Hi n nay trên đ a bàn huy n Ba Tri có các ngân hàng: u t phát tri n, Ngân hàng nông nghiêp và phát tri n nông thôn, ngân hàng công-th ng, ngân hàng chính sách, ngân hàng Kiên Long, Ngân
Trang 1D NG V N CH NG
PHÂN TÍCH THU NH P
C A H NÔNG DÂN HUY N BA TRI,
T NH B N TRE TRONG QUÁ TRÌNH XÂY D NG NÔNG THÔN M I
TP.HCM, tháng 05 n m 2015
Trang 2B GIÁO D C VÀ ÀO T O
PHÂN TÍCH THU NH P
C A H NÔNG DÂN HUY N BA TRI,
T NH B N TRE TRONG QUÁ TRÌNH XÂY D NG NÔNG THÔN M I
Trang 3L I C M N
H c viên xin bài t lòng bi t n sâu s c đ n TS Nguy n T n Khuyên, ng i
đã t n tình h ng d n tôi trong su t th i gian làm lu n v n Th y đã t n tình h ng
d n, giúp đ h c viên hoàn thành lu n v n
Xin g i l i c m n đ n quý th y cô Tr ng i h c Kinh t TP.HCM, đ c
bi t là các th y cô thu c Khoa Kinh t Phát tri n, nh ng ng i đã truy n đ t ki n
th c quý báu cho tôi trong th i gian h c cao h c v a qua
C m n các đ n v : C c th ng kê t nh B n Tre, V n phòng đi u ph i nông thôn m i t nh B n Tre, y ban nhân dân huy n Ba Tri, y ban nhân dân xã Tân
Th y, y ban nhân dân xã M Chánh, đã giúp đ cung c p nh ng thông tin, s
li u đ ng th i t o đi u ki n đ ti n hành kh o sát, đi u tra h
Trang 4L I CAM ĐOAN
Tác gi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a tác gi , có s h tr
c a Th y Nguy n T n Khuyên đã t n tình h ng d n khoa h c Các s li u, n i dung nghiên c u và k t qu nêu trong lu n v n là hoàn toàn trung th c và ch a t ng
đ c ai công b trong b t k công trình nào khác
TP H Chí Minh, tháng 5 n m 2015
Tác gi
D ng V n Ch ng
Trang 5M C L C
L I C M N 2
L I CAM OAN 3
T NG QUAN NGHIÊN C U 1
1 S C N THI T C A TÀI 1
2 M C TIÊU NGHIÊN C U 1
2.1 M c tiêu t ng quát 1
2.2 M c tiêu c th : 2
3 I T NG NGHIÊN C U 2
4 PH M VI VÀ N I NGHIÊN C U 2
5 PH NG PHÁP NGHIÊN C U: 2
5.1 Cách ti p c n: 2
5.2 D li u: 2
5.3 Ph ng pháp phân tích d li u: 3
6 K T C U C A TÀI 3
CH NG 1 4
C S LÝ THUY T VÀ T NG QUAN TÀI LI U 4
1.1 C S LÝ THUY T 4
1.1.1 Các khái ni m 4
1.1.2 c đi m nông h : 5
1.1.3 Thu nh p và chi tiêu c a nông h 5
1.2 T NG QUAN TÀI LI U 6
1.3 T NG QUAN V XÂY D NG NÔNG THÔN M I B N TRE 9
1.4 KINH NGHI M V PHÁT TRI N NÔNG THÔN 10
1.4.1 Kinh nghi m ngoài n c 10
1.4.2 Ho t đ ng xây d ng NTM m t s đ a ph ng c a Vi t Nam 12
CH NG 2 15
PH NG PHÁP NGHIÊN C U 15
2.1 PH NG PHÁP NGHIÊN C U 15
2.1 1 Ph ng pháp lu n 15
2.1 2 Ph ng pháp đ nh tính và đ nh l ng 15
2.1.2.1 Khung phân tích 15
2.1.2.2 Ph ng pháp đ nh l ng 16
2.1.2.3 Ph ng pháp ch n m u và quy mô m u 17
2.1.2.4 Ph ng pháp th ng kê mô t 18
2.1.2.5 Ph ng pháp phân tích 18
2.1.3 Thi t k nghiên c u 18
Trang 62.1.3.1 Giai đo n 1 18
2.1.3.2 Giai đo n 2: 19
2.1 4 C s d li u 19
2.1.4.1 D li u s c p 19
2.1.4.2 D li u th c p 19
2.2 PHÂN TÍCH CÁC NHÂN T C A MÔ HÌNH NH L NG 20
2.2.1 Ki m đ nh t ng quan t ng ph n c a các h s h i quy 20
2.2.2 Ki m đ nh m c đ phù h p c a mô hình 20
2.2.3 Ki m đ nh h s và d u c a các h s h i quy 20
2.2.4 Ki m tra hi n t ng đa c ng tuy n 21
CH NG 3 22
T NG QUAN V A BÀN NGHIÊN C U 22
3.1.TH C TR NG T NHIÊN, KINH T , XÃ H I HUY N BA TRI 22
3.1.1 Các đi u ki n t nhiên 22
3.1.1.1 V trí đ a lý c a huy n Ba Tri t nh B n Tre 22
3.1.1.2 Di n tích t nhiên 22
3.1.1.3 M t s đi u ki n t nhiên khác 23
3.1.2 c đi m kinh t 23
3.1.2.1 Ngành nông nghi p 23
3.1.2.2 Ngành công nghi p và ti u th công nghi p 24
3.1.2.3 Diêm nghi p 24
3.1.2.4 Khai thác đánh b t h i s n 24
3.1.2.5 i n n ng 24
3.1.2.6 Giao thông 24
3.1.2.7 H th ng ngân hàng-tín d ng 25
3.1.2.8 Th ng m i, d ch v và du l ch 25
3.1.2.9 B u chính-vi n thông 25
3.1.2.10 t đai 25
3.1.2.11 Lao đ ng 27
3.1.3 c đi m xã h i 28
3.1.3.1 Dân s và dân t c 28
3.1.3.2 Y t 30
3.1.3.3 Giáo d c 30
3.1.3.5 H th ng chính tr 31
3.1.3.6 Tình hình khác 31
CH NG 4 33
K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N 33
4.1 K T QU KH O SÁT 33
Trang 74.1.1 Xã Tân Th y 33
4.1.2 Xã M Chánh 38
4.1.3 So sánh m t s ch tiêu quan tr ng gi a xã Tân Th y đã th c hi n NTM và xã M Chánh ch a th c hi n NTM 42
4.2 TH C HI N MÔ HÌNH NH L NG 44
4.2.1 Ki m đ nh t ng quan gi a bi n ph thu c v i các bi n đ c l p 44
4 2.2 ánh giá ý ngh a toàn di n c a mô hình 44
4.2.3 Ki m tra hi n t ng đa c ng tuy n 45
4.2.4 Ki m đ nh h s h i quy và d u k v ng 45
4.3 Quan sát tính phân ph i chu n c a sai s mô hình 46
4.4 K T QU PHÂN TÍCH 47
4.4.1 Mô hình đ nh l ng đ c vi t l i theo k t qu 47
4.4.2 Th o lu n: 47
4.4.3 S p x p các bi n theo k t qu v d u và m c đ t l n đ n nh 47
K T LU N VÀ KHUY N NGH 50
K T LU N 50
KHUY N NGH 51
PH L C 1 I
B NG KH O SÁT I
XÃ M CHÁNH CH A TH C HI N XDNTM I
PH L C 2 V PHI U KH O SÁT XÃ TÂN TH Y CÓ XDNTM V
PH L C 3 IX
S LI U THU TH P HUY N BA TRI IX
PH L C 4 XI
S LI U THU TH P XÃ TÂN TH Y XI
PH L C 5 XIII
S LI U THU TH P XÃ M CHÁNH XIII
PH L C 6 XV
B B LI U XV
PH L C 7 XIX
K T QU H I QUY XIX
Trang 9DANH M C CÁC B NG
B ng 2 1: Tóm t t ý ngh a các bi n và c n c ch n bi n 17
B ng 3 1: M t s đi u ki n t nhiên khác c a huy n Ba Tri 23
B ng 3 2: C c u s d ng đ t c a huy n Ba Tri 26
B ng 3 3: Lao đ ng và c c u lao đ ng c a huy n Ba Tri 27
B ng 3 4: C c u lao đ ng theo l nh v c 28
B ng 3 5: Dân s , m t đ dân s huy n Ba Tri 29
B ng 3 6: M t s tình hình y t c a Huy n Ba Tri 30
B ng 3 7: Tình hình ngành giáo d c huy n Ba Tri n m h c 2013-2014 31
