th ng m i cho khách hàng d n

đ n làm gi m kh n ng sinh l i c a doanh nghi p

Vi c trì hoãn thanh toán c a doanh nghi p s làm t n

h i đ n m i quan h th ng m i đ i v i nhà cung c p

Muscettola (2014)

Ý

Các nhà qu n tr doanh nghi p có th gia t ng hi u

qu ho t đ ng c a doanh nghi p b ng cách gia t ng k thu ti n

Vi c t n d ng các kho n tín d ng th ng m i c a nhà cung c p có th giúp doanh nghi p nâng cao kh n ng sinh l i

Nguy n Th Uyên Uyên và

đ ng cho các doanh nghi p

Các doanh nghi p đang g p h n ch tài chính thì có

m c v n luân chuy n t i u th p h n so v i các doanh nghi p ít g p h n ch tài chính

CH NG 3: PH NG PHÁP VÀ D LI U NGHIÊN C U

3.1 C s d li u

D li u nghiên c u Lu n v n đ c l y t Website Công ty ch ng khoán B o Vi t D

li u nghiên c u bao g m d li u báo cáo tài chính đã đ c ki m toán, giá ch ng khoán

và s l ng c phi u l u hành c a các doanh nghi p đ c niêm y t trên S Giao d ch

Ch ng khoán Thành Ph H Chí Minh (HSX) và S Giao d ch Ch ng khoán Hà N i (HNX) Kho ng th i gian d li u đ c thu th p là trong vòng 8 n m, t n m 2006 đ n

n m 2013 Sau khi thu th p d li u nghiên c u, tác gi ti n hành lo i b d li u c a

nh ng doanh nghi p có các đ c thù không phù h p đ i v i m c tiêu nghiên c u c a

Lu n v n theo các tiêu chí sau đây:

 Các doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c tài chính nh ngân hàng, công ty

b o hi m, công ty ch ng khoán và qu đ u t có tính đ c thù riêng nên r t khó trong vi c xác đ nh các thành ph n c a v n luân chuy n

 Nh ng doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c b t đ ng s n có l ng v n luân chuy n khá l n so v i doanh thu c a doanh nghi p nên có kh n ng gây sai

3.2 Mô hình nghiên c u vƠ các bi n

V i m c tiêu cung c p b ng ch ng th c nghi m v nh h ng c a h n ch tài chính lên m i quan h phi tuy n gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t đ ng c a các doanh nghi p đang niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam Theo đó,

Lu n v n s d ng hai mô hình nh m gi i quy t hai câu h i nghiên c u Mô hình đ u tiên đ c s d ng nh m ki m đ nh có hay không m i quan h phi tuy n (hình ch U

ng c) gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p, đ t

đó t n t i m t m c v n luân chuy n t i u mà t i đó t i đa hoá hi u qu ho t đ ng cho các doanh nghi p Mô hình th hai đ c s d ng nh m đánh giá nh h ng c a h n

ch tài chính lên m i quan h phi tuy n gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t

đ ng c a doanh nghi p, đ t đó giúp cho các doanh nghi p nâng cao hi u qu trong

vi c qu n tr v n luân chuy n trong đi u ki n h n ch ngu n tài tr

3.2.1 Mô hình nghiên c u m i quan h phi tuy n gi a qu n tr v n luân chuy n

Nhi u k t qu th c nghi m t các nghiên c u tr c đây trên th gi i đã minh ch ng

m i quan h gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p không ph i là m i quan h tuy n tính mà là m i quan h phi tuy n (hình ch U

ng c) Trong khi đó, t i Vi t Nam ch đ qu n tr v n luân chuy n đã đ c r t nhi u các tác gi nghiên c u nh ng nhìn chung nh ng nghiên c u này ch d ng l i m c đ nghiên c u nh h ng c a các y u t liên quan đ n qu n tr v n luân chuy n đ n hi u

