Phân tích vấn đề tỷ lệ học sinh mắc cận thị cấp i, cấp II tại xã bát tràng cao

Mặc dù đã đạt được một số chỉ tiêu chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ quan trọng, nhưng trước sự phát triển không ngừng về mọi mặt của đời sống xã hội trong năm 2009, ở xã Bát Tràng đã nảy sinh

Trang 1

BÁO CÁO THỰC ĐỊA – XÃ BÁT TRÀNG

2010 MỤC LỤC I ĐẶT VẤN ĐỀ 3

a Thông tin chung về tình hình kinh tế, văn hóa, xã hội xã Bát Tràng 3

b Thông tin về trạm y tế xã Bát Tràng 3

c Thông tin chung về tình hình sức khỏe của nhân dân trong xã 4

d Phương pháp thu thập số liệu và nguồn thông tin để đặt vấn đề 7

II XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ SỨC KHỎE TỒN TẠI VÀ VẤN ĐỀ ƯU TIÊN 7

i Các vấn đề sức khỏe tồn tại tại xã Bát Tràng 7

ii Lựa chọn vấn đề sức khỏe ưu tiên 8

iii Phân tích vấn đề ưu tiên can thiệp: 10

iv Phương pháp thu thập số liệu và nguồn thông tin để xác định vấn đề ưu tiên 13

III MỤC TIÊU CAN THIỆP 13

IV LỰA CHỌN GIẢI PHÁP 13

I KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG 17

V KẾ HOẠCH GIÁM SÁT 20

VI KẾ HOẠCH THEO DÕI VÀ ĐÁNH GIÁ 20

VII KẾT LUẬN 28

VIII PHỤ LỤC 28

Phụ lục 1: Chức năng nhiệm vụ cán bộ trạm y tế xã Bát Tràng 28

Phụ lục 2: Bộ công cụ đánh giá nhanh cộng đồng: phục vụ cho thu thập thông tin chung về xã Bát Tràng, đặt vấn đề, lựa chọn các vấn đề sức khỏe ta nổi bật tại xã 29

Phụ lục 3 Giải thích cho chấm điểm các yếu tố P.K.C.L.N 31

Phụ lục 4: Bộ công cụ cho chấm điểm vấn đề ưu tiên theo thang điểm BPRS 31

1

Trang 2

2010 Phụ lục 6: Lý giải cách chấm điểm yếu tố C (tính khả thi) của các vấn đề sức khỏe 34 Phụ lục 7: Phân tích các nguyên nhân gốc rễ 35

Phụ lục 8: Phương pháp thu thập số liệu và nguồn thông tin để xác định vấn đề ưu tiên 40 Phụ lục 9: Bộ công cụ lựa chọn giải pháp 40

Phụ lục 10: Cách chấm điểm các giải pháp can thiệp 45

Phụ lục 11: Dự kiến thuận lợi khó khăn của các giải pháp thực hiện 52

Phụ lục 12: Bản đồng ý tham gia phỏng vấn 56

Phụ lục 13: Sơ đồ giám sát và nhiệm vụ của các bên liên quan trong mô hình giám sát 56 Phụ lục 14: Bảng dự trù kinh phí 57

2

Trang 3

2010

I ĐẶT VẤN ĐỀ

a Thông tin chung về tình hình kinh tế, văn hóa, xã hội xã Bát Tràng

Xã Bát Tràng nằm cách trung tâm y tế huyện Gia Lâm (Hà Nội) khoảng 6km, phía Đông giáp xã Đa Tốn, phía Tây giáp sông Hồng, phía Nam giáp xã Xuân Giang - tỉnh Hưng Yên, phía Bắc giáp xã Đông Dư với tổng diện tích 164,2 ha Xã

có 2 thôn Giang Cao, Bát Tràng chia làm 11 xóm Số dân của xã tính đến tháng 12 năm 2009 là 7.802 người trên tổng số 1.767 hộ gia đình Tỷ lệ phụ nữ trong độ tuổi 15-49 là 1.965 người, chiếm 25,2% tổng dân số Số trẻ em dưới 5 tuổi là 564 trẻ chiếm 7,2% tổng dân số Tỉ lệ sinh 12,85%0 (giảm0,85%0 so với kế hoạch) Tỷ

lệ sinh con thứ 3 đạt 7%, giảm 1,57% với kế hoạch 8,57% Thu nhập bình quân trên đầu người của xã khoảng 18 triệu/người/năm, nền kinh tế của xã tương đối phát triển Tỉ lệ tăng trưởng kinh tế hàng năm 11% Trong đó, tỉ lệ hộ giàu là 40%,

tỉ lệ hộ khá và trung bình là 59,3%, tỉ lệ hộ nghèo là 0,7% Cơ cấu kinh tế chủ yếu

là thủ công nghiệp, du lịch và dịch vụ Toàn xã có 1.477 hộ đạt danh hiệu gia đình văn hóa chiếm 86% Trong năm vừa qua xã Bát Tràng được công nhận là đơn vị tiên tiến xuất sắc về thể dục thể thao Xã có 1 trường Mầm non, 1 trường Tiểu học,

1 trường Trung học Trong đó, trường Mầm non có 350 học sinh, trường Tiểu học

có 505 học sinh, trường Trung học cơ sở có 471 học sinh Kết quả đạt được 342 học sinh giỏi trong năm 2009 (35% tổng số học sinh) Các trường đều được công nhận trường tiên tiến, công đoàn vững mạnh xuất sắc [1]

