khảo sát hoạt động cho thuê tài chính tại việt nam

Lịch sử ra đời Mặc dù thời gian xuất hiện giao dịch cho thuê đầu tiên vẫn chưa được xác định một cách chính xác nhưng theo những ghi nhận sớm nhất về việc cho thuê tài chính trong các t

ĐẠI HỌC KINH TẾ - LUẬT

DANH SÁCH NHÓM 6A

1 Họ và tên: Đặng Trung Kiên

MSSV: K125042062

Phần bài làm: 2.3 - quy trình thủ tục cho thuê

2.4 – mua và cho thuê lại 2.5 – cho thuê tài chính giáp lưng Chỉnh sừa bài

2 Họ và tên: Huỳnh Phi Long

MSSV: K125042071

Phần bài làm: 2.2.1 – chủ thể tham gia CTTC

2.2.2 – tài sản cho thuê

Chỉnh sừa bài

4 Họ và tên: Nguyễn Phan Khôi Nguyên

MSSV: K125042081

Phần bài làm: Lên dàn bài, mở đầu, kết luận

1 – khái quát về hoạt động CTTC Tổng hợp bài, làm câu hỏi cho lớp

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

LỜI MỞ ĐẦU 5

1 Khái quát về hoạt động cho thuê tài chính 6

1.1 Lịch sử ra đời 6

1.2 Khái niệm cho thuê tài chính 8

1.3 Đặc trưng 9

1.3.1 Những điểm khác biệt giữa cho thuê tài chính và cho thuê vận hành 9

1.3.2 Những điểm khác biệt giữa cho thuê tài chính và tín dụng trả góp 10

1.4 Lợi ích và rủi ro của hoạt động cho thuê tài chính 11

1.4.1 Lợi ích 11

1.4.2 Rủi ro 12

2 Hoạt động cho thuê tài chính 13

2.1 Công ty cho thuê tài chính 13

2.2 Hoạt động cho thuê tài chính thông thường 16

2.2.1 Các chủ thể tham gia 16

2.2.2 Tài sản cho thuê 17

2.2.3 Điều kiện để được thuê tài chính 17

2.2.4 Thời hạn cho thuê 18

2.2.5 Kỳ hạn thanh toán tiền thuê 18

2.2.6 Lãi suất cho thuê – tỷ lệ đặt cọc – giá chọn mua 19

2.3 Quy trình và thủ tục cho thuê 19

2.3.1 Hình thức cho thuê tài chính hai bên 22

2.3.2 Hình thức cho thuê tài chính ba bên 22

2.3.3 Quyền và nghĩa vụ của các bên 25

2.4 Tái cho thuê (mua và cho thuê lại) 30

2.5 Cho thuê tài chính giáp lưng 32

3 Thực trạng hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam 34

3.1 Những thành tựu đạt được 34

3.2 Những hạn chế còn tồn tại 36

3.3 Một số giải pháp để phát triển hoạt động cho thuê tài chính ở Việt Nam 39

KẾT LUẬN 41

TÀI LIỆU THAM KHẢO 42

LỜI MỞ ĐẦU

Trong nền kinh tế thị trường ngày càng phát triển, sự xuất hiện của các công

ty, doanh nghiệp tư nhân ngày càng nhiều thì vấn đề vốn kinh doanh vẫn luôn là bài toán đầu tiên mà các nhà quản trị buộc phải giải quyết

Thực tế cho thấy, vấn đề kinh doanh bao gồm nhiều yếu tố khác nhau hợp thành, trong đó có việc trang bị cơ sở vật chất, trang thiết bị và quá trình nâng cấp, đổi mới theo công nghệ là vấn đề bức thiết nhất Nhìn chung, thị trường Việt Nam vẫn luôn được đánh giá là thị trường tiềm năng, nội lực nhưng cho đến hiện tại vẫn còn đang trong giai đoạn kém phát triển hơn so với các cường quốc trong khu vực

và trên thế giới Một trong những nguyên nhân chính là phần lớn máy móc, thiết bị

cơ giới mà các doanh nghiệp Việt Nam sử dụng đã rất lạc hậu, cũ kỹ và kém chất lượng

Như vậy, làm thế nào để có được nguồn vốn đầu tư dồi dào đáp ứng nhu cầu cải tiến và đổi mới hệ thống vận hành sản xuất, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, giảm thiểu chi phí, từ đó tăng sức cạnh tranh trên thị trường? Cách nào

có thể mang lại nguồn vốn đầu tư có hiệu quả nhất?

