Những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giám định tổn thất và bồi thường tổn thất trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại công ty bảo minh thăng long

THỰC TRẠNG GIÁM ĐỊNH TỔN THẤT VÀ BỒI THƯỜNG TRONG BẢO HIỂM VẬT CHẤT XE CƠ GIỚI TẠI BẢO MINH THĂNG LONG 2.1.. Xuất phát từ thực tế đó và trong thời gian thực tập tại công ty Bảo Minh Thă

MỤC LỤC

Danh mục các chữ viết tắt

Danh mục bảng, sơ đồ, hình vẽ

Lời mở đầu

Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ GIÁM ĐỊNH

TỔN THẤT VÀ BỒI THƯỜNG TRONG BẢO HIỂM

VẬT CHẤT XE CƠ GIỚI

1.1 Khái quát về xe cơ giới và bảo hiểm vật chất xe cơ giới

1.1.1 Đặc điểm của xe cơ giới tham gia giao thông đường bộ

1.1.2 Khái quát về bảo hiểm vật chất xe cơ giới

1.2 Nội dung cơ bản của bảo hiểm vật chất xe cơ giới

1.4.1. Đối tượng bảo hiểm

1.4.2. Phạm vi bảo hiểm

1.4.3. Giá trị bảo hiểm và số tiền bảo hiểm

1.4.4. Phí bảo hiểm

1.4.5. Hợp đồng bảo hiểm

1.4.6. Nội dung của hợp đồng bảo hiểm

1.4.7. Quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan trong hợp đồng bảo hiểm vật chất xe cơ giới

1.3 Sự cần thiết phải thực hiện giám định tổn thất và bồi thường trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới

1.4 Nội dung của giám định tổn thất và bồi thường trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới

1.4.1. Giám định tổn thất

1.4.1.1 Yêu cầu của giám định tổn thất

1.4.1.2 Nguyên tắc giám định tổn thất

1.4.1.3 Nhiệm vụ của giám định viên

1.4.1.4 Quy trình giám định tổn thất

1.4.2. Vấn đề bồi thường

1.4.2.1. Yêu cầu của bồi thường

1.4.2.2. Quy trình bồi thường

1.5 Đánh giá hiệu quả giám định tổn thất và bồi thường trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới

Chương 2 THỰC TRẠNG GIÁM ĐỊNH TỔN THẤT VÀ BỒI THƯỜNG TRONG BẢO HIỂM VẬT CHẤT XE CƠ GIỚI TẠI

BẢO MINH THĂNG LONG

2.1 Khái quát về công ty Bảo Minh Thăng Long

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển

2.1.2 Cơ cấu tổ chức bộ máy hoạt động

2.1.3 Các sản phẩm bảo hiểm triển khai tại Bảo Minh Thăng Long

2.2 Kết quả hoạt động trong những năm gần đây

2.3 Thực trạng giám định tổn thất và bồi thường trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại Bảo Minh Thăng Long

2.3.1 Vai trò của bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại Bảo Minh Thăng Long

2.3.2 Kết quả khai thác bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại Bảo Minh Thăng Long

2.3.3 Quy trình giám định tổn thất và bồi thường trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại Bảo Minh Thăng Long

2.3.3.2 Quy trình bồi thường tổn thất

2.4 Kết quả và hiệu quả giám định tổn thất và bồi thường bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại Bảo Minh Thăng Long

2.4.1 Kết quả và hiệu quả giám định tổn thất

2.4.2 Kết quả và hiệu quả bồi thường tổn thất

Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁM ĐỊNH TỔN THẤT VÀ BỒI THƯỜNG TỔN THẤT TRONG

BẢO HIỂMVẬT CHẤT XE CƠ GIỚI TẠI BẢO MINH THĂNG LONG

3.1 Những thuận lợi và khó khăn trong giám định tổn thất và bồi

thường trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại Bảo Minh Thăng Long

3.1.1 Thuận lợi

3.1.2 Khó khăn

3.2 Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giám định tổn thất và bồi thường tổn thất trong bảo hiểm vật chất cơ giới tại Bảo Minh Thăng Long

3.2.1 Giải pháp đối với giám định tổn thất và bồi thường

3.2.3.1 Giải pháp đối với giám định tổn thất

3.2.3.2 Giải pháp đối với bồi thường

3.2.2 Giải pháp đối với một số vấn đề liên quan

3.2.3.1 Giải pháp đối với khâu khai thác

3.2.3.2 Giải pháp đối với khâu đề phòng và hạn chế tổn thất

3.2.3 Một số kiến nghị

3.2.3.1 Kiến nghị đối với Tổng công ty Bảo Minh

3.2.3.2 Kiến nghị với Nhà nước và Bộ Tài Chính

LỜI MỞ ĐẦU

Xã hội ngày càng phát triển, đời sống người dân ngày càng được nângcao cà nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hoá trở nên vô cùng cần thiết Điềunày đòi hỏi giao thông vận tải phải phát triển để đáp ứng nhu cầu của toàn xãhội Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường, khoa học kỹ thuật vàcông nghệ thông tin thì các phương tiện đi lại vận chuyển ngày càng đượccải tiến và phát triển với sự lớn mạnh về số lượng, phong phú về chủng loại

và nâng cao về chất lượng Trong đó, xe ôtô là một phương tiện phổ biếnđược sử dụng rộng rãi nhất với những ưu điểm nổi bật về tính cơ động cao,khả năng vận chuyển lớn, tốc độ tương đối cao và giá thành vận chuyểnthấp Vận chuyển bằng xe ôtô đã đảm bảo được một phần quan trọng nhucầu vận tải của toàn bộ nền kinh tế quốc dân

Tuy nhiên, sự phát triển một cách nhanh chóng của các phương tiện

cơ giới đã dẫn đến tình trạng giao thông đường bộ ngày càng trở nên phứctạp Số lượng xe tham gia giao thông nhiều trong khi tốc độ xây mới, mởrộng và nâng cấp hệ thống đường xá, cầu cống vẫn chưa theo kịp, cùng vớiviệc thiếu ý thức của những người tham gia giao thông đã làm cho tai nạngiao thông xảy ra ngày càng nhiều và mức độ ngày càng nghiêm trọng, gâythiệt hại rất lớn về tài sản, tính mạng cho người sử dụng cũng như toàn xãhội

Để giảm bớt những thiệt hại đó, nhằm đảm bảo an toàn cho toàn xãhội, các công ty bảo hiểm đã triển khai loại hình bảo hiểm vật chất xe cơgiới Sự ra đời của bảo hiểm vật chất xe cơ giới nhằm giúp cho các chủ xe

ổn định cuộc sống, khôi phục sản xuất kinh doanh trong trường hợp khôngmay gặp rủi ro tai nạn bất ngờ Bảo hiểm vật chất xe cơ giới không ngừngphát triển và đã có đóng góp không nhỏ trong tổng doanh thu hàng năm của

hiểm vật chất xe cơ giới vẫn còn có những vấn đề phải tiếp tục giải quyếtxem xét, giải quyết trong quá trình hoạt động, triển khai từ khâu khai thácđến giám định, bồi thường, đặc biệt khâu giám định tổn thất và bồi thường.

Vì giám định tổn thất và bồi thường sẽ quyết định phần lớn tới chất lượngsản phẩm và sự hài lòng của khách hàng Từ đó ảnh hưởng đến hiệu quảkinh doanhvà uy tín của công ty Vì vậy công ty cần có những biện phápthích hợp để nâng cao chất lượng giám định tổn thất và bồi thường

Xuất phát từ thực tế đó và trong thời gian thực tập tại công ty Bảo

Minh Thăng Long được tìm hiểu về thực tế em đã chọn đề tài “ Những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giám định tổn thất và bồi thường tổn thất trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại công ty Bảo Minh Thăng Long” để làm luận văn tốt nghiệp.

Kết cấu của luận văn gồm 3 phần:

Chương 1 Một số vấn đề lý luận cơ bản về giám định tổn thất và bồi thường tổn thất trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới.

Chương 2 Thực trạng giám định tổn thất và bồi thường tổn thất trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại công ty Bảo Minh Thăng Long.

Chương 3 Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giám định giám định và bồi thường tổn thất trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại công ty Bảo Minh Thăng Long.