Xã có 2/3 diện tích nằm ngoài đê sông Hồng, hàng năm vào mùa mưa lũ có 7/11 xóm ngập nước Trên địa bàn xã có 60 đơn vị kinh tế bao gồm doanh nghiệp nhà nước, công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, hợp tác xã và gần 1.000

hộ sản xuất và kinh doanh gốm sứ Trong đó, 100% doanh nghiệp và trên 300 hộ gia đình sử dụng lò ga, 200 hộ vẫn dùng lò than chiếm 11,3% Hàng năm xã thu hút từ 3.000 đến 5.000 lao động từ địa phương khác tới làm việc Với đặc thù làng nghề như vậy đã ảnh hưởng không ít tới môi trường và tình hình bệnh tật như các bệnh về đường hô hấp, bệnh phụ khoa và SXH Do vậy, công tác quản lý giám sát, PC dịch bệnh gặp nhiều khó khăn[2]

b Thông tin về trạm y tế xã Bát Tràng

Xã có 1 TYT nằm ở trung tâm xã, trạm có 5 biên chế chính thức: 1 bác sỹ, 1 y

sỹ sản khoa (trạm trưởng), 1 y sỹ đa khoa, 1 nữ hộ sinh trung học, 1 điều dưỡng

(xem chi tiết “Chức năng nhiệm vụ cán bộ trạm y tế xã Bát Tràng” Phụ lục 1trang 35) Ngoài ra còn có 3 CBYT thôn đội TYT đã đạt chuẩn quốc gia vào

năm 2006 với cơ sở vật chất khá đầy đủ Tại xã đã triển khai khoảng 31 chương trình y tế như: chương trình TCMR, phòng chống SDD cho trẻ em dưới 5 tuổi, nha học đường, phòng chống bệnh hô hấp cho trẻ em dưới 5 tuổi, phòng chống sốt rét, phòng chống Lao, phòng chống HIV/AIDS Các hoạt động khám chữa bệnh diễn

ra thường xuyên và hiệu quả Hoạt động chú trọng đến các đối tượng chính sách, người nghèo, đặc biệt người già và trẻ em dưới 6 tuổi được đón tiếp khám chữa bệnh miễn phí

Theo “Báo cáo hoạt động khám chữa bệnh năm 2009 của TYT xã Bát

Tràng”: tổng số lượt khám chữa bệnh tại TYT là 2.295 lượt người, trong đó khám

3

Trang 4

2010

phụ khoa 861 lượt Số trẻ dưới 6 tuổi khám miễn phí tại trạm là 594 lượt Tổ chức siêu âm tại trạm 70 lượt, làm xét nghiệm tế bào âm đạo tại trạm 23 lượt

Một số khó khăn TYT đang gặp phải: không duy trì, phát triển được vườn thuốc nam; chưa có cán bộ chuyên trách y học cổ truyền; một số trang thiêt bị y tế chưa hoạt động hiệu quả (máy siêu âm, kính hiển vi, máy thử nước tiểu bị hỏng); công tác cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện VSATTP chưa đạt đủ chỉ tiêu (chỉ tiêu 100% nhưng chỉ đạt 60%)

c Thông tin chung về tình hình sức khỏe của nhân dân trong xã.

Theo “Báo cáo kế hoạch phát triển sự nghiệp y tế xã Bát Tràng năm 2010”,

nhìn chung tình hình sức khỏe của nhân dân xã Bát Tràng cơ bản ổn định Trừ cúm A H1N1 trên địa bàn xã không xuất hiện bệnh mới Do đặc thù ngành nghề nên người dân trong xã hay mắc bệnh về đường hô hấp và bệnh truyền nhiễm (SXH, sốt virus )

Trong năm 2009, một số bệnh truyền nhiễm vẫn còn tồn tại như sốt phát ban nghi sởi (6 trường hợp), cúm A(+) 1 trường hợp Có 102 trẻ dưới 5 tuổi bị tiêu chảy (89 trẻ tiêu chảy, 13 trẻ bị hội chứng lỵ) Đặc biệt, có 31 ca SXH tăng 26 ca

so với năm 2008 Các trường hợp này xuất hiện chủ yếu vào tháng 9 và rải rác tại các thời điểm khác Tuy nhiên, đã được phát hiện sớm, ngăn chặn và xử lý kịp thời nên bệnh chưa gây thành dịch Tính đến năm 2009 toàn xã có 3 người mắc HIV/AIDS được phát hiện (1 bệnh nhân AIDS và 2 bệnh nhân HIV)

Trên địa bàn xã có 561 trẻ dưới 5 tuổi được theo dõi tăng trưởng thường xuyên Trong đó, có 69 trẻ bị SDD thể nhẹ cân chiếm 12,3% thấp hơn 0,5% so với chỉ tiêu đề ra Số trẻ SDD thể thấp còi là 105 chiếm 18,7% Tại đây vẫn còn tồn tại một số bệnh nhân mắc bướu cổ, chiếm 0,21% Theo số liệu thống kê từ sổ sách của trạm năm 2009 tổng số ca đẻ là 100, không có tai biến trong khi sinh 132 trẻ được tiêm phòng đầy đủ 7 loại vacxin (đạt 100%), 93% phụ nữ từ 15-35 tuổi tiêm phòng uốn ván 100% hộ gia đình sử dụng nước sạch, 100% hộ gia đình thu gom rác thải đúng quy định Số hộ gia đình sử dụng hố xí hợp vệ sinh đạt 93,5%

Theo thống kê của TYT xã, năm 2009 số bệnh nhân tâm thần tại xã là 25 bệnh nhân nhưng mới chỉ quản lý được 14 bệnh nhân chiếm 56%, thấp hơn so với chỉ tiêu quốc gia đặt ra (quản lý được 80% số bệnh nhân tâm thần tại xã) Năm 2009, mục tiêu đặt ra là quản lý và điều trị bệnh nhân động kinh, tâm thần, thực hiện công tác khám, phát hiện thường xuyên đạt 100% (25/25), và điều trị đạt 80% số bệnh nhân đang quản lý tái hoà nhập cộng đồng

