L I CAM OAN
Tôi xin cam đoan r ng bƠi nghiên c u nƠy lƠ do chính tôi th c hi n b ng s
hi u bi t, v n d ng ki n th c đư h c vƠ s h tr t n tình t giáo viên h ng
d n Các s li u s d ng trong bƠi nghiên c u đ c thu th p t th c t , đáng tin
c y vƠ có ngu n g c rõ rƠng K t qu ch y mô hình nghiên c u lƠ khách quan vƠ trung th c
TP.H Chí Minh, tháng 5 n m 2015
Ngô V n Long
Trang 4M C L C
TRANG PH BÌA
L I CAM OAN
M C L C
DANH M C B NG BI U
TịM T T
CH NG 1 : GI I THI U 1
1.1 Lý do ch n đ tài 1
1.2 M c tiêu nghiên c u 4
1.3 i t ng nghiên c u, ph m vi nghiên c u 5
1.4 Ph ng pháp nghiên c u 5
1.5 K t c u c a bài nghiên c u 5
CH NG 2 : T NG QUAN CỄC NGHIểN C U TR C ỂY 7
2.1 C s lý thuy t v hi u qu đ u t 7
2.2 M i quan h gi a ch t l ng báo cáo tài chính và hi u qu đ u t 12
2.3 M i quan h gi a vi c s d ng n ng n h n và hi u qu đ u t 13
2.4 M i quan h gi a ch t l ng báo cáo tài chính và hi u qu đ u t theo t ng m c đ c a vi c s d ng n ng n h n 15
2.5 T ng quan các nghiên c u th c nghi m trên th gi i 15
2.6 Tóm t t ch ng 2 25
CH NG 3: PH NG PHỄP NGHIểN C U 26
3.1 Gi thuy t nghiên c u 26
3.2 Mô hình nghiên c u 27
Trang 53.3 Cách đo l ng các bi n 30
3.3.1 Bi n ph thu c: đ i di n cho hi u qu đ u t 30
3.3.3 K h n n (STDebt) 34
3.3.4 Các bi n ki m soát 34
3.4 Ki m đ nh tính v ng c a mô hình 37
3.4.1 Mô hình thay th hi u qu đ u t 37
3.4.2 V n đ n i sinh 38
3.5 M u quan sát, d li u và ph ng pháp nghiên c u 39
3.5.1 M u quan sát và d li u nghiên c u 40
3.5.2 Ph ng pháp nghiên c u 40
3.6 Quy trình h i quy c a bài nghiên c u 41
CH NG 4: K T QU NGHIểN C U 42
4.1 Phân tích th ng kê mô t 42
4.2 K t qu phân tích h i quy 46
4.3 K t qu nghiên c u m r ng 52
4.4 Ki m đ nh tính b n v ng c a mô hình 55
4.4.1 Thay th mô hình hi u qu đ u t 55
4.4.2 Mô hình hi u qu đ u t v i bi n gi n ng n h n phân v th 25 và 75 58 4.5 V n đ n i sinh 61
CH NG 5: K T LU N 65
5.1 K t lu n chung 65
5.2 H n ch c a đ tài 66
5.3 Ki n ngh và gi i pháp 67
TĨI LI U THAM KH O
Trang 6B ng 4.8 K t qu h i quy tác đ ng c a FRQ và k h n n lên bi n hi u qu đ u t theo mô hình thay th (mô hình Chen 2011) và hi u ng t ng tác 57
B ng 4.9 K t qu h i quy c a hi u qu đ u t theo FRQ, k h n n và hi u ng
t ng tác gi a n ( phân v th 25) và ch t l ng báo cáo tài chính 59
B ng 4.10 K t qu h i quy c a hi u qu đ u t theo FRQ, k h n n và hi u ng
t ng tác gi a n ( phân v th 75) và ch t l ng báo cáo tài chính 60
B ng 4.11 K t qu h i quy m i quan h gi a k h n n và ch t l ng báo cáo tài chính ( ph ng trình 8) 62
B ng 4.12 K t qu h i quy c a hi u qu đ u t theo FRQ, k h n n và hi u ng
t ng tác theo ph ng pháp 2SLS 63
Trang 7TịM T T
Nghiên c u này đ c ti n hành v i m u các công ty niêm y t trên sàn ch ng khoán Vi t Nam trong giai đo n 2009-2013, nh m đánh giá vai trò c a ch t l ng báo cáo tài chính và k h n n đ i v i hi u qu đ u t K t qu nghiên c u cho th y
ch t l ng báo cáo tài chính cao h n và s d ng n ng n h n có th nâng cao đ c
hi u qu đ u t , không nh ng gi m đ c v n đ đ u t quá m c mà còn c i thi n
đ c v n đ đ u t d i m c Bên c nh đó, k t qu c a bài nghiên c u còn tìm th y
đ c m i quan h thay th gi a ch t l ng báo cáo tài chính và m c đ s d ng n
Trang 8CH NG 1 : GI I THI U
1.1 LỦ do ch n đ tƠi
Trong đi u ki n phát tri n n n kinh t th tr ng, báo cáo tài chính có vai trò và ý ngh a quan tr ng trong vi c cung c p thông tin đ i v i nhà đ u t , các t ch c qu n lý,
đi u hành th tr ng, là đi u ki n thúc đ y th tr ng ch ng khoán phát tri n hi u qu
và lành m nh Ch t l ng c a báo cáo tài chính đánh giá tính h u ích c a thông tin và tính minh b ch c a th tr ng V n đ thông tin b t cân x ng do s thi u minh b ch
c a thông tin trong báo cáo tài chính hi n nay th tr ng ch ng khoán Vi t Nam r t đáng quan tâm i v i m t h th ng tài chính, v n đ b t cân x ng thông tin đóng vai trò khá quan tr ng trong vi c hình thành c u trúc th tr ng và s hi u qu c a vi c luân chuy n v n t ng i ti t ki m đ n các doanh nghi p c bi t h n đ i v i m t
n c đang phát tri n nh Vi t Nam, th tr ng tài chính còn đang phát tri n, v n đ thông tin b t cân x ng và h u qu c a đi u này là l a ch n b t l i và r i ro đ o đ c là
nh ng tác nhân chính đóng vai trò ngu n c i c a nh ng b t n và s ì ch
Các nghiên c u g n đây cho th y vi c nâng cao ch t l ng c a báo cáo tài chính
(FRQ) có th làm gi m đ c thông tin b t cân x ng (Burhman và Smith, 2001; Healy
và Palepu, 2001) Vi c làm gi m các l a ch n b t l i và r i ro đ o đ c s t o đi u ki n cho các nhà qu n lý xác đ nh đ c c h i đ u t hi u qu h n , nh v y nâng cao ch t
l ng báo cáo tài chính s gia t ng hi u qu đ u t ( Biddle và Hilary, 2006; McNichols và Stubben, 2008; Biddle và các c ng s , 2009 ; Chen và các c ng s ,
2011)
Các nghiên c u th c nghi m c a Bushman và Smith (2001), Healy và Palepu (2001) đã k t lu n r ng các công ty có ch t l ng báo cáo tài chính (FRQ) cao h n s góp ph n nâng cao hi u qu đ u t Lý do đ a ra là khi ch t l ng báo cáo tài chính
đ c nâng cao thì các thông tin, ch s tài chính đ c công b tr nên đáng tin c y, đây
Trang 9là nhân t quan tr ng giúp cho các nhà qu n lý công ty đánh giá đ c s c m nh n i t i, tránh th c hi n các d án t i, tránh đ a ra nh ng quy t đ nh b t l i và đ c bi t là ki m soát đ c v n đ r i ro đ o đ c c a nhà qu n lý T đó, t o c s các quy t đ nh đ u t
hi u qu , k t qu các d án đ u t đ c c i thi n H n n a, khi ch t l ng báo cáo tài chính đ c nâng cao có th ng n ng a nh ng hành vi vì l i ích cá nhân c a nhà qu n
lý mà nh h ng đ n công ty C th h n n u nh ch t l ng báo cáo tài chính t t s
t o đ c ni m tin cho các đ i tác, các nhà đ u t bên ngoài khi ký k t các d án t t, tránh đ c các d án đ u t không hi u qu , c ng nh ki m soát đ c các quy t đ nh
đ u t c a nhà qu n lý V i nh ng lý do nh trên, bài nghiên c u đ t ra gi thi t r ng
ch t l ng báo cáo tài chính cao s có tác đ ng làm gi m các v n đ đ u t d i m c
ho c đ u t quá m c ho c c hai Chen và các c ng s (2011) đã xem xét “các đi u
ki n ranh gi i” (boundary condition) trong nh h ng c a ch t l ng báo cáo tài chính
đ n hi u qu đ u t và đã k t lu n r ng ch t l ng báo cáo tài chính có nh h ng đ n
hi u qu đ u t trong các công ty t nhân t i th tr ng các n c đang phát tri n Th
tr ng ch ng khoán Vi t Nam c ng là m t th tr ng còn non tr đang phát tri n, do
đó tác gi hy v ng tìm th y đ c m i liên h t ng đ ng k t qu các nghiên c u tr c đây trong m u các công ty niêm y t trên sàn ch ng khoán Vi t Nam
Khi đánh giá ch t l ng báo cáo tài chính là t t hay x u thì các con s , ch tiêu
trên báo cáo tài chính ph i th hi n rõ ràng đ c tình hình s c kh e tài chính c a công
ty đó đ ng th i có th cho các nhà qu n lý c ng nh các nhà đ u t d báo đ c dòng
ti n ho t đ ng c a công ty T đó các quy t đ nh v đ u t m i đ c th c hi n hi u
qu phù h p v i các nghiên c u tr c đây, các ph ng pháp đo l ng ch t l ng
báo cáo tài chính áp d ng trong bài nghiên c u d a trên mô hình doanh thu theo quy t
đ nh hay doanh thu tùy ý (discretionary revenues) đ c phát tri n b i McNichols và
Stubben (2008) (1), mô hình ph ng th c chi phí d n tích tùy ý (discretionary
accruals) đ c đ ngh b i Kasznik (1999) (2) , mô hình Dechow và Dichev (2002) v
ch t l ng d n tích (accruals quality) (3), và cu i cùng bài nghiên c u s d ng ph ng
