Báo cáo thực tập tại ngân hàng chính sách huyện Giao Thủy

Tín dụng cho người nghèo là một trong những chính sách quan trọng đối với người nghèo trong chương trình mục tiêu xóa đói giảm nghèo giai đoạn 2001- 2010.

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG I: LỊCH SỬ HÌNH THÀNH NHCSXH NHÀ NƯỚC VÀ NHCSXH HUYỆN GIAO THỦY 3

I Lịch sử hình thành NHCSXH Nhà Nước và NHCSXH chi nhánh huyện Giao Thủy 3

1 Tổng quan về NHCSXH 3

2 Sự cần thiết ra đời chi nhánh NHCSXH huyện Giao Thủy 8

3 Mạng lưới hoạt động của NHCSXH: 9

CHƯƠNG II: MÔ HÌNH QUẢN LÝ CỦA NHCSXH 10

I Đặc điểm mô hình quản lý NHCSXH 10

1 Đặc điểm mô hình quản lý 10

2 Nhiệm vụ thủ tục và quy trình vận hành bộ máy quản lý NHCSXH 14

II Đối tượng được vay vốn tại NHCSXH và các chính sách tín dụng ưu đãi đối với hộ nghèo 16

1 Hiện nay các đối tượng được vay vốn của NHCSXH bao gồm: 16

2 Các chính sách tín dụng ưu đãi khi vay vốn đối với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác: 17

CHƯƠNG III: TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG CỦA NHCSXH 20

I Tổng kết kết quả đạt được giai đoạn năm 2007 - 2009 21

1 Chương trình cho vay hộ nghèo 22

2 Chương trình vốn 120 GQVL: 22

3 Chương trình cho vay đối tượng chính sách đi lao động có thời hạn ở nước ngoài 23

4 Chương trình cho vay vốn doanh nghiệp vừa và nhỏ: ( KFW ) 23

5 Chương trình vốn nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn 23

6 Chương trình vốn tín dụng HSSV vay qua gia đình 24

II Hoạt động của PGD NHCSXH 24

1 Chương trình cho vay hộ nghèo 26

2 Chương trình cho vay giải quyết việc làm 26

3 Chương trình cho vay đối tượng chính sách đi lao động có thời hạn ở nước ngoài 27

4 Chương trình cho vay vốn Doanh nghiệp vừa và nhỏ 27

5 Chương trình cho vay NS&VSMTNT 27

6 Chương trình cho vay học sinh sinh viên có hoàn cảnh khó khăn 28

7 Tổng kết hoạt động năm 2009 và những hạn chế cần khắc phục 29

7.1 Công tác tín dụng 29

7.2 Kết quả cho vay ủy thác 30

7.3 Công tác cho vay hỗ trợ lãi suất 31

7.4 Một số chỉ tiêu khác 31

III Đánh giá kết quả hoạt động PGD NHCSXH huyện Giao Thủy 32

1 Thành tựu đạt được 32

2 Những hạn chế 34

3 Những vấn đề cần giải quyết 34

TÀI LIỆU THAM KHẢO 37

UBND: ủy ban nhân dân

TƯ: trung ương

TDNN: tín dụng nhà nước

NHTM: Ngân hàng thương mại

NĐ – CP: Nghị định – chính phủ

ĐTN: Đoàn thanh niên

HND: Hội nông dân

HCCB: Hội cựu chiến binh

HPN: Hội phụ nữ

LỜI MỞ ĐẦU

Tín dụng cho người nghèo là một trong những chính sách quan trọng đốivới người nghèo trong chương trình mục tiêu xóa đói giảm nghèo giai đoạn2001- 2010 Việt Nam là một nước đi lên từ sản xuất nông nghiệp, nền kinh

tế đang trong giai đoạn phát triển nên mục tiêu xóa đói giảm nghèo đượcĐảng và nhà nước ta coi là mục tiêu hàng đầu cần đạt được

Đời sống bộ phận người dân ở nông thôn những năm gần đay đã cónhiều cải thiện, sinh hoạt của người lao động đã bớt nhiều khó khăn do mỗi

hộ nông đã được tham gia làm kinh tế từ nhiều nguồn vốn tài trợ khác nhau,trong đó có nguồn vốn của NHCSXHVN Tiền thân của NHCSXHVN là NHphục vụ người nghèo, là NH của người nghèo nên nó ra đời xuất phát từ nhucầu bức thiết của người lao động Việc giải quyết vấn đề xóa đói giảm nghèođược Đảng và Nhà nước ta coi là mục tiêu hàng đầu cần đạt được