Nắm bắt được nhu cầu trên, các công ty cho thuê tài chính đã ra đời Và để tìm hiểu xem liệu các công ty này có thể là giải pháp đúng đắn cho những doanh nghiệp cầu vốn hay không thì nhóm chọn đề tài “Khảo sát hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam”

1 Khái quát về hoạt động cho thuê tài chính

1.1 Lịch sử ra đời

Mặc dù thời gian xuất hiện giao dịch cho thuê đầu tiên vẫn chưa được xác định một cách chính xác nhưng theo những ghi nhận sớm nhất về việc cho thuê tài chính trong các tài liệu cổ thì những giao dịch này đã xuất hiện từ trước năm 2000 trước Công Nguyên tại thành phố của người Sumer1 Theo đó, người ta cho thuê những dụng cụ nông nghiệp, quyền sử dụng và nguồn nước, gia súc và các loại thú khác

Ngoài ra, người ta đã tìm được những chứng cớ về sự tồn tại của một công ty thuê khoảng năm 1800 trước Công nguyên ở Babylonia Đến năm 1700 trước Công Nguyên, Hamurabi- vị vua nổi tiếng của Babylon đã kết hợp những quy định về cho thuê tài sản của người Sumer và người Achaean để soạn thảo ra bộ luật đầu tiên về cho thuê tài sản

Những người Hy Lạp cổ là những người đầu tiên phát triển hình thức cho thuê lại các khu mỏ và cho thuê nhà băng Hợp đồng cho thuê nhà băng đầu tiên được kí vào năm 370 trước CN cho các tài sản bao gồm tên của nhà băng, các khoản cầm cố, các văn phòng và nhân viên

Một trong những điều luật đầu tiên nhắc tới thuê ở Liên hợp Anh là Đạo luật

xứ Wales được soạn thảo vào năm 1284 Đạo luật đã sử dụng những điều luật về đất đai sẵn có làm khung pháp lý cho việc thuê các tài sản như các thiết bị nông nghiệp Cùng với sự phát triển của hệ thống đường sắt vào giữa thế kỷ 19, các doanh nghiệp nhỏ cũng đầu tư vốn vào các toa tàu chở than và sau đó cho các công ty mỏ thuê lại Các hợp đồng thuê thường cho người thuê quyền được mua thiết bị sau khi hết thời hạn hợp đồng.2

Tuy vậy, hoạt động cho thuê tài sản chỉ thực sự có những bước tiến nhảy vọt

từ năm 1952 khi công ty cho thuê tài chính đầu tiên United State Leasing

Corporation3 được thành lập tại Mỹ và tiếp theo là công ty Leasing and Percantile Credit tại Anh Sau đó loại hình cho thuê tài chính lan rộng khắp Tây Âu và đến năm 1963 thì đặt chân đến châu Á bằng việc ra đời công ty Orient Leasing tại Nhật Bản

Tại Việt Nam, Mặc dù công ty cho thuê tài chính đầu tiên được thành lập vào năm 1996 và hoạt động cho thuê tài chính cũng đã manh nha ở các ngân hàng trước

đó nhưng phải cho đến khi Chính phủ ban hành Nghị định 16/2001/NĐ-CP ngày 02/05/2001 thì hoạt động cho thuê tài chính ở Việt nam mới thực sự hình thành và ngày càng phát triển mạnh mẽ