B ng 4 1: Tình hình đ t đai c a xã Tân Th y tr c và sau 4 n m th c hi n NTM 33
B ng 4 2: Dân s và lao đ ng xã Tân Th y 34
B ng 4 3: Trình đ chuyên môn c a lao đ ng trong tu i xã Tân Th y 35
B ng 4 4: i u ki n s n xu t c a xã Tân Th y 36
B ng 4 5: T ng h p tình hình m t s l nh v c 36
B ng 4 6: Thu nh p và tình hình nghèo c a ng i dân xã Tân Th y 37
B ng 4 7: M t s ch tiêu tiêu bi u 37
B ng 4 8: Di n tích t nhiên và c c u s d ng đ t c a xã M Chánh 40
B ng 4 9: Tình hình dân s , gi i tính và lao đ ng c a xã M Chánh 40
B ng 4 10: Trình đ chuyên môn c a lao đ ng trong tu i xã M Chánh 41
B ng 4 11: Tình hình c b n m t s l nh v c c a xã M Chánh 41
B ng 4 12: Thu nh p và tình hình nghèo c a ng i dân xã M Chánh 42
B ng 4 13: So sánh khi có NTM c a xã Tân Th y v i xã M Chánh ch a có NTM 43
B ng 4 14: Ki m đ nh h s t ng quan t ng th gi a bi n ph thu c v i các bi n đ c l p 44
B ng 4 15: Ki m đ nh F, b ng ANOVA 44
B ng 4 16: Ki m tra hi n t ng đa c ng tuy n 45
B ng 4 17: Ki m đ nh h s h i quy và d u k v ng 45
Trang 10DANH M C BI U, S
Trang 11T NG QUAN NGHIÊN C U
1 S c n thi t c a đ tài
Nông thôn Vi t Nam là c m t ch v làng-xã, p, thôn,…bi u tr ng cho s
xa ph th , đ ng th i c ng hàm ch a thi u th n nhi u m t t v t ch t đ n tinh th n, trình đ dân trí th p, t l h nghèo cao, nhi u phong t c t p quán
Sau 40 n m s ng trong hòa bình, nhi u đ a ph ng đã thay da đ i th t v k t
c u h t ng k thu t, đ i s ng ng i dân đ c nâng lên có n i khá cao, tuy nhiên
c ng còn m t b ph n dân c còn ch a đ nhi u m t, đi u ki n s n xu t g p khó
kh n
ng tr c b i c nh h i nh p, toàn c u hóa, nhi u c h i l m thách th c, trong đó có vi c xóa đói gi m nghèo là gi i pháp c n c đ có th đ a đ t n c sánh vay cùng b n bè khu v c và th gi i
Sau 4 n m (2011-2014) tri n khai th c hi n ch ng trình M c tiêu qu c gia xây d ng nông thôn m i (MTQG XDNTM) đã có tác đ ng tích c c và làm cho b
m t nông thôn đ c khang trang h n, đ i s ng v t ch t và tinh th n c a ng i dân
đ c nâng lên Xu t phát t vai trò quan tr ng và t m nh h ng to l n đó đ n kinh t - xã h i c a huy n nhà, đ ng th i sau khi tìm hi u trên đ a bàn xã Tân Th y, huy n Ba Tri ch a có phân tích thu nh p c a ng i dân trong quá trình xây d ng nông thôn m i Tác gi ch n đ tài: Phân tích thu nh p c a h nông dân huy n
Ba Tri, t nh B n Tre trong quá trình xây d ng nông thôn m i
2 M c tiêu nghiên c u
2.1 M c tiêu t ng quát
Phân tích thu nh p c a ng i dân huy n Ba Tri trong quá trình xây d ng nông thôn m i
Trang 12- G i ý m t s gi i pháp nh m hoàn thi n ch ng trình xây d ng nông thôn
m i đ t ng thu nh p cho ng i dân
3 i t ng nghiên c u
Thu nh p c a ng i dân tr c và sau khi xây d ng ch ng trình xây d ng nông thôn m i
4 Ph m vi và n i nghiên c u
- V m t không gian, trên đ a bàn xã Tân Th y, huy n Ba Tri là xã đi m xây
d ng nông thôn m i và xã so sánh (M Chánh, huy n Ba Tri ch a XDNTM)
Trang 13Lu n v n s d ng ph ng pháp h i quy tuy n tính đ xem xét các y u t nh
h ng đ n thu nh p c a ng i dân trong quá trình xây d ng nông thôn m i
Trang 14s c lao đ ng c a gia đình đ s n xu t, th ng n m trong h th ng kinh t l n h n,
nh ng ch y u đ c tr ng b i s tham gia c c b vào các th tr ng và có xu h ng
ho t đ ng v i m c đ không hoàn h o cao
ào Th Tu n (1997) thì cho r ng h nông dân là nh ng h ch y u ho t
đ ng nông nghi p theo ngh a r ng, bao g m c ngh r ng, ngh cá và ho t đ ng phi nông nghi p nông thôn
Nguy n Sinh Cúc (2001) cho r ng h nông nghi p là nh ng h có toàn b
ho c 50% s lao đ ng th ng xuyên tham gia tr c ti p ho c gián ti p các ho t đ ng
tr ng tr t, ch n nuôi, d ch v nông nghi p (làm đ t, thu nông, gi ng cây tr ng, b o
v th c v t, ) và thông th ng ngu n s ng chính c a h d a vào nông nghi p
T các nghiên c u trên, có th đ nh ngh a: Nông h là nh ng h chuyên s n
xu t trong l nh v c nông nghi p (tr ng tr t, ch n nuôi, làm kinh t t ng h p và m t
s ho t đ ng khác nh m ph c v cho vi c s n xu t nông nghi p), có tính t s n
xu t, do cá nhân làm ch và t ch u trách nhi m trong s n xu t kinh doanh c a mình
Trang 151.1.2 c đi m nông h :
- c đi m v kinh t , nhóm nhân t v kinh t đ i v i nông h đ c
nghiên c u bao g m bi n v di n tích đ t ph c v s n xu t nông nghi p và t ng thu
nh p hàng n m c a h
Di n tích đ t s n xu t nông nghi p bao g m đ t tr ng cây lâu n m và cây hàng n m M t s nghiên c u th c nghi m cho r ng đây là bi n có tác đ ng m nh (Chambers and Foster 1983; Zbinden and Lee 2005) và là y u t chính trong t o thu
nh p c a h nông dân
Ngoài các nhân t nêu trên, vi c ti p c n các d ch v (Nowak 1987) và s h
tr c a chính ph (Guo and Jian 2004) c ng có tác đ ng đ n quy t đ nh c a ch h trong nhu c u vay nh m ki m đ nh tác đ ng c a bi n đ i v i thu nh p c a h nông dân
- c đi m v xã h i:
Các nông h vì đ c đi m chuyên s n xu t nông nghi p nên đa s là thành viên c a H i nông dân Ngoài ra, tùy vào gi i tính, đ tu i h còn là thành viên
c a các t ch c h i, đoàn th khác Vi c tham gia các t ch c nh HTX, h i, đoàn
th giúp các nông h d ti p c n và c p nh t thông tin v các ch tr ng, chính sách
c a ng và Nhà n c; có c h i giao l u, chia s , h c t p kinh nghi m l n nhau; cùng h p tác, liên k t đ s n xu t c i thi n đ i s ng, nâng cao thu nh p h
1.1.3 Thu nh p và chi tiêu c a nông h
- Thu nh p c a nông h là toàn b s ti n và giá tr hi n v t mà h và các