Mô hình bệnh tật, tử vong của xã Bát Tràng trong năm 2009

4

Trang 5

2010

5

Trang 6

2010

Căn cứ vào “Sổ theo dõi tử vong”

của TYT trong năm 2009 toàn xã

Bát Tràng có 28 trường hợp tử

vong Nguyên nhân tử vong chính

chủ yếu là do ung thư (10 trường

hợp) Trong đó chủ yếu là ung thư

phổi và ung thư gan Tiếp đến là

do suy hô hấp cấp tính, tai biến

mạch máu não

Căn cứ vào “Sổ khám chữa

bệnh” của TYT trong năm 2009,

mô hình bệnh tật tại xã Bát Tràng

phổ biến là các bệnh nhiễm khuẩn

đường hô hấp ở trẻ em, các bệnh

phụ khoa, các bệnh về đường tiêu

hóa, các bệnh về da, mắt, SXH

6

Trang 7

2010

d Phương pháp thu thập số liệu và nguồn thông tin để đặt vấn đề.

Thông tin được thu thập chủ yếu từ sổ sách, tài liệu và báo cáo thống kê theo từng tháng, từng quý và năm của UBND, TYT xã Bát Tràng

Ngoài ra, nhóm còn tiến hành phỏng vấn sâu CBYT phụ trách về các chương trình ARI, SKBMTE, SXH, bệnh phụ khoa, viêm da dị ứng… để tìm hiểu hoạt động của chương trình, những thuận lợi và khó khăn của chương trình Chúng tôi cũng phỏng vấn đánh giá nhanh tại cộng đồng để xác định và đánh giá các vấn đề sức khỏe được người dân quan tâm

II XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ SỨC KHỎE TỒN TẠI VÀ VẤN ĐỀ ƯU TIÊN

i Các vấn đề sức khỏe tồn tại tại xã Bát Tràng.

Mặc dù đã đạt được một số chỉ tiêu chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ quan trọng, nhưng trước sự phát triển không ngừng về mọi mặt của đời sống xã hội trong năm

2009, ở xã Bát Tràng đã nảy sinh nhiều vấn đề bức xúc về trật tự an toàn xã hội, trật tự giao thông, vệ sinh môi trường và các tệ nạn xã hội, đặc biệt các vấn đề sức khỏe y tế đang nổi cộm đòi hỏi phải được giải quyết ngang tầm với điều kiện thời đại

Kết quả đánh giá nhanh tại cộng đồng qua phỏng vấn CBYT các ban ngành, đoàn thể của xã và phỏng vấn ngẫu nhiên người dân cùng với việc thu thập số liệu thứ cấp tại TTYT dự phòng huyện Gia Lâm, sổ sách báo cáo tại TYT xã Bát Tràng cho thấy các vấn đề y tế công cộng mà người dân quan tâm hiện nay là:

- Tỷ lệ tử vong do ung thư cao 35.7%

- Tỷ lệ mắc SXH tăng đột biến (gấp 5 lần) so với các năm trước

- Tỷ lệ phụ nữ mắc các bệnh phụ khoa cao (46.7%)

- Tỷ trẻ mắc các bệnh về đường hô hấp ở trẻ em cao (47%)

1.1 Tỷ lệ tử vong do ung thư trong năm 2009 cao (35.7%)

Theo “Sổ theo dõi tử vong” năm 2009, toàn xã Bát Tràng có 28 trường hợp

tử vong Trong đó, tử vong do ung thư chiếm 35,7%, đặc biệt chết do ung thư phổi chiếm đến 14,3% Hầu hết các trường hợp này đều có tiền sử tiếp xúc với bụi than trong quá trình sản xuất gốm Với đặc thù là làng nghề sản xuất gốm, trước đây Bát Tràng là một điểm nóng trong các cụm làng nghề có người dân bị mắc các bệnh nghề nghiệp cao, chủ yếu là các bệnh về đường hô hấp do bụi than hít phải trong quá trình đốt lò nung gốm Từ năm 2006, để khắc phục tình trạng bệnh nghề nghiệp của người dân, các cơ sở sản xuất gốm chuyển sang đốt lò bằng gas; các trường hợp bệnh về đường hô hấp đã có xu hướng giảm xuống, nên đây không còn

là vấn đề trọng tâm trong các chương trình can thiệp của xã

tự nguyện của phụ nữ trong xã

7

Trang 8

2010

1.3 Tỷ lệ mắc SXH tăng đột biến (gấp 5 lần) so với các năm trước.

Trong năm 2009, xã Bát Tràng có 31 trường hợp mắc SXH tăng đột biến so với các năm trước (2006 là 2 trường hợp, 2007 là 4 trường hợp, 2008 là 5 trường hợp) Do mới thay đổi cơ cấu quản lý y tế, nguồn kinh phí PC dịch hàng năm do UBND xã cấp đảm nhận nay chuyển sang cho TTYT huyện quản lý nhưng TTYT chưa phê duyệt kinh phí cho chương trình, trạm không có đủ kinh phí để thực hiện công tác PC dịch Bên cạnh đó, thời tiết thay đổi bất thường, ý thức phòng bệnh của người dân chưa cao Những nguyên nhân này làm cho dịch SXH bùng phát Đây là một bệnh nguy hiểm, có tính lây lan cao, dễ bùng phát thành dịch

