Luận văn thạc sĩ 2015 QUẢN TRỊ vốn LUÂN CHUYỂN, GIÁ TRỊ DOANH NGHIỆP và các hạn CHẾ tài CHÍNH

T ng quan lýăthuy tăvàăcácănghiênăc uătr căđây ..... Phânătíchăt ngăquan B ngă4.1.ăM iăquanăh ăgi aăGiáătr ădoanhănghi păvàăChuăk ăth ngăm iăthu n B ngă4.2.ăM iăquanăh ăgi aăGiáătr ădoan

TR NGă I H C KINH T TP H CHệăεINH

B GIỄOăD CăVÀă ÀOăT O

NGUY N MINH HI N

VÀăCỄCăH N CH TÀIăCHệNH

CHUYÊNăNGÀNH:ăTÀIăCHÍNHă– NGÂNăHÀNG MẩăS : 60340201

PGS TS NGUY N TH δIểNăHOA

TP H CHÍăMINHă– N Mă2015

IăCAεă OAN

Tácăgi xinăcamăđoanăn iădungăvàăs li uăphânătíchătrongălu năv nănàyălàăk t

qu nghiênăc uăđ c l p c aătácăgi S li u trong lu năv năcóăngu n g cărõăràng,ăđángătin c yăvàăk t qu nghiênăc u c a lu năv nănàyăch aăđ căcôngăb trong b t k côngătrìnhăkhoaăh cănào

Tp HCM, ngày 02 tháng 05 n m 2015

Tácăgi

Nguy n Minh Hi n

M C L C

Trang Ph Bìa

L i Camă oan

M c L c

Danh M c B ng Bi uăVàăHìnhăV

TómăT t 1

1 Gi i thi u 2

2 T ng quan lýăthuy tăvàăcácănghiênăc uătr căđây 5

2.1 T ngăquanălýăthuy t 5

2.2 Cácănghiênăc u v v n luânăchuy năvàăgiáătr doanh nghi p 23

2.3 u t ăvàoăv năluânăchuy năvàănh ng h n ch tàiăchính 26

3.ăPh ngăphápănghiênăc u 32

3.1 c đi mămôăhình 32

3.2.ăPh ngăphápănghiênăc u 37

3.3 D li u nghiênăc u 48

4 K t qu nghiênăc u 51

4.1 Nh ng tácăđ ng c a qu n tr v năluânăchuy năđ năgiáătr doanh nghi p 51

4.2 Nh ng h n ch tàiăchínhăvàăqu n tr v năluânăchuy n 54

5 K t lu n 60 Tàiăli u tham kh o

Ph l c 1 - Ki măđ nh hi năt ngăph ngăsaiăthayăđ iăvàăt t ngăquan

Ph l c 2 - MôăhìnhăGMM

UăVÀăHỊNHăV

Hìnhă2.1 Chuăk ăth ngăm iăthu n (NTC)ăvàăchuăk ăkinhădoanh

B ngă2.1.ăTómăt tăm iăquanăh ăgi aăcácăthànhăph năv năluânăchuy năvàăchínhăsáchă

v năluânăchuy năă

B ng 2.2.ăTómăt tăcácănghiênăc u v qu n tr v năluânăchuy n

B ngă3.1 Côngăth căc aăbi năvàăt ăvi tăt t

B ng 3.2 K t qu ki măđ nh cácăgi thi t d li u b ng

B ngă3.3 Th ngăkêămôăt

B ngă3.4 Phânătíchăt ngăquan

B ngă4.1.ăM iăquanăh ăgi aăGiáătr ădoanhănghi păvàăChuăk ăth ngăm iăthu n

B ngă4.2.ăM iăquanăh ăgi aăGiáătr ădoanhănghi păvàăChuăk ăth ngăm iăthu năv iă

nh ngăH năch ătàiăchính

TịεăT T

Bàiănghiênăc uănàyăki m tra m iăliênăh gi a qu n tr v năluânăchuy năvàăgiá

tr doanh nghi p, s d ngăphânătíchăd li u b ng g mă344ăcôngătyăphiătàiăchính,ăniêmă

y tă trênă S Giao D ch Ch ngă Khoánă TP.ă HCMă (HOSE)ă vàă S Giao D ch Ch ng KhoánăHàăN iă(HNX)ătrongăgiaiăđo n 2009-2013.ăKhácăv i nh ngănghiênăc uătr c đây,ătácăgi tìmăki m m t b ng ch ng th c nghi m v tácăđ ng phi tuy n c a qu n tr

v năluânăchuy nălênăgiáătr doanh nghi p K t qu cho th y qu n tr v năluânăchuy n (đ căđoăl ng b ng Chu k th ngăm i thu n – NetăTradeăCycle,ăNTC)ăcóătácăđ ng ngh ch chi uălênăgiáătr doanh nghi pă(đ căđoăl ng b ngăTobin’s Q),ăđ ng th i, bìnhă

ph ngăc aăNTCăcóătácăđ ng thu n chi uălênăTobin’săQ,ăm cădùătácăđ ngălàăkháăy u,

nh ngăcóăýăngh aăth ngăkê.ăBênăc nhăđó,ătácăgi tìmăth y cóăs khácănhauătrongăm i liênăh gi a v năluânăchuy năvàăgiáătr doanh nghi p trong nh ngăđi u ki n h n ch tàiăchínhăkhácănhau.ăTheoăđó, vi c qu n tr v năluânăchuy n nh ng doanh nghi păcóănhi u h n ch tàiăchínhăs tácăđ ngălênăgiáătr doanh nghi pătiêuăc căh năsoăv iăcácădoanh nghi păítăch u h n ch tàiăchính

T khóa:ăqu n tr v năluânăchuy n,ăgiáătr doanh nghi p, h n ch tàiăchính,ăVN

tr tàiăchínhăluônălàăđ tàiă“nóng”ătrênăcácădi năđàn,ăvàăqu n tr v năluânăchuy nănh ă

th nàoăđ đápă ng nhu c u kinh doanh trong ng năvàătrungăh năluônălàăm iăquanătâmăhàngăđ u c aăcácădoanhănghi p Quaănghiênăc uănày,ătácăgi mong mu năđ aăraăm t

g iăýăchoăcácănhàăqu n tr tàiăchínhătrongăvi c ho chăđ nhăvà qu n tr v năluânăchuy n,

c nă l uă tâmă đ n m că đ tácă đ ng c a qu n tr v nă luână chuy nă lênă giáă tr doanh nghi p,ăvàăcácănhânăt nhăh ngăđ n s tácăđ ng y

Nh ngănghiênăc u v qu n tr v năluânăchuy nălàăm t ph n c aănghiênăc uăđ u

t , đưăđ căphátătri n nhi uăn măquaănhi u h c thuy tăvàăc nh ngăđóngăgópătheoăl i kinh nghi m Nhi uănghiênăc uăđưăch ra m iăliênăh tr c ti p gi a vi căđ uăt ăvàăgiáă

tr doanh nghi p (Burton, Lonie & Power, 1999; Chung, Wright & Charoenwong, 1998; McConnell & Muscarella, 1985) Nh ngăcôngătrìnhăc aăModiglianiăvàăMilleră(1958)ăđưăch ra r ng quy tăđ nhăđ uăt ăvàătàiătr làăđ c l p v i nhau, t đóăm ra

nh ngănghiênăc u d aătrênătínhăb tăhoànăh o c a th tr ng v n nh mălàmărõăm i liênă

h c a hai quy tăđ nhănàyă(Fazzari,ăHubbardă&ăPetersen,ă1988;ăHubbard,ă1998).ăCó haiăquanăđi mătráiăng c nhau v khíaăc nhăđ uăt ăv năluânăchuy n M tăquanăđi m cho r ngăduyătrìăv năluânăchuy n m căcaoăchoăphépădoanhănghi păt ngădoanhăs vàăthuă đ c nh ng kho n chi t kh u l nă h nă choă nh ng kho nă thanhă toánă tr c h n (Deloof,ă2003)ăvàădoăđó,ăcóăth giaăt ngăgiáătr doanh nghi p.ăQuanăđi măng c l i cho r ngăduyătrìăv năluânăchuy n m c cao s đòiăh iăcácăngu nătàiătr , d năđ năt ngăchiă phíă tàiă tr , đi uă cóă th làmă t ngă nguyă c ă pháă s n (Kieschnick, LaPlante &

Moussawi, 2011) K t h p hai tácăđ ng cùngăchi u vàăng c chi u nàyăc a v năluânăchuy n lênăgiáătr doanh nghi p, Sonia Banos-Caballero, Pedro J Garcia-Teruel, Pedro Martinez-Solano (2013) cho r ng t n t i m i quan h phi tuy n gi a vi căđ uăt ăvàoă

v năluânăchuy n lên giáătr doanh nghi p, theo ki u ngh chăđ o d ng ch U,ăvàătr ng tháiătácăđ ng s đ o chi u n uăhaiătácăđ ngănàyăđ m nh

M cătiêuăc aăbàiălu năv nănàyănh m nghiênăc u tácăđ ng c a vi c qu n tr v n luânăchuy nălênăgiáătr doanh nghi p ápăd ngăchoăcácădoanhănghi p Vi t Nam v i

nh ngăcâuăh iănghiênăc u c th c n gi i quy tănh ăsau

1 Chínhăsáchăqu n tr v năluânăchuy n c aăcácăcôngătyătácăđ ngănh ăth nàoă

đ năgiáătr doanh nghi p? Li u cóăx y ra quan h phi tuy nănh ăđ xu t?

2 Trong nh ngăhoànăc nh gi i h nătàiăchínhăkhácănhau, v i nh ngăđ căđi m tàiăchínhăc th s đ cătrìnhăbày, tácăđ ng c a chínhăsáchăqu n tr v năluânăchuy nălênăgiáătr doanh nghi p s thayăđ iănh ăth nào?

Nh m tr l iăcácăcâuăh iătrên,ătácăgi đ xu t quan h phi tuy n b ngăcáchăs

d ngă môă hìnhă ph ngă trìnhă b că haiă đ că đ ngh b iă Sonia,ă Pedroă J.ă vàă PedroăMartinez-Solanoă(2013).ăCóănhi uălýădoăxácănh n r ng m i quan h gi a qu n tr v n luânăchuy năvàăgiáătr doanh nghi păkhôngăch theo m t chi u nh tăđ nh, t călàăt n t i quan h phi tuy n theo d ng ch U gi a vi c Qu n tr v năluână chuy nălênăGiáătr doanh nghi p.ă iăt ngănghiênăc uălàă“Qu n tr v năluânăchuy n”,ăđ căđoăl ng

b ng Chu k th ngăm i thu n – Net TradeăCycleă(NTC)ăvàăbìnhăph ngăc aănó,ăs

đ cănghiênăc u trong s t ngăquanăv iă“Giáătr doanh nghi p”,ăđ căđoăl ng b ng Tobin’săQ.ăMôăhìnhăđ căxâyăd ng b ngăph ngăphápăd li u b ngăđ lo i b tínhă

ch tăkhôngăđ ng nh tăkhôngăth quanăsátăđ c D a trênăki măđ nh v tínhăphùăh p

c aămôăhình,ătácăgi l a ch nămôăhìnhă nh h ng c đ nh (Fixed effects model) đ căl ngăcácăh s h i quy gi iăđápăchoăcácăcâuăh iănghiênăc uăđưăđ aăraăvàăs d ng

bi n gi cho vi căquanăsátăs thayăđ i c a m iăliênăh trong nh ngăđi u ki nătàiăchínhăkhácănhau

Ph măviănghiênăc uăđ c tácăgi phânătíchătrên nh ngăcôngătyăphiătàiăchính,ăniêmăy tătrênăS Giao D ch Ch ngăKhoánăTP.ăHCMă(HOSE)ăvàăS Giao D ch Ch ng KhoánăHàăN iă(HNX)ătrongăgiaiăđo n 2009-2013, nh m ph năánhăm i quan h gi a

qu n tr v năluânăchuy năvàăgiáătr doanh nghi păd i nh ng h n ch tàiăchínhăkhácănhau trong n n kinh t Vi t Nam D li uăđ cătríchăxu t t Báoăcáoătàiăchínhă (đưă

