Vai Trò Của Gia Đình Trong Việc Nhận Thức Và Thực Hiện Bình Đẳng Giới Hiện Nay Ở Việt Nam

Gia đình có vai trò quan trọng giúp các thành viên trong gia đình nhận thức đúng đắn về các khái niệm của Luật bình đẳng giới.. Bình đẳng giới là việc nam, nữ có vị trí, vai trò ngang nh

I LỜI MỞ ĐẦU

Gia đình là tế bào của xã hội Tế bào có vững chắc thì xã hội mới pháttriển một cách ổn định Trong mỗi chúng ta đều chịu ảnh hưởng rất lớn từ sựgiáo dục của gia đình trên nhiều góc độ như: tính cách, đạo đức, vốn tri thứchiểu biết… Một trong những phương diện giáo dục được chú ý trong nhữngnăm gần đây đó là : giáo dục vấn đề bình đẳng giới trong gia đình Nhận thứcđược vai trò quan trọng của gia đình đối với việc thực hiện bình đẳng giới

chúng tôi đã chọn bài tập số 1:“ Vai trò của gia đình trong việc nhận thức

và thực hiện bình đẳng giới hiện nay ở Việt Nam.”để hoàn thành bài tập

nhóm tháng số 2 Với đề tài như trên kết cấu bài viết của tôi gồm 3 phần:

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Trong quá trình hoàn thành bài luận này chúng em không tránh khỏinhững thiếu sót, rất mong ý kiến đóng góp từ phía các thầy cô để bài củachúng em trở nên hoàn thiện hơn

Chúng em xin cảm ơn.!

Hà Nội ngày 22/2/2011

Chia sẻ miễn phí tại: mDoko.blogspot.com

II NỘI DUNG.

1 VAI TRÒ CỦA GIA ĐÌNH TRONG VIỆC NHẬN THỨC VỀ BÌNH

ĐẲNG GIỚI HIỆN NAY Ở VIỆT NAM.

Bình đẳng giới là một vấn đề không mới trong đời sống xã hội hiện naynhưng không phải ai cũng có nhận thức đúng đắn về vấn đề này Việc thựchiện bình đẳng giới phải đi từ nhận thức đến hành động, chính vì thế việcnhận thức những vấn đề liên quan đến bình đẳng giới là rất cần thiết Conngười là tổng hoà các mối quan hệ xã hội; trong cuộc sống con người thamgia vào các hoạt động sống như lao động, học tập và từ đó hình thành nhâncách Và gia đình chính là ngôi trường đầu tiên đào tạo, hình thành nhận thứccủa con người về mọi lĩnh vực của xã hội, trong đó có bình đẳng giới Giađình có một vai trò quan trọng trong việc hình thành những nhận thức, thái độ

về các quan hệ giới, đồng thời cũng là nơi diễn ra quá trình xã hội hoá cánhân bởi vậy có thể nói rằng gia đình là một xã hội thu nhỏ Mỗi một hành vi,một thái độ của mỗi thành viên trong gia đình về vấn đề bình đẳng giới đềuđược truyền từ đời này sang đời khác, nó cũng ăn sâu “thâm căn cố đế” vàotiềm thức của thế hệ sau, rất khó thay đổi Chính vì vậy việc nhận thức đúngđắn về bình đẳng giới có vai trò rất quan trọng trong việc thực hiện và tiến tớibình đẳng giới thực chất Trong công tác thực hiện bình đẳng giới chúng takhông thể không nhắc đến vai trò của gia đình – tế bào của xã hội, trước hết

đó là trong việc nhận thức về bình đẳng giới

1.1 Gia đình có vai trò quan trọng giúp các thành viên trong gia đình

nhận thức đúng đắn về các khái niệm của Luật bình đẳng giới.

Để nhận thức đúng về bình đẳng giới trước hết phải hiểu đúng các kháiniệm liên quan đến nó như: giới, giới tính, vai trò giới từ đó rút ra thái độứng xử của mình trong quan hệ giới Luật bình đẳng giới năm 2006 đã đưa ranhững khái niệm về giới, giới tính và bình đẳng giới tại khoản 1, 2, 3 Điều 5:

" 1 Giới chỉ đặc điểm, vị trí, vai trò của nam và nữ trong tất cả các mối quan hệ xã hội.

