Giáo án bồi dưỡng ngữ văn 9 tiết 10 luyện tập sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh (1) pps

I.Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.. VBTM là VB thông dụng trong mọi lĩnh vực của đời sống nhằm cung cấp tri thức về đ/điểm tính chất, nguyên

I.Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

Văn bản thuyết minh là kiểu văn bản ntn?

VBTM là VB thông dụng trong mọi lĩnh vực

của đời sống nhằm cung cấp tri thức về

đ/điểm tính chất, nguyên nhân các hiện tượng

& sự vật trong tự nhiên, bằng phương pháp

trình bày, giới thiệu, giải thích

Nó được viết ra nhằm mục đích gì? Em hãy cho

biết các phương pháp thuyết minh thường dùng ?

Mục đích cung cấp tri thức

- Các phương pháp TM: định nghĩa, nêu số liệu,

Đọc văn bản Hạ Long - Đá & Nước.

Văn bản thuyết minh về đối tượng nào?

Bài văn thuyết minh về đặc điểm gì của đối tượng? Bài văn thuyết minh về vẻ đẹp của vịnh Hạ Long Đặc điểm: sự kì lạ của Hạ Long là vô tận.

Văn bản có cung cấp được tri thức khách quan

về đối tượng không ?

Văn bản Cung cấp tri thức : cho ta hiểu được :

đá & nước đã tạo nên vẻ đẹp kì lạ cho vịnh Hạ Long

Văn bản vận dụng phương pháp thuyết minh

nào là chính trong các phương pháp đã học?

Phương pháp thuyết minh : giải thích, liệt kê.

+ Giải thích:" sự sáng tạo của tạo hóa": Nước làm cho đá sống dậy, có tâm hồn

+ Liệt kê: Các khả năng dạo chơi trên mặt nước

Hạ Long

* Đây là một văn bản thuyết minh, đã dùng

phương pháp liệt kê & giải thích

Vấn đề " Sự kì lạ của Hạ Long là vô tận" có thể

dễ dàng thuyết minh bằng cách đo đếm, liệt kê

không?

Không thể thuyết minh vấn đề" Sự kì lạ của Hạ Long là vô tận" chỉ bằng liệt kê, nêu số liệu

Ví dụ chỉ dùng phương pháp liệt kê: HL có

nhiều nước, nhiều đảo , nhiều hang động lạ

lùng thì đã nêu được sự kì lạ của HL chưa?

- Tác giả hiểu sự kì lạ này là gì?

" Sự kì lạ" : đá & nước HL đem đến cho du

khách những cảm giác thú vị.

Hãy gạch dưới và đọc câu văn nêu khái quát

& sự kì lạ của Hạ Long.

"Chính nước làm cho đá sống dậy, làm cho đá vốn bất động & vô tri trở nên linh hoạt, có thể động đến vô tận & có tri giác có tâm hồn."

Thông thường khi giới thiệu về cảnh đẹp của HL người ta thường nói HL rộng bao nhiêu, có bao nhiêu đảo lớn nhỏ, có bao nhiêu động đá, có

những hang đá đẹp ra sao, có những đảo đá có hình thù kì lạ như thế nào nhưng Nguyên Ngọc giới thiệu Hạ Long theo một phương diện khác- một phát hiện mới của riêng ông : đá & nước vịnh

Hạ Long đem đến cho du khách những cảm giác thú vị.

* * * Tìm hiểu các biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

Nước tạo nên sự thú vị như thế nào cho du

khách?

Du khách có nhiều cách chơi ở vịnh HL : thả cho thuyền nổi trôi hoặc buông theo dòng nước, chèo nhẹ, lướt nhanh

Tác giả cảm nhận được điều gì thú vị từ đá Hạ

Long

- Đá được gọi là : thập loại chúng sinh đá, thế

giới người bằng đá, bọn người đá hối hả trờ

về, một nhân vật Đá trẻ trung

- Nhân hóa, liên tưởng.

Tác giả đã gọi" đá" bằng những từ ngữ nào ?

Tác giả đã trình bày được sự kì lạ của HL chưa ? Được như thế là nhờ biện pháp gì?

Tác giả giới thiệu được sự kì lạ của HL nhờ biện pháp tưởng tượng,liên tưởng, nhân hóa.

Thuyết minh có biện pháp nghệ thuật hấp dẫn hơn

vì nó sinh động: vịnh Hạ Long không chỉ là đá &

nước mà là một thế giới có hồn.

Vậy, để văn bản thuyết minh thêm sinh động,

người viết có thể làm gì?

Người viết vận dụng một số biện pháp nghệ thuật:

kể chuyện , tự thuật, ẩn dụ, nhân hóa

Theo em, các yếu tố này có làm thay đổi tính chất của một văn bản thuyết minh không?

Các biện pháp nghệ thuật chỉ có tác dụng phụ

trợ, làm cho văn bản thêm hấp dẫn, dễ nhớ

nhưng không thể thay thế được bản thân sự

thuyết minh là cung cấp tri thức khách quan,

chính xác về đối tượng.

* * * G H I N H Ớ

* * * G H I N H Ớ

• Muốn cho văn bản thuyết minh được sinh

động,hấp dẫn,người ta vận dụng thêm một số biện pháp nghệ thuật như kể chuyện,tự thuật

đối thoại theo lối ẩn dụ ,nhân hóa hoặc các hình thức vè ,diễn ca.

• Các biện pháp nghệ thuậtcần được sử dụng

thích hợp,góp phần làm nổi bật đặc điểm của

đối tượng thuyết minh và gây hứng thú cho

người đọc

II/ L u y ệ n t ậ p

• Bài tập 1

• Văn bản có tính chất thuyết minh không? Tính

chất ấy được thể hiện ở những điểm nào?

•Giới thiệu loài ruồi: họ, giống, loài, tập tính

sinh sống, sinh đẻ, đặc điểm cơ thẻ, thức tỉnh ý thức giữ gìn vệ sinh, phòng bệnh, diệt ruồi.

Những phương pháp thuyết minh nào đã được

sử dụng?

• Văn bản có tính chất thuyết minh không? Tính

chất ấy được thể hiện ở những điểm nào?

•Giới thiệu loài ruồi: họ, giống, loài, tập tính

sinh sống, sinh đẻ, đặc điểm cơ thẻ, thức tỉnh ý thức giữ gìn vệ sinh, phòng bệnh, diệt ruồi.

Những phương pháp thuyết minh nào đã được

sử dụng?

Hướng dẫn học ở nhà

1 /Viết lại thành 1 bài văn hoàn chỉnh

2 /Soạn bài “ Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ và phát triển của trẻ em “

3/ Sưu tầm tranh ảnh các lãnh tụ quan tâm đến thiếu nhi ( Bác Hồ, Nông Đức Mạnh , Nguyễn thị Bình )