MỤC TIÊU: - Học sinh chỉ được vị trí của vùng Tây Nguyên trên bản đồ và nêu được ý nghĩa của vị trí địa lí đó.. Trình bày được đặc điển tự nhiên: Địa hình, đất, rừng, tài nguyên khí hậu,
Trang 1BÀI 28: VÙNG TÂY NGUYÊN
A MỤC TIÊU:
- Học sinh chỉ được vị trí của vùng Tây Nguyên trên bản đồ và nêu được ý nghĩa của vị trí địa lí đó Trình bày được đặc điển tự nhiên: Địa hình, đất, rừng, tài
nguyên khí hậu, nguồn nước và tài nguyên khoáng sản, tài nguyên du lịch của vùng Đánh giá được ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên tới việc phát triển kinh tế của vùng Biết được Tây Nguyên là địa bàn cư trú của nhiều dân tộc ít người đồng thời cũng là vùng thưa dân nhất nước ta Đời sống dân cư còn nhiều khó khăn nhưng đã được cải thiện đáng kể Nêu được một vài biện pháp để góp phần phát triển kinh tế của vùng
- Rèn kĩ năng chỉ bản đồ Kĩ năng phân tích mối quan hệ giữa điều kiện tự nhiên với sự phát triển kinh tế
- GD ý thức học tập bộ môn, tình yêu quê hương đất nước
B CHUẨN BỊ:
- Bản đồ tự nhiên vùng Tây Nguyên
- Bảng phụ
- Phiếu học tập
C TIẾN TRÌNH:
I Tổ chức:
- Điểm danh sĩ số lớp
II Kiểm tra:
- Gv thu báo cáo TH
III Hoạt động D-H:
Trang 21 Giới thiệu:
Nằm ở phía Tây Nam nước ta, Tây Nguyên có vị trí chiến lược quan trọng về KT, chính trị, quốc phòng đối với cả nước và khu vực Đông Dương Tây Nguyên có tiềm năng TN để phát triển KT và có đặc điểm dân cư XH rất đặc thù
2 Phát triển bài:
1 Giáo viên treo bản đồ tự nhiên vùng
Tây Nguyên và hướng dẫn học sinh quan
sát
(?) Cho biết Tây Nguyên tiếp giáp với
các vùng nào?
(?) Xác định vị trí của Tây Nguyên trên
bản đồ và nêu ý nghĩa của vị trí địa lí đó?
→ Một nhà quân sự đã nói: Làm chủ
được Tây Nguyên là làm chủ được bán
đảo Đông Dương Với vị trí ngã 3 biên
giới giữa 3 nước đã đem lại cho Tây
Nguyên lợi thế về độ cao phía Nam bán
đảo Đông Dương, kiểm soát được toàn
vùng lân cận
2 Giáo viên cho học sinh đọc sách giáo
khoa kết hợp với quan sát bản đồ tự
nhiên Tây Nguyên treo trên bảng và
H28.1 sách giáo khoa
(?) Xác định trên bản đồ vị trí các cao
I VỊ TRÍ ĐỊA LÍ VÀ GIỚI HẠN LÃNH THỔ
- Phía Bắc, Đông: tiếp giáp vùng Duyên Hải Nam Trung Bộ
- Phía Tây: Lào, Cam-pu-chia
- Phía Nam: Đông Nam Bộ
→ Là vùng duy nhất không giáp biển
- Vị trí chiến lược quan trọng về KT, an ninh quốc phòng Cầu nối giữa Việt Nam với Lào, Cam-pu-chia
II ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN:
* Thuận lợi
Trang 3nguyên của vùng? Nguồn gốc hình thành
các cao nguyên?
* Giáo viên chia lớp thành 6 nhóm→ TL
trong thời gian 5 phút
+ N1: Cho biết đặc điểm của tài nguyên
đất? Đất của vùng có thuận lợi cho loại
cây trồng nào phát triển?
+ N2: Trình bày đặc điểm của tài nguyên
rừng? Cho biết ý nghĩa của việc trồng
rừng của vùng?
+ N3: Đặc điểm khí hậu của vùng? Khí
hậu có những thuận lợi gì cho phát triển
nông nghiệp?