Chia sẻ miễn phí tại: mDoko.blogspot.com

2 Giới tính chỉ các đặc điểm sinh học của nam, nữ.

3 Bình đẳng giới là việc nam, nữ có vị trí, vai trò ngang nhau, được tạo điều kiện và cơ hội phát huy năng lực của mình cho sự phát triển của cộng đồng, của gia đình và thụ hưởng như nhau về thành quả của sự phát triển đó."

Việc quy định chi tiết như trên là bước tiến quan trọng trong việc thực hiệnbình đẳng giới bởi nó sẽ giúp ích rất lớn trong công tác tuyên truyền, giáo dục

về bình đẳng giới Vấn đề đặt ra là gia đình Việt Nam ngày nay đã được trang

bị đủ những kiến thức về bình đẳng giới hay chưa? Câu hỏi này rất khó trả lờibởi điều kiện kinh tế xã hội của chúng ta đã có sự thay đổi theo hướng tíchcực nhưng vẫn còn nhiều vùng khó khăn ,đại bộ phận người dân chưa đượctrang bị những kiến thức nền tảng về sinh học, về giới và các vấn đề liên quanđến bình đẳng giới

Bất cứ ai cũng được sinh ra và lớn lên trong một gia đình Gia đình baogồm những người sống chung dưới một mái nhà, ăn chung một bếp, có lợi íchkinh tế chung và có trách nhiệm với nhau trong cuộc sống Gia đình vừa lànơi đáp ứng nhu cầu riêng tư vừa thực hiện chức năng phát triển nòi giống và

là trường học đầu tiên hình thành, phát triển nhân cách con người

Trong mỗi gia đình vai trò của cha mẹ có vị trí quan trọng Bên cạnh quan

hệ cha mẹ - con cái còn có quan hệ vợ chồng Đây là quan hệ cơ bản, đan xengiữa khía cạnh tự nhiên – sinh học, kinh tế và tâm lý đạo đức Văn hóa tronggia đình nói chung, quan hệ vợ chồng nói riêng đều có sự ảnh hưởng trực tiếpđến sự hình thành và phát triển nhân cách của các thành viên trong gia đình.Bầu không khí tâm lý – đạo đức của gia đình tác động trực tiếp đến nếp nghĩ,lối sống của trẻ Mọi xung khắc của các cá nhân trong gia đình, nhất là giữa

bố và mẹ, đều ảnh hưởng đến con cái Trong nếp nghĩ của trẻ nhỏ luôn lưugiữ hình dáng, lời ăn tiếng nói của cha mẹ

Giáo dục con cái không thể chỉ bằng lời nói mà phải bằng những côngviệc cụ thể, mọi hành vi, thái độ, lối sống của người lớn có có tác động trực

tiếp tới việc hình thành, phát triển nhân cách của trẻ.

3

Chia sẻ miễn phí tại: mDoko.blogspot.com

Chính vì vậy, trong một gia đình mà người cha hoặc người mẹ hoặc cảhai có nhận thức đúng đắn về những vấn đề liên quan tới giới, giới tính, vaitrò giới và đặc biệt là nhận thức đúng đắn về bình đẳng giới trong cách đối xửvới nhau và đối xử với con cái sẽ có những biểu hiện quan tâm, chia sẻ trongcông việc, và điều này sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới nhận thức của những đứa trẻtrong gia đình Với kiến thức, những nhận thức đúng đắn về bình đẳng giới thìtất yếu trong cách giáo dục, dạy con cái của họ sẽ ít nhiều thể hiện điều này.Chẳng hạn như đối xử với con trai và con gái như nhau trong việc thực hiệnquyền học tập của chúng, trong phân công lao động trong gia đình, dạy cáccon phải biết giúp đỡ chia sẻ công việc với nhau không phân biệt trai gái…Hay với những kiến thức của mình về bình đẳng giới, những bậc cha mẹ cóthể trực tiếp giáo dục cho con những kiến thức về giới, giới tính, cách hiểuđúng đắn về bình đẳng giới…