qu ho t đ ng c a các doanh nghi p Chính vì v y, bài nghiên c u này đ c th c hi n

nh m ki m đ nh xem li u có t n t i m i quan h phi tuy n (hình ch U ng c) gi a

qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t đ ng c a các doanh nghi p, ngh a là t n t i

m t m c v n luân chuy n t i u mà t i đó các doanh nghi p có th cân b ng gi a chi phí và l i ích trong vi c qu n tr v n luân chuy n đ t i đa hoá hi u qu ho t đ ng cho các doanh nghi p Vi t Nam T đây, d a theo nghiên c u c a nhóm tác gi Sonia Bañso-Caballero, Pedro J García-Teruel và Pedro Martínez-Solano (2014), mô hình nghiên c u đ c s d ng có d ng nh sau:

Qi,t = 0 + 1NTC i,t + 2 NTC2i,t + 3SIZE i,t+ 4LEV i,t (1)

mmn + 5GROWTH i,t+ 6ROA i,t + t+ i+ i,t

1

Ch tiêu này đ c Jose và c ng s s d ng trong nghiên c u c a mình vào n m 1996

2 Trong nghiên c u vào n m 2002, Wang đã s d ng ch tiêu này

3 Vào n m 2014, hai tác gi Nguy n Th Uyên Uyên và T Th Kim Thoa đã s d ng ch tiêu này trong nghiên c u c a mình

4 Florackis và c ng s s d ng ch tiêu này trong nghiên c u vào n m 2009

Tro ng đó:

Bi n ph thu c

hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p có th s d ng r t nhi u ch tiêu khác nhau Vi c đánh giá hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p có th c n c vào kh n ng sinh l i trên

t ng tài s n – ROA 1

; ho c c n c vào kh n ng sinh l i trên v n ch s h u – ROE 2

;

ho c c n c vào t l l i nhu n ho t đ ng g p – GOP 3 ; ngoài ra, đ đo l ng hi u

qu ho t đ ng c a doanh nghi p c ng có th c n c vào ch tiêu Tobin’q 4 Tuy nhiên trong Lu n v n này, tác gi ch s d ng duy nh t ch tiêu Tobin’q đ đánh giá hi u qu

ho t đ ng c a doanh nghi p B i vì, ch tiêu này đ c tính toán d a trên giá tr th

tr ng doanh nghi p nên s giúp đánh giá hi u qu các y u t r i ro c a doanh nghi p

h n so v i các ch tiêu khác (Smirlock và c ng s , 1984) Ch tiêu Tobin’q đ c tính

b ng t l t ng giá tr th tr ng c a v n ch s h u và giá tr s sách c a n trên giá

tr s sách c a t ng tài s n

Bi n đ c l p

tr v n luân chuy n Ch tiêu chu k th ng m i thu n (NTC) đ c xây d ng b i hai tác gi Shin và Soenen trong nghiên c u vào n m 1998 Ch tiêu này giúp c tính

m t cách hi u qu nhu c u tài tr liên quan đ n v n luân chuy n C th , v i chu k

th ng m i thu n ng n đ ng ngh a doanh nghi p đang đ u t vào v n luân chuy n

m c th p và ng c l i Ch tiêu chu k th ng m i thu n (NTC) đ c tính b ng các kho n ph i thu c ng hàng t n kho tr cho các kho n ph i tr , t t c chia cho doanh thu thu n, sau đó nhân v i 365 ngày Trong khi đó, mô hình nghiên c u đ c s d ng trong Lu n v n là mô hình b c hai cho nên ch tiêu chu k th ng m i thu n bình

) s có giá tr r t l n, t đó làm nh h ng đ n k t qu h i quy Chính

vì v y, nh m h n ch nh ng nh h ng này Lu n v n s d ng chu k th ng m i thu n (NTC) chia cho 100 đ đ i di n cho qu n tr v n luân chuy n

gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p nên ch tiêu chu k th ng m i thu n bình ph ng (NTC2) đ c đ a vào mô hình nghiên c u Ch tiêu này đ c tính b ng bình ph ng c a ch tiêu chu k th ng m i thu n (NTC) NTC2 = NTC2

