Mục tiêu của đề tài...2 Tiến hành điều tra nghiên cứu thực trạng tiêu thụ hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc tại thị trường Việt Nam...2 Kiểm tra chất lượng, giá cả, khối lượng nhập khẩu
Trang 1KHOA: TIẾNG TRUNG
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
ĐỀ TÀI:
NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG HÀNG NHẬP KHẨU
TỪ TRUNG QUỐC SANG VIỆT NAM
TRONG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY
Giáo viên hướng dẫn : Nguyễn Thị Ngọc Quyên Sinh viên : Nguyễn Bá Nam
Lớp : CĐTT1K4
Mã số ID : 0910700021 Khóa học : 2009 - 2012
Bắc Ninh, tháng 02 năm 2012
Trang 2sang Việt Nam trong những năm gần đây.
Tôi xin cam kết đây là báo cáo do tôi tự thực hiện, không sao chépcopy của người khác .Danh mục những tài liệu tham khảo phục vụ cho việchoàn thành nội dung và hình thức được ghi rõ cuối văn bản
Kính mong nhà trường và các ban liên quan tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôihoàn thành nhiệm vụ của mình
Người cam kết Sinh viên (Ký và ghi rõ họ tên)
Trang 3Trường Cao Đẳng Ngoại Ngữ - Công Nghệ Việt Nhật Các thầy, cô đã tạođiều kiện cho tôi được học tại trường và có cơ hội để học hỏi thêm nhiềuđiều bổ ích, tiếp thu nhiều điều mới lạ trong cuộc sống.
Tôi xin được cảm ơn các cô giáo đang giảng dạy trong khoa Tiếng Trung.Các cô đã hết sức quan tâm và nhiệt tình giảng dạy, tạo điều kiện cho tôi cóđược những giờ lên lớp bổ ích, nhiều bài học hay, những kiến thức làm nềntảng để khi ra trường với những kiến thức đó giúp tôi không bỡ ngỡ trongcông việc của mình sau này
Xin được gửi lời cảm ơn chân thành tới cô Nguyễn Thị Ngọc Quyên - là côgiáo trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt thời gian học và trong thời gian làmbáo cáo này Những kiến thức và những bài giảng cũng như sự hướng dẫnnhiệt tình của cô đã giúp đỡ tôi có thể hoàn thành tốt báo cáo tốt nghiệp củamình
Do đây là lần đầu tiên làm báo cáo nên không thể tránh khỏi những sai sót.Rất mong nhận được sự góp ý nhiệt tình của quý thầy cô và các bạn
Tôi xin chân thành cảm ơn
Sinh viên thực hiện
Nguyễn Bá Nam
MỤC LỤC PHẦN MỘT: PHẦN MỞ ĐẦU 1 2.1 Đối tượng nghiên cứu 1
Trang 4gần đây 1 2.2 Phạm vi nghiên cứu 1 Thực trạng hàng nhập khẩu từ Trung Quốc sang Việt Nam trong
những năm gần đây 1 Không gian: Thị trường hàng hóa Việt Nam 1 Thời gian: Trong 7 năm: Từ năm 2005 – 2012 1
Đề tài chỉ giới hạn nghiên cứu một số vấn đề liên quan đến thực trạng hàng nhập khẩu từ Trung Quốc sang Việt Nam trong những năm gần đây 1 3.1 Mục đích của đề tài 1 Nhằm tìm hiểu thực trạng hàng nhập khẩu từ Trung Quốc sang Việt Nam trong những năm gần đây Chỉ ra những mặt tích cực và tiêu cực trong việc nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc sang Việt Nam, đồng thời đưa ra những giải pháp khắc phục 2 3.2 Mục tiêu của đề tài 2 Tiến hành điều tra nghiên cứu thực trạng tiêu thụ hàng hóa nhập khẩu
từ Trung Quốc tại thị trường Việt Nam 2 Kiểm tra chất lượng, giá cả, khối lượng nhập khẩu và khối lượng tiêu thụ hàng hóa nhâp khẩu từ Trung Quốc Chỉ ra những mặt tích cực đồng thời cũng đưa ra những vấn đề tiêu cực còn tồn tại cũng như những nhân tố ảnh hưởng đến thực trạng nhập khẩu hàng hóa từ
Trung Quốc sang thị trường nước ta 2 4.1 Phương pháp thống kê và xử lý số liệu 2 Thu thập, tổng hợp, trình bày, số liệu, tính toán các đặc trưng của đối tượng nghiên cứu nhằm phục vụ cho quá trình phân tích, dự đoán và ra quyết định 2 4.2 Phương pháp quan sát 2 Thu thập và ghi nhận thông tin cá biệt liên quan đến đối tượng nghiên
Trang 5CHƯƠNG V: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ VÀ ĐỀ XUẤT 4
PHẦN HAI: NỘI DUNG ĐỀ TÀI 5
CHƯƠNG II: TỔNG QUAN VỀ THỰC TRẠNG HÀNG NHẬP KHẨU TỪ TRUNG QUỐC SANG VIỆT NAM 5
TRONG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY 5
THỰC TRẠNG HÀNG NHẬP KHẨU TỪ TRUNG QUỐC SANG VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY 14
Tuy nhiên hiện nay, hàng Trung Quốc đang mất lợi thế giá rẻ 21
Đồ chơi trẻ em từ Trung Quốc nhập khẩu lên đến hàng triệu USD 26
Nhiều mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc sẽ tăng giá: 35
CHƯƠNG V: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ VÀ ĐỀ XUẤT 44
Trang 6này, tôi đã chọn đề tài: “Nghiên cứu thực trạng hàng nhập khẩu từ
Trung Quốc sang Việt Nam trong những năm gần đây”.