Đời sống bộ phận người dân ở hộ nông thôn những năm gần đay đã cónhiều cải thiện, sinh hoạt của người lao động đã bớt nhiều khó khăn do mỗi

hộ nông dân đã được tham gia làm kinh tế từ nhiều nguồn vốn tài trợ khácnhau, trong đó có nguồn vốn của NHCSXHVN Tiền thân của NHCSXHVN

là NH phục vụ người nghèo, là NH của người nghèo nên nó ra đời xuất phát

từ nhu cầu bức thiết của người lao động Việc giải quyết vấn đề xóa đói giảmnghèo trong nông nghiệp và nông thôn là một chủ trương lớn của Đảng vàNhà nước là một yêu cầu bức thiết không chỉ mang tính xã hội, tính chất nhânđạo giữa con người với con người mà nó còn mang tính chất kinh tế Bởi lẽnền kinh tế khi vẫn còn tồn tại một tỷ lệ không nhỏ nông dân nghèo sẽ kéotheo rất nhiều vần đề kinh tế xã hội khác, nền kinh tế khó có thể phát triển vớitốc độ cao và ổn định

Việc tiếp nhận được nguồn vốn hỗ trợ từ hệ thống NHCSXH là có ýnghĩa to lớn đối với những hộ nghèo đang cần vốn để sản xuất kinh doanh,thay vì phải chấp nhận những nguồn vốn vay đắt đỏ từ những ngân hàngthương mại trong cả nước, khó khăn trong những điều kiện về tín dụng Từkhi NHCSXH ra đời, họ đã có thể được tiếp cận với một nguồn vốn rẻ hơn,những điều kiện cho vay dễ dàng hơn, góp phần giải quyết nhu cầu về vốncho người nghèo Có thể tìm hiểu và nghiên cứu cụ thể về NHCSXH vànhững hoạt động của nó, vì thế cho nên em lựa chon đề tài “ mở rộng cho vay

ưu đãi đối với học sinh sinh viên và hộ nghèo tại NHCSXH PGD huyện GiaoThủy” làm đề tài nghiên cứu và hy vọng qua đề tài này sẽ giúp em hiểu thêm

về hoạt động của NHCSXH và cách tiếp cận nguồn vốn ưu đãi này Bài viếtcủa em còn nhiều thiếu xót em rất mong nhận được sự góp ý kiến của thầy cô

để bài viết của em được hoàn thiện hơn Em xin chân thành cảm ơn Th.SNguyễn Bích Diệp đã giúp đỡ em hoàn thành đề tài này

CHƯƠNG I: LỊCH SỬ HÌNH THÀNH NHCSXH NHÀ NƯỚC

VÀ NHCSXH HUYỆN GIAO THỦY

I Lịch sử hình thành NHCSXH Nhà Nước và NHCSXH chi nhánh huyện Giao Thủy

1 Tổng quan về NHCSXH

NHCSXH là một định chế tài chính của nhà nước, được Thủ Tướngchính phủ ký Quyết Định số 131/2002/QĐ – TTg ngày 01/10/2002 về việcthành lập NHCSXH Việc xây dựng Ngân hàng Chính sách xã hội là điềukiện để mở rộng thêm các đối tượng phục vụ là hộ nghèo, học sinh, sinh viên

có hoàn cảnh khó khăn, các đối tượng chính sách cần vay vốn để giải quyếtviệc làm, đi lao động có thời hạn ở nước ngoài và các tổ chức kinh tế, cánhân hộ sản xuất, kinh doanh thuộc các xã đặc biệt khó khăn, miền núi, vùngsâu, vùng xa (chương trình 135) Đây thật sự là tin vui đối với các đối tượngchính sách vì họ tiếp tục có cơ hội tiếp cận nguồn vốn ưu đãi chính thức củaNhà nước, nhất là dựa trên tiền đề những thành công 7 năm hoạt động củaNgân hàng Phục vụ người nghèo

Ngân hàng phục vụ người nghèo được thành lập năm 1995 và chính thức

đi vào hoạt động năm 1996, do hệ thống nông nghiệp và phát triển nông thônViệt Nam là đại lý giải ngân, với tổng số vốn cho vay hàng ngàn tỷ đồng tớicác hộ nghèo ở nông thôn đã thúc đảy việc ra đời và hoạt động của NH phục

vụ người nghèo Có thể tổng kết một số nguyên nhân cơ bản tạo nên bộ phậnnông dân nghèo thiếu vốn như sau:

- Thiếu vốn đầu tư vào những nghành nghề cây trồng , vật nuôi có năngsuất cao, có giá trị hàng hóa nông sản lớn Công cị kỹ thuật canh tác và sảnxuất lạc hậu, trình đọ sản xuất kinh doanh hạn chế, không có điều kiện, không

có khả năng tiếp thụ, tiếp cận khoa học tiên tiến Từ đó năng suất lao động vàchất lượng hàng hóa thấp, hạn chế khă năng cạnh tranh, khả năng tiêu thụhàng hóa, hạn chế khă năng tích lũy để tiếp tục quá trình tía sản xuất mở rộng

và cải thiện đời sống cho người nông dân

- Cơ chế sản xuất công nghiệp và nghành nghề ở nông thôn chưa hợp lý,chưa phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế thị trường Đối với những vùngthuần nông, thu nhập hộ gia đình còn rất hạn chế Ở những vùng sản xuất phụthu nhập có khá hơn Mặc dù trong thời gian qua đã thực hiện chủ trươngchuyển dịch cơ cấu cây trồng, đa dạng nghành nghề ở nông thôn để khai thác

có hiệu quả tiềm năng, thế mạnh của từng vùng, từng địa phương nhưng vẫnchịu ảnh hưởng của nền kinh tế tự phát Do đó một số sản phẩm làm ra không

có thị trường tiêu thụ Nhiều hộ gia đình rơi vào tình thế “ tiến thoái lưỡngnam”

- Nguyên nhân của xã hội như tàn tật, thiếu sức lao động, một số tệ nạn

xã hội ngày càng phát sinh như cờ bạc, rượu chè… ảnh hưởng đến sản xuất,thu nhập của một số hộ gia đình Đặc biệt là nạn cho vay nặng lãi với lãi suấtcắt cổ đã làm cho những người thiếu vốn đi vào tình trạng bế tắc

Xuất phát từ những nguyên nhân lớn trên đay cho thấy việc cho ra đờimột NH dành cho các đối tượng trên là hoàn toàn cần thiết và kịp thời

Ngân hàng phục vụ người nghèo hoạt động được 6 năm đến đầu năm

2003 NHCSXH được thành lập, thực hiện nhiệm vụ cho vay hộ nghèo và cácđối tượng chính sách khác

Việc xây dựng NHCSXH là điều kiện để mở rộng thêm các đối tượngphục vụ hộ nghèo, học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, các đối tượngchính sách cần vay vốn để giải quyết việc làm ,đi lao động có thời hạn ở nướcngoài và các tổ chức cá nhân hộ sản xuất kinh doanh thuộc các xã đặc biệt

NHCSXH được thành lập đã tạo ra một kênh tín dụng riêng, là sự táchtín dụng ưu đãi đối với người nghèo và các đối tượng chihns sách ra khỏi hoạtđộng của NHTM, thực hiện đổi mới, cơ cấu lại tổ chức và hoạt động hệ thốnngân hàng trong quá trình đổi mới – hội nhập quốc tế trong lĩnh vực hoạtđộng ngân hàng hiện nay.

Hệ thống NHCSXH hiện nay thực chất là một tổ chức tín dụng Nhànước làm dịch vụ tín dụng cho chính Phủ và các chủ đầu tư khác không vìmục đích lợi nhuận, là một giải pháp trong hệ thống giải pháp xóa đói giảmnghèo Được nhà nước cấp vốn điều lệ ban đầu 5000 tỷ đồng và cấp bổ sungphù hợp hàng năm với quy mô hoạt động, được nhà nước đảm bảo khả năngthanh toán, không phải dự trữ bắt buộc và không phải nộp thuế cho ngân sáchnhà nước NHCSXH nhận vốn từ ngân sách nhà nước cấp tín dụng ưu đãitheo chương trình chỉ định của nhà nước Nguyên tắc quản lý vốn tín dụng ưuđãi phải công khai cho dân biết, dân bàm, dân làm, dân kiểm tra NHCSXHthực hiện chính sách tín dụng ưu đãi đối với người nghèo và cá đối tượngchính sách khác, đối với miền núi hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng có điềukiện kinh tế xã hội khó khăn, đối với nông nghiệp nông thôn và nông dân.Việt Nam hiện có hai hệ thông ngân hàng: hệ thống ngân hàng chínhsách, hệ thống ngân hàng thương mại Hệ thống NHCS hiện có 2 tổ chức hoạtđộng của nhà nước 100%, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận NHCSXHđược thành lập theo quyết định 131/2002/ QD – TTg ngày 4/10/2002 của thủtướng Chính Phủ, trực thuộc Chính Phủ và quỹ hỗ trợ đầu tư phát triển trựcthuộc bộ tài chính

NHCSXH ra đời và đi vào hoạt động từ 01/01/2002 đến cuối năm 2005

là hết thời hạn 3 năm thử nghiệm sẽ chuyển sang giai đoạn mới: giai đoạnhoàn thiện mô hình quản lý, nâng cao chất lượng hoạt động các ngân hàng và

tín dụng ưu đãi, giai đoạn tự trang trải chi phí quản lý ngành và tiền lương,giai đoạn mở rộng quy mô hoạt động xây dựng một ngân hàng lớn mạnh.