đ c ki mătoán)ăcôngăb cu iăn măc aă344ăcôngătyăphiătàiăchínhăniêmăy t t i S Giao

D ch Ch ngăKhoánăThànhăph H ChíăMinhăvàăHàăN i,ăgiaiăđo n 2009-2013.ăToànă

b d li uăvàăch s tàiăchínhăđ c cung c p b i StoxPlus Corporation

Bàiănghiênăc uăđ c trìnhăbàyăd i b c căsauăđây

2 T NG QUAN δụăTHUY TăVÀ CỄCăNGHIểNăC UăTR Că ỂY

2.1 T ngăquanălýăthuy t

2.1.1.ăδýăthuy t v v năluơnăchuy n

2.1.1.1.ăCácăkháiăni m chung v v năluơnăchuy n

V năluânăchuy nălàăm tăth căđoătàiăchínhăchoătínhăthanhăkho n ho tăđ ng c a

m t doanh nghi p hay t ch c, bao g m c cácăc ăquanăchínhăph Qu n tr v năluânăchuy nă làă m tă thànhă ph n quan tr ng c a chi nă l că tàiă chínhă t ng th c a b t k doanh nghi p nàoămu n t oănênăgiáătr ăNóăbaoăhàmăvi c ho chăđ nhăvàăki măsoátătàiă

s n ng n h năvàăn ng n h n,ătheoăcáchălo i tr r i ro c a vi căkhôngăđápă ngăngh aă

v ng n h năvàătránhăs đ uăt ăquáăm căvàoănh ngătàiăs năvàăho tăđ ng c a doanh nghi p V năluânăchuy năđ cătínhăb ngăTàiăs n ng n h n tr điăN ng n h n N u Tàiă s n ng n h n th pă h nă N ng n h n, t ch că đóă b xemă làă thi u h t v nă luânăchuy n V năluânăchuy n c năđ căđ m b oăđ t ch c ti p t c ho tăđ ngăvàăđ chi

tr kho n n ng n h năvàăchiăphíăho t đ ng s p di n ra Vi c qu n tr v năluânăchuy n bao g m m cătiêuăcânăb ng m căđ t iă uăcho Kho n ph iăthu,ăHàngăt n kho, Kho n

ph i tr vàăti n m t

Theo Deloof (2003), vi c qu n tr v năluânăchuy n hi u qu làăn n t ngăđ t i đaăhóaăl i nhu n t đóăt o nênăgiáătr doanh nghi p B t k côngătyănàoăc ngăh ng

đ n m cătiêuăt iăđaăhóaăl i nhu n,ăcùngălúcăt pătrungăvàoătínhăthanhăkho năđ ng nă

ng aătìnhătr ng m t kh n ngăthanhătoán.ă i uănàyăx yăraăvìănh ngăđ uăt ăvàoăv n luânăchuy năkhôngăchuy năhóaăthànhăti n m tăvàoăcùngăm t th iăđi m hay b ng m t

xu th dòngăti năt ngăđ ng, b iăvìăth ,ăcácăcôngătyănênăđ m b o m tăl ngăngânăsáchă

c n thi tătrongătìnhătr ng s năsàngăđ đápă ng nhu c u thanh kho n c aămìnhă(Richardăvàă Laughlin,ă 1980).ă c bi t, qu n tr v n luână chuy n r t quan tr ngă đ i v iă cácădoanh nghi p nh do kh n ngăti p c n th tr ng v nădàiăh n m tăcáchăh n ch , m t khi nh ng doanh nghi p nh cóăxuăh ng l thu c nhi uăvàoăs tàiătr t tínăd ng

th ngăm iăvàănh ng kho năvayăngânăhàngăchoănhuăc u ti n m t, kho n ph iăthuăvàăhàngăt n kho

Vìăqu n tr v năluânăchuy nălàăho tăđ ngăvôăcùngăquanătr ng c a doanh nghi p, làmăsaoăđ nhàăqu n tr bi tăđ c vi c qu n tr c a h đưăđ yăđ hayăkhông?ăCóăm t

s cáchă đánhă giáă tínhă hi u qu c a v nă luână chuy n Ph ngă phápă truy n th ngă làădùngăt s thanh kho n, ch ng h n t s ng n h n ho c t s nhanh H n ch c a nh ng

t s nàyălàăthôngătinăcungăc păquáăt ngăquát,ăkhôngănhi uăthôngătinăchiăti t v v n luânăchuy năđ c th hi n.ăVìăv y, chu k th ngăm i thu n vàăchuăk luânăchuy n

ti năđ căxemălàănh ng ch tiêuăđoăl ng c th h năvàăph năánhăđ yăđ cácăthànhă

ph n c a v năluânăchuy n

Chu k th ngăm i thu n (Net Trade Cycle, Shin & Soenen, 1998), làăth căđoă

ph bi n cho vi c qu n tr v năluânăchuy n đ bi t đ c Ti n m t chuy năhóaănhanhă

nh ăth nàoătrongăchuăk kinh doanh Ti n m t,ăc ngănh ăd i d ng kho n ph i tr choănhàăcungăc p,ăđ cădùngăđ muaăhàngăt năkho,ăthôngăquaăquyătrìnhăho tăđ ngăđ

bi nă thànhă hàngă hóaă vàă d ch v kinhă doanh,ă sauă đóă đ că bánă ho c gi d i d ng kho n ph iăthuăchoăđ năkhiăđ c chi tr toànăb b iăkháchăhàng.ăChuăk th ngăm i thu n (NTC), đ cătínhăb ng s ngàyăbìnhăquânăti năđ c gi d i d ng kho n ph i thu, t năkhoăvàăkho n ph i tr , v iăcôngăth c:

NTC = ((Kho n ph iăthuă+ăHàng t n kho – Kho n ph i tr )ă/ăDoanhăthu)ăxă365ăngày

KhiăNTCăd ng,ăcôngătyăc nătàiătr thêmăb iăchínhăthuănh p c aămìnhăho c

t ngătínăd ngăth ngăm iăchoăkháchăhàng.ăKhiăNTCăâm,ăcôngătyăđ c chi tr cho s n

ph m hay d ch v c aămìnhătr căkhiăcôngătyăph i tr chiăphíăchoănhàăcungăc p Do

v y,ăNTCăâmăs đemăl i nhi u l i th kinh doanh Y u t doanhăthuăc ngăr t quan

tr ngă vìă khiă doanhă s đangă t ng,ă s ngàyă chuă k th ngă m i thu n s ng n l iă vàădoanh nghi p cho th y kh n ngăluânăchuy n v n nhanh Khi doanh s s t gi m, s ngàyăc a chu k th ngăm i s t ng,ălàmă nhăh ng tr c ti păđ nădòngăti n

M tă th că đoă ph bi nă khácă choă qu n tr v nă luână chuy nă làă Chuă k luânăchuy n ti n (CCC – Cash Conversion Cycle, Richards & Laughlin, 1980),ăđ cătínhă

b ng K thu ti n kho n ph i thu (DSO) + K l uăhàngăt n kho (DIO) – K ph i tr

ng iăbán (DPO).ăTrongăđó:

K thu ti n kho n ph i thu = Kho n ph iăthuă/ăDoanhăthuăxă365ăngày

K l uăhàngăt năkhoă=ăHàngăt năkhoă/ăGiáăv năhàngăbánăxă365ăngày

K ph i tr ng iăbánă=ăPh i tr ng iăbánă/ăGiáăv năhàngăbánăxă365ăngày

V c ăb n, chu k th ngăm i thu nă(NTC)ăc ngăt ngăt Chu k luânăchuy n

ti n (CCC) khi xétăđ n baăthànhăph năchínhălàăkho n ph iăthu,ăhàngăt năkhoăvàăkho n

ph i tr Theo Shin & Soenen (1998), l iăđi m c a NTC làă“nóăcungăc p m t d báoă

d dàngăchoănhuăc uătàiătr thêmăchoăv năluânăchuy n nh măđ yănhanhăt ngătr ng doanh s ”ăvàă“NTCăc ngăliênăquanăm t thi tăđ năđ nhăgiáădoanhănghi păvàăvi c t o ra giáătr c đông” Nh ăv y, v năluânăchuy n k t n i qu n tr tàiăchínhăng n h n v i chi năl căcôngăty,ă nhăh ngăđ năgiáătr côngăty,ăkh n ngăsinhăl iăvàănh ng tri n

v ngălâuădàiăc aăcôngătyă(Smith,ă1980;ăRichardă&ăLaughlin,ă1980).ăTuyănhiên,ănênăhayăkhôngănênăđ uăt ănhi uăvàoăv năluânăchuy n v nălàăđ tàiătranhălu n c aăcácănhàănghiênăc u

Hìnhă2.1 tómăt tădòngăti năvàăho tăđ ng kinh doanh ng n h n, t đóăchoăth y

n i dung c aăcôngătácăqu n tr v năluânăchuy n K đ n,ătácăgi trìnhăbàyăt ngăquanălýăthuy t v cácăthànhăph n c a v năluânăchuy năvàănh ngăchínhăsáchătrong vi c qu n tr

v năluânăchuy n

Hìnhă2.1.ăChuăk ăth ngăm iăthu nă(NTC)ăvàăchuăk ăkinhădoanh

(N

(Ngu n: Hillier et al., 2010)

Chu k th ngăm i thu n

2.1.1.2 Qu n tr ti n m t

Trong kinh doanh, vi căcóăđ ngu n ti n m tălàăr t quan tr ng Ti n m t gi ng

nh ăngu năô-xy cho m tăcôngătyăđ t n t i,ăcôngătyăc n ti năđ trang tr iăchiăphíăho t

đ ng Padachi (2006) ch ra r ng n uămáuăl uăthôngăc n thi tăchoăđ i s ngăconăng i

nh ăth nào,ăthìădòngăti năc ngăc n thi tăđ duyătrìădoanhănghi pănh ăv y Akinwande (2009)ăc ngăđ c p trongănghiênăc u c aăôngăr ng ti n m tălàăngu nămáuăc a doanh nghi păvàăs m ng quan tr ng c aănhàăqu n tr làăh tr đ nóăluânăchuy năvàăt o ra

c ăh iăđ dòngăti n sinh l i.ăVìăth , vi căduyătrìăđ yăđ ngu n ti năcóăth quy tăđ nh s

ph n c a m t doanh nghi p Qu n tr ti n m t ch y uălàăv nh ng quy tăđ nhăphână

ph i ti n m t,ăc ngălàăm tăthànhăph n quan tr ng c a vi c qu n tr v năluânăchuy n

Choădùăti n m tăkhôngăsinhăthêmăl i nhu n,ăcóăbaănguyênădo đ côngătyăn m

- M căđíchăd phòng:ăđôiăkhiădòng ti n tr nênăkhóăd đoánăđ i v iăcôngătyă

b i s thayă đ i b tă th ngă trongă cácă doanhă nghi p ho că trongă cácă ngànhăkhácănhau.ăVi c n m gi ti n m tăcóăth giúpăgi m b t v năđ khôngămongă

đ i v nhu c u ti n m t, ch ng h nă khiă chiă phíă nguyênă li uă thôă t ngă đ t

Nh ăđưătrìnhăbày,ăcôngătyăcóănhi u l iăíchăkhiăn m gi ti n m t Tuyănhiên,ă

n m gi nhi uăquáăc ngăkhôngăph iălàăl a ch năkhônăngoan,ăvìăl ng ti năd ăth aăcóă

th sinh ra l i nhu n n uă đ că đ uă t ă đúngă đ n (Banjerjee, 2005) Martinez-Sola, Garcia-TeruelăvàăMartinez-Solano (2011) ki mătraăhaiăcâuăh iănghiênăc u: th nh t,

li u r ngăcóăm t m căđ ti n m t t iă uăđ t iăđaăhóaăgiáătr doanh nghi p,ăvàăth hai làăgiáătr côngătyăcóăgi măđiăn u ti n m t l ch xa m căđ n m gi t iă u.ăK t qu tr

l i r ngăcóăm t m i quan h d ngălõmăgi a vi c n m gi ti n m tăvàăgiáătr doanh nghi p,ăngh aălà,ăm c n m gi ti n m t t iă uăđ t iăđaăhóaăgiáătr doanh nghi pălàăcóă

t n t i.ăGiáătr doanh nghi p s gi măđiăn u vi c n m gi ti n m tăkhácăv i m căđ t i u.ăLýăthuy tăđánhăđ iăc ngăgi iăthíchăr ngăcóăm t m căđ t iă uătrongăvi c n m gi

ti n m tăđ cânăb ng gi aăl iănhu năvàăchiăphíă(Saddour,ă2006).ăNh ng k t qu nàyăđ

xu t r ngălàmăsaoăđ n m gi ti n m t m căđ t iă uălàănhi m v tr ngătâmăc a vi c

qu n tr ti n m t

Banjerjee (2005) cho r ngăcóăhaiăápăl c quy tăđ nh m tăcôngătyănên gi ti n

m t m căđ nào.ăTh nh tălàănh ng kho năbùăđ p,ăngh aălàăcânăđ i ti n m t c n thi t