Đến nay có trên 20 công ty cho thuê tài chính đang hoạt động, bao gồm các công ty cho thuê tài chính nhà nước, cổ phần, liên doanh và nước ngoài Và hiện tại, văn bản pháp luật điều chỉnh chính cho hoạt động này là nghị định 39/2014/NĐ-CP – ngày 07 tháng 5 năm 2014

Hiệp hội cho thuê tài chính Việt Nam (một tổ chức phi chính phủ được các công ty cho thuê tài chính tự nguyện tham gia) được thành lập năm 2007, đến nay

có 9 thành viên Hiệp hội cho thuê tài chính Việt Nam đã cùng với các công ty cho thuê tài chính đánh giá tổng kết hoạt động thực tiễn, đề xuất, kiến nghị với Chính phủ, Ngân hàng nhà nước những vấn đề để hoàn thiện các cơ chế, tạo điều kiện cho các công ty cho thuê tài chính hoạt động tốt hơn

Ngày nay, hoạt động cho thuê tài chính đã trở nên phổ biến và được biết đến trên hầu hết các nước trên thế thế giới với sự tham gia của các tập đoàn tài chính lớn cũng như các ngân hàng đa quốc gia, thực sự đi sâu vào bản chất cho thuê tài chính trong vòng 60 năm qua Tốc độ phát triển của cho thuê tài chính liên tục tăng cao, trung bình khoảng 7% mỗi năm và được mở rộng trên phạm vi toàn cầu

Xét trên toàn thế giới, doanh số hoạt động cho thuê tài chính đạt trên 500 tỷ USD/năm, chiếm 12,5% đầu tư tư nhân của thế giới

3 Công ty cho thuê đầu tiên của Mỹ được thành lập bởi Henry Shofeld, phục vụ ngành vận tải đường sắt https://lc.vietinbank.vn/sites/home/knowledge/09061501.html

1.2 Khái niệm cho thuê tài chính

Dưới góc độ kinh tế, cho thuê tài chính được hiểu là một thỏa thuận cho phép bên thuê (lessee) được sử dụng tài sản thuộc quyền sở hữu của bên cho thuê (lessor) bằng viện thực hiện các khoản chi trả định kỳ được quy định cụ thể trong thỏa thuận

Trong đó, quyền sở hữu về mặt pháp lý đối với tài sản được tách khỏi quyền

sử dụng về mặt kinh tế đối với tài sản đó

Bên cho thuê tập trung xem xét khả năng của bên thuê trong việc tạo ra số thu đủ để chi trả tiền thuê, không đặt nặng đánh giá lịch sử tín dụng, tài sản hay số vốn của bên thuê Hình thức tài trợ vốn như vậy đặc biệt thích hợp với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp mới thành lập chưa có báo cáo tài chính nhiều năm Tài sản thế chấp để đảm bảo cho giao dịch này chính là tài sản cho thuê

Ngoài ra, còn có một khái niệm khác về cho thuê tài chính xuất phát từ Hiệp hội cho thuê thiết bị Anh quốc đang được dùng khá phổ biến trên thế giới là “Cho thuê tài chính là một thỏa thuận giữa người cho thuê và người đi thuê về việc bên cho thuê (lessor) cho bên thuê (lessee) thuê một tài sản do họ chọn lựa, bên cho thuê nắm giữ quyền sở hữu tài sản đó trong suốt thời gian cho thuê còn bên đi thuê được quyền sử dụng tài sản và có trách nhiệm thanh toán đầy đủ nhưng chia thành nhiều lần tổng chi phí mua tài sản và một khoản lợi nhuận cho bên cho thuê” 4

Như vậy, cho thuê tài chính là hoạt động tín dụng trung và dài hạn thông qua việc cho thuê máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển và các động sản khác trên

cơ sở hợp đồng cho thuê giữa bên cho thuê và bên đi thuê

Bên cho thuê cam kết mua máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển và các động sản khác theo yêu cầu của bên đi thuê và nắm giữ quyền sở hữu đối với các tài sản cho thuê Bên thuê sử dụng tài sản thuê và thanh toán tiền thuê trong suốt thời hạn thuê như hai bên thỏa thuận