thành viên c a h nh n đ c trong m t th i gian nh t đ nh, bao g m: (1) Thu t
ti n công, ti n l ng; (2) Thu t s n xu t nông, lâm nghi p, thu s n (đã tr chi phí
s n xu t và thu s n xu t); (3) Thu t s n xu t ngành ngh phi nông, lâm nghi p, thu s n (đã tr chi phí s n xu t và thu s n xu t); (4) Thu khác đ c tính vào thu
nh p (không tính ti n rút ti t ki m, bán tài s n, vay thu n tuý, thu n và các kho n chuy n nh ng v n nh n đ c)
Trang 16+ Theo các nghiên c u (Abdulai & CroleRees, 2001; Demurger & cs., 2010; Janvry & Sadoulet, 2001; Klasen & cs.,2013; Marsh & cs., 2007; Yang, 2004; Yu & Zhu, 2013), thu nh p c a nông h ch u nh h ng c a nhi u y u t , bao g m v n,
đ t đai, trình đ h c v n, kinh nghi m s n xu t, s lao đ ng, kh n ng đa d ng hóa thu nh p, c h i ti p c n th tr ng
+ Theo lý thuy t kinh t cho th y có r t nhi u nhân t nh h ng đ n thu nh p
c a h gia đình, trong đó có các nhân t nhân kh u và kinh t M i nhân t có nh
h ng khác nhau đ n thu nh p và có xu h ng chuy n d ch trong c c u thu nh p
c a h gia đình Ch ng h n, trong nghiên c u c a Acemogdu và Angrist (1999)
M cho th y m i n m h c thêm m c l ng trung bình t ng 7,5%; hay nghiên c u
g n đây c a Caponi và Plesca (2007) ch ra r ng nh ng ng i t t nghi p đ i h c thu
nh p cao h n nh ng ng i ch t t nghi p ph thông trung h c t 30 đ n 40%; trong
tr ng h p nghiên c u vùng Tây Nam Kenya, Ellis và Feeman (2005) phát hi n
r ng các h nghèo tham gia vào các ho t đ ng phi nông nghi p có thu nh p th p
h n so v i trong khi đó các h giàu tham gia đa d ng hóa các ho t đ ng phi nông nghiêp có thu nh p cao h n Vi t Nam, Tr n Th t (2008) đã phát hi n r ng
ng i có s n m đi h c trung bình cao h n thì GDP bình quân đ u ng i c ng cao
h n Tuy nhiên v n còn r t ít đ tài đ c p đ n thu nh p và c c u thu nh p t i Vi t Nam và các vùng c a Vi t Nam
V i các nghiên c u trên th y r ng thu nh p h gia đình có r t nhi u nhân t bao g m: Ngu n v n, đ t đai , trình đ h c v n, th i gian đi h c, quy mô h , s
ng i trong đ tu i có kh n ng lao đ ng,c ch chính sách, môi tr ng ho t đ ng,
…Thu nh p bình quân là ch tiêu đánh giá m c s ng trong t ng th i k , đ có
nh ng h tr cho h có ng i thu nh p d i m c trung bình theo quy đ nh g i là chu n nghèo
1.2 T ng quan tài li u
Các công trình nghiên c u có liên quan đ n l nh v c c a đ tài bao g m:
Trang 17- Theo Nguy n L u T ng Vân (2012), đánh giá vai trò c a h gia đình trong công cu c xây d ng nông thôn m i t i xã Trung L p H Tác gi đã s d ng nhi u ph ng pháp nghiên c u: Ph ng pháp th ng kê mô t , ph ng pháp so sánh,
ph ng pháp phân tích ma tr n SWOT và ph ng pháp phân tích h i quy Trong
ph ng pháp phân tích h i quy s d ng mô hình Logit, v i bi n ph thu c là nh n
th c c a h gia đình v ch ng trình xây d ng nông thôn m i và 10 bi n đ c l p, trong đó có 6 bi n có ý ngh a th ng kê và 04 bi n không có ý ngh a th ng kê K t
qu nghiên c u ch ra xác su t bi t v ch ng trình c a h gia đình s gi m đi khi
mà tu i c a ch h t ng thêm m t n m, nhân kh u h t ng thêm m t ng i hay thu
nh p bình quân c a h t ng thêm 1 tri u đ ng, ng c l i xác su t bi t v ch ng trình nông thôn m i c a h gia đình s t ng lên khi th i gian ng i dân tham gia h i
h p, t p hu n đ a ph ng t ng thêm 1 l n, th i gian theo dõi tin t c trên báo đài,
ti vi t ng thêm 1 gi và ngh nghi p c a ch h chuy n t phi nông nghi p sang nông nghi p Tác gi c ng có k t lu n r ng Ch ng trình xây d ng nông thôn m i
là ch ng trình phát tri n nông nghi p, nông thôn Vi t Nam, nh m c i thi n và nâng cao đ i s ng v t ch t và tinh th n cho ng i dân sinh s ng đ a bàn nông thôn
- Bùi Quang Minh (2007) tìm hi u nh ng nhân t tác đ ng đ n nghèo t nh Bình Ph c và đ xu t gi i pháp gi m nghèo b ng cách phân tích gi a trình tr ng chi tiêu và 8 bi n đ c l p: tình tr ng nghèo phân theo thành ph n dân t c c a ch
h ; theo gi i tính c a ch h ; quy mô h ; quy mô ng i s ng ph thu c trong h ; ngh nghi p c a ch h ; kh n ng h có đ c vay ti n t ngân hàng hay không và phân theo quy mô đ t c a h Tác gi s d ng mô hình h i quy tuy n tính phân tích
nh ng y u t tác đ ng đ n nghèo đói Bi n ph thu c: chi tiêu bình quân đ u ng i
c a h trong n m Bi n đ c l p: dân t c, gi i tính, nhân kh u, ph thu c, h c v n, ngh nghi p, kh n ng vay v n, quy mô đ t
K t qu nghiên c u ch ra r ng: Quy mô đ t bình quân c a h và quy mô h
nh h ng đ n kh n ng nghèo r t m nh, k đ n là y u t ngh nghi p c a ch h ,
h c v n c a ch h , gi i tính c a ch h , s ng i s ng ph thu c trong h và h có
Trang 18đ c vay ti n t ngân hang hay không, m c dù các bi n này không có ý ngh a th ng
kê trong mô hình nh ng đ u l n l t kh ng đ nh nh ng khó kh n mà các h gia đình g p ph i Qua nghiên c u tác gi đ xu t gi i pháp: nhóm gi i pháp tác đ ng làm t ng quy mô đ t c a h , nhóm gi i pháp tác đ ng góp ph n gi m quy mô h , nhóm gi i pháp h tr khác: t o vi c làm m i, h ng d n k thu t s n xu t nông nghi p,…
- Nguy n V n C ng (2012), đánh giá vi c th c hi n đ tài thí đi m xây d ng nông thôn m i xã Tân H i, huy n c Tr ng, tnh Lâm ng giai đo n 2009 –
2011 B ng ph ng trình h i quy tuy n tính trong đó v i bi n ph thu c là s hài lòng chung c a ng i dân và 7 bi n đ c l p: H th ng giao thông (HTGT), h t ng
th y l i (HTTL), chuy n đ i ngh (CNGHE), v n tín d ng (VONTD), đào t o lao