đ bùăđ p cho nh ng d ch v màăcácăngânăhàngăcungăc păchoăcôngăty.ăTh haiălàăt cânăđ i,ăđi uănàyăđ c quy tăđ nh b iăcácănhânăt nh ănhuăc u ti n m t, s d báoăchoănhu c uănày,ălưiăsu t ch ngăkhoánăhayălưiăsu t vay, vàăchiăphíăc đ nh nhăh ngăđ n

vi c chuy nă đ i gi a ch ngă khoánă vàă ti n m t hay nhă h ngă đ n giao d ch vay Saddoură(2006)ănghiênăc u nh ngănhânăt quy tăđ nh vi c n m gi ti n m t b ngăcáchă

s d ng m uănghiênăc uătrênănh ngăcôngătyă Pháp.ăK t qu cho th y vi c gi ti n

m tăchoăphépăcôngătyăs n sinh ra l i nhu n t nh ngăc ăh iăđ uăt ,ăd năđ n m t th c

t r ng m căđ n m gi ti n m t c a nh ngăcôngătyăđangăphátătri năthìăcaoăh nănh ng côngătyăđưătr ngăthành.ăH c ngătìmăraănh ngănhânăt quy tăđ nh vi c gi ti n m tălàăkhácănhauăgi aăcôngătyăđangăphátătri năvàăcôngătyătr ngăthành.ăTi n m t n m gi

nh ngăcôngătyăđangăphátătri n gi m d n theo m căđ t ngălênăc aăcácăđ căđi măcôngăty,ănh ăquyămô, m căđ c aătàiăs n thanh kho năvàăn ng n h n.ăTuyănhiên,ătrongă

nh ngăcôngătyătr ngăthành,ăl ng ti n m t th hi n m t quan h đ ng bi n v i quy môăcôngătyăvàăvi c chi tr c t c,ăng c l iăl ng ti n m tăcóăquanăh ngh ch bi n v i chiăphíănghiênăc uăvà phátătri n (R&D) c aăcôngăty.ăTrongăm tănghiênăc uăt ngăt ,

m căđ n m gi ti n m t t nh ngăcôngătyă Canada ch uătácăđ ng m nh b i t su t th

tr ng v i s sách,ădòngăti n,ăđònăb y, v năluânăchuy năròng,ăvàăquyămôăcôngătyă(Gillăand Shah, 2012)

Giáătr c a n m gi ti n m tăvàăhi u qu c a vi c n m gi ti n m tăcóăs khácă

bi t gi a nh ngăcôngătyăđ c qu n tr t tăvàăkém.ă i uănàyăcóăth minh h aăkhiănhìnăvàoăs nhăh ngălênăgiáătr côngătyăb ngăcáchăđ t s n m gi ti n m t trong nh ng môiătr ng kinh doanhăkhácănhau.ăTrongăm tăcôngătyăqu n tr kém,ă1ăđô-la ti n m t

ch cóăgiáătr b ngă0.88ăđô-la.ăNg c l i, trong m tăcôngătyăqu n tr t t,ă1ăđô-laăcóăth nhânăđôiăgiáătr c aănó.ăTrongănh ngăcôngătyăqu nălýăkém,ăgiáătr doanh nghi păt ngălai s gi măđiăb iăvìăti n m tăcóăth b haoămònăr tănhanh.ăNg c l i, trong nh ng côngătyăqu nălýăt t,ăgiáătr doanh nghi păt ngălaiăs t ngăv t b c b i nhăh ngătiêuă

c c t vi c n m gi ti n m t s đ c lo i b (Dittmar, Mahrt-Smith, 2006)

2.1.1.3 Qu n tr hƠngăt n kho

Thôngăth ng,ăhàngăt năkhoăcóăth đ că phânăthànhăbaă thànhă ph n:ănguyênă

li uăthô,ăhàngăt năkhoăđangăs n xu tăvàăhàngăt năkhoăthànhăph m Gi ngănh ăqu n tr

ti n m t, qu n tr t năkhoăc ngăcóăs đánhăđ i trong h th ng qu n tr c aănó.ăTheoăDamodaran (1997), cóăbaăđ ng l căchoăcôngătyăđ n m gi hàngăt n kho Th nh t, nguyênăli uăthôăđ c gi đ đ m b oăquyătrìnhăs n xu tăluônăv năhànhăt tăvàăkhôngăb giánăđo n b i s thi u h tănguyênăli uăthô.ăTh hai, t n kho c aăhàngăhóaătrungăgiană

xu t hi n gi aăquyătrìnhăs n xu t,ănóăs đ cădùngăđ ti p t căquyătrình.ăTh ba, gi

đ l ng t năkhoăthànhăph măđ tránhăr i ro m tădoanhăthu,ăvàătránhăr iăroăkhôngăđápăngăđ căcácăđ năđ tăhàngăl năvàăchiăphíăhànhăchínhăgâyăraăđ b sung t n kho Tuy nhiên,ăm tătráiăc a vi căl u tr t năkhoăquáănhi uălàăchiăphíăduyătrì,ăch ng h năphíăthuêă

kho,ăphíăanăninh,ăs l i th i c aăhàngăhóaăvàăs h ăhaoăhàngăhóa Doăđó,ăv i m t s

qu n tr t n kho hi u qu , r t nhi u r iăroăvàăchiăphíăcóăth tránhăkh i Singh (2008) nghiênăc u m i quan h gi a qu n tr t năkhoăvàăqu n tr v năluânăchuy n.ăỌngăchoă

r ng nh ngăcôngătyăcóăs qu n tr t năkhoăkémăcóăth gâyănhi u v năđ nghiêmătr ng màăcóăth h y ho i kh n ngăsinhăl iădàiăh năvàănh ngăc ăh i s ngăcònăc a doanh nghi p.ăNg c l i, v i vi c qu n tr t năkhoăkhônăngoan,ăcôngătyăcóăth gi m t n kho

đ n m c t iă uămàăkhôngăgâyătácăđ ngătiêuăc căđ n s n xu tăvàăkinhădoanh.ăNghiênă

c uăc ngăch rõăm căđ t n kho tr c ti p nhăh ngăđ n qu n tr v năluânăchuy n Do đó,ăqu n tr t năkhoăthuăhútănhi u m i quanătâmăc aănhàăqu n tr

M căđ cóăth xemăxét c aăhàngăt năkhoălàăm cătiêuăchínhăc a qu n tr t n kho tìmăki m gi iăphápăchoăt n kho t iă u,ăSwaminathană(2001)ănghiênăc u vi cătáiăc ă

c u t n kho nhăh ngăđ n qu n tr t n kho th nàoătrongăl nhăv c côngăvàăt ănhână

nă K t qu c aănghiênăc uănàyăxácănh năđi u ch nhăc ăc u t n kho c a v t li u thôăvàăthànhăph măthìănhanhăh năđi u ch nhăhàngăt n kho m tăcáchătoànăb đ đ t

m c h pălý.ăCóăm t s ph ngăphápăkhácăcóăth giúpăvi c qu n tr t n kho d dàngă

h n,ănh ăph ngăphápăs l ngăđ tăhàng,ăt n kho theo ti năđ th i gian (just-in-time) (AutuKaiteăvàăMolay,ă2011)

2.1.1.4 Qu n tr kho n ph i thu

Qu n tr kho n ph iăthuălàăvi c m tăcôngătyăcungăc p cho nh ngăkháchăhàngă

m t kho nătínăd ngăđ tr choăhàngăhóaăvàăd ch v Nh ng kho nătínăd ngăth ngăm i nàyă cóă th giúpă xoaă d u nh ng va ch m v m tă tàiă chínhă (Meltzer,ă 1960).ă Nh ng kháchă hàngă muaă hàngă hóaă vàă d ch v trênă tínă d ngă th ngă m iă đ c g iă làă nh ng

ng i m c n côngăty.ăKho n ph iăthuălàăm tăthànhăph n quan tr ngătrongătàiăchínhădoanh nghi p cácăn căChâuăÂu,ănh ă căvàăÝ,ăkho n ph i thu chi măh năm t

ph năt ăt ngătàiăs nă(Bougheas,ăMateutăvàăMizen.,ă2009).ăRajanăvàăZingalesă(1995)ănghiênăc u c uătrúcăv n c a doanh nghi p H cho th yătrongăcácăm u g m nh ng

côngătyăM , 17.8 ph nătr măt ngătàiăs nălàăcácăkho n ph iăthu.ăChúngătaăcóăth th y

r ng m t s qu n tr kho n ph i thu hi u qu làăvôăcùngăc n thi t Smith (1987) ch ra

r ng cung c pătínăd ngăth ngăm iăchoăkháchăhàngălàăr t quan tr ngăđ i v iăcác nhàăcung c p, màăvi căbánăhàngăhayăđ uăt ăph thu căvàoăkh n ngătàiăchínhăc aăkháchăhàng.ăEmeryă(1984)ăs d ngăph ngăphápătàiăchínhăvàăv năhànhăđ gi iăthíchălýădoăphíaăsauăvi c m r ngătínăd ngăth ngăm i.ăTr cătiên,ăm r ngătínăd ngăth ngăm i

đ năthu nălàădoătínhălinhăho tătrongăcáchăv năhànhădoanhănghi p.ăỌngăgi iăthíchăr ng nhu c u c aăkháchăhàngăthìăkhôngătheoănguyênăt căvìăth tr ng v năd ălàăkhôngăhoànă

h o.ăLuônăcóăs chênhăl ch t nhu c uămongăđ i,ăđi uăcóăth làmăs n xu t bùngăphát.ă

S n i l ng t m th iătrongătínăd ngăchoăphépăkho n ph i thu bi năđ ng theo s chênhă

l ch trong nhu c u,ăđi uănàyăminhăh a cho s hìnhăthànhătràoăl uădoanhăs làătrênăh t thayăvìăkháchăhàngătrênăh t ho c s n ph m làătrênăh t Th hai, s h tr c aăcácătrungăgiană tàiă chínhă c ngă ti p tay cho vi c m r ngă tínă d ngă th ngă m i Do th tr ng khôngăhoànăh o, nh ngăcôngătyăđòiăh i ph iăduyătrìăd tr thanh kho n cho nh ng nhu

c u ti n m tăkhôngăd báoătr c Cung c pătínăd ngăth ngăm iăchoăkháchăhàngăcóă

th đ căxemălàăcung c p kho năvayăchoăkháchăhàng,ăđi u nàyăc ngălàăm t ph n c a

d tr thanh kho n Ferrisă(1981)ăđ nhăngh aătínăd ngăth ngăm iănh ălàăm t lo iăhìnhăcho vay ng n h năđ c bi t, m t kho n vay g n ch tăvàoăc th iăgianăvàăgiáătr c a vi c chuy năđ iăhàngăhóa Doăđó,ănh ngăcôngătyăcóăth thu v lưiăsu t sinh l i t vi c cho vay nh ng d tr thanh kho năđưăđ c chuy năhóaăthànhăn c aăkháchăhàng.ăVi c m

r ngătínăd ngăth ngăm i cho nh ngănhàăcungăc păc ăh iăđ thu v lưiăsu t sinh l i caoăh n.ăHill,ăKellyăvàăLockhart (2012) k t lu n r ng kho n ph i thu nhăh ng l n vàăđ ng bi n v iătàiăs n c a c đông.ăK t qu xácănh n t m quan tr ng c a m tăchínhăsáchă tínă d ngă th ngă m i h pă lý.ă Tuyă nhiên,ă tínă d ngă th ngă m iă c ngă mangă đ n

nh ng r i ro Th nh t,ăkháchăhàngăcó th lâmăvàoăkh ng ho ngăvàăv n ,ăđi uănàyăs khi năchoătínăd ngăth ngăm i tr thànhăn x u Th hai,ăcôngătyăs m tăđiăph nălưiă

su t gi a th iă giană bánă hàngă vàă th iă giană thanhă toánă c aă kháchă hàngă (Damodaran,ă1997)