Sự ưu đãi về tín dụng được thể hiện ở thủ tục vay vốn đơn giản khôngcần tài sản thế chấp, ở hạn mức cho vay, thời hạn cho vay và lãi suất cho vayđều do Chính phủ quy định NHCS có nhiệm vụ chính là hướng dẫn thủ tụcnghiệp vụ và quy trình giải ngân, thu nợ, thu lãi Đối tượng được thụ hưởngchính sách ưu đãi do Chính phủ quy định và do cộng đồng dân cư ở thôn,bản , xã phường bình xét được ủy ban Nhân Dân cấp phường xã xác nhận

a Về phạm vi hoat động

Không chỉ thực hiện cấp tín dụng ưu đãi cho hộ nghèo và các đối tượngchính sách xã hội mà còn thực hiện chính sách tín dụng ưu đãi đối với miềnnúi, hải đảo, vùng sâu vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn( ưu đãi theo vùng không phân biệt giàu nghèo), chính sách tín dụng ưu đãiphục vụ phát triển nông nghiệp nông thôn ( ưu đãi xây dựng cơ sở hạ tầngnông thôn như đường, trường, trại và phát triển làng nghề nông thôn), nôngdân ( cho vay chương trình nước sạch, chương trình môi trường…)

Hoạt động của NHCSXH bao gồm:

- Huy động vốn theo kế hoạch hàng năm được Chính phủ phê duyệt đểtạo lập nguồn vốn cho vay

- Nhận vốn ủy thác của chính quyền địa phương, các tổ chức kinh tế, tổchức tài chính tín dụng, các tổ chức chính trị - xã hội, các hiệp hội, các hội,các tổ chức phi chính Phủ, các cá nhân trong và ngoài nước để cho vay vốnđối với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác

- Cho vay vốn đối với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác theoquy định của chính Phủ

- Thực hiện các dịch vụ thanh toán và ngân quỹ

b Về tổ chức chỉ đạo thực hiện

Là cơ hội có một không hai để NHCSXH mở rộng quy mô hoạt động,nhanh chóng trở thành một ngân hàng lớn trong lĩnh vực này, một địa chỉ tincậy của người nghèo, vùng nghèo, của nông nghiệp, nông thôn, nông dân vàcác đối tượng chính sách xã hội khác

c Những giải pháp cần tập trung thực hiện trong những năm đầu

Một là : Đào tạo và đào tạo không mệt mỏi để xây dựng một đội ngũ cán

bộ có tâm huyết vì người nghèo, trung thành với NHCSXH , tinh thông nghềnghiệp

Hai là : kiên trì và kiên quyết thực hiện bằng được mô hình quản lý mới.Khác với mô hình quản lý các ngân hàng thương mại hiện nay , cấu trúc quản

lý NHCSXH 3 hệ thống : hệ thống quản lý nhà nước , hệ thống các đoàn thểchính trị xã hội, hệ thống nghiệp vụ tín dụng ngân hàng kết lại với nhau thành

mô hình quản trị và quản lý điều hành NHCSXH hiện nay Mô hình này phângiao thành 3 khối công việc chuyên trách, 3 cấp quản lý ( cấp TW, cấp tỉnh,cấp huyện)

Hội đồng quản trị và các Ban đại diện hội đồng quản trị ở cấp tỉnh, cấphuyện làm nhiệm vụ quản trị ( ban hành các quyết sách , định hướng đầu tư,giám sát hoạt động)

Hệ thống tổ chức chuyên trách làm nhiệm vụ điều hành tác nghiệp từtrung ương đến địa phương ( được gọi là NHCSXH) có tổ chức gọn nhẹkhông có nhiều biên chế trong bộ máy này

Hệ thống tổ chức chuyên trách làm dịch vụ ủy thác từng phần cho vay hộnghèo tại thôn , xã, bản do tổ chức đoàn thể chính trị xã hội đảm nhiệm theoquy định tại điều 4, điều 5, Nghị định 78/2002- ND – CP ngày 04/10/2002của Chính Phủ

Ba là: nắm chác thực tiễn sinh động, không ngừng sáng tạo, đổi mới tưduy sớm bổ sung chỉnh sửa hoàn thiện đồng bộ cơ chế chính sách chế độnghiệp vụ, đổi mới phong cách điều hành khoa học và hiện dại.