1.4 Tỷ lệ mắc các bệnh đường hô hấp ở trẻ em cao (47%).

Trong năm 2009, toàn xã có 1078 trẻ mắc bệnh nhiễm khuẩn về đường hô hấp, chiếm 47% tổng số các trường hợp đến khám tại TYT Nguyên nhân do xã Bát Tràng là một xã làng nghề, các cơ sở sản xuất thải ra khói bụi hàng ngày, số lượng phương tiện chuyên chở nhiều, thời tiết thay đổi thất thường, kiến thức phòng bệnh người dân chưa cao

ii Lựa chọn vấn đề sức khỏe ưu tiên

2.1 Chấm điểm các yếu tố P.K.C.L.N

Vấn đề sức khỏe Phù

hợp Kinh tế

Chấp nhận

Nguồn lực

Luật pháp

PKCL N

Cách lý giải chấm điểm xem chi tiết phụ lục 3 trang 37

2.2 Chấm điểm theo thang điểm cơ bản BPRS

Từ các phân tích trên, nhóm sinh viên sử dụng Phương pháp hệ thống thang

điểm cơ bản để xác định vấn đề sức khỏe ưu tiên (thảo luận và thống nhất cách

chấm điểm, cũng như là các lý do để cho điểm của từng vấn đề sức khỏe)

2.2.1 Yếu tố A: Phạm vi ảnh hưởng (A)

Phạm vi của vấn đề được tính bằng số lượng dân chúng bị ảnh hưởng trực tiếp của vấn đề sức khỏe

8

Trang 9

2010

Theo số sách khám chữa bệnh của xã Bát Tràng và qua phỏng vấn nhanh cán

bộ TYT, số trường hợp bị nhiễm khuẩn hô hấp ở trẻ nhỏ, bệnh phụ khoa, SXH thấp dần nên chúng tôi dựa vào phạm vi ảnh hưởng cho điểm lần lượt là 9 điểm, 5 điểm và 2 điểm

2.2.2 Yếu tố B: Mức độ nghiêm trọng của vấn đề (B)

Tính nghiêm trọng của vấn đề được đánh giá dựa theo tỷ lệ chết và mức độ ảnh hưởng đối với người khác

Cách lý giải chấm điểm yếu tố B xem chi tiết phụ lục 5 trang 39

2.2.3 Yếu tố C: Tính hiệu quả của can thiệp (C)

Bệnh PK Điều trị kéo dài cho phụ nữ độ

(40% - 60%)

5

SXH Tuyên truyền vận động người dân

nâng cao ý thức vệ sinh môi trường, tích cực diệt bọ gậy, nằm màn, phát hiện sớm và ngăn chặn dịch lây lan kịp thời

Tương đối có hiệu quả (60%

Cách lý giải chấm điểm yếu tố C xem chi tiết phụ lục 6 trang 40

Điểm cho từng nội dung được cả nhóm thảo luận và thống nhất Điểm ưu tiên được tính theo công thức (A+ 2B) x C

Trang 10

2010

iii Phân tích vấn đề ưu tiên can thiệp:

Vấn đề can thiệp: Kiến thức và thực hành về bệnh sốt xuất huyết của người

dân xã Bát Tràng chưa tốt”

Sốt Dengue/ SXH dengue (SXH) là bệnh nhiễm virus Dengue cấp tính, do muỗi truyền Bệnh lưu hành ở các vùng nhiệt đới, đặc biệt ở Châu Á, Tây Thái Bình Dương và vùng biển Caribe Theo thống kê của WHO, khoảng 2.500 triệu người (2/5 dân số thế giới) có nguy cơ mắc bệnh và có 50 triệu người mắc bệnh SXH hàng năm trên thế giới Do tỉ lệ mắc và tử vong ngày càng tăng cao, bệnh SXH đã trở thành một trong những vấn đề y tế nghiêm trọng ở các nước nhiệt đới

có khí hậu thuận lợi cho vector phát triển

SXH có khả năng lây lan cao, gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe người bệnh, gia đình và cộng đồng Hơn nữa, nó có thể gây nguy hiểm đến tính mạng con người nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời

Bệnh SXH ở Việt Nam phát triển theo mùa và cũng có sự khác biệt giữa các miền Đối với miền Bắc, bệnh thường xảy ra nhiều từ tháng 7 đến tháng 9 Theo

số liệu từ Bộ Y tế, 6 tháng đầu năm 2009 Việt Nam đã ghi nhận hơn 25.770 bệnh nhân SXH, 26 trường hợp tử vong So với cùng kì năm 2008, số ca mắc SXH tăng 25,9%, số ca tử vong tăng 24%

Bát Tràng là một xã có làng nghề sản xuất gốm sứ lâu đời với hơn 90% hộ dân sản xuất kinh doanh gốm sứ Điều này mang lại những lợi ích lớn về kinh tế nhưng bên cạnh đó cũng tồn tại những vấn đề về môi trường như: khí thải từ các

lò nung gốm, lưu lượng các phương tiện vận chuyển lớn, đặc biệt là phế thải trong quá trình sản xuất, đồ gốm sứ để ngoài trời chưa được tiêu thụ là điều kiện thuận lợi cho sự sinh sản và phát triển của muỗi, nhất là muỗi mang virus sốt Dengue

Từ đó là nguy cơ lớn có thể gây bùng phát dịch SXH trên toàn xã Bát Tràng và các xã lân cận

3.1 Tầm quan trọng của công tác PC SXH

Hiện nay, SXH gia tăng đột biến, sự thay đổi mắc typ virus D2 sang D1 làm cho cộng đồng thiếu hụt miễn dịch, sự giao lưu văn hóa kinh tế, du lịch… có thể làm cho dịch bùng phát nhanh chóng, tác động trực tiếp tới sức khỏe, tính mạng cộng đồng, thiệt hại kinh tế, ảnh hưởng đến văn hóa, du lịch dịch vụ và toàn xã hội Do đó, phòng chống và khống chế dịch là nhiệm vụ cấp bách hàng đầu