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ GIÁM ĐỊNH TỔN THẤT

VÀ BỒI THƯỜNG TỔN THẤT TRONG BẢO HIỂM VẬT CHẤT

XE CƠ GIỚI 1.1 Khái quát về xe cơ giới và bảo hiểm vật chất xe cơ giới

1.1.1 Đặc điểm của xe cơ giới tham gia giao thông đường bộ

Trong nền kinh tế quốc dân, giao thông vận tải là ngành giữ vị trí đặcbiệt quan trọng Nó là sợi dây nối kết các mối quan hệ kinh tế như lưu thônghành hoá giữa các vùng, giữa trong và ngoài nước tạo điều kiện phát triểnking tế và phục vụ nhu cầu đi lại, giao lưu trao đổi văn hoá, kinh nghiệm củangười dân Một đất nước muốn phát triển nhanh chóng và ổn định thì cầnphải có một cơ sở hạ tầng vững chắc và giao thông vận tải chính là 1 phầncủa cơ sở hạ tầng nên goa thông vận tải cần phải được quan tâm chú trọngphát triển đảm bảo an toàn cho toàn xã hội Đến nay, ngành giao thông vậntải đã có những bước phát triển đáng kể và đã đạt được những thành tựu tolớn với nhiều hình thức vận chuyển ngày càng phong phú, đa dạng như:đường bộ, đường thuỷ, đường sắt, đường hàng không Trong đó,giao thôngvận tải đường bộ giữ một vị trí rất quan trọng và được coi như huyết mạchcủa nền kinh tế Để phát triển giao thông vận tải đường bộ, bên cạnh việcxây dựng và tu sửa đường xá thì phương tiện tham gia giao thông phải phùhợp với địa hình, điều kiện của đất nước Hình thức vận chuyển được sửdụng chủ yếu, phổ biến và rộng rãi trong giao thông vận tải đường bộ là vậnchuyển bằng xe cơ giới

Xe cơ giới là tất cả các loại xe tham gia giao thông trên đường bộbằng động cơ của chính chiếc xe đó Xe cơ giới bao gồm rất nhiều loại xekhác nhau: xe mô tô 2 bánh, xe mô tô 3 bánh, xe ô tô chở người, xe ô tô chở

Sở dĩ, xe cơ giới được sử dụng phổ biến trong giao thông vận tải đường bộbởi nó có các ưu điểm là:

+ Thứ nhất, xe cơ giới có tính linh hoạt cơ động cao, tốc độ lớn vậnchuyển nhanh, chi phí vận chuyển tương đối là thấp so với các loại hình vậnchuyển khác Bên cạnh đó, xe cơ giới có thể di chuyển trên những địa hìnhphức tạp nên việc đầu tư xây dựng đường xá, bến bãi cho xe cơ giới tươngđối rẻ và rất phù hợp với điều kiện bến bãi có quy mô nhỏ và điều kiện chấtlượng đường xá chưa cao như ở Việt Nam hiện nay

+ Thứ hai chi phí mua sắm và chi phí sửa chữa phương tiện khôngquá cao, phù hợp với các cơ quan xí nghiệp vừa và nhỏ

Tuy vậy, an toàn đang là vấn đề lớn được đặt ra đối với loại hình vậnchuyển bằng xe cơ giới Vận chuyển bằng xe cơ giới là hình thức vậnchuyển có mức độ nguy hiểm lớn, khả năng xảy ra tai nạn là rất cao do sốlượng đầu xe tham gia giao thông dày đặc, đa dạng về chủng loại và bất cập

về chất lượng Hơn nữa, hệ thống đường xá ngày càng xuống cấp, chưa được

tu sửa kịp thời và ý thức của người dân tham gia giao thông chưa cao Đóchính là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các vụ tai nạn giao thông gây thiệt hạilớn về người và của cho nhân dân, gây mất trật tự an toàn xã hội

1.1.2 Khái quát về bảo hiểm vật chất xe cơ giới

Bảo hiểm xe cơ giới là loại hình bảo hiểm mà hầu hết các DNBH hiệnnay đang tập trung triển khai, mở rộng hơn nữa Đây cũng là loại hình bảohiểm mà các DNBH đang cạnh tranh gay gắt nhất Trên thị trường bảo hiểm,các DNBH gần như chia nhau thị phần về bảo hiểm xe cơ giới và bảo hiểm

xe cơ giới mang lại doanh thu khá lớn cho doanh nghiệp Như vậy bảo hiểm

xe cơ giới có vai trò rất quan trọng tới sự phát triển và đứng vững của cácDNBH trên thị trường

Hiện nay các DNBH đã và đang triển khai các nghiệp vụ liên quanđến bảo hiểm xe cơ giới như:

+ Bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của xe cơ giới

+ Bảo hiểm tự nguyện trách nhiệm dân sự vượt mức bắt buộc

+ Bảo hiểm vật chất xe cơ giới

+ Bảo hiểm tai nạn lái, phụ và người ngồi trên xe

+ Bảo hiểm trách nhiệm dân sự chủ xe đối với hàng hoá trên xe

Trong các nghiệp vụ trên thì nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới làloại bảo hiểm tự nguyện, thu hút được nhiều người tham gia nên doanh thu

từ nghiệp vụ này là lớn nhất trong bảo hiểm xe cơ giới

* Khái niệm bảo hiểm vật chất xe cơ giới

Bảo hiểm vật chất xe cơ giới là loại hình bảo hiểm tài sản, có đốitượng bảo hiểm là bản thân chiếc xe tham gia bảo hiểm

* Đặc điểm bảo hiểm vật chất xe cơ giới

Một là, giới hạn trách nhiệm bảo hiểm theo giá trị bảo hiểm.

Khi ký kết hợp HĐBH vật chất xe cơ giới thì giá trị của chiếc xechính là cơ sở để người tham gia bảo hiểm và người bảo hiểm thoả thuận vềđiều khoản số tiền bảo hiểm Vào thời điểm giao kết HĐBH, giá trị của xe

cơ giới có thể được xác định bằng giá mua mới trên thị trường, giá trị cònlại, giá trị thay thế, giá trị thoả thuận… Thông thường, khi giao kết hợpđồng căn cứ vào sự kê khai giá trị tài sản của người tham gia bảo hiểm,DNBH xác định số tiền bảo hiểm để làm cơ sở tính phí bảo hiểm và giới hạntrách nhiệm của mình Người tham gia bảo hiểm và DNBH có thể giao kếtHĐBH vật chất xe cơ giới với STBH nhỏ hơn giá trị bảo hiểm hoặc bằng giátrị bảo hiểm nhưng không được phép giao kết hợp đồng vượt quá giá trị bảohiểm

Hai là, giải quyết khiếu nại đòi bồi thường tuân thủ nguyên tắc bồi thường.

Khi xảy ra sự kiện bảo hiểm, DNBH căn cứ vào thiệt hại thực tế củabên được bảo hiểm để xác định số tiền bồi thường Việc bồi thường củaDNBH chỉ có mục đích đền bù những thiệt hại của bên mua bảo hiểm trong

sự kiện bảo hiểm mà không tạo ra cơ hội cho bên mua bảo hiểm có thể kiếmlời DNBH không bồi thường cho bên mua bảo hiểm số tiền lớn hơn thiệt hạithực tế của bên mua bảo hiểm trong sự kiện bảo hiểm

Có thể bồi thường bằng các hình thức: Sửa chữa tài sản bị thiệt hại;thay thế tài sản bị thiệt hại bằng tài sản khác; trả tiền bồi thường

Ba là, vận dụng nguyên tắc bồi thường trong bảo hiểm trùng.

Trường hợp, sự kiện bảo hiểm xảy ra đối với bảo hiểm trùng, DNBHđược quyền chia sẻ trách nhiệm bồi thường sao cho tổng số tiền bồi thường

mà bên được bảo hiểm nhận được không vượt quá giá trị thiệt hại thực tếcủa xe Các DNBH có thể bồi thường theo tỷ lệ giữa số tiền bảo hiểm củatừng hợp đồng trên tổng số tiền bảo hiểm của tất cả các hợp đồng

Bốn là, vận dụng nguyên tắc thế quyền.

Sau khi đã bồi thường thiệt hại cho người được bảo hiểm thì DNBHđược thế quyền đòi người thứ ba trong trường hợp người thứ ba này có lỗilàm xe được bảo hiểm bị hư hỏng, mất mát hoặc làm phát sinh chi phí chongười được bảo hiểm Bên mua bảo hiểm phải chuyển cho DNBH quyềnyêu cầu đòi người thứ ba bồi hoàn khoản tiền mà DNBH đã bồi thường vàphải kịp thời cung cấp cho DNBH mọi tin tức, tài liệu, bằng chứng cần thiếthoặc phải kịp thời thực hiện những việc mà DNBH đã yêu cầu

Năm là, quyền lợi có thể được bảo hiểm và chuyển nhượng hợp đồng bảo hiểm.

Xe được bảo hiểm phải thuộc quyền sở hữu hợp pháp hoặc quyềnchiếm hữu, quyền sử dụng hợp pháp của bên mua bảo hiểm Trong trườnghợp xe đang được bảo hiểm bị chuyển quyền sở hữu do bên mua bảo hiểmbán, trao đổi, cho, tặng, để lại thừa kế… thì bên mua bảo hiểm và DNBH cóthể thoả thuận chấm dứt hợp đồng hoặc chuyển nhượng hợp đồng cho chủ

sở hữu mới

* Quy trình triển khai bảo hiểm vật chất xe cơ giới

Để triển khai một sản phẩm bảo hiểm và kinh doanh trên thị trườngthì bất kỳ một doanh nghiệp nào cũng phải thực hiện bốn giai đoạn:

Giai đoạn 1: Thiết kế sản phẩm.