Phải tôn trọng nguyên tắc quản lý dân chủ , phải phân công phân cấp rõngười , rõ việc, phải coi trọng các giải pháp đòn bẩy kích thích bang lợi íchkinh tế, bằng giáo dục tư tưởng, phải trái phân minh vì lợi ích của chính mình,của NHCSXH, của nhân dân và của đất nước

2 Sự cần thiết ra đời chi nhánh NHCSXH huyện Giao Thủy

Giao Thủy là một huyện nằm ở phía Bắc tỉnh Nam Định gồm 22 xã, thịtrấn Địa phương có bờ biển dài và có nhiều lợi thế về đánh bắt thủy hải sản

và một diện tích đất nông nghiệp khá rộng

Giao Thủy là nơi có khu công nghiệp đóng tàu, đang hoạt động kha sôiđộng, thu hút nguồn lao động ở Giao Thủy cùng các vùng lân cận Mặc dùhuyện Giao Thủy có điều kiện phát triển và có nguồn lao động nhưng dokhông có vốn để sản xuất hoặc người dân ở đó không co khả năng tiếp cậnvới nguồn vốn ưu đãi của nhà nước vì vậy chi nhánh NHCSXH huyện GiaoThủy đã đi vào hoạt động từ 01/01/2002 đến cuối năm 2005 là hết thời hạn 3năm thử nghiệm sẽ chuyển sang giai đoạn mới: giai đoạn hoàn thiện mô hìnhquản lý, nâng cao chất lượng hoạt động các ngân hàng và tín dụng ưu đãi, giaiđoạn tự trang trải chi phí quản lý nghành và tiền lương, giai đoạn mở rộngquy mô hoạt động xây dựng một ngân hàng lớn mạnh

NHCSXH ra đời tạo điều kiện cho những người dân nghèo, những họcsinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn có thể tiếp cận với nguồn vốn ưu đãicủa nhà nước để người dân co thể tiếp cận sản xuất khắc phục đói nghèo,những học sinh, sinh viên nghèo có thể tiếp tục học tập để tự cải thiện cuộcsống của mình sau này Từ khi ra đời và hoạt động NHCSXH huyện Giao

Thủy mặc dù gặp nhiều khó khăn nhưng dưới sự chỉ đạo của Ban đại diệnHĐQT NHCSXH các cấp, NHCSXH tỉnh, trung ương , sự lãnh đạo của cáccấp ủy Đảng, sự giúp đỡ của Chính quyền địa phương, sự đồng tình ủng hộ vàphối kết hợp chặt chẽ của của các tổ chức chính trị xã hội các cấp từ huyện tới

xã PGD NHCSXH huyện Giao Thủy đã khắc phục mọi khó khăn thực hiệntốt nhiệm vụ được giao Từ khi đi vào hoạt động PGD NHCSXH huyện GiaoThủy đã giúp nhiều hộ gia đình nghèo có thể vay vốn và thoát khỏi đói nghèo,nhiều học sinh sinh viên co hoàn cảnh khó khăn có thể tiếp tục học tập

3 Mạng lưới hoạt động của NHCSXH:

a, Hội sở chính đặt tại Thủ đô Hà Nội

b Chi nhánh đặt tại các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương Có 64chi nhánh đặt tại 64 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và có sở giao dịchđặt tại Hà Nội

c Phòng giao dịch đặt tại các huyện, quận, thành phố thuộc tỉnh Nhữngnơi cần thiết thì thành lập Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội cấp huyện

và do Hội đồng quản trị Ngân hàng Chính sách xã hội quyết định.Có gần 600đơn vị NHCSXH cấp huyện đặt tại các đơn vị cập huyện thuộc 64 tỉnh, thànhphố trong cả nước

d Có hơn 8000 điểm giao dịch của NHCSXH đặt tại Ủy ban nhân dâncấp xã trên phạm vi toàn quốc

Nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Hội sở chính, Chi nhánh vàPhòng giao dịch do Hội đồng quản trị Ngân hàng Chính sách xã hội quy định

CHƯƠNG II: MÔ HÌNH QUẢN LÝ CỦA NHCSXH

Về mô hình tổ chức, NHCSXH được tổ chức theo 3 cấp: Ngân hàngTrung ương, Chi nhánh cấp tỉnh và Phòng giao dịch cấp huyện, ở mỗi cấp đều

có bộ máy quản trị và bộ máy điều hành tác nghiệp Trong 5 năm qua, cácthành viên hội đồng quản trị, Ban đại diện hội đồng quản trị các cấp đã thamgia đề xuất nhiều ý kiến có giá trị và được các cơ quan có thẩm quyền chấpthuận NHCSXH đã tổ chức được mạng lưới giao dịch rộng khắp tại 8.749điểm giao dịch ở các xã với trên 7.000 cán bộ có tay nghề quản lý, chuyênngành tài chính - ngân hàng được tổ chức gọn nhẹ Hoạt động có hiệu quả dựatrên phương thức quản lý phù hợp, uỷ thác từng phần cho các tổ chức chínhtrị - xã hội; thực hiện bình xét công khai tại các Tổ tiết kiệm và vay vốn; cán

bộ Ngân hàng giải ngân trực tiếp cho các hộ vay vốn tại các điểm giao dịchtại xã Nhờ phương thức này, NHCSXH đã tổ chức được một mạng lưới hoạtđộng rộng khắp đến tất cả các xã, phường, thôn, bản trong cả nước