Bát Tràng được TTYTDP Huyện Gia Lâm đánh giá là một điểm nóng về dịch SXH Các ca SXH thường xảy ra rải rác hàng năm tại Bát Tràng, nguy cơ bùng phát cao nhất thành dịch là vào thời điểm từ tháng 4 đến tháng 10 Tỷ lệ mắc SXH của Bát Tràng cao nhất toàn huyện

Theo thống kê của TYT, trong năm 2009 toàn xã Bát Tràng có 31 trường hợp mắc bệnh SXH Như vậy, tăng lên rất nhiều so với các năm trước (tăng 29 trường hợp so với năm 2006; 27 trường hợp so với năm 2007; 26 trường hợp so với năm 2007)

So với các xã lân cận khác, trong năm 2009 số ca SXH của xã Bát Tràng cao hơn rất nhiều

10

Trang 11

2010

Từ năm 2008 đổ về trước công tác phòng chống SXH được chú trọng do công tác phòng dịch tốt, sự phối hợp quan tâm của các ban ngành, kinh phí từ UBND

số ca mắc SXH vẫn tồn tại nhưng thấp hơn và kiểm soát được Năm 2009, do chương trình phòng chống SXH không được triển khai nên số ca mắc SXH tăng đột biến

Nếu thực hiện tốt công tác phòng chống SXH sẽ giảm nguy cơ bùng phát dịch, nâng cao sức khỏe người dân, ổn định tình hình kinh tế, văn hóa xã hội

Để thực hiện tốt công tác PCdịch SXH cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa y tế và các ban ngành của địa phương cũng như sự hưởng ứng tham gia của người dân

11

Trang 12

3.2 Cây vấn đề

Làng nghề gốm sứ truyền thống

Việc quản lý phế thải chưa tốt

Chưa có sự quan tâm của các ban ngành (UBND, hội phụ nữ )

Cho rằng đây là nhiệm

vụ của ngành y tế

Chưa thấy được tầm quan trọng của dịch

Khí hậu thay đổi thất thường

Nhiều dụng cụ chứa nước ngoài trời

Truyền thông chưa hiệu quả

Thiếu kinh phí thực hiện

Thiếu nhân lực

Môi trường sống thuận lợi cho vec

tơ truyền bệnh SXH phát triển

Số lượng phế thải lớn

Lượng người ngoài vùng di chuyển đến xã lớn

Kiến thức và thực hành về bệnh sốt xuất huyết của người dân

Người dân không tham gia vào

PC SXH

Chú thích: Nguyên nhân gốc rễ:

Chưa có

sự cam kết của người dân

Trang 13

3.3 Các nguyên nhân gốc rễ.

Sau khi phân tích các nguyên nhân dẫn tới “Kiến thức và thực hành về bệnh sốt xuất

huyết của người dân xã Bát Tràng chưa tốt”

nhóm chúng tôi đã xác định được 5 nguyên nhân gốc rễ của vấn đề:

- Người dân chưa có thái độ PC SXH

- Việc quản lý phế thải chưa tốt

- Nội dung truyền thông chưa phù hợp

- Thiếu phương tiện và tài liệu truyền thông

- Chưa có sự quan tâm của các ban ngành liên quan

Phân tích các nguyên nhân gốc rễ xem chi tiết phụ lục 7 trang 42

iv Phương pháp thu thập số liệu và nguồn thông tin để xác

- 90% số hộ gia đình trong xã có kiến thức về PC SXH từ 31/3/2010 đến

31/06/2010 tại xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, Hà Nội

- 80% các hộ sản xuất trong xã cam kết và thực hiện tốt việc thu gom phế thải từ 31/3/2010 đến 31/12/2010 tại xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, Hà Nội

- 60% số hộ gia đình thực hiện tốt các biện pháp phòng chống SXH từ 31/3/2010 đến 31/12/2010 tại xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, Hà Nội

3 Thời gian, địa điểm, đối tượng can thiệp

3.1 Thời gian: 31/3/2010 đến 31/12/2010.

3.2 Địa điểm: Xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, Hà Nội.

3.3 Đối tượng:

- Đối tượng cụ thể: Toàn thể người dân xã Bát Tràng.

- Đối tượng đích: các hộ gia đình sản xuất gốm

IV LỰA CHỌN GIẢI PHÁP

Phương pháp thực hiện được chấm dựa trên 2 tiêu chí tính hiệu quả và khả thi, với thang điểm từ 0 – 5 (từ không có hiệu quả đến hiện quả cao) Phương pháp thực hiện được lựa chọn phải có hiệu quả trên mức trung bình (điểm hiệu quả

≥3,5) và tính khả thi trên mức trung bình (điểm khả thi ≥ 3,5) Có như vậy thì việc thực hiện phương pháp mới phù hợp với nguồn lực hiện có, đạt được mục tiêu đề

ra và không lãng phí nguồn lực

Với cách lý luận như trên, phương pháp thực hiện được tính điểm như sau:

Tích số = HQ x Kh.T ≥ 3,5 x 3,5 → Tích số ≥ 12,25

Trang 14

Ma trận giải pháp

Cải thiện nội dung truyền thông

Nội dung truyền thông chưa phù hợp

Cung cấp, bổ sung thêm phương tiện và tài liệu truyền thông

Thiếu phương tiện và tài liệu truyền thông.

Cung cấp kiến thức thay đổi thái

độ, thực hành PC SXH cho người dân

C 13.5

4.5 3

4 333

4 44

4

C kk

Tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về PC SXH trong trường học

Mời CB tại TTYT huyện Gia Lâm viết bài phát thanh trên loa đài

Đưa ra khuyến nghị với TTYT huyện để chỉnh sửa mốt số vấn đề trong tờ rơi (hình ảnh muỗi gây SXH)

Bổ sung và sửa chữa hệ thống loa phát thanh trong xã

Khuyến nghị TTYT huyện cung cấp thêm tờ rơi.