D aătrênăs đánhăđ i c aătínăd ngăth ng m i, ki măsoátăvàăqu n tr kho n ph i thu tr nênăvôăcùngăquanătr ng Kumar (2010) gi iăthíchăýăngh aăc a vi c qu nălýăcôngă

n nh ălàă m tăquyă trìnhăraăquy tăđ nhăliênă quanăđ n s đ uăt ăvàoăho tăđ ng kinh doanh c a con n M căđíchăc a qu nălýăcôngăn làăđ kíchăthíchăbánăhàngăvàăđ ng

th i gi m thi u r i ro c a vi căkhôngăthuăđ c n N u qu nălýăcôngăn y uăkém,ăt

su t v năluânăchuy n s g păápăl c, gâyănênăph iăt ngăc ng v năluânăchuy n ho c

t ngăn (TurnerăHopkins,ă2009).ăGillbertăvàăReichertă(1995) tìmăth y k t qu r ng 59

ph nătr măcácăcôngătyătrongănhómăFortuneă500ăđangăs d ngămôăhìnhăqu nălýăcôngăn

đ c i thi n vi c qu n tr v năluânăchuy n

đ tăđ c vi c qu n tr v n luânăchuy n hi u qu ,ăcóăhaiăy u t c n ph i t p trung M t m t,ăcôngătyăc n bi tăchínhăsáchătínăd ngănàoălàăphùăh p v i ho tăđ ng kinh doanh c a h ăChínhăsáchătínăd ng cung c păchoăcôngătyăm tăh ng d nălàmăth nàoăđ gi i quy tăcôngăn vàăbaoănhiêuătínăd ng cung c păchoăkháchăhàngălàăphùăh p

V i m tăchínhăsáchătínăd ng t do, doanh s vàăl i nhu năcôngătyăcóăth t ngăđángăk ,

nh ngăr i ro v n x uăvàălưiăsu t m tătr căc ngăt ngătheo.ăV i m tăchínhăsáchătínă

d ngăhàăkh c,ăđ anătoànăvàătínhăthanhăkho năcóăth t ng,ănh ngăkh n ngăsinhăl i c a côngătyăl i gi măsút.ă tăđ c m căđ t iă uăc a s anătoànăvàăl i nhu n làăm t nhi m

v c aănhàăqu n tr tàiăchính.ăM tăkhác,ăcôngătyănênăhi uărõăkháchăhàngăc aămình,ă

đi uănàyăđ c g iălàăphânătíchătínăd ng.ăDamodarană(1997)ăđ nhăngh aăphânătíchătínă

d ngălàăm tăphânătíchăđ c thi t k đ đánhăgiáăm căđ đángătinăc y c aăkháchăhàngă(trang 378) D aătrênăphânătíchăn ngăl căkháchăhàng,ăcôngătyăcóăth ra quy tăđ nh v tínăd ngăđ choăphépăh mua s n ph măvàăd ch v b ngătínăd ng

l c (Damodaran, 1997) T iăđaăhóaăkho n ph i tr vàăkéoădàiăđi u kho năthanhătoánăcóă

th làăm t l i th c nh tranh c aăcácăcôngăty.ă n căAnh,ăbìnhăquână55ăph nătr măn

ng n h năđ c ghi nh năd i d ng kho n ph i tr (Kohlerăetăal.,ă2000;ăGuarigliaăvàăMateut,ă2006).ăTuyănhiên,ăr i ro c a vi c t iăđaăhóaăkho n ph i tr b ngăcáchăn m gi

th i h nătínăd ngădàiăt nhàăcungăc pălàăcôngătyăcóăth khôngăthuăđ c chi t kh u t

nh ngănhàăcungăc păđóăho c nh năđ c s n ph măvàăd ch v kémăch tăl ng t h ,

đi uăcóăth pháăh ng m iăliênăk t kinh doanh gi aăcôngătyăvàănhàăcung c p Cu iăcùngănóăs nhăh ngăđ n kh n ngăsinhăl i c a doanh nghi p (Ganesan, 2007) M t s y u

t c a qu n tr kho n ph i tr , ch ng h năchínhăsáchăchoăkho n ph i tr , vi c th c hi n chínhăsáchăvàăki măsoátăk t qu cóăth giúpănhàăqu n tr đ m b oătính hi u qu c a

vi c qu n tr kho n ph i tr (Sanger, 2011)

2.1.1.6 Nh ngăchínhăsáchăqu n tr v năluơnăchuy n

Nh ngăđ căđi m c a m iăthànhăph n trong v năluânăchuy n c nhăbáoăr ngănhàă

qu n tr khôngănênăđánhăgiáăth p t m quan tr ng c a qu n tr v năluânăchuy n.ăChính sáchăqu n tr v năluânăchuy nălàăm tăph ngăphápăchoăvi căđ uăt ăb ngăcáchăs d ng tàiă s n ng n h nă vàă tàiă tr choă tàiă s nă côngă tyă b ngă cáchă s d ng n ng n h n (Bandara,ă vàă Weerakoon-Banda, 2011) V c ă b n,ă cóă baă lo iă chínhă sáchă v nă luânăchuy n:ăchính sáchăv năluânăchuy n dung hòa,ăchínhăsáchăv năluânăchuy n m o hi m vàăchínhăsáchăv năluânăchuy n th n tr ng

Th nh t,ăchínhăsáchăv năluânăchuy nădungăhòaălàăs d ngătàiăs n ng n h n dungăhòaăhayăt ngă ng v i n ng n h n m tăcáchăhoànăh o Th hai,ăchính sáchăv n luânăchuy n m o hi m làăcôngătyăth ng h th p kho n ph iăthuăvàăc g ngătrìăhoưnăkho n ph i tr lâuănh tăcóăth H đ uăt ăph n l nătàiăs n c aămìnhăvàoăcácăkho năđ u

t ăvàăgi ítăti n trong tay M cădùăchínhăsáchănàyămangăl i l i nhu năcao,ănh ng r i ro

c ngăcao.ăTh ba,ăchínhăsáchăv năluânăchuy n th n tr ngăthìădànhăchoănh ng doanh nghi p ng i r i ro Nh ngăcôngătyăth c hi năchínhăsáchănàyăth ngăđ m b o h cóăth thanhă toánă n đúngă h n,ă vàă h gi thêmă ti n m tă đ phòngă ng a nh ng bi nă đ ng (Kulkarni, 2011)

B ngă2.1.ăTómăt tăm iăquanăh ăgi aăcácăthƠnhăph năv năluơnăchuy năvƠăchínhă sáchăv năluơnăchuy n

Caoăh nă/ăDàiăh n

Chínhăsáchă

Th păh n/ă

Ng năh n

uăt ăvàoăv năluânăchuy năbaoăhàmăy u t đánhăđ i gi a kh n ngăsinhăl iăvàă

r i ro, nh ng quy tăđ nh nh măt ngăkh n ngăsinhăl i l i khôngăth ngămangăđ năc ă

h iăđ tăđ c s năđ nh trong thanh kho n,ăng c l i, nh ng quy tăđ nhăchúătr ngăvàoăthanh kho n l iălàmăgi m kh n ngăsinhăl iă(Smith,ă1980).ăVìăth ,ănguyênăt căđánhăđ i

nàyăph thu căvàoăchínhăsáchăv năluânăchuy năđ căápăd ng, khácăbi tăhoànătoànăgi a chínhăsáchăth n tr ngăvàăchínhăsáchăm o hi m B ngă2.1.ătómăt tăm iăquanăh ăgi aăcácă

thànhăph năv năluânăchuy năvàăchínhăsáchăv năluânăchuy n

Chínhăsáchăv năluânăchuy n th n tr ng g iăýăm t s đ uăt ănhi uăvàoăcácăthànhă

ph n v năluân chuy n,ănh ăđ uăt ănhi u hàngă t n kho, m r ngă h nă n aă tínă d ng

th ngăm iăchoăkháchăhàngăvàăgi m ngu nătàiătr c aănhàăcungăc p, k t qu nh măvàoă

gi m kh n ngăsinhăl iăvàăgi m r iăro.ăTuyănhiên,ătheoănhi uătácăgi ,ăchínhăsáchăv n luânăchuy n th n tr ng tácăđ ngăđ ng bi năđ n kh n ngăsinhăl i,ădoăt ngădoanhăthuă(PetersenăvàăRajan,ă1997),ăt ngăm căđ hàngăt năkhoăđ gi m s đìnhătr trong quy trìnhăho tăđ ng s n xu tăvàăgi măchiăphíăcungăc p, gi m r i ro bi năđ ngăgiáănguyênă

li uăđ uăvàoăvàăgi m r iăroăđánhăm tăkháchăhàngătrongătìnhătr ng khan hi măhàngăhóaă(BlinderăvàăMaccini,ă1991).ăV m tătínăd ngăth ngăm iăchoăkháchăhàng,ăchínhăsáchă

v năluânăchuy n th n tr ngăcóăth t ngăkh n ngăsinhăl iăvìăvi c m r ngătínăd ng

th ngă m iă giúpă b oă đ mă choă cácă h pă đ ngă đưă kýă k tă đ c th că thi,ă nóă choă phépăkháchăhàngăcóăthêmăth iăgianăđ ki mătraăxemăhàngăhóaăvàăd ch v cóăđ tăyêuăc u ch t

l ngăvàăs l ngătr căkhiăthanhătoán,ăt đóăđemăđ n nh ngăc ăh i kinh doanh ti p theo M r ngătínăd ngăchoăkháchăhàngăc ngăgi m tìnhătr ng b tăcânăx ngăthôngătină

gi aăng iămuaăvàăng iăbánă(Smith,ă1997),ălàmăth t ch t m i quan h lâuădàiăgi a kháchăhàngăvàănhàăcungăc p,ăt ngădoanhăs trong th i k gi m c uăvàăgi măchiăphíăgiao d ch (Emery, 1987) V m t gi m ngu nătàiătr t nhàăcung c p,ănóăchoăphépăkháchă hàngă t n d ngă c ă h i t nh ng kho n chi t kh uă thanhă toánă choă vi c kho n thanhă toánă s m,ă c ngă nh ă gi mă chiă phíă tàiă tr bênă ngoàiă (Ng,ă etă al.,ă 1999;ă Banos-Caballero, et al., 2010)

Tráiăl i,ăchínhăsáchăv năluânăchuy n m o hi m g iăýăgi măđ uăt ăvàoăcácăthànhă

ph n v năluânăchuy n,ăthôngăquaăgi măhàngăt n kho, thu ng nătínăd ngăth ngăm i choăkháchăhàngăvàătrìăhoưnăvi căthanhătoánăv iănhàăcungăc p, t đóăt ngăkh n ngăsinhă

l iăvàăr i ro c aăcôngăty.ăNh ngătácăgi nh ăHageră(1976);ăJose et al., (1996) cung c p

b ng ch ngăng c l i v m i quan h gi a v năluânăchuy năvàăkh n ngăsinhăl i, khi

nh ngăcôngătyăduyătrìăm căđ đ uăt ăth păvàoăv năluânăchuy n, h cóăxuăh ng thu

đ c l i nhu năcao.ă i uănàyăđ tăđ c do vi c t i thi uăhóaăchi phíăl uătr tàiăs n khôngăbánăđ c,ănh ăti n m tăvàăch ngăkhoánăcóăth bánătrênăth tr ng, gi mătínhăl thu căvàoăngu nătàiătr bênăngoàiăđ đ m b o kh n ngăchiătr n choăcôngăty,ăvìăth

gi măđ c kho n vay ng n h n cho m cătiêuăthanhăkho n Nh ng k t qu nàyăcàngăphùă h pă h nă đ i v iă cácă côngă tyă l nă vìă m i quan h nh y c m c aă chúngă đ i v i

nh ngănhânăt đ cătr ngăc aăngành

Nh ngăcôngătyăcóăth t i thi uăhóaăr iăroătàiăchínhăvàăc i thi n k t qu t ng th

ch khi nh ngăcôngătyănàyăhi uărõăchínhăsáchăqu n tr v năluânăchuy năthôngăquaăvaiătròăvàăđ ng l c c a t ngăthànhăph n trong qu n tr v năluânăchuy nă(Nazir,ăvàăAfza,ă2009).ă Weinraubă vàă Visscheră (1998)ă nghiênă c u v m iă liênă h gi a vi că ápă d ng chínhăsáchăv năluânăchuy n m o hi m vàăth n tr ng trong m iănhómăngànhăđaăd ng