đ c 16 tiêu chí, còn 03 tiêu chí ch a đ t là: thu nh p bình quân đ u ng i, th y
l i, c c u lao đ ng
- Bùi V n Th nh, Nguy n Qu c Nghi và Tr n Qu Anh (2011), các nhân t
nh h ng đ n thu nh p c a h gia đình khu v c nông thôn c a huy n Trà Ôn,
t nh V nh Long, s li u nghiên c u t vi c ph ng ph n tr c ti p 182 h gia đình Tác gi s d ng ph ng pháp Th ng kê mô t và ph ng pháp h i quy đ phân tích K t qu nghiên c u, c 5 bi n đ c l p trong mô hình đ u nh h ng đ n thu
nh p c a h gia đình khu v c nông thôn huy n Trà Ôn, trong đó ngu n thu nh p chính c a ph n l n h gia đình ph thu c vào ngh nông, bên c nh đó nghiên c u còn xác đ nh các nhân t nh h ng đ n thu nh p bình quân đ u ng i c a h gia đình là nhân kh u, kinh nghi m làm vi c c a ch h , đ tu i lao đ ng, trình đ h c
Trang 19v n và s lao đ ng t o ra thu nh p Tuy nhiên, bên c nh đó đ tài còn h n ch trong
vi c đ a các bi n đ c l p vào đ nghiên c u
- Mai Th Thu H ng (2007), th c tr ng nghèo t nh ng Nai: Nh ng y u
t tác đ ng và gi i pháp nghèo Tác gi đã d a vào k t qu đi u tra, t ng h p nh ng
s li u, thông tin thu th p đ c đ l ng hóa m i quan h t ng quan nh ng y u t tác đ ng đ n chi tiêu, tác gi dùng mô hình kinh t l ng s d ng hàm Cobb-Douglas V i bi n ph thu c là chi tiêu bình quân đ u ng i hang n m và 9 bi n
đ c l p K t qu nghiên c u ki m đ nh t cho th y các bi n gi i tính c a ch h , ngh nghi p c a ch h , Ln(tu i c a ch h ), Ln(di n tích đ t) không nh h ng
đ n bình quân chi tiêu c a h và 05 bi n phù h p nh t v a có ý ngh a kinh t v a có
ý ngh a th ng kê là: khu v c (thành th , nông thôn), thành ph n dân t c (kinh, thi u
s ), Ln(nhân kh u), Ln(n m đi h c), Ln(t l ph thu c) Tuy nhiên đ tài còn h n
ch trong m u đi u tra này ch a th hi n h t kh n ng ti p c n các ngu n l c c a các h có tác đ ng r t l n đ n nghèo và các y u t khác nh h ng đ n gi m nghèo
nh khám- ch a b nh, giáo d c - đào t o, nhà , vay v n, đ t s n xu t, vi c làm, di dân, ……
1.3 T ng quan v xây d ng nông thôn m i B n Tre
Xây d ng nông thôn m i là ti n trình t o l p cho nông thôn Vi t Nam có k t
c u h t ng kinh t - xã h i t ng b c hi n đ i; c c u kinh t và các hình th c t
ch c s n xu t h p lý, g n nông nghi p v i phát tri n nhanh công nghi p, d ch v ;
g n phát tri n nông thôn v i đô th theo quy ho ch; xã h i nông thôn dân ch , n
đ nh, giàu b n s c v n hóa dân t c; môi tr ng sinh thái đ c b o v ; an ninh tr t t
đ c gi v ng; đ i s ng v t ch t và tinh th n c a ng i dân ngày càng đ c nâng cao; theo đ nh h ng xã h i ch ngh a
B n Tre, sau h n 4 n m th c hi n Ch ng trình thí đi m mô hình NTM đã thành công b c đ u và đ t đ c m t s k t qu quan tr ng, góp ph n xác đ nh rõ
h n nh ng n i dung v huy đ ng n i l c, cách th c đ ng i dân th c s là “ch
th ” trong xây d ng NTM Tuy ch ng trình m c tiêu qu c gia v xây d ng nông
Trang 20thôn m i, ch b t đ u t n m 2010 cho đ n nay, nh ng đã làm cho b m t nông thôn kh i s c kinh t xã h i
1.4 Kinh nghi m v phát tri n nông thôn
1.4.1 Kinh nghi m ngoài n c
tài đã ch n l c v phát tri n nông thôn c a m t s qu c gia sau đây:
- Trung Qu c Tháng 3/2006 ng C ng s n và Chính ph Trung Qu c đã quy t đ nh, đi m then ch t c a k ho ch 5 n m l n th 11 (giai đo n 2006-2010) là
vi c xây d ng NTM xã h i ch ngh a D lu n cho r ng đây là “K ho ch Rooevelt” c a Trung Qu c, ngang t m v i k ho ch c a t ng th ng M Rooevelt
đ a ra vào nh ng n m 1930, giúp n c M thoát ra kh i th i k suy thoái Tr c
h t là xóa b thu nông nghi p đã t n t i hàng n m Trung Qu c và t p trung đ u
t cho phát tri n nông nghi p; xóa b h c phí cho h c sinh nông thôn N m m c tiêu c a NTM xã h i ch ngh a là: s n xu t nông thôn phát tri n, cu c s ng sung túc, di n m o nông thôn s ch s , thôn xóm v n minh và qu n lý dân ch
Trung Qu c th c hi n ch tr ng: m t con đ ng, hai tr ng đi m
M t con đ ng là: Th ng nh t l i s phát tri n gi a thành th và nông thôn Sau 30 n m m c a, công nghi p và thành th đã phát tri n, do v y công nghi p và thành th ph i giúp đ nông thôn
Hai tr ng đi m là: Thúc đ y phát tri n công nghi p và t ng c ng xây d ng NTM
- Thái Lan thúc đ y s phát tri n b n v ng n n nông nghi p, Thái Lan đã
áp d ng m t s chi n l c nh : T ng c ng vai trò c a cá nhân và các t ch c ho t
đ ng trong l nh v c nông nghi p; đ y m nh phong trào h c t p, nâng cao trình đ
c a t ng cá nhân và t p th b ng cách m các l p h c và ho t đ ng chuyên môn trong l nh v c nông nghi p và nông thôn; t ng c ng công tác b o hi m xã h i cho nông dân, gi i quy t t t v n đ n trong nông nghi p; gi m nguy c r i ro và thi t
l p h th ng b o hi m r i ro cho nông dân
Trang 21i v i các s n ph m nông nghi p, nhà n c đã h tr đ t ng s c c nh tranh
v i các hình th c, nh t ch c h i ch tri n lãm hàng nông nghi p, đ y m nh công tác ti p th Trong xây d ng k t c u h t ng, nhà n c đã có chi n l c trong xây
d ng và phân b h p lý các công trình th y l i l n ph c v cho nông nghi p H
th ng th y l i b o đ m t i tiêu cho h u h t đ t canh tác trên toàn qu c, góp ph n nâng cao n ng su t lúa và các lo i cây tr ng khác trong s n xu t nông nghi p
Ch ng trình đi n khí hóa nông thôn v i vi c xây d ng các tr m th y đi n v a và
nh đ c tri n khai r ng kh p c n c
Thái Lan đã t p trung phát tri n các ngành m i nh n nh s n xu t hàng nông nghi p, th y, h i s n ph c v xu t kh u, thúc đ y m nh m công nghi p ch bi n nông s n cho tiêu dùng trong n c và xu t kh u, nh t là các n c công nghi p phát tri n