Trang 10pháp t ng h p c a ba đ i l ng đo l ng t 3 mô hình trên đ làm bi n đ i di n cho
ch t l ng báo cáo tài chính (FRQ) K t qu t nghiên c u cho th y ch t l ng báo cáo tài chính có tác đ ng làm gi m v n đ đ u t quá m c c ng nh đ u t d i m c Xét đ n nh h ng c a vi c s d ng n ng n h n tác đ ng đ n hi u qu đ u t , các nghiên c u khác cho th y r ng s d ng n ng n h n có th làm gi m b t nh
h ng c a b t cân x ng thông tin khi đ ng trên c hai quan đi m bên đi vay và bên
cho vay Theo quan đi m c a bên đi vay, vi c s d ng các kho n n ng n h n cho th y
d u hi u công ty đang ho t đ ng n đ nh và qua đó có th đ t đ c nh ng đi u ki n vay t t h n khi tái l p kho n vay (Flannery, 1986; Berger và Udell, 1998; Oriz-Molina
và Penas, 2008) Còn theo quan đi m bên cho vay, các kho n n có k h n ng n thì s cho phép ch n d dàng trong vi c theo dõi và ki m soát vi c s d ng v n c a các nhà qu n lý bên đi vay t t h n, tránh đ c r i ro không thu h i đ c v n, n x u
(Diamond, 1991, 1993) Nh v y các công ty càng s d ng n ng n thì v n đ ti p c n ngu n v n càng d dàng, công ty có c h i đ đ u t t t h n, hi u qu h n Theo các
mô hình lý thuy t c a Myers ,1977; Childs và các c ng s , 2005 đã d đoán đ linh
ho t cao c a các kho n n ng n h n giúp c i thi n v n đ đ u t không hi u qu , m c
dù các b ng ch ng th c nghi m cho l p lu n này còn h n ch , đ c bi t là trong tr ng
h p đ u t quá m c
Ngoài ra bài nghiên c u còn m r ng m i quan h t ng tác gi a ch t l ng báo
cáo tài chính, m c đ s d ng n ng n h n nh h ng đ n hi u qu qu đ u t Tác
gi k v ng c hai nh h ng: m t m t, vi c làm gi m v n đ b t cân x ng thông tin
và tính minh b ch c a thông tin k toán do ch t l ng báo cáo tài chính t t có th nâng cao kh n ng ki m soát v n t t h n do s d ng n ng n h n t đó mang l i hi u qu
đ u t cao h n M t khác, nh ng công ty có ch t l ng báo cáo tài chính t t h n thì bên cho vay s ít yêu c u các k h n n ng n đ ki m soát hành vi c a nh ng nhà qu n
lý doanh nghi p (Bharathe và c ng s , 2008; Garcia-Teruel và c ng s , 2010) Vì th
Trang 11d a vào gi đ nh này, m c đ quan tr ng c a ch t l ng báo cáo tài chính lên vi c
gi m b t v n đ b t cân x ng thông tin s t ng lên khi s d ng k h n n dài h n và
gi m đi khi s d ng k h n n ng n h n
Trên c s các l p lu n trên, tác gi l a ch n đ tài “ nh h ng ch t l ng báo
cáo tài chính và k h n n đ i v i hi u qu đ u t ” v i mong mu n xem xét tác đ ng
c a ch t l ng thông tin trên báo cáo tài chính và k h n c a các kho n n nh h ng
nh th nào đ n hi u qu đ u t c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán
Vi t Nam T đó có nh ng ki n ngh và gi i pháp c i thi n ch t l ng thông tin c a báo cáo tài chính c ng nh qu n lý và s d ng hi u qu các ngu n tài tr ng n h n trong các quy t đ nh đ u t , làm gi m t n th t vô ích do đ u t quá m c hay d i m c
1.2 M c tiêu nghiên c u
Bài nghiên c u xác đ nh m i quan h gi a ch t l ng báo cáo tài chính, k h n
n ( đây xét ch y u đ i v i n ng n h n) đ i v i hi u qu đ u t c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam
Bài nghiên c u s ti n hành nghiên c u và phân tích các v n đ sau đây :
Th nh t, tác gi xác đ nh các nhân t nh h ng đ n hi u qu đ u t thông qua
t ng k t các lý thuy t nghiên c u tr c đây
Th hai, tác gi ng d ng mô hình nghiên c u đã th c hi n t i Tây Ban Nha đ
xem xét vai trò c a ch t l ng báo cáo tài chính và k h n n nh h ng nh th nào
đ n hi u qu đ u t c a các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam,
li u vi c nâng cao ch t l ng báo cáo tài chính và s d ng các kho n n ng n h n có
làm gia t ng hi u qu đ u t không Phân tích trong t ng tr ng h p c th v đ u t thi u hi u qu là đ u t quá m c và đ u t d i m c
Th ba, tác gi ti n hành phân tích mô hình m r ng khi xem xét s t ng tác
gi a ch t l ng báo cáo tài chính và k h n n đ i v i hi u qu đ u t , c th xem
Trang 12xét ch t l ng báo cáo tài chính nh h ng nh th nào đ n hi u qu đ u t khi m c
đ s d ng k h n n khác nhau
Cu i cùng tác gi s ti n hành ki m đ nh tính b n v ng c a mô hình khi s d ng các ph ng pháp c l ng h i quy khác nhau trong nh ng đi u ki n ràng bu c nh t
đ nh, t đó đ a ra đ c đánh giá chính xác nh t cho v n đ nghiên c u
th c hi n n i dung và m c tiêu c a bài nghiên c u này, tác gi đã d a trên bài
nghiên c u “Financial reporting quality, debt maturity and investment efficiency” c a
các hai tác gi M.Fuensata Cutillas Gomariz và Juan Pedro Sasnchez Bellesta n m
2013 Bên c nh đó thu th p các bài nghiên c u có liên quan đ n n i dung đ tài đ c
l y t ngu n d li u đáng tin c y đã đ c công b (danh m c tài li u tham kh o) Qua
đó có đ c đánh giá t ng quát v v n đ nghiên c u c ng nh xác đ nh mô hình nghiên c u phù h p t i Vi t Nam T đó tác gi ti n hành thu th p đ y đ d li u c a
các công ty niêm y t trên th tr ng khoán Vi t Nam t n m 2007 đ n 2013 và s d ng công c h tr kinh t l ng Eview 8.0 đ th c hi n các h i quy nh m đánh giá ch t
l ng báo cáo tài chính, k h n n đ i v i hi u qu đ u t
Trang 13Ch ng 3 : Ph ng pháp nghiên c u
Ch ng 4 : Th o lu n các k t qu nghiên c u
Ch ng 5 : K t lu n
Trang 14CH NG 2 : T NG QUAN CỄC NGHIểN C U
2.1 C s lỦ thuy t v hi u qu đ u t
Chi n l c tài chính c a doanh nghi p g m ba quy t đ nh, đó là quy t đ nh đ u
t , quy t đ nh tài tr và quy t đ nh phân ph i Trong đó đ u t là ho t đ ng ch y u, quy t đ nh đ n s t ng tr ng và phát tri n c a công ty Quy t đ nh đ u t chính là
ti n đ t o ra giá tr cho doanh nghi p M t quy t đ nh đ u t đúng đ n s góp ph n làm gia t ng giá tr doanh nghi p, t ng giá tr tài s n cho các ch s h u Ng c l i,
n u công ty có nh ng quy t đ nh sai l m trong đ u t s gây ra t n th t giá tr doanh nghi p c ng nh thi t h i tài s n c a ch s h u
Theo tr ng phái kinh t tân c đi n, các công ty s đ u t cho đ n khi l i ích biên b ng v i chi phí biên đ t i đa hóa giá tr c a kho n đ u t (Yoshikawa,1980;
Hayashi, 1982; Abel, 1983) Tuy nhiên, trong tr ng phái kinh t Keynesian (Gordon, 1992; Crotty, 1992) thì kho n đ u t k v ng s đ c quy t đ nh d a theo các u tiên v kh n ng t ng tr ng hay đ m b o v tài chính, và trong khuôn kh lý thuy t đ i di n (Myers, 1977) khi xem xét v n đ b t cân x ng thông tin l i đ a ra
nh n đ nh các công ty có th b ch ch kh i m c đ u t t i u và vì th có th r i vào tình tr ng đ u t d i m c ( m c đ u t th p h n d ki n ) ho c r i vào tình tr ng
đ u t quá m c ( m c đ u t cao h n d ki n)
Trong các th tr ng tài chính hoàn h o, t t c các d án có giá tr NPV d ng
đ u đ c c p v n và th c hi n Tuy nhiên, có nhi u tài li u nghiên c u ch ng minh
ng c l i v i gi thuy t này đi n hình là h c thuy t c a Hubbard, 1998; Bertrand và
Mullainathan, 2003 i v i th tr ng tài chính không hoàn h o , s t n t i v n đ
b t cân x ng thông tin và và chi phí đ i di n i u này có th d n đ n các d án m c
dù có NPV âm v n đ c th c hi n ( đ u t quá m c) và các d án có NPV d ng l i
Trang 15b t ch i ( đ u t d i m c) V n đ mâu thu n đ i di n gi a nhà qu n lý và các c đông, c ng nh gi a c đông hi n h u v i các nhà đ u t ti m n ng đã đ c tìm th y
là có nh h ng đáng k đ n đ n quy t đ nh đ u t c a các công ty (Jensen và
Meckling, 1976; Myer, 1977; Jensen 1986) Theo lý thuy t chi phí đ i di n, v n đ