H tìmă raă r ng nh ngă ngànhă khácă nhauă thìă cóă nh ngă chínhă sáchă qu n tr v nă luânăchuy năkhácănhauărõăr tăvàăchínhăsáchăc a t ngăngànhăl i gi năđ nh trong th i gian dài.ăBênăc nhăđi uănày,ănghiênăc uăc ngăch ra r ng nh ngăchínhăsách v tàiăs năvàăn cóăm i quan h ngh ch bi nărõăr t.ăNazirăvàăAfzaă(2009)ăl p l i t m quan tr ng c a

nh ngăchínhăsáchăqu n tr v năluânăchuy n H th o lu n v vi c qu n tr v năluânăchuy nătácăđ ngănh ăth nàoăđ i v i kh n ngăsinhăl i c a doanh nghi p M t m i quan h ngh ch bi n gi a kh n ngăsinhăl iăvàăm căđ m o hi m c aăchínhăsáchăv n luânăchuy năđưăđ c k t lu n t nghiênăc u c a h H đ ngh r ngănhàăqu n tr cóă

th t oăraăgiáătr doanh nghi p b ngăcáchăápăd ngăchínhăsáchăqu n tr v năluânăchuy n

th n tr ng

Trong nh ngăn măg năđây,ăchínhăsáchăqu n tr v năluânăchuy n v năthuăhútăs chúăýăc aăcácănhàăkinhăt ăN mă2011,ăBandara,ăvàăWeerakoonăcôngăb nghiênăc u c a

h v tácăđ ng c a qu n tr v năluânăchuy năđ i v iăgiáătr doanh nghi p.ăNghiênăc u

th c hi nătrênăm u g mă74ăcôngătyăniêmăy tătrênăsànăgiaoăd ch ch ngăkhoánăColombo.ă

K t qu t ngăt nghiênăc u c aăNazirăvàăAfzaă(2009),ăr ngăcóăm t m iăliênăh đ ng

bi nărõăr t gi a qu n tr v năluânăchuy n th n tr ng v iăgiáătr doanh nghi p M t m i quan h ngh ch bi nă rõă r t gi aă chínhă sáchă v nă luână chuy n m o hi m v iă giáă tr doanh nghi p ch ng minh r ngăchínhăsáchăv năluânăchuy n m o hi m cóăth h y ho i giáătr côngăty H năn a,ănghiênăc u gi iăthíchăr ng nh ngăcôngătyătheoăđu iăchínhăsáchăv năluânăchuy nădungăhòaăcóăth t oăraăgiáătr caoăh nănh ngăcôngătyăápăd ng chínhăsáchăv năluânăchuy n m o hi m Al-Mwallaă(2012)ăxácănh năthêmăv quan h

đ ng bi n gi a qu n tr v năluânăchuy n th n tr ng,ădùngănhi u n dàiăh năđ tàiătr cácăho tăđ ngăcôngăty,ăđ i v i kh n ngăsinhăl iăvàăgiáătr doanh nghi p;ăvàăm i quan

h ngh ch bi n c aăchínhăsáchăv năluânăchuy n m o hi m,ădùngănhi u n ng n h năđ tàiătr ho tăđ ng doanh nghi p,ăđ i v i kh n ngăsinhăl iăvàăgiáătr doanh nghi p.ăVìă

v y, m tăchínhăsáchăqu n tr v năluânăchuy năđ c thi t k k l ngăcóăth làăl i th

c nh tranh cho nh ng doanh nghi p nh m t oăraăgiáătr l năh năchoăc đông.ăThêmă

n a,ătrongănghiênăc u c a Al-Shubiriă(2011),ăôngăkh ngăđ nhăcóăm tăt ngăquanărõănétăgi aăchínhăsáchăqu n tr v n luânăchuy năđ i v i ho tăđ ngăvàăr iăroătàiăchính

2.1.1.7 Nh ng chi năl c c i thi n v năđ qu n tr v năluơnăchuy n

i v i nh ngănhàăqu nălýăngu năngânăqu , th tăvôăcùngăquanătr ngăđ n m

nh ngăbíăquy t c i thi n v năđ qu n tr v năluânăchuy n Ti c r ng,ăkhôngăcóăm t gi i phápătiêuăchu n cho t t c m iăcôngăty.ă cătínhăcôngătyăquy tăđ nh lo iăhìnhăqu n tr

v năluânăchuy nănênăápăd ng.ăTuyănhiên,ănh ngăkhíaăc nhăsauăcóăth g iăýăchoănhàă

qu n tr nh ngăcáiănhìnăchuyênăsâu

Ph ngăphápăSixăSigmaăđưăđ c ghi nh n nh ăm tăph ngăphápăh u hi uăđ

c i thi n v nă đ qu n tr v nă luână chuy n.ă Nóiă chung,ă Sixă Sigmaă làă s k lu t,ă làă

ph ngăphápăti p c n d aăvàoăd li uăvàălàăph ngăphápălu năđ lo i tr nh ng khi m

khuy tă(h ng v sáuăđ l chătiêuăchu n gi aăgiáătr trung bìnhăvàăgi i h năđ cătr ngă

g n nh t) trong b t k quyătrìnhănào,ăt s n xu tăđ n giao d chăvàăt s n ph măđ n

d ch v (SigăSigma,ă2012).ăNóăgiúpăcôngătyăđoăl ngătínhăthanhăkho năvàăđ m b o thanh kho n v nă hànhă t t trong m iă l nhă v c c a t ch c.ă Ph ngă phápă lu n Sig Sigmaăcóăth gi măngàyăthuăti n,ăt ngăvòngăquayăthanhătoán,ăc i thi n s hàiălòngăc a kháchăhàngăvàăgi măchiăphíăc n cho nhu c u v năluânăchuy nă(Filbeck,ăvàăKrueger,ă2005) Waxer (2003) ki m tra b năcôngătyăápăd ng Six sigma K t qu th hi n chiăphíă

ti t ki măđángăk trong c b năcôngătyănày.ăTi t ki m daoăđ ng trong kho ngă1.2ăđ n 4.5 ph nătr mădoanhăthu.ăWaxeră(2003)ăng ýăr ngăph ngăphápăSixăsigmaăkhôngăph i làăconăđ ng t tăchoăphépăcôngătyăđ t kh n ngăsinhăl i ngay l p t c.ăSixăsigmaălà m t

ph ngăphápăti t ki m c năcóăth iăgianătr căkhiăcôngătyăsinhăl i n uăđ c ho chăđ nh đúngăm c

Ruleă(2004),ăgiámăđ cătoànăc u v thanh kho năvàăđ uăt ăc aăCitigroup,ăđ aă

nh năđ nh c aăcôăđ c i thi n vi c qu n tr v năluânăchuy n: th nh t, qu n tr thanh kho nălàăm tăcôngăc hi u qu trong qu n tr v năluânăchuy n Qu n tr thanh kho n đưă đ că chúă ýă b iă cácă nhàă qu n tr trong nhi uă n m,ă nh ngă cóă haiă đi m c n nh t

m nh: 1 S k t h păthôngătinătrongăth i gian th c (ph năánhăthôngătinăngayăkhiăth c

t x yăra)ălàăr t quan tr ngăvìănóăgiúpănhàăqu n tr bi tăđ c v tríăc a h trongăvòngăquay ti n m t,ăvàăc n chu n b ngânăsáchănh ăth nàoăchoăb c ti pătheo.ă2.ă uăt ăthêmăti năvàoătàiăs n c đ nhăhayăcácăd ánăti măn ng đ sinh l i nhu năcaoăh năthayăvìăđ t ti n trong th b đ ngăvàăch đ iălưiăsu t nh nhoi Cu iăcùng,ăcóăm t s côngă

c m i, ch ng h năhóaăđ năđi n t ,ăthanhătoánăvàăk t n i vi c chi tr liênăt c,ăc ngălàă

c ăh i c i thi n v năđ qu n tr v năluânăchuy n

2.1.2 Giáătr doanh nghi p ậ đoăl ng b iăTobin’q

Tobin’qălàăt s gi aăgiáătr th tr ng c aătàiăs n c th v iăgiáătr thay th c a nó,ăđ c gi i thi u l năđ uătiênăvàoăn mă1968ăb iăJamesăTobinăvàăWilliamăBrainard,ă

m cădùăv y,ăkýăhi uă“q”ăch aăđ c s d ngăchoăđ năn mă1969ă(Tobin,ă1969).ăTh

nh t, t s làăgiáătr th tr ng – giáăth c t trênăth tr ngăđ traoăđ iătàiăs n hi n h u

Th hai, m u s làăchiăphíăthayăth hayăchiăphíătáiăs n xu t – giáătr trênăth tr ngăđ

s n xu tăcùngăhàngăhóaăt i th iăđi m g n nh t T s Tobin’qăcònăđ c xemăxétăm t cáchăđ yăđ vàăch uătácăđ ngăđángăk b i kinh t v ămô,ăchoănênăt s nàyălàăs t ng

h p c a th tr ngătàiăchínhăvàăth tr ngăhàngăhóaă/ăd ch v

Côngăth cătínhăTobin’qăđ c di năđ tăd i hai d ngăt ngăđ ng:

(1) Tobin’qă=ă(Giáătr th tr ng c a V nă+ăGiáătr th tr ng c a N )ă/ă(Giáătr s sáchăc a v nă+ăGiáătr s sáchăc a N )

VìăGiáătr th tr ng c a N khóăxácăđ nh,ănênăcóăth xemănóăb ngăđúngăGiáătr

s sáchăc a N ,ăvàăT ng c a Ngu n v n v i N thìăb ng T ngăTàiăS n,ănênătaăcóăcôngă

th c t ngăđ ngănh ăsau:

(2) Tobin’qă =ă (Giáă tr th tr ng c a V nă+ăGiáătr s sáchăc a N )ă/ă(Giáătr s

sáchăc a TàiăS n)

N uă giáă tr th tr ng ph nă ánhă hoànă toànă giáă tr s sáchă c aă tàiă s n doanh nghi p,ăTobin’qăb ng 1

N uăTobin’qăl năh nă1,ăt călàăgiáătr th tr ng l năh năgiáătr s sáchăc aătàiă

s n doanh nghi p.ă i uănàyăchoăth yăgiáătr th tr ng ph năánhăm t s tàiăs năkhôngă

đ căđoăl ngăhayăkhôngăđ c ghi nh n.ăGiáătr Tobin’qăcaoăkhuy năkhíchăcôngătyă

đ uăt ăh năn aăvàoăv n b iăvìăcôngătyă“đángăgiá”ăh năm căgiáăđ c tr choănó.ăCh ng

h n, n u c phi u c aăcôngătyăcóăgiáătr 2ăđô-la (ph năánhăgiáătr th tr ng c aăcôngă

ty)ăvàăm căgiáăv nătrênăth tr ng hi n t iălàă1ăđô-la,ăthìăcôngătyăcóăth phátăhànhăthêmă

c phi uăvàăti năhànhăđ uăt ăthêmăvàoătàiăs n.ăTrongătr ng h pănày,ăq>1

Ng c l i, n u q nh h nă1,ăgiáătr th tr ng th păh năgiáătr tàiăs năcôngătyă

đ c ghi nh n.ă i uă nàyă choă th y th tr ngă đangă đ nhă giáă th pă côngă ty Khi th

tr ngăđ nhăgiáăm tătàiăs năd iăchiăphíăthayăth c aănóă(q<1),ăd ngănh ăth tr ng

mu nănóiăr ngătàiăs n th căch aăkhaiăthácăh tăgiáătr c aănóăđ thu v lưiăsu tăđ yăđ