2 Giới hạn của đề tài
2.1 Đối tượng nghiên cứu
Hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc sang Việt Nam trong những năm gầnđây
2.2 Phạm vi nghiên cứu
Thực trạng hàng nhập khẩu từ Trung Quốc sang Việt Nam trong những nămgần đây
Không gian: Thị trường hàng hóa Việt Nam
Thời gian: Trong 7 năm: Từ năm 2005 – 2012
Đề tài chỉ giới hạn nghiên cứu một số vấn đề liên quan đến thực trạng hàng
Trang 7Nhằm tìm hiểu thực trạng hàng nhập khẩu từ Trung Quốc sang Việt Namtrong những năm gần đây Chỉ ra những mặt tích cực và tiêu cực trong việcnhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc sang Việt Nam, đồng thời đưa ra nhữnggiải pháp khắc phục.
3.2 Mục tiêu của đề tài.
Tiến hành điều tra nghiên cứu thực trạng tiêu thụ hàng hóa nhập khẩu từTrung Quốc tại thị trường Việt Nam
Kiểm tra chất lượng, giá cả, khối lượng nhập khẩu và khối lượng tiêu thụhàng hóa nhâp khẩu từ Trung Quốc Chỉ ra những mặt tích cực đồng thờicũng đưa ra những vấn đề tiêu cực còn tồn tại cũng như những nhân tố ảnhhưởng đến thực trạng nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc sang thị trườngnước ta
4 Phương pháp nghiên cứu
4.1 Phương pháp thống kê và xử lý số liệu
Thu thập, tổng hợp, trình bày, số liệu, tính toán các đặc trưng của đối tượngnghiên cứu nhằm phục vụ cho quá trình phân tích, dự đoán và ra quyết định
4.2 Phương pháp quan sát
Thu thập và ghi nhận thông tin cá biệt liên quan đến đối tượng nghiên cứu
4.3 Phương pháp điều tra
Quan sát và điều tra thực tế để lấy thông tin, số liệu cụ thể cho đề tài nghiêncứu
2 Giới hạn của đề tài
3 Mục đích và mục tiêu của đề tài
Trang 85 Tóm tắt nghiên cứu
6 Thời gian nghiên cứu
PHẦN HAI: PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG II: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1 Giải thích các khài niệm
CHƯƠNG III: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1 Sơ lược về phương pháp nghiên cứu