đ u t quá m c và đ u t d i m c đ u có th đ c gi i thích b i s t n t i c a b t cân x ng thông tin c a các bên n m gi tài s n Jensen và Meckling (1976), Myers (1977), Myers và Majluf (1984) đã phát tri n h th ng khuôn kh lý thuy t cho vai trò ki m soát v n đ b t cân x ng thông tin trong vi c đ u t hi u qu thông qua vi c
qu n lý các v n đ r i ro đ o đ c và l a ch n b t l i Khi xem xét v n đ đ u t quá
m c và đ u t d i m c, trong m t nghiên c u c a Artur Morgado và Julio Pindado(2003) có đ a ra nh ng gi thuy t sau Trong th tr ng v n không hoàn h o,
quy t đ nh đ u t và quy t đ nh tài tr là đ c l p Th c t là v y, th tr ng không hoàn h o t n t i v n đ b t cân x ng thông tin và chi phí đ i di n, là nguyên nhân
d n đ n có th đ u t d i m c ho c quá m c Có ngh a là không ph i d án nào có NPV d ng đ u đ c th c hi n và m t s d án có NPV âm s không b t ch i B t cân x ng thông tin là y u t gây ra nh ng mâu thu n gi a các bên liên quan, gi a c đông và trái ch , gi a c đ ng hi n h u và c đông ti m n ng
Các c đông v i trách nhi m h u h n luôn đ c khuy n khích đ u t vào các d
án có r i ro l n B i l nh ng d án có r i ro cao có kh n ng mang l i l i nhu n nhi u h n Và nh ng c đông s là ng i nh n đ c l i ích n u d án sinh l i, nh ng
n u th t b i thì nh ng kho n thua l này l i đ c chuy n sang cho trái ch (Jensen và
Meckling, 1976) Trong tr ng h p này, v n đ th ng nh c t i là thay th tài s n Khi mà các h p đ ng ký k t có t n t i v n đ b t cân x ng thông tin, các ch n s gia t ng lãi su t cho vay đ i v i các c đông nh là cách đ h gi m thi u r i ro do
v n đ b t cân x ng thông tin Do đó ho c là s t ng lãi su t cho vay, ho c s áp đ t
m t h n m c tín d ng nh t đ nh hay có các đi u kho n gi i h n đ i v i các c đông
Trang 16nh m h n ch vi c các c đ ng t ý th c hi n d án V n đ thay th tài s n gi a c đông và trái ch là m t trong nh ng nguyên nhân d n đ n vi c đ u t d i m c Mâu thu n gi a c đông và trái ch còn đ a ra v n đ đ u t d i m c gây ra
b i r i ro đ o đ c Trong tr ng h p công ty phá s n, quy n l i u tiên đ c nh n các kho n chi tr thu c v trái ch , các c đông hoàn toàn có th bi t đ c ph n giá
tr mà các trái ch nh n đ c là bao nhiêu Do đó, các c đông s có đ ng c đ t
ch i th c hi n các d án có NPV th p h n m c n đã đi vay (Myers,1977) Vì v y, các trái ch s c g ng c n tr các chính sách đ u t không đ t hi u qu t i u b ng cách s d ng m t s công c ki m soát nh đ a ra các đi u kho n ch t ch h n khi cho vay, rút ng n th i h n cho vay, t ng c ng ki m tra giám sát Tuy nhiên các hành đ ng này ch nh m m c đích gi m thi u r i ro do v n đ này mang l i, và h n
n a m i chi phí phát sinh liên quan đ n v n đ này đ u do bên c đông ch u
Ngoài ra, v n đ l a ch n b t l i c ng đ c đ c p đ n trong quan h l i ích
gi a c đông và trái ch V n đ này phát sinh b i vi c các trái ch không có đ thông tin đ phân bi t ch t l ng các kho n đ u t trong công ty ra sao nên h s yêu
c u thêm kho n ti n bù đ p cao h n cho đi u này ( Stiglitz và Weiss,1981) Vì v y,
n u chi phí đ u t c a t t c các d án đ u t có NPV d ng cao h n ngu n tài tr
n i b có s n, công ty có th không th c hi n nh ng d án này h n là vi c ph i ch u
r i ro khi đi vay đ tài tr cho d án
Bên c nh đó, mâu thu n gi a c đông hi n h u và c đông ti m n ng c ng có
th d n đ n đ u t d i m c do v n đ l a ch n b t l i Theo ch ng minh c a Myers
và Majluf (1984), do b t cân x ng thông tin, nh ng c đông ti m n ng s không nh n
bi t đ c giá tr th t s c a công ty và s mua c phi u v i m t m c giá mà các c đông hi n h u s b thi t h i nhi u h n n u các d án đ u t đ c th c hi n h n là t
ch i th c hi n d án Có ngh a là các d án có NPV d ng s không đ c th c hi n
do b t cân x ng thông tin trong tr ng h p này
Trang 17Tóm l i, mâu thu n gi a c đông và trái ch , gi a c đông hi n h u và c đông
ti m n ng đ u d n đ n đ u t d i m c
Quá trình đ u t quá m c phát sinh t m u thu n l i ích gi a nhà qu n lý và các
c đông Khi t n t i b t cân x ng thông tin, vi c s d ng các công c nh m th a mãn
l i ích đ ng th i gi a nhà qu n lý và các c đông không còn đ c hoàn h o n a Các nhà qu n lý có th s d ng dòng ti n t do đ th c hi n các d án có NPV âm nh m
t i đa hóa l i ích cho b n thân h ( Jensen, 1986) L u ý r ng các dòng ti n t do này
ph i l n h n các dòng ti n dùng đ tài tr cho t t c các d án có NPV d ng Vì v y thay vì ph i đem s ti n này đ chi tr c t c cho các c đông thì các nhà qu n lý l i
s d ng m t cách lãng phí ch nh m th a mãn l i ích c a cá nhân c bi t là đ i v i các công ty có quy mô l n thì đ ng c thúc đ y các nhà qu n lý th c hi n đ u t quá
m c là l n h n vì nh ng l i ích b ng ti n và không b ng ti n có th thu c v h mà không thu c v các c đông (Jensen, 1986; Slulz, 1990)
Các b ng ch ng th c nghi m v gi thi t đ u t d i m c ban đ u đ c phát tri n thông qua m t s nghiên c u thành công v đ nh y c m c a đ u t đ i v i dòng ti n, đ c bi t là sau nghiên c u tiên phong c a Fazzari và c ng s (1988) H u
nh t t c các nghiên c u đ u tìm th y m i quan h ph thu c m nh m gi a đ u t
v i ngu n v n tài tr n i b s n có, và chính m i quan h này là b ng ch ng gi i thích cho v n đ đ u t d i m c gây ra b i l a ch n b t l i Tuy nhiên, m i quan h cùng chi u đ c tìm th y gi a đ u t và dòng ti n có th không ch x y ra t v n đ
đ u t d i m c gây ra b i l a ch n b t l i Mà đi u này còn cho th y dòng ti n d
th a càng l n s làm cho các nhà qu n lý th c hi n các d án có NPV âm, trong khi
đi u này s không x y ra n u ph i tài tr b ng ngu n v n bên ngoài, nói cách khác là
v n đ đ u t quá m c c ng s phát sinh Theo nghiên c u c a Vogt (1994), cho phép phân bi t rõ đ c tác đ ng và đ t đ c nh ng b ng ch ng th c nghi m c a c hai v n đ đ u t không hi u qu ( đ u t quá m c và đ u tu d i m c) ph thu c
Trang 18vào nh ng đ c tính khác nhau c a các công ty Gi thi t đ u t quá m c đ c xác
nh n khi t n t i m i quan h cùng chi u gi a đ u t và dòng ti n đ i v i nh ng công
m c thông qua vi c nghiên c u các tác đ ng đ ng th i c a ba quy t đ nh đ u t , tài
tr và c t c Cu i cùng, Miguel và Pindado (2001) đi đ n k t lu n r ng, liên quan
đ n v n đ b t cân x ng thông tin, các công ty không nh ng lo ng i b i v n đ đ u t
d i m c mà còn b i v n đ đ u t quá m c ph thu c vào m c đ n và t do c a dòng ti n, qua đó xác nh n lý thuy t đánh đ i gi a đ u t d i m c và đ u t quá
m c đ c xem xét b i Slutz (1990)
Thông qua các nghiên c u th c nghi m đ c đ c p trên đây, hi n nay có m t
s tán thành chung cho r ng v n đ b t cân x ng thông tin nh h ng đ n quy t đ nh
đ u t Nh v y đi u này hoàn toàn trái ng c v i gi thi t th tr ng v n hoàn h o
đ c duy trì b i Modigliani và Miller (1958) cho r ng thông tin b t cân x ng s d n
đ n quá trình đ u t d i m c ho c quá m c C hai v n đ trên đ u nh h ng đ n giá tr c a công ty N u m t công ty đang b nh h ng b i v n đ đ u t d i m c
n u gia t ng thêm đ u t s làm gia t ng giá tr th tr ng c a công ty và ng c l i,
Trang 19đ i v i công ty đang có v n đ đ u t quá m c thì b t k s gia t ng đ u t nào c ng
đ u tác đ ng tiêu c c đ n tài s n c a các c đông
2.2 M i quan h gi a ch t l ng báo cáo tƠi chính vƠ hi u qu đ u t
Báo cáo tài chính đóng vai trò r t quan tr ng trong vi c ra các quy t đ nh kinh