Do v y,ăng i s h uătàiăs n ph i gi măgiáătr thay th n u mu năbánătàiăs năđóătrênă

th tr ng N uătàiăs n th căcóăth bánăth păh năchiăphíăthayăth ,ăthôngăquaăvi c thanh lýătàiăs n,ăthìăhànhăđ ngănàyăcóăth đemăl i l iăíchăchoăc đôngăvìăgiáătr Tobin’săqăkhiă

y s l năh nă1.ăD iăgócănhìnăth tr ng ch ngăkhoánăm tăcáchăt ng th ,ăkhôngăph i

d iăkhíaăc nh m tăcôngătyăđ năl , k t lu n r ng vi c cácătàiăs n c n đ căthanhălýăkhôngănênăápăd ng nh ăm tăcáchăchu n m c M tăgiáătr q th păchoătoànăth tr ng s cho th y t t c ngu n l căbaoătrùmătoànăb cácădoanhănghi păthôngăquaăho tăđ ng kinh t đangăm tăđiăgiáătr thayăvìăph i t oăraăgiáătr nh ămongăđ i c aăcácăch th trong n n kinh t ăCácănhàăđ uăt ăs cóăcáiănhìnăbiăquanăv tri n v ngăt ngălaiăkhiă

th yăgiáătr q c aătoànăth tr ng nh h nă1.ă

i v iăgócănhìnăchoăm t doanh nghi p,ăc ăch t ngăt c ngăđ căápăd ng

Nh ngătàiăs n h uăhìnhăđaăd ng c a m t doanh nghi păth ngăđ c thi t k , l păđ t vàăs d ng trong nh ng s liênăk t ph c t p.ăNóăr t t năkémăvàăkhôngăth tháoăr iăvàă

di chuy n nh ngătàiăs năriêngăbi tăhayăđ ápăd ng cho nh ng m cătiêuăthayăth Vi c

đ nhăgiáădoanhănghi păkháiăquátăhóaălàăs chiaătáchăvi căđ nhăgiáănh ngătàiăs năcònăđangăl uăhànhănh ătrênăth tr ngăhàngăhóa.ăTh tr ngăđ muaăbánăcácăcôngătyăcóă

m tăvàiăd ng Nh ngăcôngătyănh đ c mua ho căbánătr c ti p,ăhayăthôngăquaămôiă

gi i Nh ng t pă đoànă muaă l i nh ng t pă đoànă khác b ngă cáchă muaă l iă tàiă s n c a chúngăho c mua l i c ph n c aăchúng.ăTrênănh ng th tr ngănày,ăquy n s h uăcôngătyă vàă quy n l iă trênă tàiă s n c aă chúngă đ c chuy nă nh ngă hàngă ngày.ă Vìă th , th

tr ng ch ngăkhoánăcungăc p m t s đ nhăgiáăkhôngăng ng ngh v cácădoanhănghi p vàăt đóăgiánăti păđ nhăgiáănh ngătàiăs n c a doanh nghi p S táiăđ nhăgiáăhàngăngàyătrênă th tr ng ch ngă khoán,ă ch y uă đ că làmă đ thúcă đ y vi c chuy nă nh ng

nh ng kho năđ uăt ăc ăgi a m tăcáănhânăvàăcáănhânăkhác,ăch c ch n ch u nhăh ng

b i nh ng quy tăđ nhăcóăch đíchătrênăgiáătr c a kho năđ uăt ăKhôngăcóălýădoăgìăđ xâyănênăm tăcôngătyăm i b ng m căgiáăcaoăh năm căgiáăc a m tăcôngătyăt ngăt đangăhi n di nămàăcóăth mua l iăđ c.ă âyălàăm t minh ch ngărõănétăđ hi uăh năv

t s qămàăđưăđ căđ c p trên,ăth hi n s đ nhăgiáăc a th tr ngăđ i v i m tătàiă

s n th cătrênăchiăphíăthayăth c aătàiăs năđó.ă i v i m t doanh nghi păc ngăt ngăt

nh ăv y, ch khácălàăchiăphíăthayăth màăchúngătaăbànăđ năkhôngăch bao g m nh ng tàiăs n h uăhìnhăc a doanh nghi p,ămàăcònălàănh ng kho năkhácăcóătrongăb ng cânăđ i

k toánăc aănóă(TobinăvàăBrainard,ă1977)

M tăcáchăt ngăquát,ăTobin’săqăm raăcáiănhìnăv nh ng bi n chuy n v giáăc a

ch ngăkhoán,ăt đóăph năánhănh ngăthayăđ i trong k v ng vàăđ uăt ăTobin’săqăngàyăcàngă đ c th a nh nă vàă ápă d ng r ngă rưi,ă vìă cácă côngă tyă khôngă raă quy tă đ nhă mùăquángăb ngăcáchăch d aăvàoănh ng gi đ nhăkhôngăđ i trong m t th tr ng ch ng khoánăluônăthayăđ i H , ch doanh nghi p,ănhàăđ uăt ,ănhàăho chăđ nh chínhăsách,ănhàăqu nălýăth tr ngăvàăcácăch th khácăc a th tr ng,ăluônămu n m tăcôngăc d báoălưiăsu tăt ngălaiăvàăgiáătr hi n t i c a nh ng kho n l i nhu năđ c k v ng

2.2 Cácănghiênăc u v v năluơnăchuy năvƠăgiáătr doanh nghi p

Trong m i lo i hìnhădoanhănghi p, Kho n ph iăthuăvàăHàngăt n kho chi m m t

t l quan tr ng trong t ng tàiăs n doanh nghi p, trong khi ki măsoátăt t cácăkho n

ph i tr s đemăđ n m t ngu năngânăqu khôngănh cho h u h tăcôngăty.ăCunată(2007)ăbáoăcáoăTínăd ngăth ngăm i chi m kho ng 41% T ng N vàăchi m kho ng m t n a

N ng n h n trong nh ngăcôngătyătrungăbìnhă Anh M t s nhàănghiênăc u c g ng sátănh p nh ng quy tăđ nh v tínăd ng choăkháchăhàng vàăqu nălýăhàngăt năkhoăthànhă

m t, nh ng Schiff & Lieber (1974), Satoris & Hillă(1983)ăvàăKimă&ăChungă(1990)ăđưă

ch ra vi căxemăxétăriêngănh ng m iăt ngătácăc a nh ngănhânăt v năluânăchuy n khácănhauă(ch ng h n, kho n ph i thu, t năkhoăvàăkho n ph i tr ) làăr t quan tr ng Lewellen,ă McConnelă vàă Scottă (1980)ă phátă bi u r ng, trongă đi u ki n th tr ngă tàiăchínhă hoànă h o, nh ng quy tă đ nh v Tínă d ngă th ngă m iă khôngă làmă t ngă giáă tr doanh nghi p.ăTuyănhiên,ăth tr ng V nălàăkhôngăhoànăh oăvàăm tăvàiănghiênăc uăđưă

ch ra s nhăh ng c aăTínăd ngăth ngăm iăvàăT năkhoălênăgiáătr doanh nghi p (Baoă&ăBao,ă2004;ăEmery,ă1984).ăÝăt ng qu n tr v năluânăchuy n nhăh ngălênăgiáă

tr doanh nghi păngàyăcàngăđ c ch p nh n r ngărưi,ădùăchoănh ng b ng ch ngăđ đoă

l ngătácăđ ngănàyăv năcònăkhanăhi m Th tăra,ănghiênăc u ti năđ n g n nh t k t qu làăc aăShinăvàăSoenenă(1998),ăkhiămàănh ngăcôngătyăqu n tr v năluânăchuy n m t cáchăhi u qu h n,ăthôngăquaăchuăk th ngăm i thu n ng năh n,ăthìădòngăti n ho t

đ ng hi u qu h năvàăsinhăraănhi uăgiáătr h n.ăVìăth , gi m chu k th ngăm i thu n

đ n m t m c t i thi u h pălýălàăm t chi năl căđ t oăraăgiáătr

nghiênăc uătácăđ ng c a v năluânăchuy năđ năgiáătr doanh nghi p,ătr c tiênăhưyăcùngătìmăhi u m tătíchăc căvàătiêuăc c c a vi căđ uăt ănhi uăhayăđ uăt ăítăvàoă

v năluânăchuy n Cóănhi u gi i thíchăkhácănhauăv l iăíchătíchăc c c a vi c duyătrì v n luânăchuy n m căđ cao Th nh t, s đ uăt ănhi uăh năvàoăv năluânăchuy n m

r ng h n m cătínăd ngăth ngăm i choăkháchăhàngă(t ngăkho n ph i thu) vàăhàngăt n khoăcóăth làmăt ngăgiáătr doanh nghi p b i nhi uălýădo.ăTheo BlinderăvàăMacciniă(1991), t n kho nhi uăcóăth làmăgi măchiăphíăđ uăvào,ăgi m bi năđ ngăgiá,ăng năvi c giánăđo n s n xu tăvàăng năvi c m tăc ăh i kinh doanh do thi u h t s n ph m.ăChúngă

c ngăchoăphépădoanhănghi p ph c v kháchăhàng t tăh năvàătránhăchiăphíăs n xu t cao

do bi nă đ ngă chiă phí đ uă vàoă (Schiffă &ă Lieber,ă 1974).ă M tă khác,ă duyă trìă tínă d ng

th ngăm iăc ngăcóăth t ngădoanhăthu,ăb iăvìănóăcóăth s d ngănh ăm tăhìnhăth c

gi măgiáăhi u qu (Brennan, Maksimovic & Zechner, 1988; Petersen & Rajan, 1997); nóăkhuy năkhíchăkháchăhàngămuaănhi uăhàngăhóaăvàoănh ng th iăđi m nhu c u th p

(Emery,ă1987);ănóăc ng c m i quan h lâuădàiăgi aănhàăcungăc păvàăkháchăhàngă(Ng,ăSmithă&ăSmith,ă1999;ăWilner,ă2000);ănóăchoăphépăng iămuaăđánhăgiáăch tăl ng s n

ph măvàăd ch v tr căkhiăthanhătoánă(Leeă&ăStowe,ă1993;ăSmith,ă1987).ăDoăv y,ănóă

gi măđiătìnhătr ng b tăcânăx ngăthôngătinăgi aăng iă muaăvàăng iăbán.ăTh t v y, Shipleyă&ăDavisă(1991)ăvàăDeloofă&ăJegersă(1996)ăđ ngh r ngăTínăd ngăth ng m i làătiêuăchíăquanătr ng trong vi c l a ch nănhàăcungăc pătrongătr ng h păkhóătìmăth y

s khácăbi t v s n ph m.ăEmeryă(1984)ăđ xu t r ngăTínăd ngăth ngăm iălàăkho n

đ uăt ăng n h n d sinh l iăh nălàăch ngăkhoán.ăTh hai, v năluânăchuy năthôngăquaăhàngăt năkhoăc ngăcóăth đóngăvaiătròănh ăm t lo i b o hi m d phòngătrongătr ng

h p gi măgiáăti n m tăt ngălaiă(Fazzaziă&ăPetersen,ă1993).ăCu iăcùng,ăquanăđi m v Kho n ph i tr ,ăNg.ăetăală(1999)ăvàăWilneră(2000)ăc ngăphátăbi u r ngăcôngătyăcóăth thuăđ c nh ng kho n chi t kh u đángăk cho nh ng kho năthanhătoánătr c h n khi nóăch p nh n gi măđiăvi c chi m d ng v n c a nhàăcungăc p

Tuyănhiên,ăc ngăcóănh ngătácăd ngăng c c a vi căđ uăt ăvàoăv năluânăchuy n

d nă đ nă tácă đ ng ng c chi u choă giáă tr doanh nghi p t i m t m că đ v nă luânăchuy n nh tăđ nh.ăTr cătiên,ăgi hàngăt năkhoălàmăt ngăchiăphíăthuêăkho,ăchiăphíăb o

hi măvàăanăninhă(Kimă&ăChung,ă1990).ăTh hai, vi căduyătrìăv năluânăchuy n m c caoălàmăphátăsinhănhuăc uăhuyăđ ng v năbênăngoài,ăthuăhútăchiăphíătàiăchínhăvàăchiăphíă

c ăh i M tăkhác,ăcôngătyăgi v năluânăchuy năcaoăc ngăcóăth ph i ch uăchiăphíălưiăcaoăh nă(Kieschnickăetăal.ă2011)ăvàădoăđó,ăr iăroătínăd ng s caoăh n.ăKhiăv năluânăchuy năt ngăcao,ăcôngătyăd r iăvàoătìnhătr ngăkhánhăki t tàiăchínhăvàănguyăc ăpháăs n

M tă khác,ă gi v nă luână chuy nă caoă c ngă ngh aă làă ti n b khóaă ch t trong v nă luânăchuy nă(Deloof,ă2003),ănênălàmăh n ch kh n ngăc aăcôngătyăh ng v nh ng d ánăkhácăgiúpăgiaăt ngăgiáătr Abdul, Talat, Abdul & Mahmood (2010)ătrongănghiênăc u

v qu n tr v nă luână chuy nă vàă giáă tr doanh nghi pă trênă 204ă côngă tyă s n xu t Pakistan,ăgiaiăđo n 1998-2007, cho k t qu r ng Chu k th ngăm i thu nă(NTC)ăcóătácăđ ngăng c chi u v i kh n ngăsinhăl i c aăcôngăty,ăhayăchuă k càngăng n thìă

côngătyăcàngăsinhăl i nhi u Do v y,ăcóăth nóiăr ng vi c gi m chu k th ngă m i thu n s th hi n kh n ngăqu nălýăv năluânăchuy n t tăh năvàăt oăraăgiáătr t ngăthêmăcho c đông