Khi kết thúc thời hạn thuê, bên thuê được quyền lựa chọn mua lại tài sản ấy hoặc tiếp tục thuê theo các điều kiện đã thỏa thuận trong các hợp đồng cho thuê tài chính Tổng số tiền thuê một loại tài sản được quy định tại hợp đồng, thông thường

là tương đương giá trị của tài sản đó tại thời điểm ký hợp đồng

1.3 Đặc trưng

Cho thuê tài chính có những đặc trưng như: thời gian thuê chiếm phần lớn thời gian hữu dụng của tài sản; bên thuê chịu mọi chi phí vận hành, bảo trì, bảo hiểm… Tuy nhiên, cho thuê tài chính cũng có những đặc trung khác biệt So sánh giữa hoạt động cho thuê tài chính và cho thuê vận hành, cho thuê tài chính và tín dụng trả góp có thể làm rõ những điểm này

1.3.1 Những điểm khác biệt giữa cho thuê tài chính và cho thuê vận hành

Cho thuê vận hành là hình thức cho thuê hoạt động, tức là cho thuê tài sản có thời hạn nhất định (thời gian thuê chỉ chiếm một phần khoảng thời gian hữu dụng của tài sản) và sẽ trả lại bên cho thuê khi kết thúc thời hạn thuê Bên cho thuê giữ quyền sở hữu tài sản cho thuê và nhận tiền cho thuê theo hợp đồng đã thỏa thuận

Thời hạn thuê Là hoạt động cho thuê

Theo thỏa thuận, thông thường cao hơn chi phí cho thuê tài chính bởi vì bên cho thuê chịu nhiều rủi ro đối với sự lạc hậu

và giảm giá thị trường của tài sản

Rủi ro đối với tài

sản cho thuê

Có tính ổn định, giá trị hữu dụng tương đối lâu dài nên sau khi hết thời hạn thuê, bên đi thuê có thể mua lại hoặc tiếp tục thuê theo các điều kiện đã thỏa thuận trong hợp đồng

Có tính cải tiến nhanh chóng;

Rủi ro đối với sự lạc hậu cao

1.3.2 Những điểm khác biệt giữa cho thuê tài chính và tín dụng trả góp

cho thuê tài chính đôi khi bị hiểu như một hình thức tín dụng trả góp nhưng giữa hai hình thức này có sự khác biệt rất lớn

Tài sản cho thuê Hiện vật có giá trị lớn Tiền mặt, giá trị tương

đối

Thời gian thuê Tương đối dài (trung và

dài hạn)

Thường dưới 3 năm

Chi phí thuê Gần tương đồng với chi

phí vay vốn trung và dài hạn

Cao hơn rất nhiều do bên bán trả góp thường tính lãi theo tỷ lệ lãi kinh doanh

Hạch toán cho báo

cáo thuế

Bên đi thuê có thể hạch toán mọi khoản chi phí vào báo cáo thuế

Do Nhà Nước khống chế lãi suất trần nên bên mua trả góp sẽ không được hạch toán phần chi phí

dư ra so với lãi suất trần quy định

1.4 Lợi ích và rủi ro của hoạt động cho thuê tài chính

1.4.1 Lợi ích

Hoạt động cho thuê tài chính không thể nghi ngờ chính là một trong những biện pháp kinh tế phái sinh có hiệu quả tích cực không nhỏ đối với nền kinh tế thị trường mà tính cạnh tranh đang ngày một mạnh mẽ, các thành phần kinh tế ngày càng đông đảo về số lượng và đa dạng về quy mô cho thuê tài chính góp phần thúc đẩy đổi mới công nghệ thiết bị, cải tiến khoa học kỹ thuật trong các doanh nghiệp giúp đỡ cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp điều kiện khó khăn về vốn đầu tư có thể nâng cao hiệu quả sản xuất và năng lực cạnh tranh