t thông qua vi c cung c p đ y đ các thông tin v tài s n, ngu n v n, k t qu kinh doanh c a m t doanh nghi p Nói m t cách chính xác báo cáo tài chính ph n ánh tình hình s c kh e tài chính c a m t doanh nghi p Thông tin trên báo cáo tài chính
c n ph i đ c ph n ánh trung th c, h p lý, khách quan, đáng tin c y và k p th i
nh m m c tiêu ph c cho vi c đánh giá tình hình tài chính c a m t doanh nghi p c ng
nh đ a ra nh ng d báo v doanh thu, l i nhu n, dòng ti n trong t ng lai, t đó hình thành đ c các quy t đ nh đ u t đúng đ n
T quan đi m c a h c thuy t đ i di n, có nhi u c ch ki m soát đ gi m b t
v n đ b t cân x ng thông tin và các r i ro v tính minh b ch thông tin mang l i,
c ng nh cho phép nâng cao giám sát trong ho t đ ng qu n lý nh m gi m b t các hành vi c h i c a các nhà qu n lý, c th là ch t l ng báo cáo tài chính và thuy t
minh báo cáo tài chính ( Bushman và Smith, 2001; Healy và Palepu, 2001; Hope và Thomas, 2008) Có m t s nghiên c u đã phân tích nh ng tác đ ng này nh thông qua vi c c t gi m chi phí s d ng v n và chi phí s d ng n ( Francis và c ng s ,
2004, 2005) và kh n ng ti p c n th tr ng n c ng nh nh h ng c a các đi u
ki n s d ng n ví d nh chi phí th p, k h n n dài h n và các đ m b o th p h n khi vay n ngân hàng ( Bharath và c ng s , 2008)
Hi n nay, có m t h ng nghiên c u đ c phát tri n d a vào tác đ ng c a ch t
l ng báo cáo tài chính đ n hi u qu đ u t Vì ch t l ng báo cáo tài chính cao s khi n các nhà qu n lý có trách nhi m và ki m soát t t h n, qua đó góp ph n gi m v n
đ b t cân x ng thông tin và l a ch n b t l i, r i ro đ o đ c, t đó gi m d n v n đ
đ u t quá m c c ng nh đ u t d i m c Bên c nh đó ch t l ng báo cáo tài chính
Trang 20c ng c i thi n hi u qu đ u t b ng cách cho phép các nhà qu n lý th c hi n các quy t đ nh đ u t t t h n thông qua vi c nh n di n đ c các d án t t h n và các
thông tin k toán tài chính tr nên đáng tin c y h n cho vi c đ a ra các quy t đ nh
đ u t trong n i b công ty (Bushman và Smith, 2001; McNichols và Stubben, 2008) Theo ph ng pháp th c nghi m, các bài nghiên c u tr c đây tranh lu n và đ a ra các b ng ch ng cho r ng ch t l ng báo cáo tài chính làm gi m đ nh y dòng ti n
đ u t (Biddle và Hilary, 2006) và vi c qu n lý thu nh p đã d n đ n vi c đ u t quá
m c do các nhà qu n lý đã c tình bóp méo thông tin tài chính (McNichols và
Stubben, 2008) D a trên các tranh lu n này, Biddle và c ng s (2009) đã th c hi n nghiên c u m u các công ty niêm y t t i M , trong khi Chen và c ng s (2011) s
d ng m u các công ty t nhân t i th tr ng m i n i đ nghiên c u v i cùng m c tiêu
là đánh giá ch t l ng báo cáo tài chính nh h ng nh th nào đ i v i c hai tr ng
h p đ u t quá m c và đ u t d i m c K t qu nghiên c u cho th y ch t l ng báo cáo tài chính cao có th làm gi m đ u t quá m c và t ng đ u t d i m c Phù h p
v i k t qu nghiên c u này, García-Lara và c ng s (2001) c ng có k t lu n c i thi n
đ c v n đ đ u t quá m c và d i m c, c th ch t l ng báo cáo tài chính làm
gi m đ nh y c m c a dòng ti n đ u t các công ty b đ u t quá m c và t o đi u
ki n ti p c n ngu n tài chính bên ngoài cho các công ty b đ u t d i m c
2.3 M i quan h gi a vi c s d ng n ng n h n vƠ hi u qu đ u t
Vi c s d ng n đóng vai trò quan tr ng trong vi c làm gi m quy n ra quy t
đ nh c a nhà qu n lý và ràng bu c các quy t đ nh đ u t là n i dung tr ng tâm đ c
đ c p đ n trong khung lý thuy t c a các nghiên c u b i Myers, 1977; Jensen, 1986
Ngoài ra còn có b ng ch ng ng h vi c s d ng n có vai trò trong vi c gi m v n
đ đ u t quá m c (D’Mello và Miranda, 2010) Tuy nhiên, các nghiên c u c ng
nh n m nh vai trò c a k h n n khi t n t i tình tr ng b t cân x ng thông tin, c th
vi c s d ng k h n n ng n là m t c ch làm gi m v n đ b t cân x ng thông tin
Trang 21và chi phí đ i di n gi a c đông , trái ch và các nhà qu n lý Xu t phát t quan đi m
c a bên đi vay, Flannery (1986) d đoán r ng trong đi u ki n t n t i b t cân x ng
thông tin, các công ty có d án đ u t t t s thích tài tr b ng ngu n vay ng n h n
h n, đó nh là m t tín hi u đ n th tr ng cho vay và góp ph n làm gi m v n đ phát sinh do b t cân x ng thông tin Còn trên quan đi m c a bên cho vay, khi b t cân
x ng thông tin xu t hi n, vi c cho vay ng n h n s phù h p h n là cho vay dài h n trong vi c giám sát ho t đ ng công ty (Diamond, 1991, 1993; Rajan, 1992) Rút ng n
k h n n cho phép giám sát t t h n ho t đ ng c a các nhà qu n lý, b i vì k h n n
ng n đòi h i ph i gia h n n th ng xuyên h n, bên cho vay s có liên h ch t ch
h n v i bên đi vay và có th xác đ nh đ c hi u qu ho t đ ng c a công ty trong giai
đo n đ u khi hai bên xác l p quan h vay, đ sau đó bên cho vay có th quy t đ nh
vi c gia h n ho c thay đ i các đi u kho n h p đ ng cho vay ( Ortiz-Molina và Penas,
2008) Vì v y, t ng vi c s d ng n ng n h n đ c k v ng là s gi m đ c v n đ
b t cân x ng thông tin và l a ch n b t l i
i v i hi u qu đ u t , k h n n có th s d ng đ làm gi m tình tr ng đ u t quá m c và đ u t d i m c Khi có các d án NPV d ng, các công ty có th tài tr cho các d án này b ng các kho n vay ng n h n và gi i quy t các v n đ đ u t d i
m c, b i vì các kho n n s đ c thu h i trong kho n th i gian ng n và l i nhu n s hoàn toàn thu c v công ty ( Myers, 1977) Thêm vào đó, do vi c tri n khai trên kho n n ng n h n, các ch n s giám sát con n t t h n và qua đó làm gi m xung
đ t gi a hai bên thông qua các c h i đ u t ( Barclay và Smith, 1995; Guedes và
Opler, 1996; Parrino và Weisbach, 1999; và Lai, 2011) Liên quan đ n vi c đ u t quá m c, Childs và c ng s (2005) d đoán thêm r ng s linh ho t cao h n c a n
ng n h n cho vi c tái cho vay và chi n l c t i đa hóa giá tr doanh nghi p có th làm gi m thi u các mâu thu n l i ích gi a c đông và các trái ch và do đó có th
làm gi m v n đ đ u t quá m c và đ u t d i m c
Trang 222.4 M i quan h gi a ch t l ng báo cáo tƠi chính vƠ hi u qu đ u t theo
t ng m c đ c a vi c s d ng n ng n h n
Ngoài vi c ki m tra l i các tác đ ng riêng bi t c a ch t l ng báo cáo tài chính
và k h n n đ i v i hi u qu đ u t , ph n m r ng c a bài nghiên c u xem xét s
t ng tác c a hai y u t ch t l ng báo cáo tài chính và k h n n nh h ng nh th nào đ i v i hi u qu đ u t Tác đ ng c a ch t l ng báo cáo tài chính lên hi u qu
đ u t s t ng lên hay gi m đi v i m c đ s d ng n ng n h n trong c c u s d ng
n c a công ty là v n đ đ c ki m đ nh l i trong tr ng h p này Có hai quan đi m khác nhau v v n đ này Quan đi m th nh t cho r ng nh h ng c a ch t l ng báo cáo tài chính đ i v i hi u qu đ u t s gi m đi b i vi c s d ng n ng n h n vì thông qua n ng n h n, ch n có th phát huy đ c vai trò giám sát các nhà qu n lý
đ gi m các v n đ đ u t quá m c và các kho n n ng n h n c ng mang l i l i ích cho các nhà qu n lý đ a ra quy t đ nh th c hi n các d án có NPV d ng trong
tr ng h p đ u t d i m c Theo đó, nh h ng c a ch t l ng báo cáo tài chính
đ i v i hi u qu đ u t s y u h n t i các công ty có s d ng n ng n h n nhi u h n
b i tác đ ng thay th gi a ngu n thông tin công khai t báo cáo tài chính v i ngu n thông tin n i b có đ c t vi c công ty đi vay t nh ng kho n vay ng n h n Quan
đi m th hai l i cho r ng nh h ng c a ch t l ng báo cáo tài chính đ i v i hi u
qu đ u t là l n h n cho các công ty s d ng nhi u n ng n h n h n n u c hai tác
d ng có l i t thông tin công khai và thông tin n i b lên đ u t là b sung h tr cho