Nh ngătácăđ ng cùngăchi u vàăng c chi u c a v năluânăchuy n cho th y r ng

nh ng quy tăđ nhăliênăquanăđ n v năluânăchuy năth ngăbaoăhàmăs đánhăđ i.ăChúngă

ta mong mu năcácăcôngătyăs tìmăraăm căduyătrìăv năluânăchuy n t iă uăđ cânăb ng chiăphíă– l i nhu năvàăgiáătr c a h Diogo Filipe (2013), tìmăth y b ng ch ng v quan h phi tuy n gi a qu n tr v năluânăchuy năvàăkh n ngăsinhăl i B àoăNha,ăgiaiăđo n 2004-2009 K t qu cho th y r ng nh ngăcôngătyăcóăm t m căđ v năluânăchuy n t iă uăcóăth t iăđaăhóaăkh n ngăsinhăl i Bênăc nhăđó,ăDiogoăcònăđánhăgiáăquan h phi tuy năd i nhăh ng c aăđ căđi mănhàăqu n tr vàăđ căđi măcôngătyănh ăthâmăniên,ăquyămô,ăngànhăvàăđ aăđi m

2.3 uăt ăvƠoăv năluơnăchuy năvƠănh ng h n ch tƠiăchính

N u nh ng k t qu xácăminhăgi thi t t n t i m i quan h ngh ch đ o theo d ng

ch U gi a v năluânăchuy năvàăgiáătr doanh nghi p,ăthìăm căđ đ uăt ăt iă uăchoăv n luânăchuy n c aăcácăcôngătyăcóăth s khácănhauăkhiăchúngăđ i m t v i nh ng h n ch tàiăchính khácănhau.ăModiglianiă&ăMilleră(1958)ăchoăr ng trong m t th gi i ph ng,

nh ngăcôngătyăcó th ti p c n nh ng ngu nătàiătr bênăngoàiămàăkhôngăg p v năđ gì,ăvàădoăđó,ăvi căđ uăt ăc a h khôngăph thu căvàoăm căđ s năcóăc a ngu n v n n i

b Khi th tr ng V n b tăhoànăh o (b tăcânăx ngăthôngătinăho căchiăphíăđ i di n)

xu t hi n, nh ng b tăđ ng trong th tr ng v nălàmăt ngăchiăphíăv năkhôngăphátăsinhă

t chínhăngu n v n,ănh ngăt cácăy u t bênăngoàiă(Greenwaldăetăal,ă1984;ăJensenă&ăMeckling, 1976; Myers & Majlut, 1984) Fazzazi et al (1988) cho r ng vi căđ uăt ăc a cácăcôngătyăcóăth ph thu c vàoăcácănhânăt tàiăchínhănh ăs s năcóăc a ngu n v n

n i b , s ti p c năcácăth tr ng v năhayăchiăphíătàiătr FazzaziăvàăPetersenă(1993)ăcho r ngăđ uăt ăvàoăv năluânăchuy n nh y c m v iăcácăh n ch tàiăchínhăh nălàăđ uăt ă

vàoăv n c đ nh.ă c bi t, Hill,ăKellyăvàăHighfieldă(2010)ăch ra r ng nh ngăcôngătyăcóăkh n ngătàiătr n i b vàăkh n ngăti p c n th tr ng v n t tăthìăn m gi m căđ

v năluânăchuy n t tăh n.ă

Ding, Guariglia & Knight (2012) tìmăki m b ng ch ng Trung Qu c xem li u

qu n tr v n luânăchuy n t tăcóăth t oănênăs khácăbi t trong vi căduyătrìăđ uăt ăc

đ nh cho nh ngăcôngătyăk c khi nh ngăcôngătyăch u bi năđ ng l n v dòngăti năvàă

nh ng h n ch tàiăchính.ăH s d ng d li u b ng cho m uă116.000ăcôngătyăTrungă

Qu c thu căcácălo iăhình s h uăkhácănhauăt 2000 – 2007.ăNghiênăc u ch ra r ng

nh ngăcôngătyăkhôngăthu c s h uăcôngăcóăs nh y c m c a vi căđ uăt ăđ i v iădòngă

ti n,ăc ngăhàmăýăr ng nh ngăcôngătyănàyăgánhăch u nh ng h n ch tàiăchính.ăNgayăc trongăđi u ki n h n ch tàiăchính, nh ngăcôngătyăcóăv năluânăchuy n cao s gi m s

nh y c m c a s đ uăt ăv n c đ nhăđ i v iădòngăti n,ăhayănóiăcáchăkhác,ăvi c qu n tr

v năluânăchuy n hi u qu cóăth giúpăcôngătyăxoaăd uăgánhăn ng t nh ng h n ch tàiăchính

Bênăc nh vi căxácăđ nh qu n tr v nă luână chuy n s nhăh ngănh ăth nàoă

d i nh ngăkhíaăc nh h n ch tàiăchínhăkhácănhau,ăchúngătaăhưyăcùngătìmăhi uăđâuălàă

nh ng y u t nhăh ngăđ năcôngătyăkhi nănóăr iăvàoătìnhătr ng h n ch tàiăchính.ăHayănóiăcáchăkhác,ăvi c hi uărõănh ngănhânăt quy tăđ nhăđ n qu n tr v năluânăchuy n

c ngăvôăcùngăquanătr ng.ăD iăgócăđ kinh t v ămô,ăt ng s n ph m qu c n i (GDP) làăm tănhânăt quy tăđ nhăđ n qu n tr tàiăchính.ăTheoăLambersonă(1995),ănh ng thay

đ i trong ho tăđ ng kinh t nhăh ngăđ n quy tăđ nh qu n tr tàiăchínhăc a nh ng côngătyănh , m cădùăph n ng c aăchúngăcóăth khácăsoăv i nh ngăcôngătyăl n.ăỌngă

c ngătìmăraăt ngăquanăngh ch bi n gi aăl ngăhàngăt năkhoăvàăGDP,ăkhiăcácăcôngătyă

gi ítăhàngăt n kho trong su t th i k kinh t bùngăn vàăl u gi nhi u t n kho trong

th i k suyă thoái.ă Ng c l i,ă Blinderă vàă Macciniă (1991)ă tìmă th y r ngă cácă côngă tyă

gi măl ng t n kho trong k suyăthoái.ăChiouăetăal.,ă(2006)ătìmăth yăt ngăquanăđ ng

bi n r ngăcácăcôngătyăcóăkho n ph iăthuăvàăt n kho nhi uăh nătrong k suyăthoáiăkinhă

s ti p c n t tăh năđ i v iătàiătr bênăngoài,ăgiúpăchúngăduyătrìăđ uăt ăcaoăh năvàoăv n luânăchuy n.ăH năn a, Garcia-TeruelăvàăMartinez-Solanoă(2010)ătìmăth y r ng nh ng côngătyătr h nădùngănhi uătínăd ng t nhàăcungăc p,ăvàănh ngăcôngătyătr ngăthànhăthìăs d ngăítăh n,ăb iăvìăcôngătyălâuăn măcònăcóănh ng ngu nătàiătr khácănh vàoă

n ngăl cătínăd ngăvàăuyătínăc a h

Quyă môă côngă tyă làă m t y u t khácă tácă đ ngă đ nă đ uă t ă v nă luână chuy n

Nh ng k t qu đ că tìmă th y b iă Petersenă vàă Rajană (1997);ă Garcia-Teruelă vàăMartínez-Solanoă(2010)ăxácăminhăr ng nh ngăcôngătyăl n cung c p nhi uătínăd ngăh năchoăkháchăhàng,ătrongăkhiănh ngăcôngătyănh l i s d ng nhi uătínăd ngăth ngăm i Chiouăetăal.,ă(2006);ăKieschnickăetăal.,ă(2006)ăđưătìmăth y m i quan h đ ng bi n cho

nh ngăcôngătyănh vàăqu n tr v năluânăchuy n,ăcôngătyăquyămôăcàngănh thìăchuăk luânăchuy n ti năcàngădài,ăvìăchiăphíădùngăđ đ uăt ăvàoătàiăs n ng n h n gi măđ i v i

nh ngăcôngătyăcóăquyămôănh ăNguyênănhânălàăvìănh ngăcôngătyănh vàoătìnhătr ng

b tăcânăx ngăthôngătinăl năh n,ătìnhătr ng che gi uăthôngătinăph bi năh năvàăítăđ c theoădõiăb iăcácănhàăquanăsát.ăH năn a,ătheoălýăthuy tăđánhăđ i,ăchúngăcóănhi u nguy

c ăpháăs n,ăvìănh ngăcôngătyăl năđ căđaăd ngăhóaănhi uăh nănênăítăkhiăr iăvàoăth t

b i.ă i uănàyătácăđ ngăđ n vi căđ c c pătínăd ngăth ngăm i,ăvìătheoăPetersenăvàăRajană(1997)ăvàăNiskanenăvàăNiskanenă(2006),ănh ngăcôngătyăv i kh n ngăti p c n

th tr ng v n t tăh năs m r ngăđ c nhi uătínăd ngăth ngăm iăh n Whited (1992)

vàăFazzaziăvàăPetersenă(1993)ăch ra r ng nh ngăcôngătyănh c ngăđ i m t v i nhi u

h n ch tàiăchínhăh n,ănênăh ch cònăcáchăchi m d ng nhi u v n c aăcácănhàăcungă

c p, s d ng lo iătínăd ngănàyăkhiănh ngăhìnhăth căkhácăkhôngăth ti p c n ho căđưă

c n ki t.ăThêmăvàoăđó,ăNakamuraăvàăPalombiniă(2009)ătìmăth y quan h ngh ch bi n

gi aăquyămôăcôngătyăvàăkho n ph iăthu,ăđi uănàyăchoăth y s c m nh th tr ng l n

h năc aăcácăcôngătyăl năhayăcònăm tăcáchăhi uăkhácălàăcácăcôngătyănh ph i cung c p nhi uătínăd ngăth ngăm iăh năchoăkháchăhàngăc a h đ minh ch ngăvàăđ m b o ch t

l ng s n ph m

V khíaăc nhădòngăti n,ăđ c t o ra b iăcáchăqu nălýădòngăti n,ăcácăcôngătyămongăđ iăcóăth t oăraădòngăti năcaoăvàăh th păđònăb yătàiăchínhăđ cung c păthêmătínă

d ngă th ngă m iă choă kháchă hàngă nh mă thuă đ c m t l i th c nhă tranh.ă Tráiă l i,

nh ngăcôngătyănàyăc năítătínăd ng t nhàăcungăc p (Garcia-TeruelăvàăMartinez-Solano, 2010) Nh ngătácăgi nh ăFazzaziăvàăPetersenă(1993)ămôăt r ng vi căđ uăt ăvàoăv n luânăchuy năthìănh y c m v iădòngăti n, nh ngăcôngătyăcóănhi u kh n ngăt oăraăcácăngu n v n n i b s cóăm cătàiăs n ng n h năcaoăh n,ăcóăth do h th păchiăphíătàiătr vàoăv năluânăchuy n.ăTheoăChiouăetăal.,ă(2006),ăcóăm tăt ngăquanăngh ch bi n v i

nh ngăyêuăc u v năluânăchuy n, r ng nh ngăcôngătyăcóădòngăti năcaoăh năthìăqu n tr

v năluânăchuy n t tăh n.ă

Tómăl i,ăvìănh ngăcôngătyămu n qu n tr v năluânăchuy n t t thìăc năcóăngu n tàiă tr ,ă nênă m că đ v nă luână chuy n t iă uă c aă cácă côngă tyă s khácă nhauă d aă vàoă

nh ng h n ch tàiăchính màăh đ i m t i v i m tăcôngătyăv năd ăđưăđ t m căđ v n luânăchuy n t t vàăcácăch s tàiăchínhătíchăc c, n uănóăc năthêmătàiătr v n,ăchúngătaămongăđ i kho ngăcáchăđ đ t t i m căđ v năluânăchuy n t iă uăs th păh năsoăv i cácăcôngătyăg păkhóăkh năv m tătàiăchính

B ng 2.2 Tómăt tăcácănghiênăc u v qu n tr v năluơnăchuy n

Bi n ph thu c Bi năđ c l p

Chiou et al

(2006)

1996 – 2004

D li uăcácăcôngătyăniêmăy t t i àiăLoan TEJ

19.180 côngăty

Working capital Requirements (WCR)

Recession (+) Leverage (-) Cash Flow (-) Growth (-) Age (+) ROA (-) Size (+)

Kieschnick et al

(2006)

1990 – 2004 Compustat and CRSP

3.155 Côngăty

Cash Conversion Cycle (CCC)

Size (+) Fixed Assets (-) Growth (+)

Niskanen &

Niskanen (2006) 1994 – 1996

T kh oăsát 840 côngăty

Accounts Payable

Total Assets (+) Age (+)

Cash Flow (+) (n.s.) Growth (+) Operating Margin (+) (n.s.) GDP (-) (n.s.)