Lồng ghép các buổi nói chuyện và hướng dẫn thực hành về PC SXH với các buổi sinh hoạt tập thể của HPN

Phát thanh trên loa đài

Mục tiêu Nguyên nhân gốc rễ Giải pháp

Trang 15

K10

2.5

4 Thực hiện kiểm tra đột xuất

Vận động UBND xã tham gia vào công tác PC SXH

Vận động sự tham gia của HPN, ĐTN

Thực hiện kiểm tra thường xuyên

Huy động sự đóng góp của các tổ chức về PC SXH

Thiếu kiểm tra các hoạt động thu gom vật liệu phế thải PC SXH

Tăng cường kiểm tra các hoạt động thu gom vật liệu phế thải PC SXH.

Tăng cường sự tham gia và phối hợp của các bên liên quan

Chưa có sự quan tâm của của các ban ngành liên quan

K

Huy động đóng góp kinh phí PC SXH từ cộng đồng Giáo dục về PC SXH trong trường học Bát Tràng Giáo dục về PC SXH trong trường học Bát Tràng

Cách chấm điểm giải pháp xem chi tiết phụ lục 10 trang 53

Bảng thuận lợi khó khăn của các giải pháp được chọn xem chi tiết phụ lục 11 trang 60

Huy động sự cam kết của người dân thực hiện tốt

Trang 16

02/04/201 0

chuyên trách

CB TYT Trạm

trưởng TYT

50.000đ Bảng kế hoạch chi tiết

04/04/201 0

UBND xã Cán bộ

chuyên trách

CB TYT Trạm

trưởng TYT

20.000đ Sắp xếp được lịch gặp

3 Chuẩn bị tài liệu vận động 05/04/20

10

05/04/201 0

chuyên trách

CB TYT Trạm

trưởng TYT

50.000đ Xây dựng bộ tài liệu

4 Tổ chức buổi gặp mặt 10/04/20

10

10/04/201 0

UBND CB chuyên

trách

CB UBND, HPN, ĐTN

Trạm trưởng TYT

50.000đ Sự ủng hộ và cam kết tham gia

CB chuyên trách

CB TYT, HPN, trưởng xóm

Hỗ trợ:

50.000đ

Bản kế hoạch chi tiết, khả thi

2 Báo cáo và xin ý kiến

CB chuyên trách

CB TYT Trạm

trưởng TYT

Hỗ trợ:

50.000đ

Sự hợp tác của trưởng thôn, xóm và các ban ngành đoàn thể Lập kế hoạch thực hiện

và thông báo tới cộng đồng

4 Thông báo kế hoạch

Trưởng xóm

Trang 17

Bảng dự trù kinh phí: xem chi tiết tại phụ lục 14 trang 66

KẾ HOẠCH HOẠT ĐỘNG THEO THỜI GIAN

4/10 5/10 6/10 7/10 8/10 9/10 10/10 11/10 12/10

1 Vận động UBND xã tham gia vào công tác PC SXH

2 Vận động sự tham gia của Hội phụ nữ, Mặt trận Tổ

quốc, Đoàn thanh niên, Hội sản xuất gốm

3 Huy động đóng góp kinh phí PC SXH từ cộng đồng

4 Đưa ra khuyến nghị với TTYT huyện để chỉnh sửa

mốt số vấn đề trong tờ rơi

5 Mời CB tại TTYT huyện Gia Lâm viết bài phát

thanh trên loa đài

6 Khuyến nghị TTYT huyện cung cấp thêm tờ rơi,

panô – áp phích

7 Phát thanh trên loa đài

8 Phát tờ rơi

9 Treo pano áp phích

10 Lồng ghép các buổi nói chuyện và hướng dẫn về

PC SXH với các buổi sinh hoạt tập thể của hội phụ

Trang 19

V KẾ HOẠCH GIÁM SÁT

1 Tên kế hoạch giám sát: Tăng cường kiến thức và thực hành về bệnh sốt xuất

huyết của người dân xã Bát Tràng , huyện Gia Lâm, Hà Nội từ tháng 03/2010 đến 12/2010

2 Mục tiêu giám sát

Nhằm hỗ trợ công việc các CB thực hiện các hoạt động PC SXH của người dân tại xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, Hà Nội

3 Điạ điểm giám sát: trên toàn xã Bát Tràng.

4 Thời gian giám sát: Từ tháng 03/2010 - 12/2010.

5 Nội dung giám sát ưu tiên

- Hoạt động truyền thông qua loa phát thanh tại các thôn xóm

- Hoạt động phát tờ rơi

- Hoạt động lồng ghép các buổi nói chuyện và hướng dẫn thực hành về PC SXH với các buổi sinh hoạt tập thể của HPN

- Hoạt động treo pano apphich

- Hoạt động tổ chức các buổi nói chuyện về SXH trong trường học

- Hoạt động tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về PC SXH trong trường học