nhau
2.5 T ng quan các nghiên c u th c nghi m trên th gi i
Hi n t i, các bài nghiên c u v v n đ nh h ng c a ch t l ng báo cáo tài chính và k h n n đ i v i hi u qu đ u t ch a nhi u Và ch ki m đ nh m i quan h
đ c l p gi a ch t l ng báo cáo tài chính đ i v i hi u qu đ u t ho c nh h ng c a
Trang 23k h n n nh th nào đ i v i hi u qu đ u t Có th đi m qua m t s k t qu nghiên c u th c nghi m tr c đây nh sau:
Theo Myers (1977) k h n n có th nh h ng đ n đ u t c a doanh nghi p
N u kho n n đáo h n sau khi th i h n đ u t h t hi u l c, n s làm gi m các u đãi
c a c đông và nhà qu n lý trong vi c giám sát các d án có NPV d ng t nh ng l i ích tích l y đ c, m t ph n l i ích s thu c v trái ch Nh v y so v i các công ty
có k h n n ng n, các công ty có k h n n i dài ít có kh n ng khai thác đ c các
c h i t ng tr ng có giá tr
Barclay và Smith (1995) nghiên c u v m i quan h gi a k h n n và hi u qu
đ u t i t ng m u s d ng bao g m t t c các công ty niêm y t trên trung tâm nghiên c u giá ch ng khoán và COMPUSTAT trong giai đo n 1974-1991 bao g m
39.949 công ty- n m quan sát K t qu nghiên c u cho th y các công ty có s l ng
l n các c h i đ u t ti m n ng trong t ng lai s có khuynh h ng s d ng n ng n
h n nhi u h n đ gi m tình tr ng đ u t d i m c và vi c s d ng các kho n vay dài
h n có chi phí v n vay cao h n
Stoh và Mauer (1996) l p lu n r ng các công ty đánh đ i l i ích và chi phí liên quan đ n vi c thay th c u trúc k h n thanh toán n b ng cách xem xét nh ng tác
đ ng b t l i c a đ u t d i m c, các tác đ ng tín hi u c a n , r i ro thanh kho n, c
c u k h n tài s n đáo h n và tình tr ng thu Các tác gi nh n th y r ng k h n n có tác đ ng ng c l i v i ch t l ng công ty, m c thu su t có hi u l c và r i ro công
ty N u c h i t ng tr ng trong t ng lai đ c nh n di n s m, v n đ đ u t d i
m c đ c t o ra t n có th đ c kh c ph c b ng tài tr c a công ty thông qua n
ng n h n và b ng cách h th p m c đ đòn b y c ng nh rút ng n k h n n khi công ty v n còn có trách nhi m thanh toán n ch a đ c x lý Do đó, đi u quan
tr ng là vi c nh n di n đ c đâu là c h i t ng tr ng th y tr c và đâu là c h i
t ng tr ng b t ng Trong m t s tr ng h p, các công ty có th làm gi m b t tình
Trang 24tr ng đ u t d i m c b ng cách vay n ng n h n đ tài tr , ho c n u v n còn các kho n n ch a k p thanh toán, công ty s h th p đòn b y và k h n n b ng cách đàm phán v i ch n Trong th c t , n u chi phí đàm phán t ng đ i nh , đàm phán
gi a ch n và c đông đ mua l i n có th làm gi m đ c v n đ đ u t d i m c
ti m tàng Nhìn chung, c u trúc c a nh ng d đoán liên quan đ n c h i t ng tr ng trong t ng lai và các chi phí cho vi c đàm phán l i đ u r t quan tr ng đ xác đ nh tác đ ng c a k h n n lên hi u qu đ u t Trong tr ng h p ng c l i, các c h i
t ng tr ng b t ng không giúp ích nhi u trong vi c kh c ph c v n đ đ u t d i
đ u t K t qu cho th y các công ty có đ bi n đ ng dòng ti n cao s đ u t ít h n
c ng nh gi m các kho n đ u t ti m n ng trong t ng lai Bên c nh đó, nghiên c u còn cho th y các công ty n u không th ti p c n ngu n v n bên ngoài đ cung c p cho s thi u h t c a dòng ti n s ph i t b d án đ u t đó, t đó d n đ n đ u t
d i m c V i l p lu n r ng các công ty có chi phí huy đ ng v n t bên ngoài cao
h n khi đ bi n đ ng dòng ti n l n, tuy nhiên l i ch a đ a ra đ c b ng ch ng v s tác đ ng c a bi n đ ng này đ i v i dòng ti n đ u t b ng c ng nh chính sách tài
chính
Fazzarazi, Hubbard và Petersen (2000) đã nghiên c u m c đ nh y c m c a dòng ti n đ u t đ i v i đ u t và đ a ra k t lu n r ng các công ty b thi u ti n m t hay đ thanh kho n y u s b h n ch đ u t , t đó d n đ n tình tr ng đ u t d i
m c M t khác, các công ty có l ng ti n d th a l n l i có th r i vào tình tr ng đ u
Trang 25t quá m c Khi ch t l ng báo cáo tài chính cao h n s giúp cho các công ty c i thi n đ c tình tr ng đ u t kém hi u qu
Jun và Chen (2003) đã s d ng mô hình lý thuy t đánh đ i đ gi i thích cho s
l a ch n s d ng n ng n h n Nghiên c u đ c th c hi n trên 5.134 công ty (39.874
quan sát) v i mã SCI t 1000 đ n 5999 trong kho n th i gian t 1979-1996 Nghiên
c u đã đ a ra đ c nh ng b ng ch ng s d ng n ng n h n có th làm gi m b t cân
x ng thông tin c ng nh gi m chi phí đ i di n gi a các c đông, ch n và nhà qu n
lý K t lu n đ c đ a ra là các công ty có m c đ linh ho t tài chính và s c m nh tài chính s s d ng nhi u n ng n h n h n nh m t n d ng l i th lãi su t th p h n c ng
nh chu n b t t h n kh n ng đ i m t v i vi c tái c p v n và r i ro v lãi su t h n là
s d ng các kho n vay dài h n
Childs, Mauer và Ott (2005) đã nghiên c u s t ng tác gi a quy t đ nh đ u t
và quy t đ nh tài tr trong tr ng h p các c đông t do đ a ra các quy t đ nh đ u t
d a trên vi c th a mãn l i ích b n thân thay vì t i đa hóa l i ích cho công ty Nghiên
c u còn cho th y chi phí đ i di n là nguyên nhân d n t i đ u t quá m c và đ u t
d i m c b i m i quan h gi a tài s n công ty n m gi và các tài s n đ m b o cho
l a ch n t ng tr ng và chi phí đ th c hi n các quy t đ nh đ u t Các c đông s
th c hi n các quy t đ nh đ u t quá m c đ i v i các l a ch n t ng tr ng khi h
đ c phép thay th các tài s n mà công ty đang n m gi n u các tài s n đ m b o thay
th có r i ro h n các tài s n n m gi i u này s làm gia t ng giá tr cho các c đông thông qua vi c chuy n giao r i ro l i cho các trái ch Ng c l i các c đông s có
đ ng c đ u t d i m c n u quy t đ nh đ u t ch là đ m r ng thêm tài s n Các
c đông s không mu n chia s l i ích cho các trái ch trong khi toàn b chi phí c a
vi c m r ng quy mô tài s n do các c đông ph i chi tr , khi mà các r i ro c a kho n
n v n ch a đ c gi i quy t K t qu c a nh ng vi c l a ch n t ng tr ng không
hi u qu này là giá tr c a công ty gi m, giá tr các kho n n t ng thêm Nghiên c u
Trang 26còn tìm th y b ng ch ng cho r ng đ làm gi m đ ng c đ u t quá m c và đ u t
d i m c, các công ty có xu h ng s d ng nhi u n ng n h n h n Tuy nhiên vi c
ch n l a ch n này khi các kho n n ng n h n có s linh ho t trong đi u ch nh m c
n t ng l i Vi c rút ng n k h n n s làm gi m đ u t kém hi u qu nh ng đ ng
th i c ng gia t ng r i ro thanh kho n cao cho công ty Ngoài ra, nghiên c u còn d báo r ng các công ty s rút ng n k h n n khi d ki n chi phí phá s n hay m c thu
su t c a công ty t ng lên, và s t i u khi kéo dài k h n trong tr ng h p không
ch c ch n v giá tr tài s n đang n m gi t ng lên
Aivazian và các c ng s (2005) đã nghiên c u m i quan h gi a c u trúc k h n
n và đ u t t t c các công ty ngo i tr nh ng công ty tài chính đ c niêm y t trên Compustat trong giai đo n 1988-2002 Nghiên c u cho th y c u trúc k h n c a n
có nh h ng đáng k lên quy t đ nh đ u t Các tác gi cho th y sau khi ki m soát các v n đ n i sinh c a đòn b y và đ u t , n u công ty có các kho n n dài h n chi m s l ng l n trong t ng n s làm gi m đ u t trong tr ng h p c h i t ng
tr ng l n Ng c l i m i quan h t ng quan gi a k h n n và đ u t s không có
ý ngh a đ i v i các công ty không có nhi u c h i t ng tr ng
Biddle và Hilary (2006) đã xem xét nh h ng c a ch t l ng thông tin k toán
đ i v i hi u qu đ u t t i M và Nh t B n trong giai đo n t 1993-2004 Bài nghiên
c u đã đ a ra k t lu n r ng ch t l ng thông tin k toán cao h n s c i thi n hi u qu