T kinh nghi m c a các n c, có th v n d ng vào ch ng trình qu c gia v xây d ng nông thôn m i Vi t Nam các kinh nghi m sau đây:
(1) Vi c xây d ng nông thôn m i ph i xác đ nh vai trò t l c, ch đ o t phát hi n nhu c u đ n cách làm và qu n lý c a ng i dân m i đ m b o tính xác
th c, c n thi t và phát huy đ c ti m n ng t ng i dân
(2) Ti n trình phát tri n nông thôn đ c ho ch đ nh theo t ng b c c th , t
h ng thay đ i có t t lên thì c ng không d làm chuy n bi n nh n th c c a h đ
v n lên, ti p thu cái m i m t cách tích c c M t khác xây d ng nông thôn m i là xây d ng c ng đ ng nông thôn do đó c n s đoàn k t g n bó, tình làng ngh a xóm
đ giúp đ nhau cùng v n lên
(4)Xây d ng đ c đ i ng cán b có đ trình đ , n ng l c, ph m ch t và s
t n tâm trong s phát tri n nông thôn
Trang 22(5)Nhà n c c n có chính sách phù h p h tr nông dân nh m t o đi u ki n thu n l i cho s n xu t nông nghi p và t ng s c c nh tranh cho nông s n c ng nh chính sách t o vi c làm cho lao đ ng d th a nông thôn
1.4.2 Ho t đ ng xây d ng NTM m t s đ a ph ng c a Vi t Nam
- Hà T nh
UBND t nh ban hành chính sách v h tr lãi su t vay v n đ phát tri n s n
xu t t ngu n v n ch ng trình m c tiêu qu c gia xây d ng NTM v i lãi su t
t ng đ ng lãi su t c a ngân hàng chính sách xã h i N m 2012, t nh phân b 35
t đ ng h tr lãi su t ng th i, đ huy đ ng ngu n l c t p trung cho xây d ng NTM, Hà T nh đã có quy đ nh phân c p, trao quy n t ch , t ch u trách nhi m c
th , rõ ràng cho ng i dân và chính quy n c p xã
-Tuyên Quang
Xác đ nh v c bê tông hóa đ ng giao thông nông thôn là m t trong 4 khâu
đ t phá phát tri n kinh t xã h i nhi m k 2010-2015 Theo đó, đ án bê tông hóa giao thông nông thôn g n v i tiêu chí giao thông xây d ng NTM đ t ch tiêu trong 5
n m, t 2011 đ n 2015, c n bê tông hóa g n 2.200km đ ng giao thông nông thôn
V i ph ng châm “Nhà n c và nhân dân cùng làm”, t nh Tuyên Quang đã trích ngu n kinh phí h tr 100% xi m ng, ng c ng; chi phí v n chuy n xi m ng, ng
c ng đ n c s và kinh phí ph c v công tác qu n lý là 2 tri u đ ng/ 1km Cùng v i
đó là s phân c p tri t đ cho UBND các xã, ph ng, th tr n phê duy t d toán, quy t toán
- Thái Bình
M c dù trong 19 tiêu chí không th hi n c th nhi m v d n đi n đ i th a,
nh ng t nh Thái Bình xác đ nh đây là nhi m v m u ch t nh t đ phát tri n n n s n
xu t, nâng cao thu nh p cho nông dân T nh phê duy t án xây d ng mô hình
“cánh đ ng m u” và tri n khai xây d ng 9 mô hình Cánh đ ng m u ph i đ m b o
Trang 23các tiêu chí g n v i quy ho ch giao thông th y l i n i đ ng và xây d ng vùng s n
xu t hàng hóa t p trung, các mô hình s n xu t cho giá tr thu nh p cao
UBND t nh ban hành chính sách h tr v c gi i hóa nông nghi p Ngân sách h tr 50% giá tr đ i v i máy nông nghi p s n xu t trong n c i v i máy nông nghi p nh p kh u thì h tr t ng đ ng 50%; đ i v i máy đã qua s d ng còn ch t l ng t t c a Nh t B n, Hàn Qu c thì h tr t ng đ ng 30% giá tr c a máy trong n c cùng lo i
- Bà R a-V ng Tàu
Ch ng trình xây d ng thí đi m mô hình NTM đ c th c hi n t i 06 xã, g m:
Qu ng Thành (huy n Châu c), Long Tân (huy n t ), xã An Ngãi (huy n Long i n), xã B ng Ri ng (huy n Xuyên M c), xã Châu Pha (huy n Tân Thành),
xã Hòa Long (TP.Bà R a) Th i gian th c hi n giai đo n 2010-2012 M c tiêu c a
ch ng trình nh m th nghi m các n i dung, ph ng pháp, cách làm, c ch , chính sách, xác đ nh trách nhi m và m i quan h ch đ o gi a các c p trong vi c xây d ng NTM; hình thành các mô hình trên th c ti n v NTM đ rút kinh nghi m tri n khai
ch ng trình m c tiêu Qu c gia xây d ng NTM trên ph m vi toàn t nh
K t lu n ch ng 1
Thu nh p và t ng thu nh p cho h nông dân là m c tiêu quan tr ng nh t c a
các ch ng trình phát tri n nông thôn c a th gi i nói chung và Vi t Nam nói riêng Tiêu chí thu nh p là tiêu chí quan tr ng nh t trong b tiêu chí qu c gia XDNTM c a Vi t Nam
t ng thu nh p c a ng i dân trong quá trình XDNTM thì n i dung c b n là
ph i phát huy và nâng cao vay trò ch th c a h nông dân
Kinh nghi m c a các n c ch ra r ng đ nâng cao n ng l c t ch c a nông dân c n ph i gi i quy t đ ng b các y u t mà trong đó vi c ti p c n và tham gia
Trang 24c a nông dân đ i v i h t ng k thu t, h t ng xã h i ngày càng đ c hoàn thi n là
n i dung tr ng tâm c a các gi i pháp c a nhà n c và c ng đ ng
Trang 25C
PH NG PHÁP NGHIÊN C U 2.1 Ph ng pháp nghiên c u
Ph ng pháp nghiên c u là toàn b nh ng cách th c giúp cho con ng i
nh n th c khoa h c và c i t o th gi i i t ng nghiên c u quy đ nh ph ng pháp nghiên c u, do đó vi c l a ch n ph ng pháp là r t c n thi t, vì không th có
m t k t qu đúng t m t ph ng pháp sai; cho nên đ nghiên c u đ i t ng c th này tác gi ch n ph ng pháp nghiên c u sau:
Di n tích s n xu t Tham gia đoàn th , d ch v
Kho ng cách t nhà đ n giao thông Vay v n c a ch h
Trang 262.1 2.2 Ph ng pháp đ nh l ng
Là ph ng pháp dùng đ ph n nh, đánh giá các hi n t ng b ng nh ng con
s v i các đ n v đo l ng thích h p cho t ng y u t và có đ chính xác cao
- Mô hình kinh t l ng t ng quát
THUNHAP = β0 + β1HOCVAN +β2DIENTICHDAT +β3TGCUTRU
+ β4LAODONG +β5VITRIXH +β6KNVAY +β7KCDOTHI +β8TINDUNG +β9LAISUAT
Thu nh p (bi n ph thu c), (bi n đ c l p: h c v n, di n tích đ t, th i gian
c trú, lao đ ng, v trí xã h i, kh n ng vay, kho ng cách đô th , tín d ng, lãi su t)
K th a m t s k t qu nghiên c u đ nh l ng, d a trên b tiêu chí NTM (là
b tiêu chí phát tri n toàn di n), nên ch ch t l c m t s y u t và tình hình th c t
0 1 1 2 2 3 3 k k
Trang 27c a đ a bàn nghiên c u, tác đ ng đ n thu nh p c a ng i dân, ph c v sát v i tên
c a đ tài, tác gi đ ngh mô hình nghiên c u theo h i quy đa bi n có d ng:
Thu nh p (Y) = b0+b1X1+b2X2+b3X3+b4X4+b5X5+b6X6
b0: h s tung đ g c, Y = b0 khi các Xi = 0
bi: là các b s h i quy đa bi n
Xi: là các bi n đ c l p
Thunhap= b0+b1hocvan + b2laodong + b3dientich + b4thamgia + b5giaothong + b6tindung
Mô hình có 6 bi n đ c l p, gi i thích cho bi n ph thu c
Ý ngh a c a mô hình: Thunhap là thu nh p bình quân tri u đ ng/ng i/tháng
M u và kích th c m u r t quan tr ng trong nghiên c u khoa h c, thi t k
m u không đ y đ , thi u th c t , không chính xác, s làm m t th i gian nhi u h n Kích th c m u cho m t đ i t ng nghiên c u có nhi u tiêu th c, n u quá nh ch a
Trang 28đ đi u ki n đ kh ng đ nh tính quy lu t, ng c l i m u quá l n thì đ tin c y càng cao nh ng c ng cao v chi phí và th i gian
- Ph ng pháp ch n m u thu n ti n và ch n lo i (ch n 1 l n); tác gi thi t k
b ng câu h i kh o sát, h ng d n ng i th c hi n đi u tra cách ghi chép các tiêu
th c, cách th c ph ng v n và trên tuy n đ ng th y nhà có m c a xin vào (không
l a ch n lo i nhà, hay quen bi t)
- Kích th c m u, là s m u c n cho kh o sát, ph c v cho đ tài nghiên
c u; đ đ m b o m c đ an toàn cao, tác gi ch n 120 m u ph c v cho đ tài, d
ki n kh o sát 70 m u cho m i xã
2.1 2.4 Ph ng pháp th ng kê mô t
D a trên th ng kê h c đ phân t d li u, tính toán, phân tích các thông s ,
nh m ph n nh hi n t ng t p trung hay phân tán c a hi n t ng, đánh giá xu
h ng v n đ ng, m c đ t ng (gi m) t ng đ i, tuy t đ i, bình quân
- Hình thành ý t ng, tích l y các v n đ có liên quan, ch n đ a đi m th c
hi n, tham kh o ý ki n c a giáo viên h ng d n và các t ch c qu n lý, cá nhân có kinh nghi m, phát th o đ c ng, xây d ng b ng câu h i kh o sát g n v i các thang
đo thích h p
- Xây d ng khung nghiên c u, đ t p trung vào n i dung c a đ tài, tác gi
c n c vào quy đ nh c a Nhà n c có trong B tiêu chí NTM, các bi n đ c ch n
l c ph c v đ tài
Trang 29ch nh-hoàn thi n câu h i, ti n hành đi u tra ph ng v n chính th c M i m t m c h i
đ c tr l i b ng đánh chéo vào ô ho c ghi nh n giá tr c th c a t ng quan sát theo đ n v đo l ng thích h p
2.2.4.2 D li u th c p
Thu th p t nh ng nghiên c u tr c, trên tài li u đã đ c công b , h i th o khoa h c, ph ng h ng-nhi m v và ch ng trình hành đ ng c a T nh y, y Ban Nhân Dân huy n Ba Tri, c a các ngành có liên quan
Trang 302.3 Phân tích các nhân t c a mô hình đ nh l ng
2.3 1 Ki m đ nh t ng quan t ng ph n c a các h s h i quy
M c tiêu c a ki m đ nh này nh m xem xét bi n đ c l p có t ng quan và có
ý ngh a th ng kê v i bi n ph thu c hay không (xét riêng t ng bi n đ c l p) Khi đ tin c y c a h s h i quy t ng ph n nh nh t 95% (m c ý ngh a = 5%) (Pvalue-Sig < 0.05), k t lu n gi a bi n đ c l p và bi n ph thu c t ng quan và có ý ngh a
th ng kê
2.3.2 Ki m đ nh m c đ phù h p c a mô hình
M c tiêu c a ki m đ nh nh m xem xét có m i quan h tuy n tính gi a các
bi n đ c l p v i bi n ph thu c hay không Mô hình đ c xem là không phù h p khi R2 = 0 (h s xác đ nh b i) tính kh d ng c a mô hình không đ t, nói cách khác
mô hình h i quy đa bi n t ng th xây d ng các bi n đ c l p không gi i thích đ c chút nào cho nh ng bi n thiên trong bi n ph thu c; mô hình đ c xem là phù h p
n u có ít nh t m t h s h i quy khác không
Gi thuy t: H0: R2 = 0
H1: R2 ≠ 0
S d ng phân tích ph ng sai (Analysis of variance, ANOVA), ch n đ tin
c y cho ki m đ nh 95%, (m c ý ngh a = 5%); n u Sig < 0.05, cho phép bác b
H0, ch p nh n gi thuy t H1, mô hình đ c xem là phù h p
Trang 312.3.4 Ki m tra hi n t ng đa c ng tuy n
a c ng tuy n, là s th i ph ng c a m t k t qu có nhi u nguyên nhân, do đó đánh giá sai s th t, các nguyên nhân đó g n nh nhau v m t tính ch t, đó là gi a các bi n đ c l p có t ng quan thu n ch t ch v i nhau, đ c phát hi n qua nhân t
s xác đ nh trong hàm h i quy c a bi n gi i thích th j theo (k-1) bi n gi i thích còn
l i H s phóng đ i ph ng sai VIF (Variance Inflation factor – VIF), n u tr s
c a VIF ≥ 10, hi n t ng đa c ng tuy n x y ra
Trong quá trình th c hi n đ tài tác gi s d ng đan xen nhi u ph ng pháp: đ nh
l ng, quan sát, th ng kê, t ng h p, phân tích h i quy đa bi n v i m c đích làm
rõ, xác đ nh m c đ nh h ng c a t ng nhân t đ n thu nh p c a ng i dân
tài áp d ng mô hình nghiên c u theo h i quy đa bi n có d ng:
Thu nh p (Y) = b0+b1X1+b2X2+b3X3+b4X4+b5X5+b6X6
Trang 32C
T NG QUAN V Đ A BÀN NGHIÊN C U 3.1.Th c tr ng t nhiên, kinh t , xã h i huy n Ba Tri
- Phía ông và ông Nam giáp bi n ông
- Phía Tây và Tây B c giáp huy n Gi ng Trôm
V i v trí đó, Ba tri 3 m t là giáp sông l n và bi n, ch có phía Tây và Tây
B c giáp đ t li n huy n Gi ng Trôm, t o nên giao thông th y r t thu n l i trong
vi c giao th ng hàng hóa v i các đ a ph ng và đi u ki n t t cho vi c nuôi tr ng, khai thác th y-h i s n và diêm nghi p; bên c nh ngành ch y u là nông nghi p
3.1.1.2 Di n tích t nhiên
Di n tích t nhiên 355,53 km2, chi m 15,3% di n tích t nh B n Te C c u
đ t: t phù sa m i, đ t cát gi ng, đ t th t…thích h p cho nhi u lo i cây tr ng t
l ng th c đ n th c ph m Ba Tri là huy n phát tri n m nh nh t so v i huy n Bình
i và Th nh Phú a hình r t b ng ph ng, có đ nghiêng ra sông ra bi n < 0,50
;
m c th y c p th p do v y ph n l n di n tích b ng p khi tri u c ng và đ l i m t
l ng phù sa đáng k ; tuy v y n c m n c ng th ng xuyên thâm nh p, t o đi u
ki n thu n l i cho nuôi tr ng th y s n, nh ng gây b t l i cho ngành tr ng tr t
Trang 33Ngu n: Niên giám th ng kê n m 2013, C c th ng kê B n Tre
Nh ng đi u ki n t nhiên c a huy n Ba Tri thu n l i cho đa d ng sinh thái
t cây tr ng đ n v t nuôi
3.1.2 c đi m kinh t
3.1.2.1 Ngành nông nghi p
- Tr ng tr t là ngành ch l c-truy n th ng c a huy n Ba Tri, trong đó s n
xu t cây l ng th c là ch y u, bên c nh là rau màu đ ng nh t trong 3 huy n vùng
bi n Trong nh ng n m g n đây, ng i dân ti p c n khoa h c-k thu t vào trong
s n xu t, do v y thay vào đ c canh cây tr ng b ng luân canh, t ng n ng su t và
ch ng b c màu c a đ t, nâng cao hi u qu kinh t
- Ch n nuôi gia súc, gia c m, Ba tri là huy n có ngành ch n nuôi đ ng nh t
t nh B n Tre v gia súc, trong đó đàn bò có đ n h n 70.000 con, t p trung các xã cánh Tây c a huy n, ngoài vi c cung c p s c kéo còn cung c p th c ph m giàu dinh d ng: S a, th t, và đó còn là đ i t ng nuôi ph bi n góp ph n làm t ng thu
nh p ng i dân
- Nuôi tr ng th y s n là ngành đã phát tri n s m t i các xã g n bi n, c a sông Ba Lai và Hàm luông, đ i t ng nuôi là tôm sú, tôm th , tôm th chân
tr ng…ch a có tôm hùm; nh ng là làm đ i đ i nhi u h t khó kh n thi u th n tr nên giàu có, đây là m t trong nh ng đ ng l c xóa đói gi m nghèo b n v ng
Trang 343.1.2.2 Ngành công nghi p và ti u th công nghi p
- Công nghi p, tính đ n h t n m 2014, Ba tri có m t c m công nghi p Th
Tr n-An c, nhà máy ch bi n th y s n đông l nh t i xã An Th y, có quy mô trung bình và m t s nhà máy xay xác có quy mô không đáng k
- Ti u th công nghi p, Ba Tri có làng ngh cá khô t i xã An Th y, làng
ngh đan đác t i xã Ph c Tuy, làng ngh n u r u xã Phú L
3.1.2.3 Diêm nghi p
Do l i th g n sông, bi n nên ngh làm mu i c ng có t lâu, ngoài vi c gi i quy t và t n d ng nông nhàn c ng đem l i ngu n thu nh p không nh c a diêm dân thu c các xã c n bi n c a huy n Ba Tri
3.1.2.4 Khai thác đánh b t h i s n
Ba tri là huy n đ ng hàng t 2 sau huy n Bình i v khai thác đánh b t h i
s n, toàn huy n có đ n 1.738 tàu, hàng n m mang v h n 75.000 t n th y h i s n các lo i, ngoài vi c xu t kh u, còn cung c p dinh d ng cho ng i dân đ a ph ng
và các vùng lân c n, mang l i ngu n thu đáng k cho đ a ph ng, nhi u h v n lên làm giàu t ngu n l c quan tr ng này
3.1.2.5 i n n ng
Huy n Ba Tri s d ng đi n l i qu c gia, đ n n m 2014 đ t 100% s xã và thi tr n, đây là ngu n n ng l ng giúp cho ng i dân ti t ki m chi phí, đ ng th i
c ng là ph ng ti n c n thi t t i thi u cho các doanh nghi p; m t khác đi n n ng
c ng làm gia t ng các t li u tiêu dùng, ti t ki m đ c th i gian lao đ ng, gia t ng
đ i s ng tinh th n Hi n nay toàn huy n có 99,75% t l h s d ng đi n
3.1.2.6 Giao thông
M c dù Ba Tri ch a có đ ng s t và đ ng hàng không, nh ng đ ng th y
và đ ng b phát tri n r t nhanh, đ c bi t khi có ch ng trình m c tiêu qu c gia v xây d ng nông thôn m i, tính đ n cu i n m 2014, 100% xã có đ ng ô tô đ n t n
Trang 35thôn p ây là đi u ki n thu n l i đ giao l u v i các đ a ph ng khác xét v m t
xã h i, trong đó Ba Tri l i có c ng cá đi vào ho t đ ng h n 10 n m qua, góp ph n
gi m chi phí v n chuy n hàng hóa
3.1.2.7 H th ng ngân hàng-tín d ng
ây là “ng i” tr giúp đ c l c cho các h có nhu c u v v n đ s n xu kinh doanh, đ ng th i là ng i đ ng hành cùng các h c n nghèo-nghèo trên đ ng
t-c i thi n t-cu t-c s ng, v a là ng i ân c a các em h c sinh, sinh viên g p khó kh n đ
v t qua th thách trong cu c s ng Hi n nay trên đ a bàn huy n Ba Tri có các ngân hàng: u t phát tri n, Ngân hàng nông nghiêp và phát tri n nông thôn, ngân hàng công-th ng, ngân hàng chính sách, ngân hàng Kiên Long, Ngân hàng phát tri n nhà ng b ng sông C u long
3.1.2.8 Th ng m i, d ch v và du l ch
Ba Tri là huy n có ngành th ng m i, d ch v khá phát tri n T t c các xã đ u
có t m t đ n hai ch Ba Tri có khu đô th Vi t Sinh -An Bình, v i di n tích h n 24
ha Huy n Ba Tri có n t ng ni m nhà th yêu n c Nguy n ình Chi u, Võ
Tr ng Toàn, đ a danh Bãi Ngao, v n chim Vàm H , b Nam c a C ng đ p Ba Lai…hàng n m đón nhi u đoàn khách đ n tham quan, h c t p, nghiên c u khoa h c,
l ch s …và đ l i ph n phân ph i thu nh p c a h cho đ a ph ng ‘đ a linh, nhân ki t’ này
3.1.2.9 B u chính-vi n thông
ây là l nh v c có t c đ t ng tr ng v l ng nhanh nh t, đ n cu i n m
2014, h n 98,5% h có ph ng ti n nghe nhìn và kho ng 30% h có s d ng Internet Ngoài vi c c p nh t thông tin nhanh, th a mãn v nhi u nhu c u tinh th n,
nh ng l i ti t ki m m t kho ng chi phi đáng k cho ng i dân
3.1.2.10 t đai
Xét theo góc đ kinh t v a là t li u lao đ ng v a là đ i t ng lao đ ng; đ t đai h u h n v m t không gian, có v trí c đ nh, l i vô h n v m t khác thác và th i
Trang 36gian, đ ng th i có bi n pháp canh tác khoa h c thì không nh ng không b bào mòn còn t ng đ phì c a đ t Do v y vi c c c u s d ng đ t có tác đ ng tích c c đ n
vi c t ng tr ng kinh t nói chung, t ng thu nh p h s d ng đ t nói riêng Tình hình v c c u s đ ng đ t c a huy n Ba Tri ph n nh qua b ng
n m 2010 gi m 519 ha; trong đó đ t lâm nghi p t ng 76,2%, đ t nuôi tr ng th y s n
t ng 65,95%; khi đó đ t làm mu i g m xu ng 1.103 ha, đi u đó cho th y s n xu t nông nghi p đang chuy n d ch sang nuôi tr ng th y s n và tr ng r ng t làm
mu i gi m nhanh đ chuy n qua nuôi th y s n có hi u qu h n, c ng nh chuy n qua tr ng các lo i cây tr ng khác
t phi nông nghi p t ng d n, trong đó đ t và đ t chuyên dùng t ng 24,65% và 12,9%; V i t c đ nh v y là khá nhanh T ng t cho n m 2010 đ n
2015, đi u đó nói lên huy n Ba Tri đang chuy n d ch c c u kinh t theo h ng
Trang 37gi m d n nông nghi p truy n th ng
3.1.2.11 Lao đ ng
V m t kinh t đây là ngu n l c c b n và có ti m n ng to l n c a m t qu c nói chung, c a m t đ a ph ng nói riêng Ph n nh s c m nh c a ngu n l c lao
đ ng đ c bi u hi n qua tiêu th c s l ng và ch t l ng; v m t s l ng đ c đo
l ng b ng c c u đ tu i lao đ ng trong t ng dân s , ch t l ng lao đ ng đ c
l ng hóa b ng ch tiêu n ng su t lao đ ng N ng su t lao đ ng d i 2 d ng ph
bi n là hi n v t và giá tr ; hi n v t đ đánh giá t ng s n ph m trên m i lao đ ng,
m t ngành, nh ng không mang tính so sánh gi a các s n ph m, cá nhân, các ngh ; n ng su t lao đ ng d i d ng giá tr mang tính so sánh r ng rãi, th m chí
ngành-v t kh i ph m ngành-vi qu c gia, tuy ngành-v y n ng su t lao đ ng này ch u s tác đ ng c a
y u t giá c và đ c đánh giá qua ch tiêu thu nh p/m t đ n v th i gian Ph n nh tình hình lao đ ng c a huy n Ba Tri đ c ghi nh n
B ng 3 3 : Lao đ ng và c c u lao đ ng c a huy n Ba Tri
K t c u lao đ ng (trong
Ngu n: Niên giám th ng kê 2013-C c th ng kê B n Tre
T s li u trên b ng th y r ng lao đ ng trong tu i chi m h n 60% dân c ,
đi u đó nói lên ti m l c lao đ ng v m t s l ng d i dào, kh n ng cung c p cho các ngành có nhu c u đ c đ m b o, là ngu n l c t o ra c a c i v t ch t kh quan
- K t c u đ tu i không ch ph n nh kh n ng lao đ ng, mà còn cho bi t dân
s tr hóa hay lão hóa, đ ho ch đ nh các v n đ v s d ng lao đ ng, c s cho
vi c ch m sóc s c kh e, đào t o nhân l c, d báo th tr ng lao đ ng…
Trang 38Song đi u đáng l u tâm là lao đ ng trong đ tu i, thu c l nh v c nào là quan
công nghi p 31.665 15,3 28.755 15,3 29.011 15,3 29.267 15,3 29.484 15,3 Lao đ ng
ngoài
nông-công
46.153 22,3 41.911 22,3 42.284 22,3 42.658 22,3 42.972 22,3
T ng 206.963 100,0 187.94 100,0 189.614 100,0 191.290 100,0 192.701 100,0
Ngu n: Niên giám th ng kê 2013-C c th ng kê B n Tre
Qua s li u trên b ng 2.4 và đ bi u, cho th y lao đ ng nông nghi p chi m t
l l n nh t, biên đ dao đ ng v tuy t đ i nh , gi m t n m 2010, 2011, 2012 và có
xu h ng t ng tr l i c a n m 2013, 2014, m c dù t ng đ i gi nguyên i u đó cho th y s d ch chuy n lao đ ng nông nghi p là còn ch m, đ ng ngh a v i chuy n
d ch kinh t , mà lao đ ng trong nông nghi p khó có th làm giàu vì ph thu c quá nhi u vào các y u t thu c khách quan: khí h u th i ti t, sinh v t h c, th tr ng nông s n
Trang 39B ng 3 5: Dân s , m t đ dân s huy n Ba Tri
Ngu n: Niên giám th ng kê 2013,C c th ng kê B n Tre
Theo s li u, th y r ng dân s v t ng đ i và tuy t đ i có bi n đ ng t ng (gi m), nh ng biên đ dao đ ng không l n, t c đ t ng bình quân t ng 1,33%, nguyên nhân ch y u d ch chuy n lao đ ng đ n tu i và t ng c h c đ n khu đô th
m i Vi t Sinh -An Bình và đ n Công ty may gi y da T Thành t i th Tr n Ba Tri
M t đ dân s xoay quanh 530 ng i/km2
, so c n c b ng 2,038 l n, so v i
t nh B n Tre đ t 92%, nh ng đ ng hàng cao th 5 (sau C n Th : 836; V nh Long: 723; Ti n Giang: 701; An Giang: 636) Dân s đông là kh n ng ti m tàng l n lao
đ ng v m t s , nh ng ch t l ng lao đ ng th p là m t b t l i, đôi khi còn làm t n
h i cho môi tr ng và áp l c dân s lên các ngành giáo d c, y t …
- Dân t c, Ba Tri ng i Kinh và ng i Hoa chi m h n 90% dân c
- Tôn giáo, Ba Tri đa d ng tôn giáo: o Ph t, Thiên Chúa, Cao đài, Tin Lành, Bà La Môn, Hi u Ngh a… v i các c s th t trang nghiêm, s ng t t đ i,
đ p đ o, đoàn k t cùng chung tay xây d ng quê h ng
- C c u gi i tính, là ch tiêu ph n nh t tr ng nam và n trong t ng dân s ,
là c s cho các nhà qu n lý, kinh t , doanh nghi p… ho ch đ nh ngành ngh , s n
ph m phù h p, nh m đ t m c tiêu c a phát tri n kinh t b n v ng
K t c u gi i tính v m t t ng đ i n ch h n nam 1%, nh ng tuy t đ i chênh l ch 175 ng i, vi c m t cân b ng v gi i tính có biên đ dao đ ng nh v y
Trang 40là không đáng k
3.1.3.2 Y t
Là tiêu chí 15 trong b tiêu chí v xây d ng nông thôn m i, huy n Ba Tri, tuy là huy n vùng bi n cách xa trung tâm Thành ph B n Tre đ n 36 km, nh ng n i đây có truy n th ng ch m sóc s c kh e vào b c nh t so v i các huy n trong t nh, theo g ng c a c Chi u n n m 2014 có 100% xã đ u có tr m y t khang trang đ chu n, có đ i ng th y thu c giàu lòng “t m u” t n tình phòng ng a h u
hi u, ch a tr hi u qu , góp ph n gia t ng s c kh e ng i dân, gi m thi u chi phí cho l nh v c đ c xem là quan tr ng nh t c a đ i s ng
Ngu n: Niên giám th ng kê n m 2013, C c th ng kê B n Tre
Theo s li u, c a ngành y t huy n Ba Tri v a tính toán thì có 521
ng i/gi ng, m t cán b y t ph c v cho 533 ng i và d c tá ph i t v n bán thu c cho 4.255 ng i (các s l y tròn) Tình hình y t có kh n ng quá t i khi d ch
b nh x y ra
3.1.3.3 Giáo d c
Là ngành đ c bi t quan tr ng, không nh ng hình thành nên c t cách c a con