2 Cách thức tiến hành nghiên cứu
3 Phân tích và đánh giá kết quả nghiên cứu
CHƯƠNG IV: THỰC TRẠNG HÀNG NHẬP KHẨU TỪ TRUNG QUỐCSANG VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY
1 Đánh giá chung về thực trạng
1.1 Chất lượng hàng nhập khẩu từ Trung Quốc sang Việt Nam
1.2 Giá cả hàng hóa Trung Quốc tại thị trường Việt nam
1.3 Khối lượng nhập khẩu hàng Trung Quốc vào Việt Nam
1.4 Khối lượng tiêu thụ hàng hóa Trung Quốc tại thị trường Việt Nam
1.5 Đánh giá mặt tích cực
Trang 9Tài liệu tham khảo
6 Thời gian nghiên cứu: Bắt đầu từ ngày 9/02/2012 đến 30/03/2012.
Trang 10PHẦN HAI: NỘI DUNG ĐỀ TÀI CHƯƠNG II: TỔNG QUAN VỀ THỰC TRẠNG HÀNG NHẬP KHẨU
TỪ TRUNG QUỐC SANG VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY
1 Giải thích các khái niệm
Hàng hóa là một trong những phạm trù cơ bản của kinh tế chính trị Theo
nghĩa hẹp, hàng hóa là vật chất tồn tại có hình dạng xác định trong khônggian và có thể trao đổi, mua bán được Theo nghĩa rộng, hàng hóa là tất cảnhững gì có thể trao đổi, mua bán được
Nhập khẩu: Trong lý luận thương mại quốc tế, nhập khẩu là việc quốc
gia này mua hàng hóa và dịch vụ từ quốc gia khác Nói cách khác, đây chính
là việc nhà sản xuất nước ngoài cung cấp hàng hóa và dịch vụ cho người cưtrú trong nước Tuy nhiên, theo cách thức biên soạn cán cân thanh toán quốc
tế của IMF, chỉ có việc mua các hàng hóa hữu hình mới được coi là nhậpkhẩu và đưa vào mục cán cân thương mại Còn việc mua dịch vụ được tínhvào mục cán cân phi thương mại
Hàng nhập khẩu là hàng hóa được nhập khẩu từ nước ngoài và được tiêu
thụ tại thị trường trong nước
2 Lịch sử, nguồn gốc của hàng nhập khẩu từ Trung Quốc sang Việt Nam.
Quan hệ hợp tác giữa hai nước Việt nam và Trung Quốc trong thời gian quatiếp tục có những phát triển mới, mạnh mẽ và toàn diện trên hầu hết các lĩnhvực: Kinh tế, Chính trị, Văn hóa, Giáo dục, Y tế,…
Nhập khẩu hàng hoá Trung Quốc của Việt Nam đã xuất hiện từ lâu nhưng
Trang 11từ năm 2005 đến nay hầu như đều ở mức trên 15%/năm, cao hơn từ hai đến
ba lần so với tỷ trọng của hàng hóa Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốctrên tổng kim ngạch xuất khẩu
3 Nhận định cũ và mới của xã hội xung quanh “thực trạng hàng nhập khẩu từ Trung Quốc sang Việt Nam trong những năm gần đây”.
Nhận định của Vụ Thị trường châu Á – Thái Bình Dương (Bộ CôngThương) cho rằng, một số nhóm sản phẩm thuộc loại Việt Nam đang nhậpkhẩu khá nhiều từ Trung Quốc như thép, vật liệu kim loại màu, thuốc bảo vệthực vật, hóa chất, dược phẩm… có thể sẽ bị tăng giá trong thời gian sắp tới
do doanh nghiệp xuất khẩu không còn được hưởng ưu đãi hoàn thuế xuấtkhẩu
Theo phân tích của chuyên gia kinh tế Nguyễn Quang An: Ông cho rằngnền kinh tế Việt Nam đang trên đà hồi phục, nhưng vẫn còn hai nguy cơlớn : lạm phát có thể tăng trở lại và nhập siêu vẫn ở mức cao Với hiệp định
tự do mậu dịch Trung Quốc- ASEAN, mức nhập siêu này sẽ còn cao hơnnữa
Cũng theo tác giả Mạnh Quân của báo Sài Gòn tiếp thị, về nhập khẩu, một
số mặt hàng từ Trung Quốc là những mặt hàng mà Việt Nam chưa sản xuấtđược Hàng Trung Quốc lại rẻ và gần Việt Nam, nên nhiều doanh nghiệpthích mua hàng từ đây
Thứ trưởng Bộ Khoa học Công nghệ Nguyễn Quân cho biết: Việt Nam đã
có Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật Hiện Bộ KHCN cũng đượcChính phủ giao chủ trì triển khai luật này Hiện thiết bị điện, điện tử, đồ chơitrẻ em cũng là mặt hàng rất quen thuộc với người dân Việt Nam Thời gianqua, chúng ta cũng phối hợp với cơ quan kiểm tra của Trung Quốc kiểm trachất lượng những mặt hàng này để đảm bảo chất lượng hàng hoá lưu thôngtrên lãnh thổ Việt Nam Chúng ta có những tổ chức chứng nhận có thể giám
Trang 12điện, điện tử, đồ chơi trẻ em ngay khi sản xuất trên đất Trung Quốc thì khinhập khẩu vào Việt Nam, chất lượng hàng hoá đó đã được kiểm định, kiểmtra chất lượng.