đ u t thông qua vi c gi m v n đ b t cân x ng thông tin gi a nhà qu n lý và các nhà cung c p ngu n v n bên ngoài nh h ng này s có tác đ ng m nh h n đ i v i
n n kinh t mà ngu n tài tr ch y u đ c cung c p qua các giao d ch thu n mua v a bán ( arm’s length transactions) nh b ng kênh ch ng khoán các công ty t i M , so
v i qu c gia có ngu n tài tr ch y u t v n đi vay, các ngân hàng s có đ c thông tin c ng nh ki m soát đ i v i d án đ u t nh t i Nh t B n Vì v y tác gi đã rút ra
Trang 27k t lu n r ng m c đ nh h ng c a ch t l ng thông tin k toán đ i v i hi u qu
đ u t các qu c gia s d ng tài tr ch y u t v n vay ngân hàng là th p h n
Biddle và c ng s (2009) đã nghiên c u v m i liên h gi a ch t l ng báo cáo tài chính và hi u qu đ u t Nghiên c u đ c th c hi n đ i v i 2885 công ty niêm
y t trên sàn ch ng khoán M trong giai đo n t 1993 đ n 2005 K t qu c a bài nghiên c u cung c p b ng ch ng cho th y r ng các công ty có ch t l ng báo cáo tài chính cao s giúp cho các quy t đ nh đ u t ít có kh n ng đi ch ch kh i m c t i u
và ít nh y c m v i các đi u ki n kinh t v mô Nghiên c u c ng cho th y ch t l ng báo cáo tài chính c i nâng cao hi u su t đ u t thông qua vi c ki m soát các v n đ
v r i ro đ o đ c và l a ch n b t l i Khi các l a ch n b t l i x y ra, vi c qu n lý thông tin không hi u qu có th d n t i đ u t quá m c n u các nhà qu n lý bán các
ch ng khoán đ c đ nh giá cao và t đó là gia t ng v n đ u t c a ch s h u
tránh x y ra tình tr ng này, các nhà cung c p v n có th h n ch vi c cho vay ho c
t ng thêm các đi u kho n trong h p đ ng cho vay và chi phí vay n , đi u này có th
d n đ n tình tr ng các doanh nghi p ph i lo i b các d án đ u t hi u qu do h n
ch v ngu n v n và s x y ra tình tr ng đ u t d i m c Nghiên c u c a các tác gi
đ a ra ba n i dung chính Th nh t, ch t l ng báo cáo tài chính có tác đ ng ngh ch
bi n v i c đ u t quá m c và đ u t d i m c Th hai, các công ty có ch t l ng
báo cáo tài chính cao s ít l ch v i m c đ u t k v ng Th ba, các công ty có báo cáo tài chính ch t l ng cao h n s ít ch u nh h ng b i nh ng cú s c c a đi u ki n kinh t v mô so v i các công ty có ch t l ng báo cáo tài chính th p Ngoài ra, nghiên c u còn đ a ra m t s đ c tính riêng bi t c a m t công ty có th nh h ng
đ n đ u t quá m c hay đ u t d i m c ch ng h n nh m c đ dòng ti n, các bi n
ki m soát nh đ l ch chu n c a dòng ti n, đ l ch chu n c a doanh thu, tu i công
ty, Tobin’Q có t ng quan ngh ch bi n đ i v i hi u qu đ u t Trong khi s c m nh tài chính có t ng quan đ ng bi n v i hi u qu đ u t
Trang 28Khan và Watts (2009) khi nghiên c u m u quan sát g m 115.516 công ty- n m
M trong giai đo n 1963 -2005 đã k t lu n s b o th trong v n đ đ u t s gi m
d n theo tu i c a công ty L p lu n đ a ra là do các công ty m i thành l p có xu
h ng có nhi u h n l a ch n t ng tr ng liên quan đ n tài s n hi n có so v i các công ty đã thành l p lâu h n Có ngh a là công ty đ c thành l p lâu h n s qu n lý
đ u t hi u qu h n so v i các công ty m i thành l p V n đ b t cân x ng thông tin
gi a nhà qu n lý và nhà đ u t s gia t ng b i vi c xác đ nh dòng ti n đ u t trong
t ng lai là không ch c ch n, chi phí đ i di n s làm t ng v n đ ki m soát qu n lý
García- Lara và các c ng s (2010) khi nghiên c u các công ty M trong giai
đo n 1990-2007 đã đ a ra k t lu n r ng s b o th có th làm gi m c đ u t d i
m c và đ u t quá m c do làm gi m đ nh y c m c a dòng ti n đ u t trong các công ty có m c đ u t quá cao và t o đi u ki n ti p c n ngu n v n tài tr bên ngoài các công ty đang có tình tr ng đ u t d i m c S b o th th hi n thông qua vi c công nh n k p th i các kho n l trong báo cáo k t qu kinh doanh d ki n s c i thi n
đ c hi u qu đ u t thông qua ba c ch : (1) gi m m c đ nh h ng do b t cân
x ng thông tin gi a nhà qu n lý và các c đông bên ngoài mang l i, t o đi u ki n giám sát t t h n các quy t đ nh đ u t c a nhà qu n lý; (2) gia t ng khuy n khích đ các nhà qu n lý t b các d án đ u t kém hi u qu tr c đó và h n ch th c hi n các kho n đ u t có NPV âm; (3) t o đi u ki n ti p c n ngu n v n tài tr t bên
ngoài v i chi phí th p K t qu nghiên c u th c nghi m ch ra r ng các công ty có s
b o th s có xu h ng đ u t ít h n, ch l a ch n các d án đ u t có NPV d ng cao h n và t ch i t t c các d án đ u t có NPV âm qua đó nâng cao đ c hi u qu
đ u t
Chen và các c ng s (2011) nghiên c u vai trò c a ch t l ng báo cáo tài chính
c a các công ty t nhân t i các th tr ng m i n i Nh ng nghiên c u tr c đó cho
th y các công ty t nhân có ch t l ng báo cáo tài chính th p do nhu c u v m c đ
Trang 29minh b ch thông tin c a th tr ng th p Nghiên c u này c ng cho th y các qu c gia mà m c đ b o v nhà đ u t th p, các công ty có ngu n tài tr ch y u t vay ngân hàng thì có l i có ch t l ng báo cáo tài chính th p D li u bài nghiên c u
đ c thu th p t Worldbank, b ng ch ng th c nghi m t mô hình cho th y bi n FRQ
có quan h đ ng bi n v i hi u qu đ u t Các tác gi c ng đã tìm th y m i quan h
gi a FRQ và đ u t hi u qu t ng trong vi c đ u t tài tr ngân hàng và gi m đi đ i
v i các công ty c tình bóp méo l i nhu n c a h vì m c tiêu gi m m c đóng thu cho ngân sách nhà n c
Nh ng nghiên c u tr c đã tìm đ c b ng ch ng cho th y các công ty t nhân
có ch t l ng thu nh p th p h n so v i nh ng công ty niêm y t C th khi s d ng
ngu n d li u c a các n c Châu Ểu, Burgstahler (2006) tìm th y r ng các công ty t nhân có ch t l ng thu nh p th p Nghiên c u c a ông l p lu n lý do chính cho ch t
l ng báo cáo tài chính th p là do nhu c u th tr ng v ch t l ng báo cáo tài chính không cao cho các công ty này Do nh ng lý do trên, tác gi k v ng ch t l ng báo cáo tài chính t i các công ty t nhân thì th p h n so v i các công ty đ c niêm y t
M r ng c a nghiên c u này t n t i nhi u b ng ch ng th c nghi m c a nh ng thay
đ i chu n m c k toán, th c hành k toán, tuân th các nguyên t c k toán, nh ng tính ch t c a thu nh p k toán và giá tr h p lý c a thông tin k toán trên th gi i ( Alford và c ng s 1993; Ali và Hwang 2000; Ball và c ng s 2000; Hung 2000; Hope 2003, Leuz và c ng s 2003; Hali và Leuz 2006) Ví d nh trong nghiên c u
c a mình, Ball và các c ng s (2000) đã tranh lu n v vai trò c a thông tin k toán là
gi i h n h n trong môi tr ng mà m c đ b o h nhà đ u t th p và t p trung nhiêu
h n vào c u trúc s h u Ali và Hawang (2000) cho th y giá tr h p lý c a thông tin
k toán th p các công ty mà h th ng tài chính đ nh h ng tài tr b ng vay ngân hàng và các qu c gia có m c đ phù h p cao gi a nguyên tác k toán tài chính và
lu t thu T ng t , trong nghiên c u g n đây, Atwood và c ng s (2010) cho th y
m c n đ nh thu nh p th p và m c đ phù h p th p gi a dòng ti n t ng lai khi giá
Trang 30tr s sách v thu m c cao Các tác gi đã s d ng ngu n d li u t kh o sát các doanh nghi p c a Worldbank ( WBES) bao g m 79 qu c gia trong giai đo n t 2002
đ n 2005 bao g m nh ng qu c gia có thu nh p th p Cu c kh o sát đ c th c hi n
b ng cách ph ng v n tr c ti p v i các nhà qu n lý, các nhân viên k toán, qu n lý nhân s và các chuyên viên khác có liên quan K t qu thu đ c t nghiên c u cho
th y ch t l ng báo cáo tài chính có nh h ng tích c c đ n hi u qu đ u t m c dù
ch t l ng báo cáo tài chính có th th p h n so v i các công ty niêm y t và các