I Đặc điểm mô hình quản lý NHCSXH

1 Đặc điểm mô hình quản lý

Mô hình quản lý PGD NHCSXH huyện Giao Thủy

a Quản trị và điều hành Ngân hàng Chính sách xã hội

- Quản trị Ngân hàng Chính sách xã hội là Hội đồng quản trị

- Điều hành hoạt động Ngân hàng Chính sách xã hội là Tổng giám đốc.Hội đồng quản trị Ngân hàng Chính sách xã hội

- Hội đồng quản trị có 12 thành viên, gồm 09 thành viên kiêm nhiệm và

03 thành viên chuyên trách 09 thành viên kiêm nhiệm gồm Thống đốc Ngânhàng Nhà nước Việt Nam là Chủ tịch Hội đồng quản trị, 08 thành viên còn lại

là Thứ trưởng hoặc cấp tương đương Thứ trưởng của Bộ Tài chính, Bộ Kếhoạch và Đầu tư, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Nông nghiệp vàPhát triển nông thôn, ủy ban Dân tộc, Văn phòng Chính phủ và Phó Chủ tịchHội Nông dân Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội liên hiệp Phụ nữ Việt Nam; 03thành viên chuyên trách gồm: 01 ủy viên giữ chức Phó Chủ tịch thường trực,

Giám Đốc

P Giám Đốc

Phòng Nghiệp vụ Phòng đào tạo

Đào tạo nhân viên Tín dụng Kế toán Ngân quỹ

01 Uỷ viên giữ chức Tổng giám đốc, 01 ủy viên giữ chức Trưởng Ban Kiểmsoát.

- Nhiệm kỳ của thành viên Hội đồng quản trị Ngân hàng Chính sách xãhội là 5 năm và có thể được bổ nhiệm lại

- Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm, miễn nhiệm Chủ tịch, Phó Chủ tịch,các ủy viên Hội đồng quản trị và Tổng giám đốc

- Tại các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; quận, huyện, thị xã,thành phố thuộc tỉnh được thành lập Ban đại diện Hội đồng quản trị do Chủtịch hoặc Phó Chủ tịch ủy ban nhân dân cùng cấp làm Trưởng ban Chủ tịch

ủy ban nhân dân cùng cấp quyết định nhân sự Ban đại diện Hội đồng quản trị

- Nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng quản trị, Ban đại diện Hội đồngquản trị các cấp thực hiện theo Điều lệ về tổ chức và hoạt động của Ngânhàng Chính sách xã hội

- Hội đồng quản trị, Ban đại diện Hội đồng quản trị các cấp được sửdụng bộ máy và con dấu của Ngân hàng Chính sách xã hội cùng cấp để thựchiện công việc của mình

- Các thành viên kiêm nhiệm Hội đồng quản trị, Ban đại diện Hội đồngquản trị các cấp, cán bộ cấp xã và các cá nhân khác làm việc cho Ngân hàngChính sách xã hội được hưởng thù lao và các quyền lợi khác theo quy địnhcủa Bộ Tài chính

b Điều hành hoạt động của Ngân hàng Chính sách xã hội là Tổng giámđốc Tổng giám đốc là đại diện pháp nhân của Ngân hàng Chính sách xã hội.Giúp việc Tổng giám đốc có một số Phó Tổng giám đốc

- Chủ tịch Hội đồng quản trị ký bổ nhiệm, miễn nhiệm các Phó Tổnggiám đốc

- Nhiệm vụ, quyền hạn của Tổng giám đốc thực hiện theo Điều lệ về tổchức và hoạt động của Ngân hàng Chính sách xã hội.

Tại các tỉnh thành phố trực thuộc Trung ương, quận huyện, thị xã, thànhphố thuộc tỉnh được thành lập ban đại diện hội đồng quản trị do Chủ tịch hoặcPhó chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp làm trưởng ban và các thành viên làđại diện có thẩm quyền của các nghành, tổ chức như hội đồng quản trị nêutrên do Chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp quyết định

Thành viên hội đồng quản trị ở TW, các ban đại diện hội đồng quản trị ởcấp tỉnh, cấp huyện chủ yếu là thủ trưởng các ban, nghành trong bộ máy quản

lý nhà nước, các hội đoàn thể chính trị xã hội đặt dưới sự chỉ đạo của ChínhPhủ, của UBND cấp tỉnh, cấp huyện