Như vậy, không chỉ giúp tiết kiệm nguồn nhiên liệu, bảo vệ môi trường mà còn có tác dụng thu hút vốn đầu tư cho nền kinh tế, nâng cao vị thế quốc gia trên thị trường toàn cầu

Đối với bên cho thuê, hoạt động cho thuê tài chính vừa có mức độ an toàn cao nhờ quyền sở hữu tài sản thuê không bị ảnh hướng trong suốt quá trình cho thuê, vừa có thể đảm bảo giá trị sử dụng của chúng, đem lại nguồn lợi cho doanh nghiệp Bên cạnh, hình thức này còn mang lại hiệu quả cho hoạt động cho thuê bởi

vì bên cho thuê không phải lo ngại bên đi thuê sẽ dùng tài sản thuê không đúng mục đích đã thỏa thuận

Đối với bên đi thuê, việc đi thuê tài sản làm gia tăng năng lực sản xuất mặc

dù doanh nghiệp không có được lợi thế về nguồn vốn đầu tư Đây là một biện pháp

có lợi nhiều mặt, doanh nghiệp không vướng phải hiện tượng đọng vốn trong tài sản

cố định đồng thời linh hoạt trong việc thuê mua, rút ngắn thời gian và giảm bớt chi phí cho các dự án đầu tư, đáp ứng kịp thời các cơ hội kinh doanh

Thêm vào đó, bên đi thuê còn tránh được rủi ro do sở hữu tài sản vì khi đã mua tài sản thì chủ sở hữu phải đối mặt với các rủi ro do sự lạc hậu của tài sản, những dịch vụ bảo trì, sửa chữa hay cải tiến tài sản

1.4.2 Rủi ro

Mọi hoạt động đều chứa đựng các yếu tố hai mặt, cho thuê tài chính không phải là ngoại lệ Những doanh nghiệp thực hiện biện pháp này đều ít nhiều phải đối mặt với các rủi sao sau:

- Khả năng bên cho thuê không thu lại được đầy đủ giá trị dự kiến

- Năng lực quản lý của bên thuê kém nên dẫn tới những quyết định kinh doanh không phù hợp

- Rủi ro trong hoạt động kinh doanh của bên thuê

- Rủi ro tài chính khách quan

- Rủi ro tài sản thuê bị thiệt hại

2 Hoạt động cho thuê tài chính

2.1 Công ty cho thuê tài chính

Công ty cho thuê tài chính là một tổ chức tín dụng phi ngân hàng, dưới góc

độ pháp lý là một pháp nhân Công ty cho thuê tài chính được thành lập và hoạt động dưới các hình thức sau:

- Công ty cho thuê tài chính Nhà nước;

- Công ty cho thuê tài chính cổ phần;

- Công ty cho thuê tài chính trực thuộc của tổ chức tín dụng;

- Công ty cho thuê tài chính liên doanh là công ty cho thuê tài chính được thành lập tại Việt Nam, bằng vốn góp của Bên Việt Nam (gồm một hoặc nhiều tổ chức tín dụng, doanh nghiệp Việt Nam) và Bên nước ngoài (gồm một hoặc nhiều tổ chức tín dụng nước ngoài) trên cơ sở hợp đồng liên doanh Công ty cho thuê tài chính liên doanh được thành lập dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên;

- Công ty cho thuê tài chính 100% vốn nước ngoài là công ty cho thuê tài chính được thành lập tại Việt Nam với 100% vốn điều lệ thuộc sở hữu của một hoặc một số tổ chức tín dụng nước ngoài Công ty cho thuê tài chính 100% vốn nước ngoài được thành lập dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn

 Thời gian hoạt động

Thời hạn hoạt động tối đa của công ty cho thuê tài chính tại Việt Nam tối đa

là 50 năm Trường hợp cần gia hạn thời hạn hoạt động phải được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận Mỗi lần gia hạn tối đa không quá 50 năm

