Nghiên cứu ảnh hưởng tới môi trường do sự cố tràn dầu khu vực kho cảng Hải Hà – tỉnh Quảng Ninh

TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Dự án “ Xây dựng hệ thống kho cảng tổng hợp, container và hệ thống kho cảng hàng lỏng tại khu công nghiệp cảng biển Hải Hà, huyện Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh. Hệ thống cảng lỏng trực tiếp cung cấp nhu cầu nhiên liệu cho các nhà máy, xí nghiệp trong KCN cảng biển Hải Hà, khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái, khu vực kinh tế Bắc Bộ, nhu cầu của việc tái xuất xăng dầu sang các tỉnh biên giới phía Nam Trung Quốc Tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây nên sự cố tràn dầu (SCTD). Dầu từ tàu nạn loang ra nước biển, gây tác động tới môi trường nước và hệ sinh thái

Nghiên cứu ảnh hưởng tới môi trường

do sự cố tràn dầu khu vực kho cảng Hải Hà – tỉnh Quảng Ninh

Sinh viên

DƯƠNG THỊ HOA Ngành: Địa kỹ thuật- Địa môi trường

NỘI DUNG

 ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ- XÃ HỘI

 LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

 TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG DO SỰ CỐ TRÀN DẦU VÀ GIẢI PHÁP ỨNG PHÓ

 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

 TÀI LIỆU THAM KHẢO

MỞ ĐẦU

 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

• Dự án “ Xây dựng hệ thống kho cảng tổng hợp, container và hệ thống kho cảng hàng lỏng tại khu công nghiệp cảng biển Hải Hà, huyện Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh

• Hệ thống cảng lỏng trực tiếp cung cấp nhu cầu nhiên liệu cho các nhà máy, xí nghiệp trong KCN cảng biển Hải Hà, khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái, khu vực kinh tế Bắc Bộ, nhu cầu của việc tái xuất xăng dầu sang các tỉnh biên giới phía Nam Trung Quốc

Tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây nên sự cố tràn dầu (SCTD) Dầu từ tàu nạn loang ra nước biển, gây tác động tới môi trường nước và hệ sinh thái

 MỤC TIÊU CỦA KHÓA LUẬN

Đưa ra các kịch bản tràn dầu

Tìm hiểu sự cố tràn dầu, tác động của nó tới môi trường

Đề xuất mội số giải pháp phòng ngừa và ứng phó với sự cố

ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN KINH TẾ- XÃ HỘIĐẶC ĐIỂM ĐỊA LÝ, TỰ NHIÊN

 Vị trí địa lý

Bản đồ tỉnh Quảng Ninh

 Địa hình, địa mạo

 Huyện Hải Hà nằm giáp biển, địa hình đa dạng bao gồm các vùng núi cao phân bố phía Bắc của huyện, vùng gò đồi trung du ven biển

 Địa hình có hướng dốc dần từ Bắc xuống Nam, từ Tây sang Đông và

bị phân chia mạnh mẽ bởi nhiều sông suối nhỏ

 Địa chất

 Cấu trúc địa chất khá phức tạp, gồm 11 lớp Các lớp diễn biến và phân bố không theo quy luật

 Phần trên gặp các lớp đất yếu có nguồn gốc trầm tích ven biển tuổi

Đệ Tứ Phía dưới có nguồn gốc phong hóa, khả năng chịu tải cao

 Khí hậu

Khí hậu nhiệt đới gió mùa, vừa chịu ảnh hưởng của núi cao, vừa mang tính chất biển

 Nhiệt độ trung bình từ 20-23OC, cao nhất là 38OC

 Độ ẩm không khí cao, trung bình năm đạt gần 83%, phân bố khá đều

 Mưa: Tổng lượng mưa hàng năm là 2.200mm/năm

 Chế độ gió: Chịu sự chi phối của gió mùa.

 Bão: Trung bình năm, tỉnh Quảng Ninh chịu ảnh hưởng 7-10 cơn bão

 Thủy hải văn

Có 3 con sông lớn: Sông Hà Cối, sông Tài Chi, Sông Tấn Mài, ngắn dốc thường gây lũ lớn vào mùa mưa

• Mực nước: Vịnh lớn nhưng kín lại có nhiều lớp đảo che chắn nên

điều kiện sóng gió không lớn

Chế độ thủy triều là nhật triều điển hình, biên độ 3-4m Điểm riêng

biệt: hiện tượng sinh con nước và thủy triều lên cao nhất vào các buổi chiều mùa Hạ, sáng các tháng mùa Đông

• Sóng: Chịu ảnh hưởng sóng Đông Nam, Nam và một phần hướng

sóng Đông Khúc xạ qua cửa Đại với chiều cao sóng giảm rõ rệt so với sóng ngoài khơi

• Vận tốc chảy không lớn

ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ- XÃ HỘI

 Giao thông:

Hải Hà có cửa khẩu Bắc Phong giao lưu hàng hóa với Trung Quốc ở phía Bắc, phía Nam có các cửa sông rộng,các bến Ghềnh Võ, Hà Cối, giao lưu đường thủy thuận lợi Quốc lộ 18A là huyết mạch tạo thế phát triển cho Hải Hà

 Kinh tế:

• Dân sống bằng nghề nông-lâm- ngư nghiệp

• Nuôi trông thủy hải sản mang lại nguồn lợi kinh tế cao

• Đặc khu kinh tế cảng nằm chủ yếu 2 xã Quảng Điền, Quảng Phong

 Dân cư: Dân tộc chủ yếu là dân tộc Kinh ngoài ra có dân tộc Tày, Sán, Dao, Dìu, Nùng…

Phương pháp nghiên cứu

a Phương pháp kế thừa, tổng hợp tài liệu

Đây là phương pháp dựa trên các tài liệu có sẵn hoặc số liệu thống kê của địa phương về vấn đề liên quan đến nội dung nghiên cứu

b Khảo sát thực địa

c Phương pháo mô hình hóa

Sử dụng bộ phần mềm MIKE 21 để xây dựng mô hình đánh giá nguy cơ

ô nhiễm môi trường theo các kịch bản

 Mike 21 FM HD mô đun tính toán thủy lực cơ bản của toàn bộ

hệ thống MIKE, cung cấp các tính toán thủy lực cho các môđun khác

 MIKE 21 PA/SA là mô hình dùng để dự báo các quá trình biến

đổi hóa học và di chuyển dầu sau khi bị tràn ra ngoài biển

• Mô hình sử dụng phương pháp rời rạc gói Lagranngian chạy riêng với mô

hình thủy động lực

• Mô hình mô tả tổng lượng dầu tràn như môt tổ hợp của các lượng nhỏ

dầu được đặc trưng bởi hệ thống cá phần tử dầu( được định nghĩa bằng các tham số và hằng số đặc trưng cho từng loại dầu)

Tràn dầu ở bãi biển Quy Nhơn, Bình Định

Váng dầu loang Khu kinh tế Dung Quất

2007 Tàu chở dầu Volgoneft-139

bị bão đánh gây tràn dầu biển Đen và biển Azov

Tràn dầu từ tai nạn IXTOC-I

Năm 1979

Đối tượng dầu nghiên cứu trong các kịch bản : dầu Diesel (DO)

DTM do sự cố tràn dầu khi có lượng dầu tràn giả định 500 tấn trong 5 trường hợp:

Sau 24 giờ

 Sau 48h: dầu từ đất liền lan ra khắp phía bắc đảo Cái Chiên, qua

eo nối giữa đảo Vĩnh Thực với đảo Cái Chiên và qua Cửa Tiểu Một phần lan ra cả đảo Thoi Xanh

KỊCH BẢN 2

Kịch bản 2: Điều kiện gió Đông Bắc thịnh hành

• Thông số khí tượng:

• Vận tốc gió: 3,0m/s( tốc độ gió TB theo hướng Đông Bắc)

• Hướng gió: 450 hướng Đông Bắc

• Nhiệt độ nước trên mặt biển: 24-26 0

• Độ mặn: 27%

Sau 24 giờ

Sau 48 giờ

Nhận xét:

 Sau 24h: dầu qua eo nối giữa đảo Cái Chiên và đảo Vĩnh Thực

 Sau 36h: dầu dạt vào đất liền và phía Bắc dảo Cái Chiên

 Sau 48h: dầu trong vùng đất liền và phía bắc đảo Cái Chiên

Một phần lan ra ngoài biển, cách đảo Thoi Xanh khoảng 5km

về phía Nam

KỊCH BẢN 3

Kịch bản 3: Điều kiện gió Đông thịnh hành

• Thông số khí tượng:

• Vận tốc gió: 2,55m/s( tốc độ gió TB theo hướng Đông)

• Hướng gió: 900 Đông

• Nhiệt độ nước trên mặt biển: 25-270C

• Độ mặn: 28%

• Nhiệt độ không khí: 24-26 0C

Sau 24 giờ

Sau 48 giờ

Nhận xét:

 Sau 24h: vệt dầu qua eo nối giữa đảo Cái Chiên và đảo Vĩnh Thực

 Sau 36h: dầu trôi về đất liền xã Quảng Phong

 Sau 48h: dầu chảy qua eo nối hai đảo Cái Chiên- Vĩnh Thực,

loang về phía bắc đảo Cái Chiên và một phần trôi ra đảo Thoi

Xanh

KỊCH BẢN 4

Kịch bản 4: Điều kiện gió Đông Nam thịnh hành

• Thông số khí tượng:

• Vận tốc gió: 2,91m/s( tốc độ gió TB theo hướng Đông)

• Hướng gió: 1350 Đông Nam

• Nhiệt độ nước trên mặt biển: 25-270C

• Độ mặn: 29%

• Nhiệt độ không khí: 26-28 0C

Sau 24 giờ

Sau 36 giờ

Sau 48 giờ

• Nhận xét:

Sau 24h-48h, dầu chỉ lanh quanh nơi xảy ra sự cố

KỊCH BẢN 5

Kịch bản 5: Điều kiện gió Nam thịnh hành

• Thông số khí tượng:

• Vận tốc gió: 3,05m/s( tốc độ gió TB theo hướng Nam)

• Nhiệt độ nước trên mặt biển: 25-270C

• Độ mặn: 29%

• Nhiệt độ không khí: 26-28 0C

Sau 24 giờ

Sau 36 giờ

Sau 48 giờ

Nhận xét:

• Sau 24h-48h, dầu chỉ lanh quanh nơi xảy ra sự cố

• Đánh giá mức độ độc hại sinh thái

Dầu tràn từ tàu nạn đưa vào nguồn nước sẽ gây tác động tiêu cự đến chất lượng môi trường nước và ảnh hưởng đến hệ sinh thái

Nguồn: CONCAWE, 1992

Mức độ tác hại sinh thái do xăng dầu

 TÁC ĐỘNG DO SỰ CỐ TRÀN DẦU TỚI MÔI TRƯỜNG

Loài Loại dầu Nồng độ gây chết LC 50

(mg/L)

Ấu trùng và trứng Dầu thô 0,1÷ 100

Cua có lông Dầu thô 100÷40.000

Cua tầng đáy Dầu thô 56

Sò hến Dầu thô 1.000÷100.000

Cá có vây Hydrocacbon hòa tan 5÷50

Ấu trùng và trứng Hydrocacbon hòa tan 0,1÷1

Cua có long Hydrocacbon hòa tan 1÷10

Thân mềm Hydrocacbon hòa tan 1÷100

Sò hến Hydrocacbon hòa tan 5÷50

Cua tầng đáy Hydrocacbon hòa tan 1÷10

Các loài không xương sống khác Hydrocacbon hòa tan 1÷10

Nguồn: Cradock,1997; Moor & Dwyer, 1974

Nồng độ gây chết LC50 của dầu thô và các hydrocacbon hòa tan ở 96h

• Tác động tới môi trường

 Sự cố tràn dầu có nhiều tác động đến thành phần môi trường, nhất

là ảnh hưởng đến môi trường nước, sinh vật thủy sinh, sức khỏe và giao thông

 Ảnh hưởng mang tính chất lâu dài đến cảnh quan bờ biển du lịch và vùng nuôi trồng thủy hải sản

• ỨNG PHÓ VỚI SỰ CỐ TRÀN DẦU

 Kế hoạch ứng cứu sự cố dầu tràn

 Chiến lược tổng thể

• Nguyên tắc chính: loại bỏ dầu ra khỏi môi trường bằng

phương pháp cơ học càng sớm , càng gần nguồn thải càng tốt

• Quan trắc dự đoán hướng lan truyền tiếp theo của vệt dầu, dựa trên các số liệu báo cáo về hướng gió, dòng chảy

• Sử dụng các dữ liệu về quá trình lan truyển và chuyển hóa của dầu kết hợp với bản đồ sinh thái nhạy cảm để quyết định chiến lược ứng cứu hiệu quả nhất

 Chiến lược ứng phó sự cố trên bờ

• Chiến lược áp dụng cho cả hai trường hợp dầu tràn từ ngoài biển rồi trôi dạt vào sông và dầu tràn ở bờ sông, rạch trong đất liền

• Tổ chức ứng cứu sẽ phối hợp với chính quyền địa phương để báo động cho các ngư, nông dân và các cơ quan du lịch

• Trường hợp dầu tràn có thể huy động thuyền bè tại chỗ thực hiện công tác thu gom thủ công.

• Thiết bị và phương pháp ứng phó tràn dầu

• Sơ đồ chiến lược ứng cứu sự cố tràn dầu sẽ áp dụng ở Cảng biển Hải Hà

Thiết bị và phương pháp ứng phó tràn dầu

nhiễm dầu

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

• Nếu sự cố tràn dầu xảy ra trong

Điều kiện lặng gió, gió Đông Bắc và Đông

Vệt dầu loang có xu thế loang rộng ra

ngoài khơi và các ven biển vùng lân cận

Điều kiện gió Đông Nam và Nam

Vệt dầu không phát tán rộng mà chỉ ảnh

hưởng trực tiếp ớ khu vực kho cảng

Cần thực hiện công tác cả ở vùng biển

lân cận

Cần thực hiện công tác cả ở vùng biển

lân cận

Cần thực hiện công tác quây phao và ứng phó ở ven biển

và gần khu cảng

Cần thực hiện công tác quây phao và ứng phó ở ven biển

và gần khu cảng

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Nhận xét khóa luận

• Ưu điểm: bố cục rõ ràng

• Nhược điểm:

 Ít hình ảnh

 Thiếu nguồn tài liệu

 Chỉ mang tính chất suy đoán, ngoài nguyên nhân do

gió có thể còn các nguyên nhân khác: thủy triều, tốc

độ gió, vận tốc chảy, sóng vỗ…