+ N4: Quan sát H28.1 hãy tìm các dòng
sông bắt nguồn từ Tây Nguyên chảy về
các vùng Đông Nam Bộ, Duyên hải Nam
Trung Bộ và về phía Đông bắc
Cam-pu-chia? Cho biết giá trị của sông ngòi của
vùng?
+ N5: Quan sát H28.1 hãy kể tên khoáng
sản của vùng? Và chỉ trên bản đồ vị trí
các nguồn tài nguyên khoáng sản đó?
1 Địa hình
- Tây Nguyên có địa hình là các cao nguyên xếp tầng Nơi đầu nguồn của các dòng sông
2 Các nguồn tài nguyên
a) Đất:
- Đất Bazan với diện tích khoảng 13,6 triệu ha thích hợp với nhiều loại cây trồng
b) Tài nguyên rừng
- Rừng tự nhiên diện tích gần 3 triệu ha việc trồng rừng có ý nghĩa lớn đối với phát triển kinh tế của vùng
c) Tài nguyên khí hậu
- Khí hậu nhiệt đới cận xích đạo, có sự phân hóa theo độ cao thích hợp với nhiều loại cây trồng
d) Tài nguyên nước:
- Nguồn nước và tiềm năng thủy điện phong phú, chiếm 21% trữ lượng thủy điện của cả nước
Trang 4+ N6: Quan sát H28.1 và kênh chữ sách
giáo khoa trang 103 hãy kể tên các tài
nguyên du lịch của vùng?
→ Các nhóm thảo luận trả lời
- Nhóm khác bổ xung
- Giáo viên nhận xét kết luận
(?) Dựa vào bảng 28.1 cho biết Tây
Nguyên có thể phát triển những ngành
kinh tế nào?
(?) Cho biết những khó khăn về mặt tự
nhiên của vùng? Nêu một vài biện pháp
để khắc phục những khó khăn đó?
3 Giáo viên cho học sinh đọc sách giáo
khoa
(?) Cho biết số dân của vùng và kể tên
các dân tộc ít người của Tây Nguyên?
e) Tài nguyên khoáng sản
- Bôxit có trữ lượng lớn khoảng 3 tỉ tấn
g) Tài nguyên du lịch
- Vùng có nhiều tiềm năng du lịch
* Khó khăn
- Mùa khô kéo dài, thiếu nước, hay xảy ra cháy rừng
- Chặt phá rừng quá mức gây xói mòn, thoái hóa đất
- Săn bắn bừa bãi → Môi trường bị suy giảm
* Vấn đề đặt ra
Trang 54 Giáo viên cho học sinh quan sát bảng
3.2 và bảng 28.2
(?) So sánh mật độ dân số của Tây
Nguyên với các vùng khác và so với cả
nước?
(?) Quan sát bảng 28.2 và nhận xét tình
hình dân cư xã hội của Tây Nguyên?
(?) Những vấn đề gì cần đặt ra cho vùng?
5 Yêu cầu học sinh đọc mục tiểu kết sách
giáo khoa
- Bảo vệ môi trường tự nhiên
- Khai thác hợp lí tài nguyên
III ĐẶC ĐIỂM DÂN CƯ-XÃ HỘI:
- Dân số: Hơn 4,4 triệu dân
- Đồng bào dân tộc ít người chiếm 30% dân số của vùng
- Vùng có mật độ dân số thấp nhất cả nước 81 người /km2 Dân cư phân bố không đều → Thiếu lao động
- Đời sống dân cư còn nhiều khó khăn nhưng đã được cải thiện đáng kể
- Vấn đề đặt ra cho vùng:
+ Tăng cường đầu tư chuyển dịch cơ cấu kinh tế
+ Xóa đối giảm nghèo, cải thiện đới sống nhân dân
+ Ngăn chặn phá rừng, bảo vệ đất, rừng
Trang 6IV Củng cố:
- Giáo viên chốt lại các kiến thức cần nhớ
(?) Xác định vị trí Tây Nguyên trên bản đồ? Ý nghĩa của vị trí?
(?) Thuận lợi và khó khăn của Tây Nguyên khi phát triển kinh tế - xã hội?
V Hướng dẫn về nhà:
- Học bài cũ, trả lời các câu hỏi cuối bài
- Chuẩn bị trước bài 29