DNBH sẽ nghiên cứu thị trường mục tiêu và thiết kế tạo ra sản phẩmbảo hiểm đáp ứng nhu cầu của thị trường, phù hợp với khả năng của kháchhàng và đảm bảo kinh doanh có hiệu quả

Giai đoạn 2: Khai thác sản phẩm.

Đây là khâu có vai trò quan trọng trong quá trình triển khai bất cứ mộtsản phẩm bảo hiểm nào Thực chất của khai thác là DNBH tiến hành đưa sảnphẩm ra thị trường, giới thiệu sản phẩm, quảng cáo … cho các chủ xe để họthấy được lợi ích khi tham gia bảo hiểm vật chất xe cơ giới Từ đó đi đến kýkết hợp đồng bảo hiểm

Giai đoạn 3: Đề phòng và hạn chế tổn thất.

DNBH trích một phần từ phí thu được để phục vụ cho đề phòng vàhạn chế tổn thất nhằm hạ thấp tần suất tổn thất hoặc làm giảm mức độ trầmtrọng của các tổn thất khi rủi ro xảy ra Đây là khâu không thể thiếu đượctrong bất kỳ một nghiệp vụ bảo hiểm nào Nó không chỉ là trách nhiệm mà

DNBH sẽ giảm được số tiền khi bồi thường cho đối tượng tham gia bảohiểm.

Giai đoạn 4: Giám định và bồi thường.

Đây là khâu cuối cùng của quy trình triển khai bảo hiểm vật chất xe

cơ giới Khi sự kiện bảo hiểm xảy ra, DNBH phải thực hiện giám định tổnthất, tính toàn thiệt hại và bồi thường cho khách hàng trong phạm vi tráchnhiệm của mình

1.2 Nội dung cơ bản của bảo hiểm vật chất xe cơ giới.

1.2.1 Đối tượng bảo hiểm.

Đối tượng bảo hiểm của bảo hiểm vật chất xe cơ giới là bản thân chiếc

xe Xe cơ giới được sử dụng rộng rãi trong giao thông vận tải đường bộ, baogồm xe ôtô, xe môtô Các cá nhân, tổ chức có quyền sở hữu xe đều có thểtham gia bảo hiểm vật chất xe cơ giới

Tuy nhiên, để có thể trở thành đối tượng bảo hiểm trong hợp đồng bảohiểm vật chất xe cơ giới thì những chiếc xe này phải còn giá trị, đảm bảonhững điều kiện về mặt kỹ thuật và pháp lý cho sự lưu hành Vì vậy xe thamgia bảo hiểm vật chất xe cơ giới phải có giấy đăng ký xe, biển kiểm soát,giấy chứng nhận kiểm định về an toàn kỹ thuật và môi trường

1.2.2 Phạm vi bảo hiểm

1.2.2.1 Rủi ro được bảo hiểm

Có rất nhiều yếu tố tác động gây ra rủi ro tai nạn cho xe cơ giới như:Thời tiết, địa hình, chất lượng đường xá, yếu tố chủ quan của chủ xe, lái xe,người tham gia giao thông, quản lý bảo dưỡng xe … không phải rủi ro nàonhà bảo hiểm cũng có thể bảo hiểm được mà nhà bảo hiểm chỉ bảo hiểmđược cho những rủi ro sau:

- Những rủi ro thông thường gắn liền với sự hoạt động của xe: Đâm,

va, lật đổ …

- Những rủi ro bất thường dễ phát sinh khác: Cháy, nổ ….

- Những rủi ro khách quan có nguồn gốc tự nhiên: Bão, lũ, lụt, sétđánh …

- Rủi ro khách quan có nguồn gốc xã hội: Mất cắp, đập phá …

- Những rủi ro có tính “chính trị” với hậu quả lan rộng: Chiến tranh

- Những quy định loại trừ khác

1.2.3 Giá trị bảo hiểm và số tiền bảo hiểm

1.2.3.1 Giá trị bảo hiểm

Giá trị bảo hiểm của xe cơ giới là giá trị thực tế của xe trên thị trườngtại thời điểm tham gia bảo hiểm Giá trị bảo hiểm được ghi trong giấy chứngnhận bảo hiểm, trong hợp đồng bảo hiểm Việc xác định đúng giá trị thực tếcủa xe tham gia bảo hiểm có ý nghĩa rất quan trọng Nó là cơ sở để nhà bảohiểm bồi thường chính xác thiệt hại thực tế cho chủ xe tham gia bảo hiểm.Tuy nhiên, giá trị xe trên thị trường luôn biến động và có thêm nhiều chủng

loại xe mới gây ra khó khăn cho việc xác định giá trị xe Trong thực tế, đểxác định giá trị xe DNBH thường dựa trên các yếu tố sau:

- Loại xe

- Năm sản xuất

- Mức độ mới, cũ của xe

- Thể tích làm việc của xilanh

Một phương pháp xác định giá trị bảo hiểm mà cac DNBH hay ápdụng đó là:

- Đối với xe trong nước:

Giá trị bảo hiểm = Giá trị ban đầu - Khấu hao (nếu có)Trên thị trường Việt Nam, có nhiều xe được nhập khẩu từ nước ngoài

vì vậy giá trị thực tế của xe nhập khẩu trên thị trường Việt Nam được tính như sau:

Giá trị bảo hiểm = CIF × (100% + T1) × (100% + T2)

Trong đó:

T1 là thuế suất thuế nhập khẩuT2 là thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt

1.2.3.2 Số tiền bảo hiểm

Số tiền bảo hiểm do chủ xe kê khai và được DNBH chấp nhận trên cơ

sở giá trị bảo hiểm DNBH có thể bảo hiểm cho toàn bộ giá trị chiếc xe, bảohiểm cho một phần giá trị của xe hoặc bảo hiểm bộ phận cho chiếc xe đượcbảo hiểm Chủ xe tham gia bảo hiểm đúng giá trị hoặc dưới giá trị Trườnghợp chủ xe tham gia bảo hiểm dưới giá trị thì khi xảy ra tổn thất DNBH sẽ

áp dụng quy tắc tỷ lệ để xác định số tiền bồi thường

1.2.4 Phí bảo hiểm

Phí bảo hiểm là khoản tiền mà chủ phương tiện khi tham gia bảo hiểmvật chất xe cơ giới phải đóng cho DNBH Trong hoạt động kinh doanh bảo

hiểm, việc tính phí bảo hiểm là rất cần thiết và quan trọng, đòi hỏi sự chínhxác cao Phí bảo hiểm được xác định vừa phù hợp với khả năng tài chính củamỗi chủ xe khi tham gia bảo hiểm, đồng thời vừa hình thành quỹ bảo hiểm

đủ lớn để có thể bù đắp cho những thiệt hại bất ngờ xảy ra do tai nạn, gópphần đảm bảo cho quá trình sản xuất được thường xuyên và liên tục, đảmbảo đời sống cho mọi người dân trong toàn xã hội

Khi xác định phí bảo hiểm cho từng đối tượng tham gia bảo hiểm, cácDNBH thường căn cứ vào những nhân tố sau:

- Những nhân tố liên quan đến bản thân chiếc xe và vấn đề sử dụng

xe, gồm có:

+ Loại xe

+ Mục đích sử dụng

+ Phạm vi địa bàn hoạt động

+ Thời gian xe đã qua sử dụng, giá trị xe …

- Những nhân tố liên quan đến người được bảo hiểm, người điềukhiển xe:

+ Giới tính, độ tuổi của lái xe

+ Tiền sử của lái xe

+ Kinh nghiệm của lái xe

+ Quá trình tham gia bảo hiểm của người được bảo hiểm

- Việc tính phí bảo hiểm còn tuỳ thuộc vào sự giới hạn phạm vi bảohiểm và có sự phân biệt giữa bảo hiểm lẻ và bảo hiểm cả đội xe

Mức phí bảo hiểm của hợp đồng bảo hiểm vật chất xe cơ giới đượcxác định như sau:

Phí bảo hiểm = Tỷ lệ phí bảo hiểm × Số tiền bảo hiểm

1.2.5 Hợp đồng bảo hiểm vật chất xe cơ giới

Hợp đồng bảo hiểm là sự thoả thuận giữa bên mua bảo hiểm vaDNBH theo đó bên mua bảo hiểm phải đóng phí bảo hiểm, DNBH phải trảtiền bảo hiểm cho người thụ hưởng hoặc bồi thường cho người được bảohiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm Theo đó, hợp đồng bảo hiểm bảo hiểm vậtchất xe cơ giới chính là sự thoả thuận giữa chủ xe và công ty bảo hiểm màtrong đó quy định rõ trách nhiệm và quyền lợi của mỗi bên Hợp đồng bảohiểm được lập thành hai bản, một bản do công ty bảo hiểm giữ, một bản dochủ xe giữ.

Trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới, giấy chứng nhận bảo hiểm cấptheo yêu cầu bảo hiểm của chủ xe là bằng chứng ký kết hợp đồng bảo hiểm.Giấy chứng nhận bảo hiểm là một bộ phận không tách rời của hợp đồng bảohiểm và là một văn bản pháp lý được pháp luật thừa nhận

Trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới, hợp đồng bảo hiểm thường baogồm các nội dung sau:

- Thông tin về người tham gia bảo hiểm và hợp đồng bảo hiểm: Ghi rõtên DNBH , địa chỉ doanh nghiệp; họ tên, địa chỉ, chức vụ, số tài khoản củangười tham gia bảo hiểm

- Đối tượng bảo hiểm: Biển kiểm soát, số khung, số máy, loại xe, hiệu

xe, trọng tải (số chỗ ngồi)

- Số tiền bảo hiểm và giá trị bảo hiểm: Giá trị thực tế của xe và số tiềnbảo hiểm mà xe tham gia

- Rủi ro bảo hiểm

- Rủi ro loại trừ

- Phí bảo hiểm

- Thời hạn bảo hiểm

- Thời hạn, phương thức thanh toán phí

- Quy định về giải quyết bồi thường

1.2.5.2 Quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng bảo hiểm bảo hiểm vật chất xe cơ giới

* Quyền và nghĩa vụ của bên mua bảo hiểm

- Bên mua bảo hiểm có quyền:

+ Yêu cầu doanh nghiệp giải thích các điều kiện, điều khoản bảohiểm, cấp đơn, giấy chứng nhận bảo hiểm

+ Đơn đình chỉ hợp đồng theo luật định nếu DNBH cố ý cung cấpthông tin sai sự thật, không giảm phí nếu rủi ro được bảo hiểm thay đổi theochiều hướng có lợi cho doanh nghiệp mà bên mua bảo hiểm đã gửi yêu cầugiảm phí

+ Khi xảy ra sự kiện bảo hiểm, bên mua bảo hiểm có quyền yêu cầudoanh nghiệp bảo hiểm bồi thường thiệt hại

+ Chuyển nhượng hợp đồng bảo hiểm theo thoả thuận trong hợp đồnghoặc theo quy định của pháp luật

+ Các quyền khác theo quy định của pháp luật

- Bên mua có nghĩa vụ

+ Kê khai đầy đủ, trung thực mọi chi tiết liên quan đến hợp đồng bảohiểm

+ Đóng phí bảo hiểm đầy đủ theo thời gian và phương thức đã thoảthuận

+ Trường hợp rủi ro được bảo hiểm có sự thay đổi, bên mua bảo hiểmphải thông báo cho DNBH để điều chỉnh phí

+ Khi tai nạn xảy ra, bên mua bảo hiểm phải thông báo kịp thời choDNBH , thực hiện các biện pháp cứu chữa, hạn chế thiệt hại, bảo vệ hiệntrường tai nạn, bảo lưu quyền khiếu nại và chuyển quyền đòi bồi thường choDNBH

+ Chủ xe phải trung thực trong việc thu thập, cung cấp tài liệu, chứng

từ trong hồ sơ yêu cầu bồi thường và tạo điều kiện thuận lợi cho DNBHtrong quá trình xác minh tính chân thực của các tài liệu, chứng từ đó

* Quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp bảo hiểm

- DNBH có quyền

+ Thu phí bảo hiểm theo thoả thuận trong hợp đồng

+ Yêu cầu khách hàng cung cấp các thông tin đầy đủ, trung thực.+ Đơn phương đình chỉ hợp đồng nếu bên tham gia mua cố ý cung cấpthông tin sai sự thật hoặc không đóng phí đúng thời hạn

+ Từ chối bồi thường trong trường hợp không thuộc phạm vi bảohiểm

+ Yêu cầu khách hàng thực hiện các biện pháp đề phòng và hạn chếtổn thất, yêu cầu người thứ ba bồi hoàn và yêu cầu bên mua bảo hiểm phảicung cấp thông tin, tài liệu, chứng từ cần thiết để đòi người thứ ba

- DNBH có nghĩa vụ

+ Giải thích cho khách hàng các điều khoản trong hợp đồng

+ Cấp đơn bảo hiểm hoặc giấy chứng nhận bảo hiểm cho bên mua bảohiểm

+ Bồi thường hoặc trả tiền bảo hiểm cho bên mua bảo hiểm khi xảy ra

sự kiện bảo hiểm trong thời hạn bảo hiểm

+ Nếu từ chối bồi thường thì phải giải thích rõ ràng bằng văn bản lý

do từ chối bồi thường

1.3 Sự cần thiết của việc thực hiện giám định tổn thất và bồi thường trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới

Hiện nay, số lượng xe tham gia giao thông khá nhiều mà ý thức củangười tham gia giao thông chưa cao nên số vụ tai nạn giao thông mỗi nămvẫn ở mức độ cao Xe cơ giới với đặc điểm có tính cơ động cao, di chuyển

với tốc độ lớn nên rất dễ xảy ra tai nạn Mà hậu quả do tai nạn giao thônggây ra là khá lớn, gây thiệt hại lớn về người và tài sản cho chủ xe lẫn ngườithứ ba khác Bên cạnh rủi ro do tai nạn giao thông, xe cơ giới còn bị đe doạbởi những yếu tố khách quan như mưa bão, lũ lụt, sét đánh … và các rủi ro

xã hội như mất cắp, đánh phá…

Để khắc phục được những thiệt hại khi xảy ra những tổn thất donhững nguyên nhân trên gây ra đối với xe cơ giới thì cách tốt nhất là chuyểngiao rủi ro của mình cho người khác bằng cách tham gia bảo hiểm Vì vậy

mà các DNBH đã và đang triển khai bảo hiểm vật chất xe cơ giới, bảo hiểmvật chất xe cơ giới sẽ giúp chủ phương tiện, lái xe nhanh chóng khôi phụctình hình tài chính và hoạt động sản xuất kinh doanh khi họ gặp rủi ro bấtngờ và ổn định đời sống, giảm bớt nỗi lo, cảm thấy an tâm và tin tưởng hơn

Sản phẩm bảo hiểm là sản phẩm có chu trình kinh doanh đảo ngược

và mang tính vô hình nên chất lượng phục vụ thực sự của sản phẩm này chỉđược biết đến khi sự kiện bảo hiểm xảy ra và DNBH thực hiện giám định,bồi thường cho khách hàng DNBH kinh doanh dựa trên lời hứa, cam kết củamình đối với khách hàng là sẽ bồi thường hoặc trả tiền bảo hiểm cho kháchhàng khi tổn thất xảy ra

Để triển khai một sản phẩm bảo hiểm thì các DNBH phải thực hiệnbốn giai đoạn: Thiết kế sản phẩm; khai thác sản phẩm; đề phòng và hạn chếtổn thất; giám định và bồi thường Công việc giám định và bồi thường làkhâu cuối cùng của quá trình triển khai sản phẩm bảo hiểm, có vai trò quyếtđịnh đến chất lượng dịch vụ bảo hiểm và tăng tính hấp dẫn của sản phẩmbảo hiểm Từ đó, DNBH sẽ nâng cao được uy tín, giữ được nhiều kháchhàng truyền thống và thu hút được sự tham gia của nhiều khách hàng tiềmnăng lớn Có giám định thì mới có thể tính toán được thiệt hại khi sự kiện

bảo hiểm xảy ra, lúc đó DNBH mới thực hiện được trách nhiệm, lời hứa củamình với khách hàng tốt nhất, đúng nhất.

Sản phẩm bảo hiểm là một loại hình dịch vụ nên dễ bắt trước vàkhông có bản quyền nên trên thị trường bảo hiểm các DNBH phải cạnh tranhrất ngay gắt, không chỉ với các DNBH trong nước mà còn đối với cácDNBH nước ngoài Hình thức cạnh tranh phổ biến nhất mà các DNBHthường áp dụng là cạnh tranh về giá phí Vì vậy để thu hút được khách hàng

và cạnh tranh với các doanh nghiệp khác thì các DNBH phải đưa ra một mứcphí phù hợp với nhu cầu và khả năng của khách hàng Để làm được điều đóthì các DNBH phải tính toán được các chi phí mà mình phải bỏ ra và sosánh với doanh thu thu được Khoản chi phí lớn nhất mà các DNBH phải chi

ra là khoản tiền bồi thường, trả tiền bảo hiểm cho khách hàng Do đó, bồithường tổn thất có ảnh hưởng đến cả sự tồn tại, phát triển và đứng vững củacác DNBH trên thị trường bảo hiểm Đặc biệt là trong bảo hiểm xe cơ giới,các DNBH đang cạnh tranh rất khốc liệt về giá phí và khuyến mại nên vaitrò của việc giám định tổn thất và bồi thường trong bảo hiểm vật chất xe cơgiới là rất quan trọng

Cũng thông qua giám định tổn thất và bồi thường mà các DNBH sẽphát hiện được các vụ trục lợi bảo hiểm Từ đó sẽ có những biện pháp chốngtrục lợi bảo hiểm và có thể bổ sung thêm những điều khoản mới có thể bảohiểm được nhằm hoàn thiện sản phẩm bảo hiểm hơn nữa, đáp ứng nhu cầucủa khách hàng ngày càng cao hơn