Đối với những công ty cho thuê tài chính đã được thành lập và cấp Giấy phép hoạt động trước khi Nghị định 39/2014/NĐ-CP có hiệu lực, thời hạn hoạt động được áp dụng như trong Giấy phép hoạt động đã cấp

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam là cơ quan quản lý Nhà nước về hoạt động cho thuê tài chính, có nhiệm vụ cấp và thu hồi Giấy phép thành lập và hoạt động;

giám sát và thanh tra hoạt động của các công ty cho thuê tài chính; trình cơ quan Nhà nước có thẩm quyền bàn hành hoặc ban hành theo thẩm quyền của các văn bản quy định về hoạt động cho thuê tài chính

 Đặc điểm

- Tín dụng trung - dài hạn;

- Bên đi thuê được tài trợ lên đến 100% nhu cầu đầu tư Nếu so sánh với trường hợp vay trung – dài hạn trong đó chủ đầu tư phải có một số vốn nhất định thì tín dụng thuê mua rõ ràng có lợi hơn tín dụng đầu tư

- Người thuê là người chủ động hoàn toàn trong việc tìm và lựa chọn phương tiện hay tài sản để thuê, do vậy bên cho thuê không phải bỏ ra những chi phí liên quan đến công việc đó

- Phù hợp với những doanh nghiệp vừa và nhỏ với số vốn hạn chế không có khả năng tự tài trợ hình thành tài sản để hoạt động

- Giá cả thuê được xác định theo nguyên tác đủ bù đắp khấu hao, chi phí và có lãi tương ứng với thời gian và số vốn đã bỏ ra của bên cho thuê

- Khi hết hạn hợp đồng, bên thuê được quyền lựa chọn 1 trong 3 cách giải quyết: mua lại tài sản thuê theo giá đã thỏa thuận hoặc tiếp tục thuê tài sản hoặc trả lại tài sản cho bên thuê để kết thúc hợp đồng

- Về mặt pháp lý, bên thuê chỉ là người quản lý sử dụng tài sản thuê còn quyền

sở hữu tài sản thuê vẫn thuộc về bên cho thuê

- Tất cả chi phí về bảo hiểm, bảo quản… tài sản thuê cho bên thuê chịu Các chi phí về bảo trì, sửa chữa nếu trong hợp động ghi do bên cung cấp chịu thì bên cung cấp thực hiện nghĩa vụ này

- Thời hạn cho thuê là bất biến, không thể thay đổi và thời hạn này phụ thuộc vào tuổi thọ của tài sản thuê Thông thường thời hạn này ít nhất phải lớn hơn ½ tuổi

- Quyền bên cho thuê được ưu tiên trong trường hợp bên thuê bị phá sản Nghĩa là bên thuê được quyền lấy lại tài sản của mình ngay lập tức nếu bên thuê bị tuyên bố phá sản

 Điều kiện được cấp Giấy phép hoạt động cho công ty cho thuê tài chính

Điều kiện để được cấp Giấy phép thành lập và hoạt động đối với công ty cho thuê tài chính:

a) Có nhu cầu hoạt động cho thuê tài chính trên địa bàn xin hoạt động;

b) Có đủ vốn pháp định theo quy định của Chính phủ tại thời điểm xin thành lập công ty cho thuê tài chính;

c) Thành viên sáng lập là Các tổ chức, cá nhân có uy tín và năng lực tài chính; d) Người quản trị, điều hành có năng lực hành vi dân sự đầy đủ và trình độ chuyên môn phù hợp với hoạt động của công ty cho thuê tài chính;