Theo ý kiến của một số người tiêu dùng: Đa số người tiêu dùng Việt Namđều đón nhận và sử dụng hàng hóa được nhập khẩu từ Trung Quốc khôngchỉ bởi mẫu mã đa dạng mà còn do giá cả hợp lý Nhưng cũng có những ýkiến tỏ ra e ngại và dè chừng khi quyết định mua hàng Trung Quốc bởi một
số nguyên nhân khách quan
Với Trung Quốc, cán cân thương mại từng nghiêng về phía Việt Nam Đểphát triển bền vững, cần chủ động điều chỉnh cơ cấu nhập khẩu từ TrungQuốc, tiến tới cân bằng cán cân thương mại - ông Bùi Huy Sơn, Vụ trưởng
Vụ Thị trường châu Á - Thái Bình Dương, Bộ Công Thương chia sẻ
Theo các doanh nghiệp, có nhiều cách để hạn chế nhập siêu từ Trung Quốc
và phải được thực hiện đồng bộ Trong đó, cách hiệu quả nhất hiện nay làtăng cường xuất khẩu vào thị trường này để dần kéo gần lại sự chênh lệchgiữa xuất và nhập Ông Huỳnh Văn Minh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệpTP.HCM, cho rằng khả năng hàng hóa của ta vào thị trường Trung Quốc làtrong tầm tay, nhiều doanh nghiệp như Bita’s, Vinamit… đã có chân chắcchắn ở đây
Trang 13CHƯƠNG III: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1 Sơ lược về phương pháp nghiên cứu
1.1 Đối tượng nghiên cứu
Hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc
1.2 Phạm vi nghiên cứu
Thị trường hàng hóa tại Việt Nam
1.3 Các phương pháp nghiên cứu:
1.3.1 Phương pháp trực quan
Quan sát thực tế, trên báo đài, tivi…cùng các phương tiện thông tin đạichúng khác liên quan đến thực trạng hàng nhập khẩu hàng hóa từ TrungQuốc sang Việt Nam
Ví dụ qua bài viết của Phạm Hùng (2011), Việt Nam nhập siêu mạnh từTrung Quốc, “Báo Sài Gòn tiếp thị”, tôi đã tìm hiểu được cán cân thươngmại giữa Việt Nam và Trung quốc để từ đó thấy được con số nhập siêu khámạnh của Việt Nam từ Trung Quốc và đem ra phân tích, đánh giá
1.3.2 Phương pháp điều tra
Tiến hành điều tra thực tế các chủ doanh nghiệp, các công ty nhập khẩuhàng hóa từ Trung Quốc để tìm hiểu về thực trạng của hàng hóa TrungQuốc
Qua việc điều tra một số chủ doanh nghiệp buôn bán hàng hóa Trung Quốc
họ cho rằng: Hàng hóa được nhập khẩu từ Trung Quốc có mẫu mã rất đadang, giá cả lại hợp lý nên được người tiêu dùng Việt Nam đón nhận
1.3.3 Phương pháp thu thập và xử lý số liệu.
Trang 14Tiến hành phỏng vấn và thu thập số liệu từ một số các doanh nghiệp, cácchuyên gia kinh tế và người tiêu dùng để làm rõ thực trạng hàng hóa nhậpkhẩu từ Trung Quốc.