Huy động tiềm năng to lớn về trí tuệ, sức người, sức của toàn xã hội vì

sự nghiệp xóa đói giảm nghèo xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, vănminh Sự nghiệp xóa đói giảm nghèo đang là một vấn đề thách thức, là thước

đo lương tâm của thời đại, là bản chất tốt đẹp của chế độ xã hội mới

Mô hình quản lý mới nhằm thực hiện chế độ xã hội hóa công tác NgânHàng chính sách: Xây dựng một kênh dẫn vốn tin cậy chuyên trách phục vụngười nghèo và các đối tượng chính sách khác được cấp vốn kịp thời, đúngchế độ chính sách, đúng pháp luật, tiết kiệm chi phí quản lý nghành, giảm chiphí cho ngân sách nhà nước, ngăn chạn ngay từ đầu tệ tham nhũng Mô hìnhquản lý NHCSXH hiện nay đang còn non trẻ, cần có thời gian hoàn thiện Môhình quản lý này không cần phải có nhiều người trong biên chế bộ máy tácnghiệp vì đã có hàng chục vạn người ngoài ngân hàng tự nguyện làm việckhông lương cho NHCSXH

( Tại thời điểm này đã có 5725 thành viên tham gia Hội đồng quản trị ởTrung ương và các ban đại diện ở cấp tỉnh, cấp huyện, có 64 chi nhánh cấp

có gần 200000 tổ tiết kiệm và vay vốn làm nhiệm vụ ủy thác từng phần chovay vốn, thu nợ , thu lãi, tiết kiệm)

2 Nhiệm vụ thủ tục và quy trình vận hành bộ máy quản lý NHCSXH.

Nhiệm vụ của NHCSXH là sử dụng các nguồn lực tài chính do nhà nướchuy động để cho người nghèo và các đối tượng chính sách vay ưu đãi để sảnxuất kinh doanh, tạo việc làm, cải thiện đời sống, góp phần thực hiện mục tiêuQuốc gia về xóa đói giảm nghèo, ổn định xã hội

a Hội đồng quản trị và ban đại diện hội đồng quản trị các cấp: Là một bộphận quan trọng trong cấu trúc mô hình quản lý NHCSXH từ TƯ đến địaphương Họ đại diện cho đảng bộ, chính quyền các cấp trực tiếp quản lýNHCSXH, giám sát việc sử dụng nguồn tài chính nhà nước tài trợ cho hộnghèo, vùng nghèo, cho nông nghiệp ,nông thôn, nông dân và các đối tượngchính sách khác không bị chệch hướng thất thoát lãng phí, vốn không đếnđúng địa chỉ người thụ hưởng

Vì vậy thủ tướng ( Tổng Giám đốc, giám đốc) các cấp NHCSXH phải làngười chịu trách nhiệm tham mưu về nội dung giúp HĐQT và ban đại diệnHĐQT đưa ra các quyết sách định hướng cho hoạt động của NHCSXH trongtừng thời kỳ phù hợp với từng đại bàn đát nước và tạo mọi điều kiện tốt nhấtphục vụ các cuộc họp hàng quý, hàng năm của HĐQT cũng như ban đại diệnHĐQT NHCSXH các cấp

b Giám đốc NHCSXH các cấplàm nhiệm vụ tham mưu và giúp việc: Trình trưởng ban đại diện xem xét ấn định ngày giờ họp, chương trìnhnội dung từng kỳ họp và viết giấy mời các thành viên đến họp

c Các đơn vị NH trong hệ thống NHCSXH làm nhiệm vụ điều hành tácnghiệp, có 3 khối công việc chính:

Làm nhiệm vụ tham mưu giúp việc cho HĐQT và các ban đại diệnHĐQT và các ban đại diện HĐQT các cấp.

Trực tiếp tổ chhuwcs thực hiện các nghiệp vụ NH như: nghiệp vụ kếtoán, thanh toán , kho quỹ…và cá trách nhiệm tổ chức thực hiện nghị quyết,quyết định của hội đồng quản trị, ban đại diện hội đồng quản trị

Về nghiệp vị tín dụng chính sách nhất là tín dụng cho vay hộ nghèo vàcác chương trình tín dụng chỉ định của Chính phủ có điều khoản thực hiệntheo nghị định 78/2002- NĐ-CP thì NHCSXH chỉ đảm nhiệm một số khốicông việc như sau:

- Quản lý an toàn tài sản, vốn của nhà nước và các chủ đàu tư giao vềphương diện quỹ