Tóm lại, tất cả những gì diễn ra trong gia đình, cách đối xử bình đẳng,

sự quan tâm chia sẻ trong công việc giữa cha, mẹ với nhau; cách đối xử bìnhđẳng của cha mẹ đối với con trai, con gái; sự giúp đỡ, chia sẻ nhau trong côngviệc, học tập giữa các anh, chị, em trong gia đình; đặc biệt là sự giáo dục củacha, mẹ trong việc truyền đạt những kiến thức về bình đẳng giới cho con cáithì đều ảnh hưởng trực tiếp tới nhận thức của chúng

1.2 Bên cạnh việc nhận thức đúng về các khái niệm liên quan đến bình đẳng giới, vai trò của gia đình trong việc nhận thức về bình đẳng giới còn thể hiện trong việc đẩy lùi, dần xoá bỏ những định kiến giới còn tồn tại trong xã hội.

Khoản 4 Điều 5 Luật Bình đẳng giới quy định: “Định kiến giới là nhận

thức, thái độ và đánh giá thiên lệch, tiêu cực về đặc điểm, vị trí, vai trò, năng lực của nam hoặc nữ” Việt Nam là một đất nước nông nghiệp, bị ảnh hưởng

sâu sắc bởi hệ tư tưởng Nho giáo phong kiến, do đó định kiến giới tồn tại phổbiến và nặng nề trong đời sống xã hội Trình độ dân trí thấp cùng với đời sốngnghèo nàn, lạc hậu là điều kiện cho định kiến giới tồn tại và ảnh hưởng sâu

sắc tới hệ tư tưởng, nhận thức của các gia đình Việt Nam Định kiến giới

4

Chia sẻ miễn phí tại: mDoko.blogspot.com

được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác đã ăn sâu vào tiềm thức của mỗicon người ở các vùng, miền, dân tộc với các mức độ khác nhau gây nên hiệntượng bất bình đẳng giới Gia đình là một xã hội thu nhỏ là một thể chế quantrọng đóng vai trò là một yếu tố tác động trực tiếp và thường xuyên tới việcbảo đảm bình đẳng giới Chính vì lẽ đó, đảm bảo bình đẳng giới trong giađình có ý nghĩa đối với việc hình thành nhận thức và hành động vì sự bìnhđẳng giới của mỗi cá nhân Để đảm bảo thực hiện bình đẳng giới thì mộttrong những vai trò rất quan trọng của gia đình là phải nhận thức được về cácđịnh kiến giới đang tồn tại trong đời sống xã hội Từ đó gia đình sẽ tiến tớixoá bỏ các định kiến giới, hình thành những nhận thức mới đúng đắn về giới,đảm bảo thực hiện bình đẳng giới.

Gia đình có vai trò quan trọng trong việc nhận thức về các định kiếngiới Các thành viên trong gia đình đặc biệt là thế hệ trước như ông bà, cha

mẹ phải có nhận thức đúng về vai trò, vị thế của nam giới và nữ giới, tránhphân biệt giới dựa trên cơ sở sự khác biệt về giới tính Nhận thức của ông bà,cha mẹ trong gia đình có ảnh hưởng sâu sắc tới nhận thức của con cái Bởivậy, các thành viên lớn tuổi trong gia đình cần tránh có những nhận xét, đánhgiá thiếu toàn diện, phiến diện, thiên lệch dẫn đến cách nhìn tiêu cực về vịthế, vai trò, năng lực của nam, nữ Khi có sự đánh giá không đúng về vai trògiới tức là có định kiến giới trong gia đình, điều này sẽ hạn chế khả năng củacác cá nhân trong việc thực hiện các quyền của mình cũng như thụ hưởng cáclợi ích

Có rất nhiều định kiến giới đang tồn tại trong cuộc sống Trong gia đình tưtưởng đề cao vai trò của người đàn ông, hạ thấp vai trò, vị thế của người phụ

nữ là phổ biến Quan niệm chung của nhiều người là trong gia đình ngườichồng giữ vai trò lãnh đạo mọi vấn đề của cuộc sống gia đình là điều đươngnhiên Những việc nội trợ là việc nhẹ không tạo ra thu nhập cho cuộc sốngchung của gia đình, người chồng là người chủ chốt kiếm ra tiền nên họ là chủgia đình Tư tưởng trọng nam khinh nữ, gia trưởng tồn tại trong suốt thời kì

