Tìm hiểu nhà văn nguyễn trãi

Công việc Nhà chính trị, Nhà thơ, Nhà Địa lý học, Nhà Sử học Quốc gia Việt Nam nổi bật Bình Ngô Đại Cáo, Quốc Âm Thi Tập, Quân Trung Từ Mệnh Tập, Dư Địa Chí Vợ/chồng 5 Vợ Con cái 7 Con t

Tác gia

Nhóm 1

Công việc Nhà chính trị, Nhà thơ,

Nhà Địa lý học, Nhà Sử học

Quốc gia Việt Nam

nổi bật

Bình Ngô Đại Cáo, Quốc Âm Thi Tập, Quân Trung Từ Mệnh Tập, Dư Địa Chí

Vợ/chồng 5 Vợ

Con cái 7 Con trai

Cuộc đời

• Sinh năm 1380, hiệu là

Ức Trai, quê ở Chi Ngại (Chí Linh, Hải Dương) sau dời về Nhị Khê

(Thường Tín, Hà Tây)

Cha là Nguyễn Phi Khanh, một học trò nghèo, học giỏi, đỗ thái học sinh (tiến sĩ) Mẹ là Trần Thị Thái, con Trần Nguyên Đán, một quý tộc đời Trần

Chân dung Tác gia Nguyễn Trãi

Năm 1407, quân Minh mượn cớ là giúp nhà

Trần, diệt nhà Hồ, để sang xâm lược nước

Nam Hồ Quý Ly cố sức chống cự lại, nhưng vì lòng dân không phục, nên đã bị thua Quân nhà Minh bắt được toàn thể vua tôi nhà Hồ - trong

đó có cả Nguyễn Phi Khanh - đem nhốt hết vào cũi, rồi đặt lên xe, giải về Tàu

Nguyễn Phi Khanh bị giặc bắt

Khi nghe tin cha bị bắt, ông liền cùng em là

Nguyễn Phi Hùng lẽo đẽo theo sau đoàn xe giải tù,

đi lên tận ải Nam quan Hai anh em cùng khóc,

người nào cũng muốn được đi theo để săn sóc cha già, ở nơi đất khách, quê người

Trước khi vượt qua cửa ải Nam Quan, quân Minh cho đoàn xe tù tạm nghỉ Thừa dịp quân canh đi uống rượu, Nguyễn Trãi và em lẻn đến gần cũi

nhốt cha Hai anh em cùng xin phép cho cho được

đi theo cha, tới tận Kim Lăng (nước Tàu)

Tuy bị giam lỏng, không được tự do đi lại, nhưng Nguyễn Trãi vẫn biết rõ tình hình của giặc, nhờ các học trò của ông ở khắp nơi, tới trường kể lại Ông theo dõi và suy nghĩ rất kỹ để tìm ra một kế hoạch đánh đuổi giặc Minh Rồi theo đó mà soạn thành một sách lược "Bình Ngô"

Tr n Nguyên Hãn, cháu n i c a c  Tr n ầ ộ ủ ụ ầ

Nguyên Đán, v n là anh em con cô, con c u ố ậ

v i Nguy n Trãi. Nay Tr n Nguyên Hãn t i ớ ễ ầ ớ

r  Nguy n Trãi cùng vào Lam S n tìm g p ủ ễ ơ ặ

Lê L i, đ  lo vi c c u n c. Ông h n s  đ i ợ ể ệ ứ ướ ẹ ẽ ợNguy n Trãi vào sáng mai,   ngoài thành ễ ởĐông Quan. 

Trong su t m i  ố ườ

năm gian kh  ch ng  ổ ố

l i gi c Minh,  ạ ặ

Nguy n Trãi luôn  ễ luôn   li n bên c nh  ở ề ạ Bình Đ nh V ng Lê  ị ươ

l nh g i cho nghĩa  ệ ử quân  

Sau khi đánh đu i đ c 

gi c Minh v  n c, Bình ặ ề ướ

Đ nh V ng lên ngôi vua ị ươ

t c là vua Lê Thái T  ứ ổNgài  y cho Nguy n trãi ủ ễ

vi t b n "Bình Ngô Đ i ế ả ạCáo" đ  thông báo cho ểtoàn dân bi t tin là đã ếphá tan đ c gi c Minh. ượ ặ

B n này còn là m t áng ả ộvăn ch ng hùng tráng, ươtuy t tác, r t có giá tr  và ệ ấ ị