Giám định tổn thất và bồi thường không chỉ quan trọng đối với cácDNBH mà còn có vai trò bảo vệ quyền lợi của khách hàng tham gia bảohiểm Giám định đúng, bồi thường đúng và đủ cho khách hàng sẽ mang lại

uy tín cho DNBH, tránh bồi thường sai sót và tiết kiệm chi phí cho việc

giám định tổn thất và bồi thường sẽ làm giảm đáng kể chi phí cho DNBH, từ

đó tăng lợi nhuận của DNBH

1.4 Nội dung của giám định và bồi thường tổn thất trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới

1.4.1 Giám định tổn thất

Giám định tổn thất là khâu hết sức quan trọng đối với tất cả các công

ty bảo hiểm, giám định là cơ sở của bồi thường Việc bồi thường có đượcđầy đủ, kịp thời hay không phụ thuộc rất nhiều vào kết quả giám định Quản

lý tốt công việc giám định tổn thất sẽ đảm bảo cho bồi thường sát với thiệthại thực tế, giảm thất thoát trong kinh doanh và nâng cao uy tín của công tybảo hiểm, thúc đẩy phát triển kinh doanh bảo hiểm trong điều kiện cạnhtranh gay gắt hiên nay Tuy nhiên công việc giám định đòi hỏi phải có thờigian và trình độ chuyên môn nghiệp vụ, đặc biệt là trong bảo hiểm vật chất

xe cơ giới

Yêu cầu của giám định tổn thất

- Phải đảm bảo xác định chính xác nguyên nhân gây ra tai nạn

- Yêu cầu xác định đúng tổn thất thực tế và tổn thất thuộc trách nhiệmcủa công ty bảo hiểm

- Việc giám định phải nhanh chóng, giám định viên phải kịp thời cómặt tại hiện trường để tiến hành giám định đảm bảo chính xác đúng tổn thấtcủa đối tượng bảo hiểm và tránh hiện tượng trục lợi bảo hiểm

- Việc ghi nhận thiệt hại phải khách quan, trung thực, vì lợi ích của cảhai bên người tham gia bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm

- Đề xuất các biện pháp bảo quản và phòng ngừa thiệt hại phải kịpthời đúng quyền hạn

- Trường hợp chủ xe và công ty bảo hiểm không thống nhất với nhau

về nguyên nhân và mức độ của vụ tai nạn do công ty bảo hiểm xác định thìhai bên sẽ thoả thuận chọn giám định viên chuyên nghiệp là căn cứ để xácđịnh thiệt hại Trường hợp kết luận của giám định viên chuyên nghiệp khácvới kết luận của giám định viên bảo hiểm thì công ty bảo hiểm phải chịu chiphí giám định Trường hợp kết luận của giám định viên chuyên nghiệp trùngvới kết luận của giám định viên bảo hiểm thì chủ xe cơ giới phải chịu phíthuê giám định viên chuyên nghiệp

- Quy trình giám định phải có mặt và ký xác nhận của chủ xe, lái xehoặc người đại diện hợp pháp

- Đối với những tổn thất ước tính nhỏ mà giám định viên không cóđiều kiện thực hiện giám định trực tiếp hoặc không có biên bản tai nạn củacông an thì chủ xe phải cung cấp đầy đủ thông tin chi tiết về nguyên nhân,diễn biến vụ tai nạn, mức độ thiệt hại cùng các chứng từ làm căn cứ xác địnhbối thường

- Mục tiêu của giám định là xác định nguyên nhân tai nạn từ đó xácnhận trách nhiệm của bảo hiểm, đánh giá, xác định thiệt hại cho việc bồi

thường được nhanh chóng, giúp việc tổng hợp nguyên nhân gây ra tai nạn để

có biện pháp phòng ngừa

- Yêu cầu của biên bản giám định phải khách quan, tỉ mỉ thể hiện đầy

đủ chi tiết những thiệt hại do tai nạn đồng thời đề xuất phương án khắc phục

Nhiệm vụ của giám định viên

Giám định viên chính là người ghi nhận thiệt hại thực tế của xe mộtcách chính xác để làm cơ sở giải quyết bồi thường cho khách hàng Chính vìvậy, giám định viên không những phải là người am hiểu về nghiệp vụ bảohiểm mà còn phải là một người có chuyên môn kỹ thuật về xe, có khả năngchụp ảnh sao cho phản ánh tổn thất một cách chính xác, khách quan nhất.Ngoài ra, giám định viên còn phải là người có đạo đức nghề nghiệp tốt đểghi nhận thiệt hại một cách trung thực, khách quan

+ Yêu cầu đầu tiên của giám định viên là kết luận xem vụ tai nạn cóthuộc phạm vi bảo hiểm hay không Nếu thuộc phạm vi bảo hiểm thì giámđịnh viên mới tiến hành giám định

+ Trong trường hợp có cảnh sát đến giám định tai nạn thì giám địnhviên phải phối hợp với cảnh sát điều tra và chủ xe, thu thập tài liệu cùng kếtquả điều tra để xác định phạm vi và trách nhiệm của bảo hiểm Nếu không

có cảnh sát đến điều tra thì giám định viên phải tự lập biên bản phản ánh đầy

đủ, trung thực, khách quan thiệt hại

+ Nhận định sơ bộ nguyên nhân tai nạn và đề xuất phương án khắcphục

+ Hướng dẫn chủ xe khắc phục hậu quả tai nạn và thu thập hồ sơkhiếu nại bồi thường

+ Yêu cầu cuối cùng của giám định viên là phải hoàn tất hồ sơ đểchuẩn bị cho khâu bồi thường một cách nhanh chóng

Quy trình giám định tổn thất

Giám định tổn thất phải được thực hiện theo 1 quy trình chặt chẽ Trình

tự các bước công việc được tiến hành như sau:

Bước 1: Tiếp nhận, xử lý thông tin về vụ tai nạn

Ngay sau khi xảy ra tai nạn, chủ xe hoặc đại diện cho chủ xe cần thôngbáo ngay cho cơ quan công an, công ty bảo hiểm hoặc đơn vị đại diện củacông ty bảo hiểm ở nơi gần nhất về tình hình tai nạn, đồng thời chủ xe, lái xephải thực hiện các biện pháp để hạn chế thiệt hại có thể gia tăng Chủ xehoặc lái xe không được tự ý tháo dỡ, di chuyển khi chưa có ý kiến của công

ty bảo hiểm trừ trường hợp phải thi hành theo chỉ thị của cơ quan có thẩmquyền

Sau khi nhận được thông báo tai nạn của người được bảo hiểm, doanhnghiệp bảo hiểm sẽ cử cán bộ đại diện của mình xuống hiện trường, phốihợp với chủ xe để giải quyết hậu quả của vụ tai nạn Những thông tin sơ bộ

mà nhân viên giám định bảo hiểm phải nắm được:

- Tình hình tai nạn: Biển số xe, chủ xe, lái xe, ngày xảy ra tai nạn, địađiểm và nguyên nhân gây ra tai nạn, thiệt hại sơ bộ

- Kiểm tra xem xe tham gia loại hình bảo hiểm nào, còn hiệu lực haykhông, các khiếu nại có thuộc loại hình bảo hiểm đã tham gia không Nếukhông thuộc trách nhiệm bảo hiểm thì phải thông báo sớm để chủ xe biết và

có hướng dẫn xử lý

- Giải quyết bước đầu của chủ xe với các cơ quan chức năng sau khi đótiếp nhận thông tin, yêu cầu chủ xe thực hiện các biện pháp hạn chế tổn thất,bảo vệ hiện trường

Sau khi đó nắm bắt được những thông tin sơ bộ, sẽ chuyển sang bướctiếp theo đó là giám định tổn thất

Bước 2: Giám định tổn thất

Giám định tổn thất là qúa trình giám định những thiệt hại trong vụ tainạn Việc giám định này chia làm 2 giai đoạn đó là giám định sơ bộ tổn thấtban đầu và giám định chi tiết

Thông thường, trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới việc giám định tổnthất được công ty bảo hiểm tiến hành với sự có mặt của các chủ xe hoặc lái

xe để xác định tổn thất Đại diện của công ty bảo hiểm sẽ cùng chủ xe tiếnhành giám định ban đầu để xác định thiệt hại sơ bộ như sau:

Công ty bảo hiểm phải tiến hành kiểm tra tính hợp lệ, hợp pháp của cácgiấy tờ, hồ sơ liên quan đến chiếc xe bị tai nạn gồm:

- Giấy chứng nhận bảo hiểm

- Giấy đăng ký xe

- Giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và môi trường

- Bằng lái xe của người điều khiển xe

* Nhân viên giám định bảo hiểm phải chụp hình xác nhận tai nạn

+ Ảnh chụp tổng thể phải ghi nhận được biển số xe đăng ký và hiệntrường tai nạn

+ Chụp ảnh chi tiết bộc lộ thiệt hại của chiếc xe Trường hợp thiệt hạinặng phải chụp cả số khung, số máy để xác minh đúng chiếc xe tham gia bảohiểm bị tai nạn