N u v n luân chuy n c a doanh nghi p đang m c th p thì vi c gia t ng v n luân chuy n thông qua vi c gia t ng hàng t n kho, gia t ng các kho n tín d ng th ng m i

s giúp doanh nghi p gia t ng doanh s Bên c nh đó, gia t ng v n luân chuy n b ng

vi c thanh toán s m cho các nhà cung c p c ng s giúp doanh nghi p có đ c các kho n l i t nh ng kho n chi t kh u th ng m i Nh v y, gia t ng v n luân chuy n

có th giúp là m gia t ng hi u qu ho t đ ng c a các doanh nghi p Tuy nhiên, n u v n luân chuy n c a doanh nghi p đang m c quá cao thì vi c gia t ng v n luân chuy n

có th làm gi m hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p B i vì, gia t ng v n luân chuy n đ ng ngh a v i vi c doanh nghi p bu c ph i gia t ng ngu n tài tr b sung, làm gia t ng chi phí s d ng v n c a doanh nghi p H n n a, n u doanh nghi p s

d ng n đ tài tr cho vi c gia t ng v n luân chuy n thì có th làm gia t ng chi phí

ki t qu tài chính, làm t ng nguy c phá s n doanh nghi p Do đó, tác gi k v ng chu

k th ng m i thu n (NTC) và hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p có m i quan h cùng chi u khi v n luân chuy n c a doanh nghi p đang m c th p và quan h ngh ch chi u khi v n luân chuy n c a doanh nghi p đang m c cao h n Chính vì v y, nghiên c u d ki n 1 mang d u d ng ( 1>0) và 2 mang d u âm ( 2<0), đ t đó

m i quan h gi a qu n tr v n luân chuy n v i hi u qu ho t đ ng c a các doanh nghi p s có hình ch U ng c và t n t i m t m c v n luân chuy n mà t i đó hi u qu

ho t đ ng c a các doanh nghi p là t i u

SIZE - Quy mô doanh nghi p: Theo nghiên c u c a Daines (2001) cho th y m i

t ng quan gi a quy mô doanh nghi p và giá tr doanh nghi p là t ng đ i cao Chính

vì v y, Lu n v n s d ng ch tiêu quy mô doanh nghi p đ c đo l ng b ng logairit t nhiên doanh thu thu n, nh m ki m soát tác đ ng quy mô đ n hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p

SIZE = Ln (Doanh thu thu n)

Các doanh nghi p có quy mô càng l n càng ch ng t ti m l c tài chính m nh, r i ro phá s n càng th p H n n a, v i danh ti ng t t trên th tr ng nên các doanh nghi p này có đ c ni m tin t các nhà đ u t , vì v y kh n ng ti p c n v n vay d dàng v i chi phí lãi vay th p Ngoài ra, chi phí s n xu t bình quân trên m i s n ph m c ng s

gi m d n theo m c gia t ng s n l ng do chi phí c đ nh đ c phân b trên s l ng

l n đ n v s n ph m đ c s n xu t ra, t đây giúp làm gia t ng hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p Vì v y, Lu n v n k v ng quy mô doanh nghi p có tác đ ng cùng chi u lên hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p

th y giá tr doanh nghi p b nh h ng r t nhi u t t l đòn b y tài chính Vì v y,

Lu n v n s d ng ch tiêu t l đòn b y tài chính đ c đo l ng b ng t s t ng n

trên t ng tài s n, nh m ki m soát tác đ ng t l đòn b y tài chính lên hi u qu ho t