qu c gia đang phát tri n Tuy nhiên, các công ty này có l i th h n là ít ph i đ i m t
v i các ràng bu c v k toán, do đó có s linh ho t h n trong vi c l a ch n ch t
l ng báo cáo tài chính và góp m t ph n quan tr ng trong vi c c i thi n hi u qu đ u
t ng th i vi c s d ng nhi u v n vay t ngân hàng s làm gia t ng ch t l ng
c a báo cáo tài chính Bên c nh đó, các tác gi c ng tìm th y quy mô công ty có nh
h ng tiêu c c đ n c đ u t d i m c và đ u t quá m c Trong khi đó tài s n h u hình quan h đ ng bi n v i đ u t d ki n trong tr ng h p đ u t quá m c
Nghiên c u c a Gomariz và Ballesta (2013) đã cho th y đ c vai trò c a ch t
l ng báo cáo tài chính và k h n n đ n hi u qu đ u t K t qu nghiên c u cho
th y ch t l ng báo cáo tài chính làm gi m v n đ đ u t quá m c T ng t , nh ng kho n n có k h n ng n s là nhân t giúp nâng cao hi u qu đ u t và gi m v n đ
đ u t quá m c c ng nh đ u t d i m c Ngoài ra, đi m đ t phá c a đ tài là đã nghiên c u s t ng tác c a hai bi n trên khi xét trong vi c nâng cao hi u qu đ u t
K t qu nghiên c u cho th y r ng nh ng công ty s d ng càng ít n ng n h n k t h p
v i m t báo cáo tài chính có ch t l ng t t s có tác đ ng tích c c trong vi c nâng cao hi u qu đ u t , ng c l i công ty có ch t l ng báo cáo tài chính không cao s
d ng nhi u n ng n h n v n s giúp công ty có th đ t đ c hi u qu đ u t
Các tác gi đã t p h p d li u nghiên c u t ba ngu n u tiên, thu th p b ng cân đ i k toán và b ng k t qu ho t đ ng kinh doanh t ngu n SABI đ c xây d ng
Trang 31b i Bure Van Dijk Giá tr th tr ng c a các mã ch ng khoán đ c thông báo h ng ngày c a th tr ng ch ng khoán Marid ( MSE) và lãi su t cho vi c ki m đ nh tính
v ng mô hình ch y u t ngu n th ng kê thông báo c a ngân hàng Tây Ban Nha
Vi c c l ng đ u t hi u qu và bi n ch t l ng báo cáo tài chính đ c th c hi n trên d li u m u 13.500 công ty-n m t 1997 đ n 2008 M u đ c dùng đ nghiên
c u bao g m nh ng công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Marid t n m 1998
đ n 2008 Ban đ u, các tác gi có m t m u quan sát bao g m 1.039 quan sát trong
th i k này nh ng khi th c hi n h i quy hai bi n trên thì m u quan sát đã b gi m l i
gi m nh h ng c a các tác đ ng bên ngoài, các tác gi đã th c hi n đi u ch nh nên m u ch còn l i 576 công ty-n m trong giai đo n 1998-2008 Riêng đ i v i m u dùng đ ch y mô hình ch t l ng chi phí trích tr c cho bi n FRQ, do thi u d li u
n m t+1 nên m u ch còn 500 công ty-n m cho vi c th c hi n ch y mô hình
K t qu nghiên c u này cho th y r ng ch t l ng báo cáo tài chính càng cao,
m c đ s d ng n ng n h n càng nhi u thì s gia t ng hi u qu đ u t Ngoài ra, các tác gi còn thu đ c b ng ch ng cho th y ch t l ng báo cáo tài chính và k h n n
ng n có m i t ng quan thay th trong vi c c i thi n hi u qu đ u t C th v i các công ty có n ng n h n th p thì tác đ ng c a ch t l ng báo cáo tài chính lên hi u
qu đ u t cao h n so v i các công ty có m c đ s d ng n ng n h n nhi u h n
i u này cho th y các công ty có ch t l ng báo cáo tài chính ch a t t thì s d ng n
ng n h n là công c ch y u đ nâng cao đ u t hi u qu b i ch n có th ki m soát hành vi c a các nhà qu n lý t t h n, t o c s cho vi c qu n lý các d án đ u t không vì l i ích c a công ty, các d án đ u t không hi u qu M t khác, vi c dùng nhi u n ng n h n có th làm t ng hi u qu đ u t trong c hai tr ng h p đ u t quá
m c và đ u t d i m c Trong nh ng công ty có ch t l ng báo cáo tài chính cao thì thông tin k toán có th đ c s d ng đ theo dõi các v n đ đ u t không hi u
qu Các k t qu nghiên c u c a các đ tài tr c đây v hi u qu đ u t cho th y, trong b i c nh ch t l ng báo cáo tài chính đóng vài trò ít quan tr ng h n t i các
Trang 32qu c gia Anglo-Saxon trong vi c gi m v n đ b t cân x ng thông tin, k h n n ng n đóng vai trò thay th trong vi c ki m soát các nhà qu n lý , t đó góp ph n nâng cao
hi u qu đ u t K t qu này c ng đóng góp vào các nghiên c u v vai trò c a thông tin đ c công khai v i các thông tin n i b trong các quy t đ nh đ u t Các ph n m
r ng c a nghiên c u này cho th y d i góc đ thông tin đ c công khai, các kho n
n ng n h n s giúp t ng c ng ki m soát các nhà qu n lý và gi m m c đ quan
tr ng c a ch t l ng báo cáo tài chính nh là cách đ gi m v n đ b t cân x ng
thông tin ây là phát hi n quan tr ng trong b i c nh c a Tây Ban Nha, n i mà n t nhân đóng vai trò cho vay chính và n công h u nh không có, vì ch ng minh r ng
l a ch n lo i n c ng có tác đ ng quan tr ng liên quan đ n đ u t
2.6 Tóm t t ch ng 2
T các k t qu nghiên c u tr c đây, có th th y ch t l ng báo cáo tài chính và
k h n n có nh h ng đ n hi u qu đ u t trong c v n đ đ u t quá m c và đ u
t d i m c Các nghiên c u th c nghi m ch y u xem xét nh h ng đ c l p c a
ch t l ng báo cáo tài chính và k h n n đ n hi u qu đ u t Ch có m i nghiên
c u g n nh t c a Gomariz và Ballesta (2013) là có nghiên c u thêm hi u ng t ng tác gi a ch t l ng báo cáo tài chính và k h n n nh h ng đ n hi u qu đ u t ,
xem xét tác đ ng gi a chúng là thay th hay b sung Vì v y đây là lý do tác gi l a
ch n bài nghiên c u c a Gomariz và Ballesta (2013) làm c s chính cho vi c xây
d ng các mô hình và xem xét m i quan h gi a ch t l ng báo cáo tài chính, k h n
n và hi u qu đ u t t i các công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam
Trang 33CH NG 3: PH NG PHỄP NGHIểN C U
3.1 Gi thuy t nghiên c u
D a trên các t ng quan lý thuy t nghiên c u tr c đây đ c đ c p ch ng 2,
và d a theo nghiên c u c a Gomariz và Ballesta (2013), tác gi đ a ra các gi thuy t sau cho mô hình nghiên c u c a mình
H1 : Các công ty có ch t l ng báo cáo tài chính cao thì s mang l i hi u qu
Trang 34H3.1b : Trong tình hu ng đ u t d i m c, m i quan h gi a ch t l ng báo cáo tài chính và hi u qu đ u t là m nh h n đ i v i các công ty s d ng ít n
H3.2b : Trong tình hu ng đ u t d i m c, m i quan h gi a ch t l ng báo cáo tài chính và hi u qu đ u t là m nh h n đ i v i các công ty s d ng nhi u n ng n h n h n ( k h n n th p h n)
3.2 Mô hình nghiên c u
ti n hành xây d ng mô hình nghiên c u th c nghi m t i Vi t Nam Tác gi
đã đã tham kh o các mô hình nghiên c u tr c đây trên th gi i v tác đ ng c a ch t
l ng báo cáo tài chính và s d ng n ng n h n đ n hi u qu đ u t đ l a ch n mô hình phù h p nh t Theo các nghiên c u tr c ( đã đ c p trong ch ng 2), bi n ch t
l ng báo cáo tài chính FRQ và n ng n h n STDebt là hai nhân t quan tr ng có vai trò chính trong vi c nâng cao hi u qu đ u t Do đó hai bi n này là hai bi n gi i thích cho bi n hi u qu đ u t Ngoài ra, v n đ đ u t hi u qu c a m t công ty còn
ch u s tác đ ng c a m t s y u t khác nh th i gian ho t đ ng, quy mô, tài s n, chu
k ho t đ ng, c h i t ng tr ng, s c m nh tài chính, ngành ngh ho t đ ng…Do đó tác gi s đ a các bi n này vào mô hình v i vai trò là bi n ki m soát
Theo đó, mô hình nghiên c u c a Gomariz và Ballesta (2013) là mô hình đ c
l a ch n do th a mãn đ c đ y đ đi u ki n trên, có khá đ y đ các bi n nh các mô
Trang 35hình nghiên c u tr c đó Do đó mô hình chính đ c s d ng cho nghiên c u t i
Vi t Nam đ c xây d ng nh sau :
InvEffi,t = 0+ 1FRQi,t + 2STDebti,t + 3LnSalesi,t + 4LnAgei,t
+ 5Tangi,t+ 6StdCFOi,t + 7StdSalesi,t + 8QTobini,t + 9Zi,t + 10Lossi,t
Trong đó
InvEff: đ i di n cho hi u qu đ u t
FRQ: đ i di n cho ch t l ng báo cáo tài chính