+ Những vụ tai nạn có dấu hiệu có nguyên nhân kỹ thuật hoặc cácnguyên nhân loại trừ bảo hiểm cần chụp hình chi tiết để chứng minh đượcnguyên nhân của tai nạn

+ Đưa ảnh vào hồ sơ phải có ngày chụp, tên người chụp, chức trách vàdấu xác nhận Trường hợp xe tham gia bảo hiểm vật chất có thiệt hại nhỏ và

hư hỏng một số trang thiết bị như kính, gương, đèn, thân xe bị cào xước

Chủ xe có thể đến khai báo và giám định tại công ty bảo hiểm mà không cầngiám định tại hiện trường.

là cấp dưới thì phải xin ý kiến lãnh đạo cấp trên để xem xét việc tổ chức đấuthầu hoặc chỉ định thầu

- Cán bộ giám định phải lập hồ sơ hiện trường, kèm theo ảnh chụp hiệntrường và giám định tổn thất trong vụ tai nạn Đồng thời, lấy lời khai của lái

xe và các bên liên quan trong các vụ tai nạn Trong trường hợp khai báo tainạn muộn giám định viên không đến được hiện trường khi xảy ra tai nạn thìgiám định viên cần lấy lời khai của các nhân chứng nơi xảy ra tai nạn

- Biên bản giám định tuỳ theo từng vụ tai nạn, có thể chỉ cần lập mộtlần trong bước giám định sơ bộ Tuy nhiên, đối với những trường hợp phứctạp thì ngoài biên bản giám định ban đầu còn phải có các biên bản giám định

bổ sung phát sinh trong quá trình sửa chữa

Yêu cầu của biên bản giám định phải khách quan, tỉ mỉ, thể hiện đầy

đủ chi tiết những thiệt hại do tai nạn, đồng thời đề xuất các phương án khắcphục thiệt hại một cách hợp lý và kinh tế nhất

 Biên bản giám định gồm các nội dung:

 Ngày, giờ, địa điểm giám định thiệt hại

 Họ tên, chức vụ, cơ quan của người tham gia giám định

 Biển số, số khung, số máy, nhãn hiệu, loại xe, trọng tải của chiếc xe bịtai nạn

 Tên chủ xe.

 Địa điểm xảy ra tai nạn

 Nguyên nhân xảy ra tai nạn, nội dung của giám định phải ghi đầy đủ

cụ thể những bộ phận bị thiệt hại, mức độ, kích thước, ảnh chụp minh hoạ

Sau đó, cán bộ giám định phải hướng dẫn chủ xe thu thập đầy đủ giấy

tờ, chứng từ cần thiết để khiếu nại bồi thường trong quá trình giám định

1.4.2 Bồi thường tổn thất

Bồi thường tổn thất là khâu cuối cùng hoàn thiện sản phẩm bảo hiểm,

là khâu có ảnh hưởng rất lớn đến tính hấp dẫn của sản phẩm bảo hiểm cũngnhư uy tín của doanh nghiệp bảo hiểm Nếu khâu này được thực hiện tốt sẽgóp phần tuyên truyền quảng cáo cho công ty Kết quả bồi thường sẽ là cơ

sở để đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh bảo hiểm

Yêu cầu của bồi thường tổn thất vật chất xe cơ giới

- Trả đúng đối tượng bảo hiểm; đúng biển số, đối với người thiệt hạilớn phải kiểm tra cả số khung, số máy

- Rủi ro gây ra thiệt hại phải thuộc phạm vi bảo hiểm và ngày tai nạnphải xảy ra trong thời hạn hiệu lực bảo hiểm và xe phải đáp ứng được cácyêu cầu về đảo bảo an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, lái xe điều khiển

xe gây tai nạn phải có bằng lái hợp lệ

- Phải có đầy đủ các bằng chứng tổn thất và chi phí liên quan như:

+ Hoá đơn sửa chữa, biên bản nghiệm thu, phí cẩu kéo…

+ Các giấy tờ chứng minh đúng và hợp lý về các chi phí mà chủ

xe đã chi ra để giảm thiểu tổn thất

- Phải có hồ sơ pháp lý: Tuỳ theo mức độ tổn thất và tuỳ trường hợp

mà hồ sơ pháp lý đòi hỏi các giấy tờ khác nhau

Nguyên tắc bồi thường

Bảo hiểm vật chất xe cơ giới là một loại hình bảo hiểm tài sản do đókhi tiến hành bồi thường phải thực hiện theo các nguyên tắc nhất định

+ Trường hợp trong một vụ tai nạn cần phải giải quyết đồng thờinhiều loại hình bảo hiểm thì các loại hình này được giải quyết bồi thườngđộc lập nhau Loại hình nào có đủ hồ sơ theo quy định phải được xem xétngay

+ Trong mọi trường hợp, số tiền bồi thường không vượt quá mứctrách nhiệm bảo hiểm, số tiền bảo hiểm được ghi trên giấy chứng nhận bảohiểm, số tiền khiếu nại của nạn nhân hay số tiền chủ xe thực bồi thường theohoà giải dân sự, phán quyết của tào án

+ Trường hợp xe thay đổi mục đích sử dụng: Từ không kinh doanhsang kinh doanh vận tải khi chuyển quyền sở hữu Nếu chủ xe không đóngphí bảo hiểm bổ sung thì số tiền bồi thường sẽ được áp dụng theo tỉ lệ giữa

số phí bảo hiểm áp dụng cho xe không kinh doanh và số phí bảo hiểm ápdụng cho xe kinh doanh

+ Trong trường hợp có bảo hiểm trùng, nếu có tổn thất xẩy ra thì tổng

số tiền bồi thường từ các đơn bảo hiểm sẽ không vượt quá giá trị thiệt hạithực tế và được phân bổ theo nguyên tắc đóng góp dựa trên số tiền bảo hiểmcủa từng đơn bảo hiểm

+ Trường hợp tổn thất xảy ra do lỗi của bên thứ ba gây ra thì sau khibồi thường cho chủ xe công ty bảo hiểm sẽ áp dụng thế quyền đòi bên thứ batheo mức độ lỗi của họ

Quy trình bôì thường

Trước khi bảo hiểm cho chủ xe, công ty bảo hiểm phải tiến hành thựchiện các bước công việc sau đây:

Bước 1 : Kiểm tra hồ sơ khiều nại bồi thường

Trước khi bồi thường cho người được bảo hiểm, công ty bảo hiểm phảikiểm tra tính hợp lệ, hợp pháp của các giấy tờ cần thiết trong hồ sơ khiếu nạibồi thường, bộ hồ sơ này bao gồm các loại giấy tờ chủ yếu sau:

- Giấy yêu cầu bồi thường

- Bản sao các giấy tờ sau

+ Giấy chứng nhận bảo hiểm

+ Giấy đăng ký xe

+ Giấy phép lái xe

+ Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và môi trường

+ Giấy đăng ký kinh doanh đối với các loại xe tham gia vận tải hànhkhách hoặc hàng hoá

- Bản kết luận điều tra tai nạn của cơ quan công an

- Quyết định của toà án (nếu có)

- Các giấy tờ liên quan đến trách nhiệm của người thứ 3 (nếu có)

- Các chứng từ chứng minh thiệt hại vật chất của phương tiện, baogồm:

+ Biên bản giám định thiệt hại

+ Các hoá đơn, chứng từ liên quan đến việc sửa chữa phương tiện

Bước 2: Xác định cơ sở để tính toán thiệt hại

Việc bồi thường thiệt hại cho chiếc xe được bảo hiểm được dựa theocác cơ sở sau đây:

+ Thiệt hại thực tế và chi phí sửa chữa hợp lý mà các bên đó thoả thuậntrong khi giám định chi tiết để thống nhất các điều kiện sửa chữa cho xe bịtai nạn

+ Các khoản chi phí khác được chấp nhận bồi thường như chi phí đề

phòng hạn chế tổn thất, chi phí cẩu, kéo xe từ nơi bị tai nạn đến nơi sửa

chữa

+ Các hình thức tham gia bảo hiểm (tham gia bảo hiểm toàn bộ, bảo

hiểm bộ phận hoặc bảo hiểm dưới giá trị, các điều khoản bảo hiểm mở

rộng)

+ Các khoản đòi bồi thường từ người thứ 3

Bước 3: Trình tự và cách tính số tiền bồi thường

- Xác định giá trị thiệt hại thực tế thuộc trách nhiệm hợp đồng bảo

+

Các khoản chiphí được chấpnhận bồi thường

-Chi phí khôngthuộc trách nhiệmbảo hiểm

- Tính toán số tiền bồi thường

* Nếu chủ xe tham gia bảo hiểm toàn bộ (đóng giá trị thực tế) thì:

Số tiền bồi thường = giá trị thiệt hại thực tế

* Nếu chủ xe tham gia bảo hiểm bộ phận thì số tiền bồi thường được

căn cứ vào giá trị thiệt hại của bộ phận được bảo hiểm

* Nếu chủ xe tham gia bảo hiểm dưới giá trị thì số tiền bồi thường được

Bước 4: Tiến hành bảo hiểm

Việc bồi thường có thể áp dụng theo 3 cách thức sau đây:

- Bồi thường trên cơ sở chi phí sửa chữa, khắc phục lại xe

- Bồi thường trên cơ sở đánh giá thiệt hại

- Bồi thường toàn bộ sau đó thu hồi và xử lý xe

Việc lựa chọn cách thức giải quyết bồi thường căn cứ vào từng trườnghợp cụ thể trên thực tế, nhưng luôn phải đảm bảo thống nhất giữa doanhnghiệp bảo hiểm và chủ xe để lựa chọn phương án kinh tế nhất, có lợi nhấtcho cả hai bên.