đ) Có dự thảo điều lệ về tổ chức, hoạt động phù hợp với quy định của Luật Các

tổ chức tín dung và các quy định khác của pháp luật;

e) Có phương án kinh doanh khả thi

Ngoài các điều kiện nêu trên, bên nước ngoài trong công ty cho thuê tài chính liên doanh hoặc công ty cho thuê tài chính 100% vốn nước ngoài phải đáp ứng được các điều kiện sau :

a) Được tổ chức có thẩm quyền theo quy định của pháp luật nước nguyên xứ cho phép hoạt động cho thuê tài chính tại Việt Nam

b) Có tổng tài sản có trên 10 tỷ đô la Mỹ vào cuối năm trước thời điểm nộp đơn, trừ trường hợp Hiệp định đầu tư song phương giữa Việt Nam và nước nguyên

b) Có đủ vốn pháp định, có trụ sở phù hợp với yêu cầu hoạt động cho thuê tài chính và đã được cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh;

c) Phần vốn pháp định góp bằng tiền phải được gửi vào tài khoản phong toả tại Ngân hàng Nhà nước trước khi hoạt động tối thiểu 30 ngày;

d) Đăng báo trung ương, địa phương theo quy định của pháp luật về những nội dung quy định trong giấy phép

2.2 Hoạt động cho thuê tài chính thông thường

BÊN CHO THUÊ

CUNG CẤP

 Bên thuê bao gồm tất cả các tổ chức hoạt động, cá nhân sinh sống và làm việc tại Việt Nam, trực tiếp sử dụng tài sản thuê cho mục đích hoạt động của mình, gồm:

+ Cá nhân, hộ gia đình;

+ Doanh nghiệp;

+ Các tổ chức khác thuộc đối tượng vay của các tổ chức tín dụng

 Bên cung cấp là chủ thể có thể có trong quan hệ cho thuê tài chính, đóng vai trò là bên cung cấp tài sản thuê cho bên cho thuê, do bên thuê liên hệ khi tìm kiếm được tài sản thuê phù hợp

2.2.2 Tài sản cho thuê

Tài sản cho thuê là động sản:

• Phương tiện vận chuyển

• Máy móc, thiết bị thi công

• Dây chuyền sản xuất

• Thiết bị gắn liền với bất động sản

• Các động sản khác không bị pháp luật cấm

Tài sản cho thuê do bên thuê chủ động lựa chọn, là tài sản mua mới hoặc đã

có sẵn Tài sản cho thuê không bắt buộc là hàng hóa nội địa, có thể mua từ nước ngoài và phải được đăng ký giao dịch bảo đảm, tham gia bảo hiểm tài sản

2.2.3 Điều kiện để được thuê tài chính

Về cơ bản, chủ thể đảm bảo bốn điều kiện sau:

+ Có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật;

+ Có dự án đầu tư sản xuất, kinh doanh, dịch vụ phụ vụ đời sống khả thi và hiệu quả;

+ Có khả năng tài chính đảm bảo thánh toán đầy đủ tiền thuê trong thời hạn

+ Tại thời điểm thuê tài chính, bên thuê không còn nợ xấu nội bảng tại bất cứ

tổ chức tín dụng nào, không còn nợ đã được xử lý rủi ro bằng nguồn vốn dự phòng của bất kỳ tổ chức tín dụng nào đang hạch toán ngoại bảng;

+ Đáp ứng điều kiện đặt cọc tối thiểu bằng 20% tổng giá mua tài sản thuê; + Bên thuê phải gửi Báo cáo tài chính và các thông tin cần thiết theo yêu cầu của VietinbankLC;

+ Nếu bên thuê là đơn vị hạch toán kinh tế phụ thuộc thì phải có Văn bản ủy quyền của Người có thẩm quyền tại đơn vị chính

2.2.4 Thời hạn cho thuê

Thời hạn cho thuê là khoản thời gian tính từ khi bên cho thuê nhận tài sản thuê cho đến khi bên thuê thực hiện xong nghĩa vụ trả nợ cho bên cho thuê theo thỏa thuận trong hợp đồng

Với tổ chức nước ngoài, thời hạn cho thuê tài chính không vượt quá thời hạn hoạt động còn lại theo quyết định thành lập hoặc giấy phép hoạt động tại Việt Nam