STDebt: đ i di n cho k h n n
LnSales: quy mô công ty
LnAge: đ tu i c a công ty
StdCFO: đ l ch chu n dòng ti n ho t đ ng c a công ty
StdSales: đ l ch chu n doanh thu c a công ty
Tang: tài s n h u hình c a công ty
Qtobin: đo l ng c h i t ng tr ng c a công ty
Z: đo l ng s c m nh tài chính c a công ty
Loss: Bi n gi v l i nhu n c a công ty
Trang 36Nh đã th hi n trong ph n t ng quan các nghiên c u tr c đây, FRQ và STDebt
có th gi m v n đ b t cân x ng thông tin và t đó nâng cao hi u qu đ u t Sau khi
đã xem xét tác đ ng c a hai bi n này đ i v i hi u qu đ u t , tác gi s m r ng nghiên c u b ng cách xem xét phân tích li u tác đ ng c a FRQ đ n hi u qu đ u t s
t ng hay gi m trong t ng m c đ c a n ng n h n phân tích tác đ ng này, tác gi
đ a vào mô hình bi n t ng tác gi a FRQ và STDebt m t bi n gi (DumSTDebt) nh
sau:
InvEffi,t = 0 + 1FRQi,t + 2STDebti,t + 3FRQ*DumSTDebti ,t + 4LnSalesi,t +
5 LnAgei,t + 6Tangi,t+ 7StdCFOi,t + 8StdSalesi,t + 9QTobini,t + 10Zi,t + 11Lossi,t +
12CFO_ATAi,t+ 13Opercyclei,t + + i,t (2)
V i FRQ* DumSTDebt đ i di n cho hi u ng t ng tác gi a ch t l ng báo cáo tài chính và n ng n h n Các bi n còn l i đ c đ nh ngh a t ng t nh mô hình (1) Giá tr DumSTDebt s nh n giá tr b ng 1 n u t l n ng n h n trên t ng n c a công ty i l n h n giá tr trung v trong m u quan sát và b ng 0 trong tr ng h p còn
l i Trong mô hình (2) này, h s 1 th hi n tác đ ng c a FRQ đ n hi u qu đ u t
nh ng công ty có t l n ng n h n trên t ng n th p h n giá tr trung v c a n ng n
Trang 37d ng D a theo nghiên c u c a Biddle và c ng s (2009), bài nghiên c u s d ng
mô hình d đoán m c đ đ u t d a trên các c h i t ng tr ng ( đ c đo b ng t c
đ t ng tr ng c a doanh thu) Theo mô hình này, đ u t hi u qu s t n t i n u không có b t k s sai l ch nào v i m c đ u t k v ng ( m c đ u t t i u) Tuy
nhiên, trong th c t s có nhi u công ty đ u t cao h n m c k v ng này g i là đ u
t quá m c ( sai l ch d ng t m c đ u t k v ng), trong khi đó các công ty khác không th c hi n t t c các d án có l i ( sai l ch âm t m c đ u t k v ng) g i là
đ u t d i m c
Mô hình c a Biddle và c ng s (2009) cho phép c l ng m c đ u t c a công ty i trong n m t, đ l ch c a mô hình nh là sai s trong ph n d th hi n đ u t không hi u qu
Investmenti,t = 0+ 1SalesGrowthi,t-1 + i,t (3)
Trang 38V i Investmenti,t là t ng đ u t c a công ty i trong n m t, đ c đo l ng b ng s gia t ng ròng trong tài s n h u hình và tài s n vô hình và chia cho đ tr m t k c a
t ng tài s n ( t ng tài s n n m tr c đó), SalesGrowthi,t-1 là m c t ng tr ng trong doanh thu c a công ty i t n m t-2 đ n t-1
Mô hình này đ c c l ng h i quy chéo theo n m và ngành Ph n d c a mô hình ph n ánh m c sai l ch t m c đ đ u t k v ng và tác gi s d ng ph n d này làm đ i di n cho m c đ u t không hi u qu c a công ty M t ph n d d ng có ngh a
là công ty đang đ u t m c cao h n so v i m c k v ng d a theo t c đ t ng tr ng doanh thu và đ c coi là đ u t quá m c Ng c l i, m t ph n d âm có ngh a là công
ty đã đ u t m c th p h n so v i k v ng ng v i t c đ t ng tr ng doanh thu và
đ c coi là đ u t d i m c Bi n ph thu c c a mô hình là giá tr tuy t đ i c a ph n
d nhân v i -1, vì th giá tr càng cao ch ng t đ u t càng hi u qu (InvEffi,t)
3.3.2 Ch t l ng báo cáo tài chính (FRQ)
c l ng ch t l ng báo cáo tài chính, bài nghiên c u s d ng ba bi n đ i
di n khác nhau d a trên m c đ chính xác c a s li u k toán là c s Theo các nghiên c u tr c đây c ng theo tóm t t th ng kê, bi n ch t l ng báo cáo tài chính s
đ c đo l ng theo các ph ng pháp sau
Ph ng pháp đo l ng đ u tiên đ c s d ng trong mô hình nghiên c u b i
McNichols và Stubben (2008) Các tác gi đã xem xét doanh thu tùy ý nh là m t
bi n đ i di n c a qu n lý thu nh p Mô hình đ c xây d ng nh sau:
ARi,t = 0 + 1 Salesi,t + i,t (4)
Trong đó ARi,t là m c thay đ i h ng n m trong các kho n ph i thu c a công ty
i trong n m t Salesi,t là m c thay đ i hàng n m trong doanh thu bán hàng c a công
ty i trong n m t T t c các bi n này đ u đ c chia cho đ tr m t k c a t ng tài s n
Trang 39Mô hình đ c c l ng m t cách đ c l p cho t ng nhóm ngành và n m Doanh thu tùy ý là ph n d c a mô hình h i quy, đ i di n cho s thay đ i trong kho n ph i thu mà không đ c gi i thích b i s t ng tr ng trong doanh thu bán hàng ây là
bi n đ i di n đ u tiên cho FRQ, đ c xác đ nh b ng cách l y giá tr tuy t đ i c a
ph n d nhân v i -1 Giá tr này càng cao hàm ý ch t l ng báo cáo tài chính càng đáng tin c y (FRQ_Mi,t = - )
Ph ng pháp đo l ng th hai đ c th c hi n d a trên mô hình chi phí trích
tr c tùy ý đ c xây d ng b i Kasznil (1999) d a trên Jones (1991) Vi c s d ng chi phí trích tr c là m t cách th c đ đánh giá ch t l ng ngu n thu nh p Theo các nguyên t c k toán, các kho n chi phí phát sinh nh ng ch a nh n đ c hóa đ n
ch ng t mà b n ch t c a nh ng chi phí này thu c chi phí ho t đ ng kinh doanh trong k thì công ty đ c ghi nh n tr c chi phí i u này có ngh a là đ ph c v cho
m c đích t ng tr ng c a công ty, s có m t s công ty có chi phí trích tr c l n (ví
d nh trích tr c chi phí s a ch a l n tài s n c đ nh) Tuy nhiên không ph i lúc nào chi phí trích tr c này c ng đ c ghi nh n theo b n ch t c a ho t đ ng kinh doanh mà có th do m c đích ch quan c a nhà qu n lý Nh v y đây là bi n đ i di n
t t ph n ánh ch t l ng c a báo cáo tài chính có đ c trung th c khách quan hay không M t báo cáo tài chính có ch t l ng cao thì chi phí trích tr c này s nh Mô hình c a Kasnizk (1999) đ c xây d ng nh sau:
TAi,t = 0 + 1 Salesi,t + 2PPEi,t + 3 CFOi,t + i,t (5)
Trang 40Salesi,t :s thay đ i trong doanh thu bán hàng
PPEi,t : tài s n, máy móc thi t b , cây c i ( tài s n c đ nh h u hình)
CFOi,t : s thay đ i c a dòng ti n ho t đ ng kinh doanh
T t c các kho n m c trên đ u chia cho đ tr m t k c a t ng tài s n
Mô hình đ c c l ng theo h i quy chéo theo t ng nhóm ngành và n m Bi n
đ i di n th hai cho ch t l ng báo cáo tài chính FRQ đ c tính theo giá tr tuy t đ i
c a ph n d trong mô hình nhân v i -1, vì th giá tr này càng l n thì ch t l ng báo
cáo tài chính càng t t (FRQ_Ki,t = - )
Ph ng pháp đo l ng th ba c a bi n đ i di n FRQ d a trên mô hình ch t
l ng trích tr c đ c phát tri n b i Dechow và Dichev (2002) Trong mô hình này,
v n luân chuy n trích tr c đ c h i quy trên dòng ti n t ho t đ ng kinh doanh c a
n m tr c, n m hi n t i và n m sau đó Mô hình đ c xây d ng nh sau:
WCAi,t = 0 + 1CFOi,t-1 + 2CFOi,t + 3CFOi,t+1 + i,t (6)
Trong đó WCAi,t là v n luân chuy n trích tr c, đ c đo l ng b ng s thay đ i
c a tài s n ng n h n không có tính thanh kho n (tài s n ng n h n-ti n và t ng
đ ng ti n ) tr cho s thay đ i c a n ng n h n c ng v i s thay đ i c a nh ng kho n vay ng n h n ngân hàng CFOi,t-1 , CFOi,t ,CFOi,t+1 là dòng ti n ho t đ ng kinh doanh mà đ c th hi n b i s khác bi t gi a thu nh p ròng tr c nh ng kho n m c
b t th ng và t ng các kho n trích tr c T t c các kho n m c đ u chia cho trung bình c a t ng tài s n trong 3 n m
C ng t ng t nh các mô hình tr c, mô hình này c ng đ c c l ng chéo
theo nhóm ngành và n m Ph n d trong mô hình ph n ánh s thay đ i trong v n luân chuy n trích tr c mà không đ c gi i thích b i dòng ti n ho t đ ng trong n m
hi n hành và nh ng n m li n k Do đó, bi n đ i di n th ba c a FRQ đ c tính b ng