1.5 Đánh giá hiệu quả giám định tổn thất và bồi thường

Giám định tổn thất và bồi thường là khâu rất quan trọng, nó ảnhhưởng trực tiếp đến uy tín, kết quả, hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệpbảo hiểm Chính vì vậy, “ nhanh chóng, kịp thời, chính xác, hợp pháp” làtiêu chuẩn mà bất kỳ doanh nghiệp bảo hiểm nào cũng mong muốn Đánhgiá kết quả và hiệu quả giám định tổn thất và bồi thường thường xuyên sẽgiúp doanh nghiệp bảo hiểm điều chỉnh hoạt động giám định và bồi thườngkịp thời sao cho đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của khách hàng

Thông thường khi phân tích và đánh giá, hiệu quả giám định tổn thất

và bồi thường người ta thường dựa trên các chỉ tiêu sau:

* Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả giám định tổn thất

- Tỷ lệ chi phí giám định/doanh thu

- Chi phí giám định bình quân

* Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả bồi thường

- Tỉ lệ giải quyết bồi thường = 100% x

số vụ khiếu nại đã được giảiquyết

Số vụ khiếu nại đòi giải quyếtbồi thường

- Tỉ lệ tồn đọng = 100% x

Số vụ khiều nại còn tồnđọng chưa giải quyết bồithường trong kỳ

Số vụ khiếu nại đòi giảiquyết bồi thường trongkỳ

- Số tiền bình quân mỗi vụ khiếu nại =

Tổng số tiền phải bồi thườngcho các vụ khiếu nại đã đượcgiải quyết trong kỳ

Tổng số vụ khiếu nại đã đượcgiải quyết bồi thường trong kỳ

-Tỉ lệ bồi thường trong

Tổng số tiền chi phí bồithường trong kỳ nhân Tổng doanh thu phí bảohiểm trong kỳ

Hiệu quả giám định tổn thất và bồi thường được thể hiện thông quagiám định đúng tổn thất thuộc trách nhiệm bảo hiểm, chi phí giám định bỏ raphải hợp lý và bồi thường nhanh chóng, chính xác so với thiệt hại thực tế.Tuy nhiên, hiện nay trục lợi bảo hiểm đang là hiện tượng rất phổ biến màdoanh nghiệp bảo hiểm nào cũng gặp phải Trục lợi bảo hiểm làm cho chiphí của doanh nghiệp bảo hiểm tăng lên khá lớn Nó xuất hiện trong tất cảcác loại hình bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ với nhiều hình thức khácnhau Do đó việc phát hiện và chống trục lợi bảo hiểm sẽ làm tăng hiệu quảcủa công tác giám định tổn thất và bồi thường Bảo hiểm vật chất xe cơ giới

là loại hình bảo hiểm tài sản nên trục lợi bảo hiểm thường xuất hiện dưới cáchình thức sau đây:

- Hợp lý hoá ngày tai nạn và hiệu lực bảo hiểm

Chủ xe hoặc lái xe khi khai báo sẽ khai lên hoặc tăng ngày tai nạnthực tế xảy ra để ngày tai nạn nằm trong thời hạn hiệu lực của hợp đồng bảohiểm

- Lập hồ sơ khiếu kại nhiều lần

Trường hợp này xảy ra khi khách hàng mua bảo hiểm trùng và khi tổnthất xảy ra, bên mua bảo hiểm khiếu nại tới các doanh nghiệp bảo hiểm đểđòi bồi thường, hoặc là khi tai nạn có liên quan đến bên thứ ba, chủ xe đãnhận tiền bồi thường từ bên thứ ba nhưng vẫn khiếu nại bồi thường tổn thấtđến doanh nghiệp bảo hiểm

- Thay đổi tình tiết vụ tai án: thay đổi biển số xe có tham gia bảo hiểmvào xe không tham gia bảo hiểm bị tai nạn, chủ xe hoặc lái xe đưa xe đếnnơi khác để lập biên bản

- Khai tăng số tiền tổn thất

- Cố ý gây tai nạn hoặc tăng mức độ tổn thất

Sở dĩ, xảy ra các trường hợp trục lợi bảo hiểm là do:

+ Pháp luật Việt Nam còn có những kẽ hở, những quy định về trục lợibảo hiểm còn thiếu tính răn đe, có sự tiếp tay của cán bộ nhà nước

+ Do xe cơ giới có địa bàn hoạt động rộng nên những vụ tổn thất ởnơi xa, ít dân cư thì việc thay đổi hiện trường là khá dễ dàng

+ Do quản lý còn lỏng lẻo khiến chủ xe có thể khiếu nại, gian lậnbằng cách bảo hiểm sau tai nạn

+ Khâu giám định, bồi thường của doanh nghiệp bảo hiểm chưa thựchiện tốt, trình độ của cán bộ giám định còn hạn chế, pháp luật chưa nghiêm

+ Nhận thức của người dân về bảo hiểm tăng lên khiến nhu cầu về bảohiểm tăng nhưng họ lại biết cách lợi dụng kẽ hở để trục lợi bảo hiểm Một sốngười hiểu biết về bảo hiểm còn ít nên làm nhân chứng nói sai sự thật giúpngười tham gia bảo hiểm được nhận tiền bồi thường.

Chương 2 THỰC TRẠNG GIÁM ĐỊNH TỔN THẤT VÀ BỒI THƯỜNG TỔN THẤT TRONG BẢO HIỂM VẬT CHẤT XE CƠ GIỚI TẠI CÔNG TY

BẢO MINH THĂNG LONG 2.1 Một vài nét về công ty Bảo Minh Thăng Long

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Bảo Minh Thăng Long

Công ty bảo hiểm Thành Phố Hồ Chí Minh (gọi tắt là Bảo Minh) tiềnthân là chi nhánh Thành Phố Hồ Chí Minh của Công ty bảo hiểm Việt Nam,được thành lập theo quyết định số 1164/TC/QĐ/TCCB ngày 28/11/1994 của

Bộ Tài Chính và được cấp giấy đủ tiêu chuẩn và điều kiện kinh doanh số 04/

TC ngày 20/12/1994 của Bộ Tài Chính Giai đoạn 1994–2004 Bảo Minh làdoanh nghiệp 100% vốn nhà nước, trực thuộc Bộ Tài Chính hoạt động theo

mô hình 2 cấp: Cấp Công ty và chi nhánh Cùng với quá trình hội nhập khuvực hoá, toàn cầu hoá thì Bảo Minh là doanh nghiệp nhà nước đầu tiên đãtiến hành cổ phần hoá thành công và Công ty bảo hiểm Thành Phố Hồ ChíMinh đã được chuyển đổi thành Tổng Công ty Cổ phần Bảo Minh từ ngày01/10/2004 theo giấy phép thành lập số 27GK/KDBH do Bộ Tài Chính cấp

Công ty Bảo Minh Thăng Long là thành viên của Công ty Cổ phầnBảo Minh Bảo Minh Thăng Long được thành lập ngày 05/05/2006 theoquyết định số 27/GPĐC/KDBH ngày 05/05/2006 của Bộ Trưởng Bộ TàiChính trên cơ sở chia tách bộ máy (phòng trực thuộc, con người, kinhdoanh) từ Bảo Minh Hà Nội

Tên giao dịch quốc tế: BAOMINH THANGLONG

Bảo Minh Thăng Long được Tổng Công ty giao nhiệm vụ kinh doanhcác nghiệp vụ bảo hiểm, đầu tư vốn và các nghiệp vụ liên quan đến bảo hiểmtheo đúng Pháp luật hiện hành và phân cấp của Tổng Công ty Cổ phần BảoMinh

Bảo Minh Thăng Long chịu sự quản lý của Tổng Công ty với tư cách

là chủ sở hữu, tài sản của Bảo Minh Thăng Long do Tổng Công ty giao, cócon dấu riêng, được mở tài khoản bằng tiền Việt Nam và ngoại tệ tại cácNgân hàng trong nước

Là một Công ty thành viên của Tổng Công ty Cổ phần Bảo Minh, BảoMinh Thăng Long hoạt động theo đúng tiêu chí Tổng Công ty đã đề ra vớiđịnh hướng hoạt động như sau:

Mục tiêu tổng quát: “ Xây dựng và phát triển Bảo Minh thành mộtTổng Công ty bảo hiểm hàng đầu Việt Nam hoạt động đa ngành trong lĩnhvực dịch vụ Tài Chính”

Tôn chỉ hành động: “ Sự an toàn và hạnh phúc và thành đạt của kháchhàng và xã hội là mục tiêu của chúng tôi”.