Đối với cá nhân nước ngoài, thời hạn cho thuê tài chính không vượt quá thời hạn được phép sinh sống và làm việc tại Việt Nam

2.2.5 Kỳ hạn thanh toán tiền thuê

Kỳ hạn thanh tán tiền thuê là các khoản thời gian trong thời hạn cho thuê mà tại đầu/cuối (tùy theo thỏa thuận giữa hai bên) mỗi khoản thời gian đó, bên thuê

2.2.6 Lãi suất cho thuê – tỷ lệ đặt cọc – giá chọn mua

Lãi suất cho thuê do bên cho thuê và bên thuê thỏa thuận và được ghi cụ thể trong hợp đồng cho thuê Khi cần thiết, có thể điều chỉnh nhưng bắt buộc phải tuân thủ những điều kiện đã ghi trong hợp đồng

Tỷ lệ đặt cọc nhằm đảm bảo thực hiện nghĩa vụ thanh toán của bên thuê, thông thường từ 0 – 5% tổng giá trị tài sản

Giá chọn mua được sử dụng khi bên thuê có ý định mua tài sản thuê khi hết hợp đồng thuê, giá trị thường là 0,3% trị giá cho thuê nhưng không dưới 2.000.000 đồng và không vượt quá 30.000.000 đồng cho một hợp đồng thuê tài chính

2.3 Quy trình và thủ tục cho thuê

Quy trình cho thuê tài chính gồm các bước cơ bản như sau:

Bước 1: Tiếp xúc – hướng dẫn khách hàng;

Bước 2: Thẩm định;

Bước 3: Ra quyết định cho thuê tài chính;

Bước 4: Ký hợp đồng;

Bước 5: Đăng ký quyền sở hữu tài sản, giao dịch bảo đảm;

Bước 6: Theo dõi thu nợ;

Bước 7: Thanh lý hợp đồng – xử lý rủi ro

 Lập hồ sơ đề nghị cho thuê tài chính

Bên cạnh những giấy tờ cần thiết cho hồ sơ tương tự như cho vay trung dài hạn, cần lưu ý hồ sơ bên đi thuê phải mô tả chi tiết về nội dung:

+ Các thông số kỹ thuật liên quan đến tài sản thuê;

+ Giá tài sản thuê;

+ Nhà cung cấp (nếu có);

+ Cách thức chuyển giao tài sản giữa các bên liên quan

 Phân tích tín dụng (thẩm định)

Bên cho thuê cần phân tích những nội dung sau:

- Phân tích khả năng tài chính, khả năng thanh toán của bên thuê;

- Thẩm định kĩ những yếu tố được nêu trong hồ sơ (thông số kỹ thuật liên quan đến tài sản, nhà cung cấp, giá tài sản…)

Đặc biệt chú ý đến cấp độ máy móc, thiết bị có tiên tiến hay không sẽ ảnh hưởng đến khả năng thanh toán của bên thuê và việc thu hồi vốn của bên cho thuê Giá tài sản cao hay thấp hơn giá thị trường tác động đến khả năng thu lợi nhuận của bên thuê để thanh toán tiền thuê

Ngoài ra, đối với những tài sản thiết bị hoặc dây chuyền công nghệ phức tạp cần thẩm định:

+ Trách nhiệm lắp đặt;

+ Trách nhiệm bàn giao tài sản;

+ Đào tạo công nhân và chuyển giao công nghệ;

+ Bảo hành, bảo dưỡng

Song song, bên cho thuê cần chú ý về vấn đề bảo đảm trong giao dịch Về nguyên tắc, trong giao dịch cho thuê không cần các biện pháp bảo đảm như thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của bên thứ ba, vì bên cho thuê có được quyền thu hồi tài sản ngay lập tức nếu bên thuê bị tuyên bố phá sản Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, bên cho thuê cũng có thể yêu cầu bên thuê phải có các biện pháp bảo đảm thích hợp