6 Công cụ giám sát: quan sát, phỏng vấn, bảng kiểm, các phương tiện khác…

7 Sơ đồ giám sát và nhiệm vụ của các bên liên quan trong mô hình giám sát: xem chi tiết phụ lục 13 trang 64

VI KẾ HOẠCH THEO DÕI VÀ ĐÁNH GIÁ

1 Mục tiêu theo dõi và đánh giá

- Đánh giá tiến độ thực hiện các giải pháp trong kế hoạch PC SXH

- Phát hiện sai sót, đề ra các biện pháp khắc phụ và điều chỉnh hợp lí

- Đánh giá kết quả can thiệp

Trang 20

4 Các chỉ số đánh giá

CHỈ SỐ ĐẦU VÀO

thực hiện

- Số sách báo cáo tại

TYT và UBND xã

- Xem báo cáo, sổ sách

- Phỏng vấn sâu CB UBND xã, CB TYT

NSV

2 Tổng kinh phí đầu vào Tổng kinh phí nhận được từ huy

động cộng đồng - Thực tế trưởng xóm thu thập được từ cộng

đồng

3 Số bệnh nhân SXH Tổng số người bị bệnh SXH tại

Trang 21

STT Chỉ số quá trình Định nghĩa Công cụ Phương pháp Người thực

hiện

Giải pháp : Cung cấp kiến thức, thay đổi hành vi của người dân trong PC SXH

1 Số buổi nói chuyện và hướng

dẫn về PC SXH được lồng

ghép với các buổi sinh hoạt tập

thể của HPN

Tổng số buổi nói chuyện và hướng dẫn về

PC SXH được lồng ghép với các buổi sinh hoạt tập thể của HPN

2 Số phụ nữ tham gia vào buổi nói

chuyện lồng ghép trong các buổi

sinh hoạt tập thể của HPN

Tổng số phụ nữ tham gia vào buổi nói chuyện lồng ghép trong các buổi sinh hoạt tập thể của HPN

3 Tỉ lệ phụ nữ tham gia buổi nói

chuyện hiểu và thực hành đúng

các biện pháp PC SXH

Số phụ nữ hiểu và thực hành đúng các biện pháp PC SXH/tổng số phụ nữ tham gia buổi lồng ghép

Bảng kiểmPhỏng vấn nhanh Phỏng vấnThống kê CB TYT

4 Số lần truyền thông trên loa đài Tổng số lần truyền thông trên loa đài Thống kê Thống kê CB

TYT

5 Tỷ lệ người dân được nghe ít

nhất 1 lần truyền thông trên loa

về PC SXH

Tổng số người dân được nghe ít nhất 1 lần truyền thông trên loa về PCSXH/ Tổng dân số

Phỏng vấn nhanhBảng kiểm Phỏng vấnThống kê CB TYT

6 Tỉ lệ pano áp phích được thiết

kế và treo so với kế hoạch Tổng số pano áp phích được thiết kế và treo/tổng số pano apphich theo kế hoạch Phỏng vấnQuan sát Thống kê CB TYT

7 Tỉ lệ tờ rơi được phát so với số

tờ rơi cần phát

Tổng số tổng số tờ rơi được phát/tổng số tờ rơi cần phát

Phỏng vấn

CB TYT

8 Tỷ lệ hộ gia đình nhận được tờ

rơi Số hộ gia đình nhận được tờ rơi/Tổng số hộ gia đình của xã Phỏng vấnBảng kiểm Phỏng vấnThống kê CB TYT

9 Tỷ lệ người dân đọc và nhớ

được nội dung tờ rơi

Số người dân đọc và nhớ được nội dung tờ rơi/ Tổng số người tiếp cận được tờ rơi

Bảng kiểmPhỏng vấn

Phỏng vấnThống kê

CB TYT

10 Số buổi nói chuyện về SXH

Trang 22

11 Tỷ lệ học sinh tham gia buổi

nói chuyện về SXH trong trường

học

Số học sinh tham gia buổi nói chuyện về SXH trong trường học/Tổng số học sinh của trường

Phỏng vấnBảng kiểm Phỏng vấnThống kê CB TYT

Bảng kiểm Phỏng vấn Phỏng vấnThống kê CB TYT

13 Số cuộc thi tìm hiểu về PC SXH

trong trường học Tổng số cuộc thi tìm hiểu về PC SXH được tổ chức trong trường học Phỏng vấn Phỏng vấnQuan sát CB TYT

14 Tỷ lệ học sinh tham gia cuộc thi

về PC SXH trong trường học

Số học sinh tham gia cuộc thi về PC SXH/

Tổng số học sinh của trường

Bảng kiểmPhỏng vấn

Thống kêPhỏng vấn

CB TYT

15 Tỷ lệ học sinh hài lòng với nội

dung của cuộc thi (hấp dẫn, dễ

hiểu )

Số học sinh hài lòng với nội dung của cuộc

Giải pháp : Cải thiện nội dung truyền thông

16 Số bài truyền thông được CB

TTYT viết

Tổng số bài truyền thông được CB TTYT viết

Quan sátBảng kiểm

Giải pháp : Cung cấp, bổ sung thêm phương tiện và tài liệu truyền thông

18 Tỉ lệ tờ rơi được TTYT cấp so

Giải pháp : Tăng cường kiểm tra các hoạt động thu gom vật liệu phế thải PC SXH.

19 Số lần kiểm tra các hoạt động thu

gom phế thải PCSXH Tổng số lần kiểm tra về các hoạt động thu gom vật liệu phế thải PCSXH Bảng kiểmPhỏng vấn Thống kê CB UBND

xã

Trang 23

20 Số bộ công cụ kiểm tra được xây

xã

21 Số tổ kiểm tra được thành lập Tổng số tổ kiểm tra được thành lập Sổ sách

xã

22 Tỷ lệ hộ sản xuất thực hiện tốt

việc thu gom phế thải Số hộ sản xuất thực hiện tốt việc thu gom phế thải/Tổng số hộ sản xuất Quan sátPhỏng vấn Thống kê CB UBND

xã

Giải pháp: Tăng cường sự tham gia và phối hợp của các bên liên quan

23 Số ban ngành đoàn thể tham gia

Trang 24

Thống kêQuan sát

CB TYT

2 Tỷ lệ học sinh các trường thực

hành tốt PC SXH

Số học sinh trường thực hành tốt PC SXH/tổng số học sinh tham gia

3 Tỷ lệ hộ sản xuất trong xã cam

kết và thực hiện tốt việc thu gom

Thống kêPhỏng vấn

CB TYT

Trang 25

Báo cáo

Trang 26

VII KẾT LUẬN

1 Kết quả thu được từ đợt thực địa

Qua quá trình thực địa 2 tuần tại xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, Hà Nội nhóm chúng tôi đã thu được một số kết quả như:

Biết được một số thông tin về xã Bát Tràng: tình hình kinh tế, văn hóa - xã hội, hoạt động của Trạm y tế và mô hình bệnh tật của xã

Xây dựng được bản kế hoạch can thiệp nhằm giải quyết vấn đề sức khỏe ưu

tiên là: “Kế hoạch giảm số ca mắc sốt xuất huyết từ 31 trường hợp năm 2009

xuống còn 15 trường hợp tính đến cuối năm 2010 tại xã Bát Tràng, huyện Gia Lâm, Hà Nội” với sự giúp đỡ của giảng viên hướng dẫn và sự góp ý của cán bộ

TYT cùng UBND xã

Nâng cao được một số kĩ năng: làm việc nhóm, lập bộ công cụ thu thập thông tin, thảo luận nhóm, lập kế hoạch, tiếp cận cộng đồng, kĩ năng trình bày báo cáo…Tham gia trợ giúp CBYT trong buổi tiêm chủng viêm não Nhật Bản, tham gia cải tạo vườn thuốc nam Việc tham gia vào những hoạt động thực tế này đã mang lại những kinh nghiệm bổ ích cho nhóm sinh viên chúng tôi

2 Bài học kinh nghiệm

Trước khi xuống thực địa

- Đọc trước bản hướng dẫn “Chương trình thực địa cộng đồng lần hai” của nhà trường để biết được kế hoạch hoạt động của đợt thực địa

- Đọc lại giáo trình (nhân học, nâng cao sức khỏe, nghiên cứu khoa học, quản lý

y tế, quản lý các chương trình y tế quốc gia…) và các tài liệu tham khảo khác để phục vụ cho việc lập kế hoạch

- Tìm hiểu địa bàn thực địa: địa chỉ, điện thoại liên lạc, phương tiện đi lại, điều kiện ăn ở… để bố trí công tác hậu cần và sớm ổn định nơi ăn ở khi xuống thực địa

- Lên kế hoạch hoạt động cho đợt thực địa

Trong quá trình thực địa

- Về học tập: phát huy hết khả năng, thế mạnh của các thành viên trong quá trình thảo luận nhóm Vận dụng linh hoạt những kiến thức, kĩ năng đã được học để thu thập thông tin, giải quyết các vấn đề phát sinh liên quan đến việc lập kế hoạch Cần phân công nhiệm vụ của từng thành viên trong quá trình thảo luận nhóm

- Về cuộc sống sinh hoạt và tham gia các hoạt động tại trạm: lễ phép với các cán

bộ tại trạm, người lớn tuổi tại xã Xin phép cán bộ trạm và giảng viên khi rời khỏi trạm Ăn ở sạch sẽ gọn gàng, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên Đăng kí tạm trú khi đến thực địa Đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau trong quá trình thực địa

Tóm lại: Chuyến đi thực địa là hoạt động thực tế, bổ ích cho sinh viên thực

hành những kiến thức đã được học, giúp sinh viên thành thạo hơn với việc lập kế hoạch can thiệp nhằm nâng cao sức khỏe cộng đồng - một công việc quan trọng của cử nhân Y tế công cộng khi ra trườ

VIII PHỤ LỤC

Phụ lục 1: Chức năng nhiệm vụ cán bộ trạm y tế xã Bát Tràng

STT Tên Chức vụ Nhiệm vụ

Trang 27

Y sĩ sản nhi

- Điều hành quản lý công việc chung của toàn trạm

- Phụ trách các chương trình Y tế quốc gia: TCMR, VTMA, PHCN, TTGDSK, CSSKSS, Dịch tễ

Nữ hộ sinh

- Phụ trách công tác CSSKSS, CTPCSDD, PC thiếu muối Iot

- Điều hành công tác thống kê, báo cáo, công tác vô khuẩn, diệt khuẩn

- Phụ trách công tác tài chính của trạm

- Phụ trách cụm dân cư 3,4,5 Giang Cao

- Tham gia công tác điều dưỡng

4 Nguyễn

Thị Thuấn

CB trạm

Y sĩ đa khoa

- Phụ trách Dược, các chương trình VSMT, VSATTP, Lao, Tâm thần kinh, SXH, Sốt rét

- Tổ trưởng công đoàn chăm lo đời sống, đảm bảo đúng chế độ luật lao động cho nhân viên trong trạm

- Thủ quỹ thu chi trong trạm

- Tham gia khám chữa bệnh

- Phụ trách cụm dân cư 6 Giang Cao; 1,2 Bát Tràng

5 Trần Thị

Thu Hoài

CB trạmĐiều dưỡng

- Phụ trách công tác điều dưỡng

- Phụ trách công tác vệ sinh vườn thuốc nam

- Vệ sinh toàn trạm

Phụ lục 2: Bộ công cụ đánh giá nhanh cộng đồng: phục vụ cho thu thập thông tin chung về xã Bát Tràng, đặt vấn đề, lựa chọn các vấn đề sức khỏe ta nổi bật tại xã

- Mục tiêu:Nhằmthu thập thông tin chung về xã Bát Tràng, đặt vấn đề, lựa chọn các vấn đề sức khỏe ta nổi bật tại xã

- Đối tượng: Cán bộ UBND xã, Cán bộ y tế TYT, người dân

- Hình thức: Phỏng vấn sâu

Định dạng
Số trang	55
Dung lượng	755 KB