phong kiến hiện nay vẫn còn ảnh hưởng nặng nề tới suy nghĩ, nhận thức

5

Chia sẻ miễn phí tại: mDoko.blogspot.com

không chỉ của nam giới mà cả những người phụ nữ trong gia đình Việt Nam.Đặc biệt định kiến giới tồn tại nặng nề ở những gia đình vùng dân tộc thiểu

số, vùng sâu, vùng xa, khó khăn Định kiến giới là một tập hợp các đặc điểm

mà một nhóm người, một cộng đồng cụ thể nào đó gán cho nam giới hay phụ

nữ Người ta hay cho rằng phụ nữ không đủ mạnh để làm lãnh đạo, hay namgiới không có khả năng chăm sóc con cái Một trong những định kiến giớibiểu hiện khá rõ là gắn phụ nữ với vai trò gia đình, coi việc nội trợ, chăm sócgia đình nuôi dạy con cái là của phụ nữ Đáng chú ý là hiện nay nhiều ngườiđang cổ suý cho tư tưởng đưa phụ nữ quay trở về với gia đình Từ suy nghĩ đónhiều phụ nữ, trẻ em gái bị hạn chế trên con đường học tập lao động, phấnđấu và vươn lên trong sự nghiệp, giảm khả năng đóng góp nhiều hơn về sứclực và trí tuệ cho xã hội Khi gia đình gặp khó khăn về kinh tế, không thể cho

cả con trai và con gái đi học, định kiến giới trọng nam khinh nữ sẽ ảnh hưởngtới việc quyết định cho trẻ em trai đi học, còn trẻ em gái ở nhà lao động giúpviệc cho gia đình Hiện tượng này khá phổ biến ở các vùng nông thôn, dân tộcthiểu số miền núi Gốc rễ sâu xa của hiện tượng này có phần bắt nguồn từđịnh kiến giới Bởi vậy, ông bà, cha mẹ và các thành viên khác trong gia đìnhcần phải có nhận thức đúng đắn về định kiến giới, nhận thức được những thái

độ, quan điểm tiêu cực về vai trò, vị thế của nam và nữ Từ đó định hướngđúng đắn về mặt nhận thức cho con cháu về vai trò của từng giới trong giađình cũng như trong xã hội Những thành viên lớn tuổi trong gia đình cầnthiết phải có sự giảng giải cho con cháu hiểu biết và nhận thức được các địnhkiến giới đang tồn tại trong gia đình và xã hội cũng như những hậu quả tiêucực xuất phát từ định kiến giới Từ đó các thành viên trong gia đình sẽ nhậnthức được đâu là định kiến giới và có những hiểu biết đúng đắn về giới từ đótiến tới xoá bỏ những định kiến giới Hơn nữa định kiến giới là hệ thống thái

độ tiêu cực được hình thành một cách lâu dài, có tính chất cố hữu, bảo thủthường ăn sâu bám rễ trong đời sống xã hội nên các thành viên trong gia đìnhphải có nhận thức đúng đắn về vai trò, vị thế, năng lực của từng giới trong

từng hoạt động của đời sống gia đình cũng như ngoài xã hội, xoá bỏ được

6

Chia sẻ miễn phí tại: mDoko.blogspot.com

định kiến giới tạo nên nhận thức và thói quen suy nghĩ mới về giới Nhận thức

và xoá bỏ định kiến giới trong gia đình là tiền đề xây dựng nhận thức đúngđắn về giới và xoá bỏ định kiến giới trong xã hội

Tóm lại gia đình là cái nôi văn hoá đầu tiên của mỗi người, vậy nên giađình có vai trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành nhân cách cũng nhưnhận thức của mỗi người về mọi lĩnh vực, mọi khía cạnh của đời sống xã hộitrong đó có vấn đề về bình đẳng giới Ảnh hưởng từ gia đình về vấn đề bìnhđẳng giới là ảnh hưởng trực tiếp và có khả năng tác động mạnh mẽ tới nhậnthức của mỗi thành viên trong gia đình Đây sẽ là những nhận thức mang tínhchất nền tảng để họ đón nhận những tri thức mới từ những môi trường khác

Từ nhận thức sẽ đi đến hành động, vậy khi có nhận thức đúng đắn về vấn đềbình đẳng giới từ những ảnh hưởng của gia đình, chúng ta sẽ thực hiện bìnhđẳng giới ra sao?