đ ng c a doanh nghi p

Nh ng doanh nghi p duy trì t l đòn b y tài chính cao s có đ c các l i ích do t m

ch n thu mang l i Tuy nhiên, vi c duy trì t l đòn b y tài chính quá cao l i làm gia

t ng chi phí ki t qu tài chính, làm t ng nguy c phá s n c a doanh nghi p Do đó, quan h d ki n gi a hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p và t l đòn b y tài chính

có th là cùng chi u ho c có th là ngh ch chi u

2014 cho th y c h i t ng tr ng c a doanh nghi p có m i t ng quan t ng đ i cao

v i giá tr doanh nghi p Do v y, Lu n v n s d ng ch tiêu c h i t ng tr ng đ c

đo l ng b ng t l giá tr s sách tài s n vô hình chia t ng tài s n, nh m ki m soát tác

đ ng c h i t ng tr ng đ n hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p

Nh ng doanh nghi p có nhi u c h i t ng tr ng s luôn t ng tr ng t t trong t ng lai Chính nh ng doanh nghi p đang t ng tr ng này s có đ c các c h i đ u t hi u

qu , t đó làm t ng giá tr doanh nghi p (Niskanen 2006) Chính vì v y, Lu n v n k

v ng c h i t ng tr ng có tác đ ng cùng chi u lên hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p

ROA - T su t sinh l i trên t ng tài s n: Trong nghiên c u Daines (2001) cho th y

kh n ng sinh l i có tác đ ng cùng chi u lên giá tr doanh nghi p Vì v y, đ ki m soát tác đ ng c a kh n ng sinh l i lên hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p, Lu n v n đ a vào mô hình ch tiêu t su t sinh l i trên t ng tài s n đ c đo l ng b ng t l c a thu

nh p tr c thu và lãi vay trên t ng tài s n

Nh ng doanh nghi p có kh n ng sinh l i cao luôn h p d n các nhà đ u t Chính vì

v y, nên nh ng doanh nghi p này luôn đ c các nhà đ u t đánh giá cao Do đó, δu n

v n k v ng gi a kh n ng sinh l i c a doanh nghi p và hi u qu ho t đ ng có m i

quan h cùng chi u

t - Bi n gi th i gian

i– Tính không đ ng nh t không quan sát đ c (unobservable heterogeneity) ho c

nh ng hi u ng riêng không th quan sát đ c c a doanh nghi p

i,t– Sai s ng u nhiên

B ng 3.1 Nh ng nhân t tác đ ng đ n hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p

Quan h d ki n

v i hi u qu ho t

đ ng c a doanh nghi p

Quy mô doanh

c a doanh nghi p i m c c tr c a chu k th ng m i thu n (NTC) s có giá tr b ng (- 1/2 2), đây c ng chính là m c v n luân chuy n t i u c n tìm c a các doanh nghi p

Vi t Nam

3.2.2 Mô hình nghiên c u nh h ng c a h n ch tài chính lên m i quan h phi

Mô hình nghiên c u đ u tiên ki m đ nh s t n t i c a m i quan h phi tuy n (hình ch

U ng c) gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p, ngh a là t n t i m t m c v n luân chuy n t i u mà t i đó doanh nghi p có th cân

b ng gi a chi phí và l i ích trong qu n tr v n luân chuy n đ t i đa hoá hi u qu ho t

đ ng cho các doanh nghi p Theo đó, trong ph n này Lu n v n ti p t c ki m đ nh li u

có s khác bi t gi a m c v n luân chuy n t i u c a doanh nghi p đang ph i đ i m t

v i h n ch tài chính và doanh nghi p đang ít ph i đ i m t v i h n ch tài chính

ki m đ nh m c v n luân chuy n t i u c a doanh nghi p đang ph i đ i m t v i

h n ch tài chính có khác bi t so v i doanh nghi p ít ph i đ i m t v i h n ch tài chính hay không Trong ph n này, mô hình nghiên c u s đ c phát tri n d a trên mô hình c a ph ng trình (1), b ng cách k t h p v i m t bi n gi DFC (phân bi t gi a doanh nghi p đang ph i đ i m t v i h n ch tài chính và doanh nghi p ít ph i đ i m t

v i h n ch tài chính) vào hai ch tiêu chu k th ng m i thu n (NTC) và chu k

th ng m i thu n bình ph ng (NTC2

) B i vì, hai ch tiêu này liên quan tr c ti p đ n

vi c xác đ nh m c v n luân chuy n t i u c a doanh nghi p Chính vì v y, mô hình nghiên c u đ c s d ng có d ng nh sau:

Qi,t = 0 + ( 1 + 1DFCi,t) NTC i,t + ( 2 + 2DFCi,t) NTC2i,t + 3SIZE i,t+ 4LEV i,t

mmn + 5GROWTH i,t+ 6ROA i,t + t+ i+ i,t (2)

t - Bi n gi th i gian

i – Tính không đ ng nh t không quan sát đ c (unobservable heterogeneity) ho c

nh ng hi u ng riêng không th quan sát đ c c a doanh nghi p

i,t– Sai s ng u nhiên

m t v i h n ch tài chính và có giá tr là 0 đ i v i các doanh nghi p ít ph i đ i m t v i

h n ch tài chính

Trong các nghiên c u tr c đây trên th gi i có r t nhi u tiêu chí đ c s d ng đ phân lo i gi a doanh nghi p đang ph i đ i m t v i h n ch tài chính và doanh nghi p

ít ph i đ i m t v i h n ch tài chính Tuy nhiên vi c s d ng tiêu chí nào là t t nh t

v n là m t v n đ đang còn nhi u tranh cãi Chính vì v y, Lu n v n đã d a theo 8 tiêu chí là: c t c, dòng ti n, quy mô doanh nghi p, chi phí c a ngu n tài tr bên ngoài, ch

s White and Wu, h s kh n ng thanh toán lãi vay và ch s Z-score đ phân lo i

gi a doanh nghi p đang ph i đ i m t v i h n ch tài chính và doanh nghi p ít ph i đ i

m t v i h n ch tài chính

Chi tr c t c: Các doanh nghi p đang ph i đ i m t v i h n ch tài chính có xu h ng không chi tr c t c (ho c chi tr c t c m c th p) nh m gi m nguy c thi u h t ngu n v n trong t ng lai, t đó bu c doanh nghi p ph i huy đ ng ngu n tài tr bên ngoài (Fazzari và c ng s ,1988) Lu n v n s d ng ch tiêu này đ phân lo i m c đ

h n ch tài chính c a doanh nghi p theo hai cách sau đây:

u tiên, Lu n v n phân lo i nh ng doanh nghi p không chi tr c t c là nh ng doanh nghi p nhi u kh n ng ph i đ i m t v i h n ch tài chính, nh ng doanh nghi p có chi

tr c t c là nh ng doanh nghi p ít có kh n ng ph i đ i m t v i h n ch tài chính Do

đó, các doanh nghi p có chi tr c t c thì bi n DFC có giá tr là 0 và các doanh nghi p không chi tr c t c thì bi n DFC có giá tr là 1

Th hai, t ng t nghiên c u (Almeida và c ng s , 2004; Faulkender và Wang, 2006), Lu n v n phân lo i m c đ h n ch tài chính c a doanh nghi p theo tiêu chí t

l chi tr c t c Nh ng doanh nghi p có t l chi tr c t c trên m c trung v thì ít có

kh n ng đ i m t v i h n ch tài chính nên DFC c a nh ng doanh nghi p này có giá

tr là 0 Trong khi đó, nh ng doanh nghi p có t l chi tr c d i m c trung v thì có nhi u kh n ng ph i đ i m t v i h n ch tài chính nên DFC c a nh ng doanh nghi p này có giá tr là 1 Hi n nay, h u h t các doanh nghi p Vi t Nam r t ít phát hành các

c phi u u đãi, do đó thu nh p c đông ph thông c ng chính là lãi sau thu c a doanh nghi p Chính vì v y, ch tiêu t l chi tr c t c đ c xác đ nh b ng t l c t c chia cho lãi sau thu