Tôi đã thu thập được một số thông tin qua các lần điều tra như sau:
Theo một báo cáo chính thức của tổng cục Hải quan, nhập khẩu hàng tiêudùng của cả nước trong tháng 1 vừa qua là 580 triệu USD, chiếm tỷ trọng7,3% tổng kim ngạch nhập khẩu (cả năm 2010 nhập 5,68 tỉ USD, chiếm tỷtrọng 6,7%) Nhưng đây là mức gia tăng đột biến nên nó có nguy cơ làm giatăng gánh nặng nhập siêu
Theo số liệu thông kê của Tổng cục Hải quan, trong tháng 7/2006, tổng kimngạch nhập khẩu hàng hoá của nước ta từ Trung Quốc đạt 615 triệu USDchiếm 15,44% tổng kim ngạch nhập khẩu của cả nước, tăng 24,72% so vớitháng 6/2006 và 16,1% so với cùng kỳ năm ngoái; đưa tổng kim ngạch nhậpkhẩu hàng hóa 7 tháng đầu năm nay từ Trung Quốc lên 3,826 tỷ USD, tăng17,76% so với 7 tháng đầu năm 2005
Cũng theo tác giả Mạnh Quân của báo kinh tế, về nhập khẩu, một số mặthàng từ Trung Quốc là những mặt hàng mà Việt Nam chưa sản xuất được.Hàng Trung Quốc lại rẻ và gần Việt Nam, nên nhiều doanh nghiệp thíchmua hàng từ đây
Tại chợ đầu mối Thượng Đình (Hà Nội), đại diện ban quản lý chợ cho biếtlượng rau củ quả ngoại nhập về chợ hiện từ 110-150 tấn/ngày, chiếm từ 11-15% tổng lượng hàng, trong đó hàng có xuất xứ từ Trung Quốc tới 60-70%
Trang 15Ý kiến của chị Hà Thị Thu – chủ doanh nghiệp buôn bán tại Thành phố HồChí Minh: Hàng loạt mặt hàng rau củ, trái cây nhập khẩu hiện đua nhau
đổ bộ vào Việt Nam Thậm chí nhiều mặt hàng nông sản từ TrungQuốc được chào mời giao hàng tận nhà nếu mua từ 5kg trở lên
Theo Tổng cục Hải quan, trong 10 tháng, Việt Nam nhập của Trung Quốchơn 19,5 tỉ USD các loại hàng hóa; chiếm khoảng 1/4 (84,6 tỉ USD) tổngkim ngạch nhập khẩu cả nước
Nhóm hàng mà Việt Nam nhập của Trung Quốc trên 1 tỉ USD gồm: 2,3 tỉUSD vải; 1,7 tỉ máy tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; 1,3 tỉ điện thoại cácloại và linh kiện; 1,2 tỉ sắt thép; 1 tỉ xăng dầu Đáng chú ý là máy móc, thiết
bị, dụng cụ, phụ tùng được nhập từ Trung Quốc lên tới 4,1 tỉ USD, so vớicác thị trường khác như Nhật Bản là 2,2 tỉ; Hàn Quốc 1 tỉ; Đức 826 triệu;
Mỹ 640 triệu Trong khi, máy móc giá rẻ Trung Quốc được các chuyên giacảnh báo không phải là công nghệ nguồn, lạc hậu và khả năng gây ô nhiễmcao
Như vậy, thị trường nhập khẩu lớn nhất của nước ta trong 10 tháng năm
2011 vẫn tiếp tục là Trung Quốc Thống kê sơ bộ cho thấy kim ngạch nhậpkhẩu từ Trung Quốc tăng gần 30% so với cùng kỳ năm 2010 Với hơn 19,5
tỉ USD nhập hàng Trung Quốc, trong khi xuất đạt 8,5 tỉ USD đã khiến nhậpsiêu từ nước láng giềng lên 11 tỉ USD Con số này cao hơn tổng nhập siêucủa Việt Nam trong 10 tháng từ tất cả các thị trường là 8,4 tỉ USD, chênhlệch 2,6 tỉ USD
1.4 Kế hoạch nghiên cứu
1.4.1 Lần 1:
Thời gian: Từ 9/02/2012 đến 21/02/2012
Địa điểm: Tổng cục hải quan quốc gia
Trang 16Mục đích: Nhằm làm sáng tỏ giá cả và chất lượng hàng hóa nhập khẩu từTrung Quốc.
Nội dung: Những vấn đề liên quan đến thực trạng hàng hóa nhập khẩu từTrung Quốc sang Việt Nam
1.4.2 Lần 2:
Thời gian: Từ 22/02/2012 đến 25/02/2012
Địa điểm: Chợ Thượng Đình, Đống Đa, Hà Nội
Mục đích: Tìm hiểu giá cả và lượng tiêu thụ hàng hóa nhập khẩu từ TrungQuốc
Nội dung: Điều tra, phỏng vấn một số chủ các doanh nghiệp buôn bán hànghóa Trung Quốc để tìm hiểu giá cả, chất lượng cũng như lượng tiêu thụ hànghóa được nhập khẩu từ Trung Quốc
1.4.3 Lần 3:
Thời gian: Từ 26/02/2012 đến 28/02/2012
Mục đích: Tìm hiểu về nhu cầu sử dụng hàng hóa Trung Quốc của ngườitiêu dùng đồng thời thống kê một số ý kiến của người tiêu dùng về hàngTrung Quốc
Địa điểm: Một số chợ và siêu thị ở Thành phố Hồ Chí Minh
Nội dung: Giải pháp của vấn đề
Trang 172 Phân tích và đánh giá kết qủa nghiên cứu
2.1 Kết quả 1:
Cơ cấu giá trị các mặt hàng nhập khẩu của Việt Nam với Trung Quốc từ
2009 đến 4 tháng đầu 2011 Nguồn: Tổng cục Hải quan và tính toán của người viết
Số liệu của tổng cục Hải quan cho thấy, cơ cấu của từng nhóm mặt hàngtrong tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam với Trung Quốc vẫn khá ổnđịnh qua từng năm Nhóm hàng hoá tiêu dùng và phương tiện giao thôngvận tải thường chiếm từ 4 – 5,5% Nhóm hàng hoá phục vụ sản xuất chiếm
từ 55 – 60% Còn nhóm máy móc thiết bị chiếm từ 22 – 25% Những nhómhàng hóa khác chiếm từ 13 – 14,5%
Trang 182.2 Kết quả 2: Hàng tiêu dùng nhập khẩu từ Trung Quốc.