2 VAI TRÒ CỦA GIA ĐÌNH TRONG VIỆC THỰC HIỆN BÌNH ĐẲNG GIỚI HIỆN NAY Ở VIỆT NAM.

2.1 Vai trò của gia đình đối với thực hiện bình đẳng giới trong chính môi trường này

Qua việc trình bày vai trò của gia đình trong việc nhận thức bình đẳnggiới, chúng ta đã có thể phần nào hình dung ra được vai trò của gia đình trongviệc thực hiện bình đẳng giới hiện nay Thế nhưng thực hiện nó như thế nàolại là câu chuyện cần bàn: Hiểu thế nào cho đúng? thực hiện tốt hay chưa?liệu đó có trở thành truyền thống gia đình? là nền tảng cho một xã hội bìnhđẳng, lành mạnh Ở Việt Nam hiện nay, đây đang là đề tài rất nóng, là mốiquan tâm và hướng tới của toàn xã hội Gần đây nhất, trong chương trình thựchiện đề án “ Tuyên truyền, giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình ViệtNam giai đoạn 2010-2020” của Bộ văn hóa Thể thao và Du lịch, Trung tâmthông tin Triển lãm- Sở văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hồ Chí Minhphối hợp với bản tin quận - huyện, giới thiệu một số nội dung kiến thức, kĩnăng cơ bản về đời sống gia đình Đó được xem là những hướng dẫn để các

thành viên thực hiện tốt bình đẳng giới trong gia đình.

7

Chia sẻ miễn phí tại: mDoko.blogspot.com

Thứ nhất, gia đình có ảnh hưởng không nhỏ tới việc thực hiện bình đẳng

giới về phân công lao động trong gia đình Từ các yếu tố truyền thống đã tácđộng tới nhận thức của các thành viên trong gia đình từ đó tạo nên các thái

độ, xây dựng lên các hành vi xử sự về sự bình đẳng trong gia đình Với việctác động của truyền thống gia đình về sự phân công vai trò giới giữa ngườichồng với người vợ, giữa nam và nữ như người chồng thường làm các côngviệc được cho là mang tính chất nặng nhọc, phải thực hiện các công việc đểđảm bảo nuôi sống gia đình, làm trụ cột kinh tế, là người thay mặt gia đìnhtrong quan hệ giao tiếp còn người vợ được cho là người đứng sau phải làmcác công việc mang tính chất đòi hỏi sự khéo léo, chăm sóc gia đình…việcphân công này đã có từ rất lâu và được coi là một truyền thống dân tộc, truyền

từ đời này sang đời khác, truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác do đó việctiếp nối, tiếp thu, chịu ảnh hưởng của các thành viên trong gia đình là điềukhông tránh khỏi Từ đó, hình thành nên các hành vi ứng xử của thế hệ sauđược tiếp tục thực hiện như một tập quán, thói quen xử sự Ví dụ như, nếunhư người chồng giúp đỡ người vợ làm những công việc gia đình thì những

bé trai trai trong gia đình coi những công việc đó mình cũng có thể làm được,

từ đó những bé trai sẽ tham gia vào các công việc gia đình làm cho sự phâncông lao động trong gia đình bình đẳng hơn Còn đối với người mẹ, người vợtrong gia đình nếu được người chồng chia sẻ công việc nhà và bản thân có thểtham gia các công việc trong xã hội thì con gái của họ cũng sẽ có cách nhậnthức tương tự như người con trai về vai trò của mỗi giới trong gia đình

Thứ hai, gia đình có ảnh hưởng tới việc tiếp cận và kiểm soát các nguồn lực,

chính vì từ xưa người chồng có vai trò làm trụ cột gia đình, làm chủ kinh tế

do vậy có quyền quyết định trong các vấn đề của gia đình còn người vợ phảiphụ thuộc vào người chồng và thường không có điều kiện để phát huy hết khảnăng của mình trong xã hội Ví dụ như hầu hết quyền đứng tên trong sổ nhàđất thông thường là người chồng do vậy khi có những chính sách phát triểnkinh tế mà người vợ muốn tham gia (trong trường hợp người chồng không