đ c truy n t ng đ n ượ ề ụ ếmuôn đ i sau  ờ

Bu n chán vì vi c đ i trái v i lòng mình, ồ ệ ờ ớ

Nguy n Trãi xin thôi làm quan và v     n ễ ề ở ẩ

t i côn s n (H i D ng) t  năm 1439. Ch a ạ ơ ả ươ ừ ư nhà đ c m t năm thì vua Lê Thái Tông 

l i v i ông ra làm vi c. B t đ c dĩ, không t  ạ ờ ệ ấ ắ ừ

ch i đ c, ông đành ph i vâng m nh vua, ố ượ ả ệ

tr  l i kinh thành. ở ạ

Tuy ra làm quan mà Nguy n Trãi v n ễ ẫ

th ng đi, v  đ t Côn S n, s ng m t cu c ườ ề ấ ơ ố ộ ộ

đ i thanh b n, gi n d ờ ầ ả ị  

Nguy n Trãi có ng i v  l  tên là Nguy n ễ ườ ợ ẽ ễ

Th  L  r t xinh đ p, n t na, l i gi i văn ị ộ ấ ẹ ế ạ ỏ

th  Thái Tông bi t ti ng nên cho v i vào ơ ế ế ờcung, r i phong cho làm L  Nghi n  h c sĩ, ồ ễ ữ ọ

đ  d y các cung phi. Nhà vua th ng đem ể ạ ườ

vi c n c ra bàn v i Nguy n Th  L  ệ ướ ớ ễ ị ộ

Tranh truyền thần Nguyễn Trãi ở nhà

thờ họ Nguyễn, làng Nhị Khê, huyện

Nguyễn Trãi cũng là một người đã phải chiụ những oan khiên thảm khốc

Sự nghiệp văn chương

 Tư tưởng của Nguyễn Trãi

Tư tưởng Nguyễn Trãi xuất phát từ Nho giáo, mà

cụ thể là Nho giáo Khổng Mạnh Ông đã vận dụng xuất sắc các tư tưởng Nho giáo vào công cuộc khởi nghĩa, chống lại sự thống trị của nhà Minh lên Việt Nam cũng như trong công cuộc xây dựng đất nước thời kì đầu nhà Hậu Lê

 Sự nghiệp văn chương

Nội dung văn thơ của ông rất phong phú, thường nói về tình yêu thương gia đình, niềm tha thiết

với bà con thân thuộc quê nhà, lòng yêu nước

thương dân…

 Văn chính luận:

• Quân trung từ mệnh tập (1423 -1427)

• Bình Ngô đại cáo ( 29/4/1428)

Bản Hán Văn ( Hiện còn đang lưu trữ tại thư viện Quốc gia Việt Nam)



• Bình Ngô đại cáo: ( 29/4/1428) Bản tuyên

ngôn độc lấp thứ 2 của Việt Nam (sau bài

thơ Nam Quốc Sơn Hà và trước bản Tuyên

ngôn độc lập năm 1945 của Hồ Chí Minh)

• Một số bài chiếu, biểu viết dưới thời Lê Thái

Tổ và Lê Thái Tông (1433 - 1442)

 Thơ

• Ức Trai thi tập (1480)

• Quốc Âm thi tập

• Ức Trai thi tập: là tập thơ bằng chữ Hán của

Nguyễn Trãi, gồm 105 bài thơ, trong đó có

bài Côn Sơn ca nổi tiếng.

• Quốc âm thi tập: là tập thơ bằng chữ Nôm

của Nguyễn Trãi, gồm 254 bài thơ, chia làm 4 mục : Vô đề (192 bài), Thời lệnh môn (21 bài), Hoa mộc môn (34 bài), Cầm thú môn (7 bài)

Đây là tập thơ nôm xưa nhất của Việt Nam còn lại đến nay Bằng tập thơ này, Nguyễn Trãi là người đặt nền móng cho văn học chữ Nôm

của Việt Nam

• Chí linh sơn phú: là bài phú bằng chữ Hán, kể

lại sự kiện nghĩa quân Lam Sơn rút lên núi Chí Linh lần thứ ba vào năm 1422

• Chí Linh sơn phú

• Ngoài ra, Nguyễn Trãi còn có một số tác

phẩm khác như Ngọc đường di cảo, Thạch

khánh đồ, Luật thư, Giao tự đại lễ nhưng đều

không còn lại đến ngày nay

Lịch sử

• Lam Sơn thực lục

(1432)

- Quyển lịch sử ký sự ghi chép về công

cuộc 10 năm khởi

nghĩa Lam Sơn, do vua Lê Thái Tổ sai

soạn vào năm 1432

và sự nghiệp của Lê Thái Tổ.