Dòng Ti n: Doanh nghi p th ng u tiên s d ng dòng ti n đ tài tr cho các ho t

đ ng đ u t M t s s t gi m trong dòng ti n s d n đ n c t gi m trong đ u t Chính

vì v y, doanh nghi p có dòng ti n th p chính là d u hi u c a m t doanh nghi p đang

g p ph i h n ch tài chính T ng t nghiên c u c a Moyen trong n m 2004, Lu n

v n s d ng ch tiêu dòng ti n đ xác đ nh m c đ h n ch tài chính c a doanh nghi p

Ch tiêu dòng ti n đ c xác đ nh b ng t l thu nh p tr c thu và lãi vay c ng kh u

hao chia cho t ng tài s n

Các doanh nghi p có dòng ti n trên m c trung v đ c cho là có ít kh n ng đ i m t

v i h n ch tài chính nên DFC c a nh ng doanh nghi p này có giá tr là 0 Trong khi

đó, các doanh nghi p có dòng ti n d i m c trung v đ c cho có nhi u kh n ng đ i

m t v i h n ch tài chính h n nên DFC c a nh ng doanh nghi p này có giá tr là 1

Quy mô doanh nghi p: Theo nghiên c u c a (Almeida và c ng s , 2004; Carpenter và

c ng s , 1994; Faulkender và Wang, 2006) cho th y nh ng doanh nghi p nh th ng

ph i đ i m t v i b t cân x ng thông tin và có chi phí đ i di n cao h n so v i các doanh nghi p l n, nên nh ng doanh nghi p nh có nhi u kh n ng ph i đ i m t v i

h n ch tài chính h n so v i các doanh nghi p l n Ngoài ra, theo nghiên c u c a

Whited (1992) c ng ch ra r ng các doanh nghi p l n có kh n ng ti p c n th tr ng

v n t t h n và chi phí c a ngu n tài tr bên ngoài c ng th p h n Vì v y, Lu n v n s

d ng ch tiêu quy mô doanh nghi p đ phân lo i m c đ h n ch tài chính c a doanh nghi p Ch tiêu này đ c đo b ng logarit t nhiên c a doanh thu thu n

SIZE = Ln (Doanh thu thu n)

Các doanh nghi p có quy mô l n h n m c trung v th ng có ít kh n ng g p h n ch tài chính nên DFC c a nh ng doanh nghi p này có giá tr là 0 Trong khi đó, các doanh nghi p có quy mô nh h n m c trung v đ c cho có nhi u kh n ng đ i m t

v i h n ch tài chính h n nên DFC c a nh ng doanh nghi p này có giá tr là 1

Chí phí c a ngu n tài tr bên ngoài: Theo nghiên c u c a Fazzari và c ng s vào n m

1988 cho th y doanh nghi p có chi phí c a ngu n tài tr bên ngoài cao thì có nhi u

có ít kh n ng g p h n ch tài chính nên DFC c a nh ng doanh nghi p này có giá tr là

0 Trong khi đó, các doanh nghi p có chi phí c a ngu n tài tr bên ngoài cao h n m c trung v đ c cho có nhi u kh n ng đ i m t v i h n ch tài chính h n nên DFC c a

nh ng doanh nghi p này có giá tr là 1

Ch s Whited and Wu: Ch s này giúp đánh giá t ng đ i chính xác m c đ khó

kh n c a doanh nghi p khi ti p c n ngu n tài tr T ng t nghiên c u c a (Mancusi

và c ng s , 2010; Behr và c ng s , 2013), Lu n v n s d ng ch s Whited and Wu đ

đo l ng m c đ h n ch tài chính c a doanh nghi p Ch s này đ c xây d ng b i

hai tác gi Whited và Wu trong nghiên c u vào n m 2006 và ch s đ c xác đ nh nh sau:

–0.035SG

và b ng 0 n u n m đó doanh nghi p không tr c t c

TLTD: t l c a n dài h n chia cho t ng tài s n

LNTA: logarit t nhiên c a t ng tài s n

Nh ng doanh nghi p có ít kh n ng g p h n ch tài chính khi ch s Whited và Wu

th p h n m c trung v , do đó DFC c a nh ng doanh nghi p này có giá tr là 0 Trong khi đó, các doanh nghi p có ch s Whited và Wu cao h n m c trung v đ c cho có nhi u kh n ng đ i m t v i h n ch tài chính h n nên DFC c a nh ng doanh nghi p này có giá tr là 1

H s thanh toán lãi vay: Nh ng doanh nghi p có ngu n tài tr n i b l n th ng ít có nhu c u vay m n, d n đ n t l n th p, làm cho chi phí thanh toán lãi vay th p Theo nghiên c u (Whited, 1992) cho th y h s thanh toán lãi vay là th c đo ph

bi n v r i ro phá s n và h n ch tài chính Chính vì nh ng lý do trên, Lu n v n s

d ng ch tiêu h s thanh toán lãi vay đ phân lo i m c đ h n ch tài chính c a doanh nghi p H s thanh toán lãi vay đ c xác đ nh b ng t l c a EBIT chia cho chi phí lãi vay

Nh ng doanh nghi p có ít kh n ng g p h n ch tài chính khi h s thanh toán lãi vay cao h n m c trung v , do đó DFC c a nh ng doanh nghi p này có giá tr là 0 Trong khi đó, các doanh nghi p có h s thanh toán lãi vay th p h n m c trung v đ c cho

có nhi u kh n ng đ i m t v i h n ch tài chính h n nên DFC c a nh ng doanh nghi p này có giá tr là 1

Ch s Z-score: Khi doanh nghi p g p ph i khó kh n tài chính s d n đ n kh n ng

ti p c n tín d ng b h n ch , t đó nh h ng đ n kh n ng đ u t c a doanh nghi p

Ch s Z-score là m t trong các ch s giúp n m b t xác su t kh n ng doanh nghi p

g p khó kh n tài chính Chính vì v y, Lu n v n s d ng ch s Z-score đ phân lo i

m c đ h n ch tài chính c a doanh nghi p Ch s Z-score s d ng trong Lu n v n

đ c xây d ng b i Altman trong nghiên c u n m 1968 và đã đ c c l ng l i b i Begley và c ng s (1996) Ch s này đ c xác đ nh nh sau:

ZSCOREit = 0,104*X1 + 1,010*X2 + 0,106*X3 + 0,003*X4 + 0,169*X5

X1: t l c a v n luân chuy n chia cho t ng tài s n

X2: t l c a l i nhu n gi l i chia cho t ng tài s n

X3: t l EBIT chia cho t ng tài s n

X4: t l giá th tr ng c a v n ch s h u chia cho giá tr s sách c a n

X5 : t l doanh thu thu n chia cho t ng tài s n

Nh ng doanh nghi p có ch s Z-score trên m c trung v (Z-score cao ) th ng ít ph i

đ i m t v i h n ch tài chính, nên DFC c a nh ng doanh nghi p này có giá tr là 0 Trong khi đó, các doanh nghi p có ch s Z-score d i m c trung v (Z-score th p)

đ c cho nhi u kh n ng ph i đ i m t v i h n ch tài chính h n nên DFC c a nh ng doanh nghi p này có giá tr là 1

V i vi c s d ng nhi u ch tiêu đ phân lo i gi a doanh nghi p đang g p ph i h n ch tài chính và doanh nghi p đang ít g p ph i h n ch tài chính s góp ph n t o nên nhi u

b ng k t qu h i quy T nh ng b ng k t qu h i quy này giúp Lu n v n đánh giá li u

nh h ng c a h n ch tài chính lên m i quan h phi tuy n gi a qu n tr v n luân chuy n và hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p có v ng ch c hay không qua nhi u cách phân lo i h n ch tài chính