Nhìn vào bảng thống kê trên chúng ta dễ dàng nhận thấy được khối lượnghàng hóa được nhập khẩu từ Trung Quốc rất lớn và được phân đều ra cácloại hàng khác nhau, rất đa dạng
Trang 19
CHƯƠNG IV:
THỰC TRẠNG HÀNG NHẬP KHẨU TỪ TRUNG QUỐC SANG
VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY
1 Đánh giá chung về thực trạng
Vấn đề hàng hóa được nhập khẩu từ Trung Quốc sang Việt Nam trongnhững năm gần đây là một vấn đề nóng bỏng và được nhiều người quantâm
Bên cạnh những dấu hiệu tích cực, vẫn còn tồn tại không ít những vấn đềtiêu cực cần được tìm hiểu và giải quyết Nó được biểu hiện ở rất nhiều lĩnhvực như chất lượng, giá cả, khối lượng nhập khẩu, lượng tiêu thụ,…
1.1 Chất lượng hàng nhập khẩu từ Trung Quốc:
Nói đến chất lượng hàng hóa của Trung Quốc thì đại đa số người tiêu dùngđều có một ý kiến chung, chẳng hạn như: hàng lởm, không đảm bảo chấtlượng, hàng giả hàng nhái,…
Hàng loạt vụ bê bối liên quan đến chất lượng hàng Trung Quốc bị phanhphui trên các phương tiện truyền thông đại chúng đã khiến người tiêu dùngViệt Nam hoang mang, bởi trên thị trường, hàng hóa Trung Quốc có diệnbao phủ rộng và đa dạng Chất lượng hàng hóa Trung Quốc đã trở thànhnỗi ám ảnh đối với người tiêu dùng Việt Nam Thậm chí, nó trở thành một
ấn tượng mặc định, khiến tất cả mọi hàng hóa có nguồn gốc xuất xứ từTrung Quốc đều bị liệt vào dạng “cần phải cảnh giác cao độ”
Tôi xin điểm lại những scandal tiêu biểu về chất lượng hàng hóa TrungQuốc trong thời gian qua đã thu hút sự quan tâm của đông đảo người tiêudùng Những bê bối liên tiếp về chất lượng hàng hóa Trung Quốc là mấuchốt tạo nên sự chuyển biến trong nhận thức và thói quen tiêu dùng củangười Việt Nam
Trang 20Kem đánh răng chứa chất diethylene glycol
Vụ bê bối gần đây nhất liên quan đến hai nhãn hiệu kem đánh răng Mr Cool
và Excel của Trung Quốc Hàng chục ngàn ống kem đánh răng có chứa chấtdiethylene glycol với nồng độ 1,7 đến 4,6% đã bị thu hồi ở các quốc giaPanama, Nicaragua và Cộng hòa Dominica trong tháng 5 Đồng thời, toàn
bộ kem đánh răng nhập từ Trung Quốc đều bị kiểm tra
Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ cũng ra lệnh kiểm tra toàn
bộ kem đánh răng nhập từ Trung Quốc Chính phủ Canada cũng hành xửtương tự
Thuốc ho chứa chất diethylene glycol
Thuốc ho giết người của Trung Quốc tại bệnh viện
Trang 21người Dữ liệu cho thấy một nhà máy Trung Quốc không có giấy phép sảnxuất nguyên liệu dược đã bán ra 46 thùng xirô có chứa chất này, dán nhãn99,5% glycerin, sau đó được bán sang Panama, là nguyên nhân của vụ thuốcnhiễm độc nói trên.
Sữa nhiễm melamine
Cảnh sát Trung Quốc vừa phát hiện ra hơn 26 tấn sữa bột nhiễm chất
melamine
Tháng 9/2008, scandal sữa Trung Quốc nhiễm melamine bị phanh phui đãgây chấn động trong dư luận không chỉ ở Trung Quốc mà còn lan sang cảcác nước láng giềng, trong đó có Việt Nam Nhà sản xuất (là công ty TamLộc ở tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc) đã cho melamine vào sữa bột cho trẻ emvới hàm lượng vượt quá nhiều lần mức cho phép
Sự việc sau đó được mở rộng điều tra và kết quả đã có tới 22 công ty củaTrung Quốc bán sữa có độc tố cho trẻ em
Melamine là chất có thể gây ra sỏi thận và suy thận cấp tính, đe dọa tínhmạng trẻ Theo thống kê của cơ quan chức năng Trung Quốc, tính đến tháng12/2008 (3 tháng sau khi vụ việc bị phanh phui), đã có gần 300.000 trẻ emTrung Quốc bị bệnh do uống sữa có chứa melamine
Trang 22Tại Việt Nam, ngay sau khi có thông tin về sữa nhiễm melamine gây bệnhcho trẻ em, người tiêu dùng đã rất hoang mang Từ trước đến nay, riêng đốivới mặt hàng sữa bột thì sản phẩm của Trung Quốc gần như không có chỗđứng trên thị trường Việt Nam Tuy nhiên, với tình trạng kinh doanh tự phát,không có kiểm soát, Cục An toàn vệ sinh thực phẩm (Bộ Y tế) đã phải vàocuộc, thu hồi và tiêu hủy sữa nhiễm độc của các công ty có mặt ở Việt Nam.
Hạt trân châu chứa polymer
Hạt trân châu chứa Polymer bị phát hiện tràn lan ở TQ
Năm 2009, thông tin hạt trân châu Trung Quốc chứa polymer lại tiếp tụckhiến dư luận dậy sóng Tại Việt Nam, thông tin này đã gây hoang mangcho người tiêu dùng, đặc biệt là thanh thiếu niên – đối tượng rất ưa thíchmón trà sữa trân châu mà nguyên liệu chủ yếu của nó đều được các công ty
ở Việt Nam nhập về từ Trung Quốc
Sau khi lấy mẫu kiểm tra, Sở Y tế Hà Nội khẳng định các mẫu hạt trân châuđều không có polymer nhưng chứa các chất bảo quản, sát trùng trong thực
Trang 23Cốc thủy tinh nhiễm độc
Nhiều loại cốc thuỷ tinh của Trung Quốc có hàm lượng chì vượt mức
cho phép
Đầu năm 2011, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đưa ra cảnh báo
về một số loại cốc làm bằng thủy tinh và nhựa màu xuất xứ Trung Quốc cóchứa hóa chất độc hại vượt tiêu chuẩn cho phép từ vài cho đến hàng nghìnlần
Kết quả khảo sát, kiểm tra, thử nghiệm mẫu cốc thủy tinh trên thị trườngViệt Nam cho thấy, xuất hiện loại cốc thủy tinh in hình ảnh và các nhân vậthoạt hình dành cho trẻ em có chứa hàm lượng chì (Pb) cao gấp hàng chụcđến nghìn lần mức độ cho phép và một số chất độc hại khác có thể làm giảmchỉ số thông minh của trẻ em Nhãn hàng hóa của các sản phẩm này ghiMade in China, tức chế tạo tại Trung Quốc
Đáng chú ý, tỷ lệ các mẫu được xác định nhiễm độc rất cao Chẳng hạn, tạiThành phố Hồ Chí Minh, tất cả 10 mẫu hàng hóa mua tại 10 siêu thị trên địabàn tỉnh, qua thử nghiệm, cho thấy hàm lượng Pb có trong bình, ly nhựavượt 1,2 đến 8,3 lần tiêu chuẩn cho phép
Tại Siêu thị Tứ Sơn-942A Quốc lộ 91, thị xã Châu Đốc, ly thủy tinh quaibong loại P62 hộp 6-Beautiful the World of Flower, chỉ tiêu Pb vượt 2.191lần
Trang 24Hàng loạt vụ bê bối về thực phẩm, trái cây, đồ chơi trẻ em
Đa số người tiêu dùng đều mua đồ chơi có xuất xứ từ Trung Quốc
Trên đây là những vụ việc lớn có thể “điểm danh” đích xác Trong thực tế,chuyện phát hiện hàng Trung Quốc có độc tố diễn ra rất phổ biến và báo chíliên tục đưa tin Nhưng việc phải nghe thông tin về sự độc hại của hàng hóaTrung Quốc quá thường xuyên gần như khiến người tiêu dùng Việt Nam bị