 Địa lý

• Dư địa chí

Tình yêu quê h ng gia đình: N i dung th  ươ ộ ơvăn ông r t phong phú. Đây ch  nói v n t t ấ ỉ ắ ắ

m t vài khía c nh. Nét đ u tiên là ni m ộ ạ ầ ề

tha thi t v i thiên nhiên   quê h ng. B t ế ớ ở ươ ắ

đ u là nh ng cái nh  nh t, t ng nh  ầ ữ ỏ ặ ưở ư

không đâu, nh ng chan ch a thân th ng. ư ứ ươRau mu ng, m ng t i, râm b t, cây chu i, ố ồ ơ ụ ốcây đa, cây mía  đ u thành v n đi u. Đào, ề ầ ệ

li u, tùng, trúc cao sang đ ng li n bên c nh ễ ứ ề ạrau mu ng, m ng t i quê mùa m t cách t  ố ồ ơ ộ ựnhiên. Không chút gì phân bi t sang hèn. ệ

T t c  đ u đ c lòng ông trìu m n.ấ ả ề ượ ế

Ti p theo là ni m tha thi t v i bà con thân ế ề ế ớthu c   quê nhàộ ở  

Côn Sơn suối chảy rì rầm,

Ta nghe như tiếng đàn cầm bên

tai.

Côn Sơn có đá rêu phơi,

Ta ngồi trên đá như ngồi đệm êm.

Trong ghềnh thông mọc như nêm,

Tìm nơi bóng mát ta lên ta nằm.

Trong rừng có bóng trúc râm,

Dưới màu xanh mát ta ngâm thơ

nhàn.

Về đi sao chẳng sớm toan,

Nửa đời vướng bụi trần hoàn làm

chi?

Muôn chung chín vạc làm gì,

Cơm rau nước lã nên tuỳ phận thôi.

Đổng, Nguyên để tiếng trên đời,

Hồ tiêu ăm ắp, vàng mười chứa

chan.

Lại kia trên núi Thú San,

Di, Tề nhịn đói chẳng màng thóc Chu.

Hai đàng khó sánh hiền ngu, Đều làm cho thỏa được như ý

mình.

Trăm năm trong cuộc nhân sinh, Người như cây cỏ thân hình nát tan.

Hết ưu lạc đến bi hoan, Tốt tươi khô héo, tuần hoàn đổi thay.

Núi gò đài các đó đây, Chết rồi ai biết đâu ngày nhục vinh Sào, Do bằng có tái sinh,

Hãy nghe khúc hát bên ghềnh Côn Sơn.

Ảnh hưởng

• Danh nhân văn hóa Thế Giới

• Ảnh hưởng trong văn hóa

• Ảnh hưởng trong nghệ thuật

Trò ch i  ơ

m t c a Nguy n Trãi? ấ ủ ễ

a) 1380 – 1442 b) 1370 – 1443 c) 1380 – 1443 d) 1370 – 1442

h c sinh và ra làm quan? ọ

a) 1450 b) 1430 c) 1410 d) 1400

a) V  Nguy n Trãi b  oan là gi t vua và các ợ ễ ị ế

quan trong tri u có s n m i thù h n v i ề ẵ ố ằ ớông nên Nguy n Trãi b  khép t i.ễ ị ộ

b) Vì Nguy n Trãi ph n n c.ễ ả ướ

c) Quan th n trong triêu xúi gi c vua gi t ầ ụ ế

Nguy n Trãi.ễ

d) Vì  Nguy n Trãi t  quan v  quê.ễ ừ ề

nào c a Nguy n Trãi? ủ ễ

   “Vi c nhân nghĩa c t   yên dân ệ ố ở

Quân đi u ph t tr c lo tr  b o ế ạ ướ ừ ạ

Nh  n c Đ i Vi t ta t  tr c ư ướ ạ ệ ừ ướ

b) Bình Ngô đ i cáo ạ c) Qu c âm thi t p ố ậ d) Bài ca Côn S n ơ

a) Khởi nghĩa Đông Quan

b) Khởi nghĩa Quang Trung

c) Khởi nghĩa Lam Sơn

d) Khởi nghĩa Tây Sơn

a) 1444 b) 1405 c) 1407 d) 1442

a) Nôm b) Hán c) Ch  Qu c Ng ữ ố ữ d) A và B đúng.