Accounts Receivable

Size (-) (n.s.) Age (-) Cash Flow (-) GDP (+)

Bañosăetăal.ă

(2010)

2001 – 2005 Iberian Balance Sheet

4.076 côngăty

Cash Conversion Cycle (CCC)

Leverage (-) Cash Flow (+) Growth (-)

Analysis System (SABI)

Size (n.s.) Age (+) Fixed Assets (-) Profit (-)

3.589 côngăty

Accounts Payable

Age (-) Size (+) Cash Flow (-) FCost (+) FDebt (+) Growth (+) ICA22 (+) Accounts Receivable (+) Inventories (+)

Accounts Receivable

Age (-) Size (+) FCost (-) FDebt (-) CASH (-)

220.000 côngăty và 2.000.000 cáănhânăm i

n m

Profitability (PRO)

PROt-1 (+) WCM (CCC) (+) WCM2 (-)

Growth (-) Leverage (-)

T l l i nhu n ho t

đ ng g p (GOP)

RP (-)

IP (-)

PP (-) CCC (-) Size (-) (+) Quan h đ ng bi n (-) Quan h ngh ch bi n

(n.s.) Khôngăcóăýăngh aăth ngăkê

3 PH NGăPHỄPăNGHIểNăC U

3.1 căđi m môăhình

Tácăgi phânătíchăd li u b ng, s d ngămôăhìnhăđ căđ ngh b i Sonia Caballero, Pedro J Garcia-Teruel, Pedro Martinez-Solano,ă đ ngă trênă “Journală ofăBusinessăResearch”,ăthángă2ăn mă2013

Banos-3.1.1 M i quan h c a Qu n tr v năluơnăchuy n vƠ Giáătr doanh nghi p

Nh ăđưătrìnhăbàyă ph nătrên,ăcóănhi uălýădoăxácănh n r ng m i quan h gi a

qu n tr v năluânăchuy năvàăgiáătr doanh nghi păkhôngăch theo m t chi u nh tăđ nh tìmăki m quan h phi tuy n,ătácăgi s d ngămôăhìnhăph ngătrìnhăb căhaiăđ căđ ngh b iăSonia,ăPedroăJ.ăvàăPedroăMartinez-Solano (2013) Theo nhi uănhàănghiênăc u Agrawală vàă Knoeberă (1996);ă Himmelberg,ă Hubbardă vàă Paliaă (1999),ă Thomsen,ăPedersenăvàăKvistă(2006),ăFlorackis,ăKostakisăvàăOzkană(2009);ăvàăWuă(2011),ăgiáătr doanh nghi păđ căđoăl ng b i ch s Tobin’săq,ătínhăb ng t l c a T ngăgiáătr th

tr ng c a v năvàăGiáătr s sách c a N trênăGiáătr s sáchăc aăTàiăs n Bi nănàyă

lo i b ph n l n thi uăsótăc h u c a T s l i nhu n k toán,ăb iăvìăcácăph ngăphápă

k toánătácăđ ngăđ n t s l i nhu n k toánăvàăgiáătr th tr ng c a v n b c ng g p

v i r iăroăcôngătyăm tăcáchăt ngă ng;ăđ ng th i Tobin’săQăgi m thi u nh ng s bópăméoăgâyăraăb i nh ngăđ o lu t thu vàăcácăquyă c k toán.ăC ngătheoăShinăvàăSoenenă(1988),ătácăgi s d ng Chu k th ngăm i thu n (Net trade cycle – NTC)ănh ăm t

th căđoăchoăqu n tr v năluânăchuy n âyălàăm tăth căđoăn ng đ ng di n t vi c

qu n tr thanh kho năđangădi n ra,ăđ cătínhăb ng T ngăcácăkho n ph iăthu,ăhàngăt n kho, tr cho kho n ph i tr nhàăcungăc p, t t c chiaăchoăDoanhăthuăvàănhână365ăngày.ăChu k ng năh nădi n t m căđ uăt ăth păh năvàoăv năluânăchuy n Tác gi ti năhànhă

h i quy bi năGiáătr doanh nghi p (Tobin’săq)ătheo bi năđ c l pălà Chu k th ngăm i thu nă(NTC)ăvàăbìnhăph ngăc a NTC Nh ng bi n thêmăvàoămôăhìnhăh i quy nh m

ki mă soátă tácă đ ng ti m nă lênă giáă tr doanh nghi p.ă óă làă nh ng bi n v quy môă

doanh nghi pă (SIZE),ă đònăb yă tàiă chínhă(LEV),ăc ăh iă t ngă tr ngă(GROWTH)ăvàă

su t sinh l iătrênătàiăs nă(ROA).ăMôăhìnhăh iăquyăđ cătrìnhăbàyănh ăsau:

Q i,t =ă 0 + 1 NTC i,t +ă 2 NTC 2 i,t +ă 3 SIZE i,t +ă 4 LEV i,t +ă 5 GROWTH i,t

B ngă3.1:ăCôngăth căc aăbi năvƠăt ăvi tăt t

Bi n Vi tăt t Côngăth cătính

Giáătr ădoanhănghi pă(Tobin'săq) Q (Giáătr ăth ătr ngăc aăV nă+ăGiáătr ăs ăsáchă

c aăN )ă/ăGiáătr ăs ăsáchăc aăTàiăs n Chuăk ăth ngăm iăthu n NTC (Kho năph iăthuă+ăHàngăt năkhoă- Ph iătr ă

ng iăbánă)ă/ăDoanhăthuă*ă365 Bìnhăph ngăChuăk ăth ngăm iăthu n NTC2 Bìnhăph ngăc aăChuăk ăth ngăm iăthu n Quyămôăc aăcôngăty SIZE Logarităt ănhiênăc aăDoanhăthu

ònăb yătàiăchính LEV T ngăn ă/ăT ngătàiăs n

Cácăc ăh iăt ngătr ng GROWTH Giáătr ăs ăsáchăc aăTàiăs năvôăhìnhă/ăT ngă

tàiăs n

T ăsu tăsinhăl iătrênăTàiăs n ROA L iănhu nătr căthu ăvàălưiă/ăT ngătàiăs n

t bi n gi th i gian ghi nh nătácăđ ng c aăcácănhânăt kinh t nhăh ngăđ n giáă

tr doanh nghi p màăcôngătyăkhôngăth ki măsoát

i bi n n iă sinhă khôngă th quană sátă hayă nh ng nhă h ng n i sinh trong t ng doanh nghi p,ăcóăth ki măsoátăd aăvàoăđ căthùăt ng doanh nghi p

i,t sai s ng uănhiên

H s t ngăquanăc a cácăbi n Chu k th ngăm i thu n vàăbi năBìnhăphu ngă

c a Chu k th ngăm i thu n giúpăta xácăđ nh “đi m chuy n đ i”ătrongăquanăh gi a chu k th ngăm i thu n vàăgiáătr doanh nghi p,ăđ cătínhăb ng - 1/ă2 2 Theoăbáoăcáoăg c,ăcácătácăgi Sonia Banos-Caballero, Pedro J Garcia-Teruel, Pedro Martinez-Solano (2013) d đoánăt ngăquanăđ ng bi n gi a chu k th ngăm i thu n vàăgiáătr doanh nghi p t i nh ng m c doanh nghi păđ uăt ăvàoăv năluânăchuy n th p m căđ

th p,ăvàăngh ch bi n t i nh ng m căduyătrìăcao Tuyănhiên,ătheoăs li u thu th p t i

Vi t Nam, xu h ngătácăđ ngălàăng c l i T călàăquanăh ngh ch bi n xu t hi n

m căđ uăt ăv năluânăchuy n th păvàăquanăh đ ng bi n xu t hi n m căđ uăt ăcaoă

h n.ăK t qu nàyăph nănàoătrùngăkh p v iăcácănghiênăc uătr căđâyăđ c th c hi n t i

Vi tăNam.ăNh ăk t qu nghiênăc u c a T Th KimăThoaăvàăNguy n Th UyênăUyênă(2014), qu n tr v năluânăchuy năcóăquanăh ngh ch bi n v i kh n ngăsinhăl i c a doanh nghi p,ămàăkh n ngăsinhăl iăcóăquanăh đ ng bi n r t m nh v iăgiáătr doanh nghi p,ăđ căxácănh n v m tălýăthuy t,ăvàăm t l n n aăxácănh n v m t th c nghi m,

s đ cătrìnhăbàyătrongănghiênăc uănày

3.1.2.ăPhơnătíchăm i quan h d i nh ng h n ch tƠiăchính khácănhau

Vi c phânătíchătácăđ ng c a v năluânăchuy nălênăgiáătr doanh nghi p trongăcácătìnhătr ng h n ch tàiăchính khácănhau đ c th c hi n b ngăcáchăthêmăvàoăbi n gi DFC, nh năgiáătr 1ăkhiăcôngătyăthu cănhómăch u h n ch tàiăchính caoăvàăgiáătr 0 cho

tr ng h păng c l i.ăMôăhìnhătr thành:

Q i,t =ă 0 + ( 1 + 1 DFC i,t ) NTC i,t + ( 2 + 2 DFC i,t ) NTC 2 i,t +ă 3 SIZE i,t +ă 4 LEV i,t

+ 5 GROWTH i,t +ă 6 ROA i,t +ă t +ă i +ă i,t (2)

Cóănhi uăcáchăkhácănhauăđ phânălo i,ănh ngăhi n nay v năch aăcóăs th ng

nh tăcáchăphânălo iănàoălàăt t nh t Do v y,ăchúngătôiăd aăvàoănhi uătiêuăchíăxácăđ nh

h n ch tàiăchínhăđ căđ xu t b i nh ngănghiênăc uătr căđây

Phânălo i theo C t c, đ xu t b i Fazzazi et al (1988), v vi c doanh nghi p

cóăchi tr ho căkhôngăchiătr c t c Nh ngăcôngătyăcóăchiătr c t cătrongăn mătr c đó,ăđ căxemălàăítăb h n ch tàiăchính, DFC nh năgiáătr 0,ăvàăng c l i

Th hai, T l chi tr c t c (c t că trênă l i nhu nă ròng),ă b i Almeida, Campello,ă&ăWeisbachă(2004)ăvàăFaulkenderă&ăWangă(2006)ăvìăt l chi tr c t c

ch uătácăđ ng b iăcácăquy t đ nhăđ uăt ăvàăcácăquy tăđ nhătàiătr Nh ngăcôngătyăcóăt

l chi tr caoăh nătrungăv c a m u s đ căphânăvàoănhómăítăb h n ch tàiăchính,ăDFC nh năgiáătr 0, vàăng c l i

Phânălo i theo Dòngăti n, b i Moyen (2004), khôngăgi ngănh ăc t c, bi nănàyă

cho th yăngânăqu c aăcôngătyăkhiăb tăđ u k kinh doanh, vìăđưălo i b c t c, v n

ch uătácăđ ng b iăcácăquy tăđ nhăđ uăt ăvàătàiătr Cáchăphânălo iătheoăDòngăti n đ c tínhăb ng t su t l i nhu nătr călưiăvàăthu c ng kh u hao, t t c chia cho t ngătàiăs n

Nh ngăcôngătyăcóăDòngăti năcaoăh nătrung v c a m u s đ căphânăvàoănhómăítăb

h n ch tàiăchính,ăDFC nh năgiáătr 0, vàăng c l i

Quyămôăcôngăty, b i Almeida et al (2004); Carpenter, Fazzazi, & Petersen,

(1994); Faulkender & Wang, (2006), cho r ng nh ngăcôngătyănh th ng ch uăchiăphíă

đ i di năcaoăh năvàătình tr ng b tăcânăx ngăthôngătinăcaoăh n.ăWhitedă(1992)ăchoăr ng côngătyăl n d ti p c n v năh năvàătheoăđó,ăchiăphíătàiătr s gi măđi.ăQuyămôăcôngătyă

đ cătínhăb ng Logarit t nhiênă(Ln)ăc a Doanh thu Nh ngăcôngătyăcóăquyămô cao

h nătrung v c a m u s đ căphânăvàoănhómăítăb h n ch tàiăchính,ăDFC nh năgiáătr

0, vàăng c l i

ChiăphíătƠiătr bênăngoƠi, b i Fazzazi et al (1988) cho r ng nh ngăcôngătyăb

h n ch khiăchiăphíătàiătr làăquáăcao,ăđ cătínhăb ng t su tăchiăphíătàiăchínhătrênăt ng

N Nh ngăcôngătyăcóăchiăphíătàiătr bênăngoàiăcaoăh nătrungăv c a m u s đ căphânăvàoănhómăch u nhi u h n ch tàiăchính,ăDFC nh năgiáătr 1, vàăng c l i