Phương châm hoạt động: BẢO MINH-TẬN TÌNH PHỤC VỤ

2.1.2 Cơ cấu tổ chức bộ máy hoạt động của Bảo Minh Thăng Long

Khi chia tách, bộ máy tổ chức của Bảo Minh Thăng Long gặp rấtnhiều khó khăn: Thiếu phòng tổng hợp, phòng tài sản kỹ thuật, phòng bảohiểm con người, xe cơ giới và phòng khai thác trên địa bàn huyện Đông Anh

và Từ Liêm

Trong một thời gian ngắn, Công ty đã cùng một lúc đã đẩy mạnhnhiều hoạt động: Tuyển dụng bổ sung cán bộ, xây dựng bộ máy tổ chức (đếnnay bộ máy của Công ty đã hoàn thiện các phòng quản lý và các phòng khaithác bảo hiểm phủ kín địa bàn Tổng Công ty giao); ổn định văn phòng làmviệc trụ sở chính song song với việc hoạt động kinh doanh

Tổ chức bộ máy của Bảo Minh Thăng Long bao gồm: Giám đốc, PhóGiám đốc, các phòng quản lý và nghiệp vụ, các phòng khai thác khu vực

+ Ban Giám đốc Công ty gồm có: Giám đốc và Phó Giám đốc

+ Các phòng nghiệp vụ: Phòng tổng hợp, phòng kế toán – thống kê + Các phòng nghiệp vụ: Phòng bảo hiểm xe cơ giới, phòng bảo hiểmcon người, phòng bảo hiểm tài sản và kỹ thuật, phòng bảo hiểm Hàng Hải,phòng bồi thường

+ Các phòng khai thác có 9 phòng: Phòng khai thác bảo hiểm số 20,phòng khai thác bảo hiểm số 21, phòng khai thác bảo hiểm số 22, phòngkhai thác bảo hiểm số 24, phòng khai thác bảo hiểm số 25, phòng khai thácbảo hiểm số 26, phòng khai thác bảo hiểm số 27, phòng khai thác bảo hiểm

số 28, phòng khai thác bảo hiểm số 29

Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức bộ máy hoạt động của

Trong quá trình hoạt dộng kinh doanh bảo hiểm với một cơ cấu tổ chức

bộ máy chặt chẽ, gon nhẹ, linh hoạt, làm việc đạt hiệu quả cao, ngoài việc

khai thác tăng khách hàng, liên kết với các Công ty bảo hiểm trong nước,

Bảo Minh Thăng Long còn không ngừng củng cố và mở rộng quan hệ hợp

tác với các tổ chức, các Công ty bảo hiểm và tái bảo hiểm trên thế giới

2.1.3 Các sản phẩm BH triển khai tại Bảo Minh Thăng Long

Hiện nay, Bảo Minh Thăng Long đang triển khai các nghiệp vụ chủ yếu sau:

Bảo hiểm con người

Bảo Minh hiện có nhiều nghiệp vụ bảo hiểm con người phù hợp cho mọi đối

tượng khách hàng có nhu cầu được bảo hiểm như:

 Bảo hiểm chăm sóc sưc khoẻ và bảo hiểm chăm sóc sức khoẻ qua môi

giới

 Các loại hình bảo hiểm con người khác

Bảo hiểm xe cơ giới

kê

Phòng

BH Hàng Hải

Phòng

BH Tài sản và

kỹ thuật

Phòng

BH Hàng Hải

Phòng

BH Con người

Phòng

BH xe

cơ giới

Phòng Bồi thường

Các phòng khai thác khu vực

 Bảo hiểm vật chất xe (thân xe) ôtô

 Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe ô tô đối với người thứ ba

 Bảo hiểm tai nạn, lái phụ xe và người ngồ trên xe

 Bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe đối với hàng hoá chở trên xe

 Bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe mô tô đối với ngườithứ ba

 Bảo hiểm tai nạn người ngồi trên xe mô tô

Bảo hiểm tài sản

 Bảo hiểm cháy nổ bắt buộc

 Bảo hiểm hoả hoạn nhà tư nhân

 Bảo hiểm mọi rủi ro tài sản

 Bảo hiểm mọi rủi ro xây dựng lắp đặt

Bảo hiểm hàng hải

 Bảo hiểm hàng hoá

 Bảo hiểm tàu sông tàu cá

2.1.4 Kết quả hoạt động kinh doanh của Bảo Minh Thăng Long trong những năm gần đây

Trong 3 năm 2006-2008, kinh tế và đời sống xã hội của thủ đô Hà Nộinói riêng và cả nước nói chung tiếp tục phát triển ở mức cao Các hoạt độngkinh tế và đầu tư ngày càng gia tăng làm thúc đẩy nhu cầu tham gia bảohiểm nhưng tình trạng cạnh tranh trên địa bàn Hà Nội ngày càng gay gắt, chiphí để khai thác dịch vụ được các Công ty bảo hiểm đẩy lên cao Các Công

ty đều tập trung chính sách nhằm giành được chỗ đứng trên thị trường, cùngvới sự có mặt của một số Công ty bảo hiểm mới như: Công ty Cổ phần bảohiểm toàn cầu, Công ty bảo hiểm Ngân hàng đầu tư và phát triển, Công tybảo hiểm Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Điều này đồng

nghĩa với việc chia sẻ lại thị trường, đặc biệt là các đối tượng khách hàngtrong ngành và các cổ đông.

Bảo Minh Thăng Long được thành lập ngày 05/05/2006 trên cơ sởchia tách từ Bảo Minh Hà Nội, ngày 01/07/2006 thực hiện chốt và bàn giao

số liệu từ Bảo Minh Hà Nội Hoạt động 6 tháng cuối năm thì 3 tháng đầuBảo Minh Thăng Long phải sử dụng chung trụ sở với Bảo Minh Hà Nội, từngày 01/10/2006 mới có trụ sở hoạt động độc lập

Bước đầu hoạt động độc lập và trong điều kiện thị trường cạnh tranhgay gắt nên Bảo Minh Thăng Long gặp rất nhiều khó khăn: Bộ máy thiếuhụt, con người được chuyển giao thì đa số là những người chưa có kinhnghiệm Được sự quan tâm chỉ đạo giúp đỡ sát sao của ban điều hành và củacác ban nghiệp vụ Tổng Công ty cùng với sự cố gắng nỗ lực, tinh thần tráchnhiệm của các cán bộ nhân viên trong Công ty, Bảo Minh Thăng Long đãhoạt động rất hiệu quả và đã đạt được kết quả khá cao so với các Công tykhác mới đi vào hoạt động như sau:

Bảng 2.1: Tỉnh hình doanh thu của Bảo Minh Thăng Long theo các

3 Nghiệp vụ BH xe cơ giới 12.576 20.687 25.321 164 123

4 Nghiệp vụ BH tài sản và

kỹ thuật

6.201 10.162 8.187 164 80

(Nguồn : Báo cáo tổng kết của Bảo Minh Thăng Long)

Nhìn vào bảng số liệu có thể thấy doanh thu của Bảo Minh ThăngLong đều tănhg trưởng qua các năm tính đến thời điểm hết 31/12/2006doanh thu thực hiện của Bảo Minh Thăng Long đạt 38 tỷ 567 triệu đồng, đạt103% kế hoạch kinh doanh Tổng Công ty giao

Đến hết ngày 31/12/2007, doanh thu thực hiện của Bảo Minh ThăngLong đạt 57 tỷ 455 triệu đồng, đạt 117.5% kế hoạch kinh doanh Tổng Công

ty giao, tăng trưởng 148 % so với doanh thu thực hiện năm 2006 Đánh giákết quả doanh thu các nhóm nghiệp vụ công ty triển khai không nhiều nhưngcũng đã đạt được kết quả tăng trưởng đáng khích lệ

Tính đến cuối tháng 12/2008 doanh thu thực hiện của Bảo MinhThăng Long đạt 79 tỷ 127 triệu đồng đạt 117 % kế hoạch của năm 2008 doTổng Công ty giao, tăng trưởng 38% so với doanh thu năm 2007 Theonhóm nghiệp vụ, ¾ nhóm nghiệp vụ bảo hiểm Hàng Hải đã có mức tăngtrưởng rất cao tăng 90% - với số tuyệt đối tăng hơn 17 tỷ đồng so với năm

2007 Nhóm nghiệp vụ bảo hiểm con người đạt kết quả đáng khích lệ, doanhthu tăng trưởng 25 %, tăng hơn 1,9 tỷ đồng so với năm 2007 Doanh thunhóm nghiệp vụ bảo hiểm xe cơ giới tăng trưởng 23% tăng 4,5 tỷ đồng sovới năm 2007

2.2 Thực trạng giám định tổn thất và bồi thường trong bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại Bảo Minh Thăng Long

2.2.1 Vai trò của nghiệp vụ bảo hiểm vật chất xe cơ giới tại Bảo Minh