“lãnh cảm” với vấn đề này
Trong số tất cả những bê bối về chất lượng hàng hóa Trung Quốc, có thểthấy thực phẩm, đồ chơi trẻ em, trái cây tẩm ướp thuốc bảo quản với hàmlượng lớn là những mặt hàng nổi cộm hơn cả
Trang 25Táo được nhập về từ cửa khẩu Tân Thanh Bên ngoài rất ngon, rất đẹp mắtnhưng khi bổ ra thì toàn bộ phần gần nũm táo đã bị thối
Lý do thì khá dễ hiểu: Đây là những hàng hóa được người tiêu dùng trựctiếp sử dụng qua đường ăn uống, có thể gây hại (ở mức độ cao) đối với sứckhỏe người sử dụng
Là nước “láng giềng” của Trung Quốc, việc hàng hóa Trung Quốc dồn dậptràn sang và lấn lướt hàng trong nước đã khiến người tiêu dùng phải đối mặtvới không ít thách thức trong việc lựa chọn và sử dụng sao cho an toàn Cóthể nói, người tiêu dùng Việt Nam đã phải trải qua một cuộc “vật lộn” vất vả
để có thể hạn chế đến mức thấp nhất việc sử dụng hàng kém chất lượng củaTrung Quốc
Nhưng trong số đó không phải ai cũng thành công bởi thị trường hàng hóanhư một mê hồn trận không có kiểm soát chủ động từ phía cơ quan chứcnăng, còn người tiêu dùng thì thiếu thông tin chính xác về sản phẩm
Tuy nhiên không phải tất cả các mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc đềukém chất lượng Thực tế cũng cho thấy, nhiều sản phẩm do các tập đoàn đaquốc gia lớn đầu tư sản xuất tại Trung Quốc đảm bảo chất lượng quốc tế vàđược quốc tế công nhận
Giá cả hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc tại thị trường Việt Nam
Giá bán các mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc tại thị trường Việt Nam từtrước tới nay vẫn được coi là rẻ hơn so với các mặt hàng được nhập khẩu từnước khác và vẫn được duy trì ổn định trong thời gian dài
Theo các tiểu thương, nông sản Trung Quốc hiện đã chiếm lĩnh hoàn toànthị phần giá rẻ Mặc dù phải chịu chi phí vận chuyển khá xa, từ các cửa khẩukhu vực phía Bắc như Lạng Sơn, Lào Cai vào tới TP.HCM, hoặc theođường biển về qua các cảng như Cát Lái (quận 2, TP.HCM), nhưng rau củquả Trung Quốc vẫn có giá bán sỉ, bán lẻ rẻ hơn hàng trong nước Giá tỏi,
Trang 26gừng, hành, cà rốt nhập khẩu bán sỉ, lẻ chỉ bằng 2/3, thậm chí bằng mộtnửa so với hàng trong nước.
Các mặt hàng tiêu dùng, điện tử, quần áo, của Trung Quốc cũng được bánvới giá rẻ hơn so với hàng nội rất nhiều
Nếu ở Việt Nam, mỗi khi hàng hóa chiến lược đầu vào như xăng dầu tănggiá thì chắc chắn giá cả nhiều mặt hàng khác sẽ tăng theo, còn giá cả hànghóa Trung Quốc hầu như không có biến động lớn
Tuy nhiên hiện nay, hàng Trung Quốc đang mất lợi thế giá rẻ
Đồng nhân dân tệ và lạm phát Trung Quốc tăng cao đã đẩy giá hàng hoátăng và phần nào làm mất lợi thế của một số mặt hàng của nước này tại ViệtNam
Theo CIECC, từ đầu năm đến nay, đồng nhân dân tệ đã tăng 1,8% so vớiđồng đô la Mỹ, và tăng gần 5% so với đô la Mỹ từ ngày 19-6-2010 đến nay.Việc đồng nhân dân tệ tăng giá trong thời gian qua, và lạm phát tăng cao(trong tháng 3-2011, CPI Trung Quốc tăng 5,4%, mức tăng cao nhất trong
32 tháng qua), cũng làm tăng giá hàng hoá Trung Quốc xuất khẩu vào ViệtNam
Theo bà Trương Thị Thuý Liên, Giám đốc công ty giày Liên Phát ở tỉnhBình Dương, giá của các nguyên liệu chính gồm da, vải nhập khẩu từ TrungQuốc trong tháng 4 vừa qua đã tăng 40% so với cùng kỳ năm ngoái Các đốitác phía Trung Quốc giải thích, do tình hình lạm phát và giá nguyên liệu, vật
tư tăng nên họ buộc phải tăng giá bán,