- Tổ chức ghi chéo hạch toán tài sản, vốn dến khách hàng đến từng đơn

vị ủy thác cho vay

- Tổ chức giải ngân thu nợ, thu lãi tại xã, phường cách trụ sở giao dịchchính của NHCSXH từ 3 km trở lên, có sự chứng kiến của khách hàng, của tổtrưởng tổ tiết kiệm và vay vốn, của lãnh đạo hội đoàn thể chính trị xã hội cấpphường xã làm nhiệm vụ ủy thác cho NHCSXH

- Đào tạo tay nghề cho cán bộ NHCSXH ( gọi là bên A) các bộ quản lýcác đơn vị nhận làm nhiệm vụ ủy thác cho vay, lãnh đạo tổ tiết kiệm vay vốn

ở thôn ấp bản thuộc hệ thống quản lý của bên B

- Đôn đốc và phối hợp với bên B làm nhiệm vụ ủy thác, thanh tra, kiểmtra sử dụng vốn vay Dưới sự chủ trì của Ủy Ban ND sở tại, hai bên A và B tổchức theo dõi những diễn biến các khoản nợ rủi ro không có khả năng thu hồi,kịp thời lập hồ sơ chứng lý một cách chính xá để báo cáo lên NH cấp trênxem xét xử lý theo quy định của Chính phủ

d Các tổ chức tín dụng, các đoàn thể chính trị xã hội làm nhiệm ủy tháctừng phần

Các đơn vị làm nhiệm vụ ủy thác từng phần cho vay hộ nghèo phải đượccoi trọng, được tổ chức theo từng hệ thong từ TƯ đến địa phương cùng với hệthống điều hành tác nghiệp của NHCSXH có trách nhiệm tổ chức kênh dẫnvốn tín dụng ưu đãi đến với hộ nghèo theo Nghị định 78 của Chính phủ

Các tổ chức làm nhiệm vụ ủy thác cho vay hộ nghèo là một thực thể cấuthành mô hình tổ chức hoạt động của NHCSXH NHCSXH và các tổ chứclàm dịch vụ cho vay hộ nghèo là hai pháp nhân bình đẳng trước pháp luật,mọi quan hệ tín dụng giữa hai bên thông qua hợp đồng tín dụng văn bản liêntịch có chức năng chỉ đạo điều hành theo hệ thống

Nhiệm vụ và quy trình tín dụng của tổ tiết kiệm và vay vốn:

- Tổ tiết kiệm vay vốn ở phường, xã, thôn, ấp, bản vừa là đơn vị cơ sởlàm nhiệm vụ tác nghiệp của bên B ( bên nhận làm ủy thác cho vay hộ nghèo)vừa là đơn vị tác nghiệp từ cơ sở của NHCSXH, là cánh tay vươn dài cấuthành mô hình quản lý NHCSXH

II Đối tượng được vay vốn tại NHCSXH và các chính sách tín dụng ưu đãi đối với hộ nghèo

1 Hiện nay các đối tượng được vay vốn của NHCSXH bao gồm:

e Các tổ chức kinh tế và hộ sản xuất kinh doanh thuộc hải đảo, thuộckhu vực II III miền núi và thuộc chương trình phát triển kinh tế - xã hội đặcbiệt khó khăn miền núi, vùng sâu, vùng xa

f Cho vay chương trình nhà ở cho các hộ dân vùng ngập lũ đồng bằngsông Cửu Long

g Cho vay chương trình nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn theoquyết định số 62/2004/QD – TTg ngày 16/4/2004 của Thủ Tướng Chính Phủ

h Cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa từ nguồn vốn KFC ( Ngân Hàng táithiết Đức)

i Cho vay dự án trồng rừng thương mại tại 4 tỉnh miền Trung là ThừaThiên Huế, Quảng Nam,Quảng Ngãi bà Bình Định

k Cho vay một số đối tượng chính sách khác cho các chính sách pháttriển nông nghiệp, nông thôn theo chỉ định của Chính phủ và các chương trìnhchính sách ủy thác từ các tổ chức cá nhân trong và ngoài nước

2 Các chính sách tín dụng ưu đãi khi vay vốn đối với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác:

a Ưu đãi về điều kiện vay vốn

- Đối với hộ gia đình vay vốn NHCSXH không phải thế chấp, cầm cố tàisản ( trừ hộ gia đình vay vốn dự án phát triển lâm nghiệp với mức vay vốntrên 20 triệu đồng)

- Người vay được tự quyền quyết định sử dụng vốn vay vào các lĩnh vựcsản xuất kinh doanh dịch vụ mà pháp luật không cấm, phù hợp khả năng, điềukiện và trình độ sản xuất, kinh doanh của từng đối tượng vay nhằm tạo sự chủđộng trong việc sử dụng vốn vào mục đích tăng thu nhập, cải thiện cuộc sống

b Đơn giản về cách tiếp cận cho vay và cách tiếp cận với vốn vay: