SKKN BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ CẢM THỤ TÁC PHẨM văn HỌC

2.Khó khăn : -Trước khi đi vào nghiên cứu đề tài này, tôi thấy việc cho trẻ làm quen với văn học và chữ viết vẫn diễn ra theo hai hình thức chính là trong tiết học và ngoài tiết học nhữn

BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ CẢM THỤ TÁC PHẨM VĂN HỌC

I.NHẬN THỨC VẤN ĐỀ :

Tuổi mầm non là lứa tuổi cần sự quan tâm đặc biệt của cha mẹ và cô giáo

ở giai đoạn này, những mối quan hệ, có những sự vật, hiện tượng xảy ra xung quanh trẻ đều có tác động rất lớn đến bản thân trẻ Vì vậy cha mẹ và cô giáo đều mong muốn dạy trẻ những điều hay, lẽ phải, những thói quen tốt và những hành

vi có đạo đức để hình thành nhân cách cho trẻ sau này

Là một giáo viên mầm non, tôi nhận thấy việc giáo dục trẻ thông qua các bài thơ, câu truyện thật gần gũi và dễ hiểu đối với trẻ Qua những bài thơ, câu chuyện có ý nghĩa giáo dục giúp trẻ hiểu việc gì tốt, việc gì không tốt, việc gì nên làm, việc gì không nên làm một cách dễ dàng hình thành ở trẻ những tình cảm đạo đức tốt đẹp, những cảm xúc thẫm mỹ, phát triển trí tưởng tượng như: Lòng yêu thiên nhiên ở quả, cây hoa lá, lòng kính trọng yêu thương gần gũi và giúp đỡ những người thân xung quanh trẻ như ông bà, bố mẹ, cô giáo, anh chị

em Chính vì vậy sẽ giúp cho hứng thú với các tác phẩm văn học từ đó cảm nhận

và hiểu được nội dung giáo dục của tác phẩm đó

Chính vì thế để đạt được mục đích của môn học: làm quen với văn học bản thân tôi đã nghiên cứu suy nghĩ, tìm ra một số biện pháp để giảng dạy tốt môn: Làm quen văn học

II THUẬN LỢI VÀ KHÓ KHĂN

1 Thuận lợi:

Được sự quan tâm giúp đỡ của ban giám hiệu về chuyên môn xây dựng

phương pháp đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mầm non,

tạo mọi điều kiện giúp tôi thực hiện tốt chương trình đổi mới

Phụ huynh quan tâm đến con em mình, nhiệt tình ủng họ cùng tôi

trong việc dạy dỗ các cháu và thường xuyên ủng họ những nguyên

vật liệu để làm đồ dùng dạy học và vui chơi cho các cháu

2.Khó khăn :

-Trước khi đi vào nghiên cứu đề tài này, tôi thấy việc cho trẻ làm quen với văn học và chữ viết vẫn diễn ra theo hai hình thức chính là trong tiết học và ngoài tiết học những chưa có yếu tố sáng tạo, các hình thức cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học thường lặp đi lặp lại trong các tiết học dẫn đến việc trẻ ít hứng thú với việc kể chuyện, đọc thơ Với hình thức đơn điệu sẽ làm trẻ không chú ý lên cô, tập trung vào việc khác hoặc buồn ngủ

- Trẻ hiếu động chưa chú ý nghe cô kể chuyện vì giọng kể của cô không được diễn cảm và chưa có đủ đồ dùng đẹp hấp dẫn trẻ

- Vốn từ , câu cú trẻ sử dụng chưa mạch lạc

- Trang bị phim đĩa về các câu truyện cổ tích còn hạn chế, chưa phong phú và

đa dạng

III GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ ;

Tác phẩm văn học thể hiện hiện thực cuộc sống bằng hình tượng nghệ thuật Bằng sức mạnh của tính hình tượng, sự biểu cảm của ngôn ngữ, những hình tượng con người, con vật, bức tranh thiên nhiên được vẽ nên bằng ngôn ngữ đã tác động mạnh mẽ đến trẻ em Ấn tượng trẻ thu nhận được từ tác phẩm văn học khi nghe đọc, kể tác phẩm phụ thuộc vào trình độ phát triển nhận thức thẩm mỹ của trẻ, vào khả năng cảm nhận văn học trong sự thống nhất giữa nội dung và hình thức nghệ thuật tác phẩm Chúng ta đều nhận thấy rằng, trẻ mẫu giáo có khả năng cảm nhận văn học nghệ thuật trong thể hoàn chỉnh, thống nhất giữa nội dung và hình thức tác phẩm bằng cách nghe người lớn đọc, kể tác phẩm

Đây là hình thức cơ bản cho trẻ làm quen với văn học Các tác phẫm văn học cho trẻ làm quen trong hoạt động này thường nằm trong trương trình, có nội dung phù hợp với chủ đề đang thực hiện Thời gian hoạt động này thường không nhiều Vì vậy trong giờ hoạt động này tôi sử dụng rất nhiều hình thức khác nhau

để gây hứng thú giúp trẻ nhanh chóng hiểu nội dung chuyện, nhớ chuyện, thuộc thơ và đọc kể diễn cảm trong hoạt động này hình thức sử dụng đồ dùng trực quan rất có hiệu quả Đồ dùng trực quan có thể là tranh ảnh, mô hình, rối que, rối bóng, trang phục, sân khấu…

Với từng bài dạy, thể loại tôi đưa ra hệ thống câu hỏi đã chuẩn bị có tính lôgic,

để đàm thoại với trẻ một cách sôi nổi theo phương trâm: “lấy trẻ làm trung tâm”

để phát huy trí tưởng tượng, những cảm xúc của trẻ, tình liên hệ thực tiễn, sáng tạo phù hợp với từng nội dung của bài mà trẻ không bị áp đặt một cách gò bó

Cùng với từng bài dạy, tôi dùng các thủ thuật khác nhau để dẫn dắt vào bài chuyển hoạt động một cách linh hoạt ví như trông một tiết kể chuyện :

Thí dụ tiết dạy thơ : Bó hoa tặng cô

- Đầu tiên cô cho trẻ chơi trò chơi “ gieo hạt”

- Bác nông dân vừa trồng vườn hoa rất đẹp mời lớp mình đến thăm quan, nào chúng mình cùng đi Các cháu vừa đi vừa làm bác nông dân cuốc đất

- Các cháu thấy vườn hoa như thế nào? Khi cho trẻ tham quan vườn hoa giúp trẻ nhận biết được các loại hoa , cách chăm sóc hoa, ích lợi của hoa

- Trè vừa được tham quan vườn hoa vừa được nghe cô đọc thơ làm cho trẻ thích thú Khi đọc thơ lần 1 cô hỏi

+ Cô vừa đọc bài thơ gì do ai sáng tác?

- Trong bài thơ các bạn nhỏ hái hoa tặng cô nhân nhịp gì? ( 8/3)

- Ngày 8/3 là ngày quốc tế phụ nữ ngày của các bà, các mẹ, các cô, các chị

- Lớp mình cùng đi hái hoa nào?

- Cô đọc lần 2 theo tranh

+ Trích dẫn nội dung bài thơ

- Lần 3: cô đọc thơ tranh chữ to

+ Đàm thoại: Bạn nào trả lời giỏi được thưởng một phần quà

- Các bạn nhỏ trong bài thơ hái hoa tặng ai? Nhân nhịp gì? ( tặng hoa cho cô, nhân nhịp 8/3)

- Bó hoa của bạn nhỏ có những loại hoa gì? Màu sắc như thế nào?( trẻ trả lời)

- Khi tặng hoa các bạn nhỏ hồi hộp như thế nào?

- Tình thương của cô giáo đối với các bạn nhỏ như thế nào?

- Các cháu sẽ làm gì cho cô giáo vui lòng ( trẻ kể)

- Gíao dục: Các cháu phải học ngoan, vâng lời cô, biết giúp cô những công việc vừa sức như phụ cô cất đồ dùng, đồ chơi, xếp bàn ghế gọn gành, khi thấy sân trường có là vàng rơi các cháu nhặt bỏ vào sọt rác

Sau đó cho trẻ đọc thơ

- Các cháu ơi! Các bạn nhỏ trong bài thơ đã đi hái hoa tặng cô, các cháu đã có gì

để tặng cô chưa ? vậy lớp mình sẽ đi hái hoa tặng cô nhé!

- Chia 2 đội mỗi đội 5 cháu

Đội 1 cháu hái hoa có chữ e

Đội 2 cháu hái hoa có chữ ê

- Cách chơi: Khi có hiệu lệnh bạn đầu hàng sẽ bật liên tục qua 3 vòng lên hái hoa theo quy định bỏ vào giỏ của đội mình và chạy về cuối hàng đứng bạn đầu hàng tiếp tục lên hái hoa

- Khi hái hoa tạo sự hứng thú cho trẻ và còn kết hợp giúp trẻ rèn luyện chữ cái

Cô giáo khi dạy trẻ đọc thơ, kể chuyện giọng của cô phải chuẩn xác, diễn đạt trôi chảy phủ hợp với từng bài, cô phát âm không ngọng Khi dạy trẻ đọc thơ

cô chú ý nghe trẻ đọc và phát hiện ra trẻ nói ngọng, đọc sai để sửa cho trẻ như

cô đọc lại để cho trẻ đọc theo nhiều lần và động viên trẻ “ con đọc gần giỏi rồi” Thi đua giữa các tổ với nhau để phát hiện tổ nào đọc tốt hơn để dẫn đến nhiều trẻ đọc tốt

Dạy trẻ nói đủ câu, cô nói trước và cho trẻ nhắc lại nhiều lần hoặc cho trẻ khác giúp đỡ các bạn

Trong giờ học cô luôn chú ý bao quát chung để tìm hiểu đặc điểm của từng trẻ để gần gũi động viên trẻ giúp đỡ những trẻ còn yếu kém, đưa trẻ vào hoạt động với các bạn có nề nếp hơn, hứng thú hơn

Ngoài những hoạt động chung của tiết học Làm quen văn học tôi luôn tạo điều kiện cho trẻ được tiếp xúc và củng cố tích lũy những biểu tượng mà cô đã cung cấp cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi như dạo chơi ngoài trời, trong các môn học khác, trong vui chơi đồng thời đặt nền móng cho giờ học sau đạt kết quả cao

Trong lớp học có bảng Làm quen văn học tôi thường gắn các hình ảnh của nội dung chuyện hoặc bài thơ theo từng giai đoạn để trẻ dễ nhận đó là câu chuyện gì? Bài thơ nào? Và trẻ có thể đọc, kể với nhau

Ví dụ với bài thơ “Hoa kết trái” của tác giả : Thu Hà - Chủ điểm thế giới thực vật

* Hoạt động 1: Dạo chơi cơng viên

Cơ cháu mình cùng đi chơi cơng viên nhé!

- Giáo dục trẻ đi đúng luật lệ giao thơng

- Cơ và trẻ vừa đi vừa hát “Hoa trong vườn”

- A! ở đây cĩ rất là nhiều loại hoa khoe sắc, các con cĩ muốn ngắm hoa khơng nào?

- Cơ chỉ vào từng loại hoa cho trẻ quan sát gọi tên và màu sắc của hoa

- Các loại hoa cĩ vẽ đẹp khác nhau nhưng đều cĩ ích lợi làm đẹp cảnh quang mơi trường, và vì thế mọi người phải biết trồng hoa, chăm sĩc hoa đĩ là việc làm BVMT

- Cơ cĩ một bài thơ nĩi về các loại hoa rất hay các con hãy lắng nghe xem cĩ những loại hoa gì nhé!

* Hoạt động 2: Hoa gì đẹp thế

- Cơ đọc thơ lần 1 tại mơ hình

- Cơ đọc thơ lần 2 cho trẻ xem tranh và giảng từ khĩ “tim tím, chĩi trang, đốm lửa, trắng tinh, hoa tươi” cho trẻ nhắc lại từ khĩ

- Bạn bướm thích đọc thơ nên bạn bướm cũng đến tham gia đọc thơ với lớp mình nè!

- Cho các cháu đọc thơ theo tranh rời cĩ chữ to

- Cơ chỉ từ trong tranh cho trẻ đọc

+ Trẻ đọc thơ:

- Cho cả lớp đọc hai lần

- Cho hai tổ đọc nối tiếp

- Cho trẻ đọc to đọc nhỏ Cá nhân đọc

+ Đàm thoại: Trị chơi: Đố vui cĩ thưởng

- Hai đội sẽ thi đua lắc nhịp để trả lời câu hỏi, nếu đúng sẽ được một phần quà

- Các con thấy cĩ những loại hoa nào trong bài thơ?

- Hoa cà cĩ màu gì? Hoa mướp cĩ màu gì?

- Hoa lựu cĩ màu gì? Hoa vừng ntn?

- Hoa đỗ làm sao? Hoa mận cĩ màu gì?

- Tác giả nhắc các bạn nhỏ điều gì?

Vì sao các bạn nhỏ đừng nên hái hoa tươi?

* GD: Các cháu đừng hái hoa vì hoa làm đẹp cho mơi trường, hoa cịn kết trái để

cĩ quả chín cho các con ăn nữa, các con phải biết chăm sĩc cây để cây cho nhiều hoa thêm nữa

* Hoạt động 3: Trị chơi

- TC: Hái hoa

- Ôi có nhiều hoa nở quá các chú bướm tung tăng bay đi tìm hoa c/c hãy hái hoa tặng cho các chú bướm nha!

- Để hái hoa được nhiều chúng ta sẽ thi đua nhé!

- Cô sẽ chọn ra ba đội

Đội 1: Hái hoa mang chữ chữ l

Đội 2 :Hái hoa mang chữ chữ n

Đội 3: Hái hoa mang chữ chữ m

- Nhận xét và đếm kết quả chơi của 3 đội

- Khi giải thích từ khó tôi thường dẫn chứng bằng vật thật như từ “trắng tinh” tôi đã cho trẻ quan sát hoa mận thật

Với từ “rung rinh” tôi đã cầm cành cây nhỏ lắc nhẹ để cho trẻ cảm nhận được sự lay nhẹ của cành cây

Cùng một tác phẩm , tôi dùng nhiều hình thức khác nhau để giúp trẻ lĩnh hội tốt yêu cầu đề ra

1/ Các hình thức giúp trẻ cảm thụ tác phẩm văn học :

a Hình thức cho trẻ làm quen với văn học và chữ viết qua các giờ hoạt động chung:

* Giờ học cho trẻ làm quen với văn học:

Đây là hình thức cơ bản cho trẻ làm quen với văn học và chữ viết Các tác phẩm văn học cho trẻ làm quen trong hoạt động này thường nằm trong chương trình, có nội dung phù hợp với chủ đề đang thực hiện Thời gian của hoạt động này thường không nhiều Vì vậy trong giờ hoạt động này tôi sử dụng rất nhiều hình thức khác nhau đề gây hứng thú cho trẻ giúp trẻ nhanh chóng hiểu nội dung truyện, nhớ truyện, thuộc thơ và đọc kể diễn cảm Trong hoạt động này hình thức sử dụng đồ dùng trực quan rất có hiệu quả Đồ dùng trực quan có thể là tranh ảnh, mô hình, sa bàn, rối que, rối bóng, trang phục, sân khấu, băng dài

- Đồ dùng trực quan còn là hình thức sử dụng để giảng giải từ khó trong nội dung tác phẩm: thường mỗi bài thơ, câu truyện lại đem đến cho trẻ một vài từ mới và cô sẽ giải thích cho trẻ để trẻ hiểu ý nghĩa của từ mới đó

VD1: Thơ “Hoa kết trái” - Chủ đề “Môi trường tự nhiên”

Trong bài thơ này có từ “rung rinh” trong câu thơ:

“Hoa mận trắng tinh Rung rinh trong gió”

Tôi đã làm một cành hoa mận bằng giấy mỏng, các cuống hoa nối với một sợi dây đồng rất mảnh Khi đọc đến câu thơ “Rung rinh trong gió” đồng thời khẽ lay động nhẹ làm cành hoa rung nhè nhẹ, tôi làm với trẻ “rung rinh” có nghĩa là

rung nhè nhẹ, vì cơn gió thổi nhẹ đã làm cho hoa mận rung rình nhè nhẹ trong gió

VD2: Truyện “Sự tích cây mía” - Chủ đề “Môi trường tự nhiên”

Sử dụng đồ dùng trực quan là sa bàn và rối

Mở đầu câu truyện là: “Trong một túp lều nhỏ ven sông có hai mẹ con nhà kia sống bằng nghề trồng rau, ngô, đâu” Cô giải thích từ “Túp lều” bằng cách chỉ vào túp lều cô làm bằng chổi đót Cô nói: túp lều được làm bằng tre nứa, rơm rạ hoặc lá cọ là nơi ở của gia đình rất nghèo, “Túp lều nhỏ” thì gia đình càng nghèo khổ hơn

Như vậy, đồ dùng trực quan sẽ giúp cô giảng giải được từ đó còn trẻ thì hiểu được từ khó đó

- Cuối cùng, đồ dùng trực quan còn là hình thức để trẻ kể lại tác phẩm: Khi tiến hành dạy trẻ kể lại chuyện sẽ có rất nhiều hình thức: kể theo cô, kể toàn

bộ câu chuyện kể theo vai Hình thức kể chuyện theo tranh được trẻ thích thú

VD: Truyện “Ai đáng khen nhiều hơn : - Chủ đề “Gia đình ” Gồm 6 tranh Loại 1: Cô treo tranh theo thứ tự từ đầu đến cuối lên bảng Trẻ nhìn tranh chỉ vào hình ảnh trong tranh và kể tương ứng với nội dung trong tranh

Loại 2: (Truyện trẻ đã biết): Cô thay đổi trình tự các bức tranh, trẻ kể từ đầu đến cuối câu chuyện nhưng phải chỉ vào đúng bức tranh tương ứng sau đó sắp xếp lại cho đúng trình tự các bức tranh rồi kể lại

Hình thức kể lại truyện theo tranh rất có hiệu quả vì khi trẻ nhìn vào các bức tranh trẻ sẽ hình dung ra diễn biến câu chuyện một cách đầy đủ từ đó có thể

kể lại truyện mà không bị nhầm lẫn Ở hình này cô kết hợp lồng chữ viết bằng cách viết nội dung câu truyện bài thơ phía dưới của mỗi bức tranh phù hợp với hình ảnh minh hoạ trong các bức tranh Ngoài ra cô có thể cho trẻ làm quen với chữ viết qua tên truyện, tên bài thơ, tên các nhân vật trong bài thơ, câu truyện đó

Ngoài ra tuỳ theo nội dung của từng tác phẩm mà giáo viên có thể lựa chọn hình thức tổ chức giờ hoạt động ở những địa điểm thích hợp, nhằm tạo cho trẻ một tâm trạng thoải mái, gần gũi với cuộc sống thực

VD: Dạy các tác phẩm có nội dung nói về thiên nhiên tươi đẹp như bài

“Hoa kết trái”, “Nắng bốn mùa ,mùa thu sang ,bình minh trong vườn ” cô giáo

có thể tổ chức tiết học ở ngoài vườn trường

Còn những tác phẩm có nội dung trang nghiêm như nói về lãnh tụ, tổ quốc cô nên tổ chức tiết học ở trong lớp, cho trẻ ngồi ghế như thơ “Bác Hồ của

em ,Ảnh Bác ”

* Các giờ hoạt động chung khác

Với phương pháp dạy tích hợp, nhiều nội dung được lồng nghép trong một giờ hoạt động chung Việc cho trẻ làm quen với văn học và chữ viết không chỉ được tiến hành trong giờ thơ, truyện mà nó còn được dạy thông qua các giờ hoạt

động chung khác như tạo hình, âm nhạc, tìm hiểu môi trường xung quanh… giáo viên có thể củng cố hoặc mở rộng kiến thức về văn học cho trẻ Ở những hoạt động chung này, các tác phẩm văn học sẽ đến với trẻ qua hình thức giới thiệu bài hoặc củng cố bài

VD1: Khi cho trẻ vẽ tự do theo ý thích ở giờ tạo hình cô có thể cho trẻ đọc bài thơ “Em vẽ” để giới thiệu bài và gây hứng thú cũng như để gợi ý đề tài cho trẻ

VD2: Hay ở giờ âm nhạc khi dạy trẻ hát bài “Cháu thương chú bộ đội”, cuối tiết học cô cùng trẻ có thể đọc bài thơ “Chú giải phóng quân”, hay với bài hát “Cháu yêu bà” cô có thể đọc cho trẻ nghe bài thơ “Giữa vùng gió thơm”, còn với bài hát “Thật là hay” cô có thể cho trẻ liên tưởng đến câu truyện “Giọng hót chim sơn ca” Ngoài ra, giáo viên con có thể sử dụng hình thức này trong việc dạy các bài hát khác như:

“Mừng ngày 8/3, bài hát “Màu hoa”, củng cố hoặc giới thiệu bài bằng bài thơ “Hoa kết trái”…

VD3: Còn ở giờ cho trẻ tìm hiểu về môi trường xung quanh trong giờ cho trẻ “Trò chuyện, tìm hiểu về các bộ phận trên cơ thể bé” – Chủ đề “Bản thân” ở phần giáo dục cô có thể đọc cho trẻ nghe bài thơ “Bé ơi!”, hay giờ “Trò chuyện

về gia đình của bé” – Chủ đề gia đình cô đọc bài thơ “Phải là hai tay” để giáo dục trẻ phải biết hiếu thảo, lễ phép với ông bà, cha mẹ, ngoài ra cô có thể thay bằng bài thơ khác: “Lấy tăm cho bà”, “Mẹ và cô”, “Mẹ và con” Hoặc trong giờ

“Trò chuyện về một số ngành nghề”, đối với nghề giáo viên cô đọc cho bài thơ

“Làm bác sỹ” hay bài thơ “Bé làm nhiều nghề” có thể giới thiệu cho trẻ rất nhiều nghề: Thợ nề, thợ mỏ, thợ hàn, thầy thuốc, cô nuôi Còn giờ “Cho trẻ làm quen với một số luật lệ giao thông” Khi kết thúc hoạt động cô đọc cho trẻ nghe bài thơ : Em không như chú mèo con , Ở giờ “Trò chuyện về một số động vật nuôi trong gia đình” cô cho trẻ đọc đồng dao “Làng chim”

Giờ khám phá khoa học : Đề tài ; Khám phá một số nghề truyền thống ở địa phương Tôi sáng tác bài thơ : Bình Dương quê hương em Thông qua nội dung bài thơ , tôi giúp trẻ nhớ lâu hơn về các nghề truyền thống ở Bình Dương

vì đây là đề tài không gần gủi với trẻ ;

Bài thơ : Bình Dương quê hương em

Quê hương em Bình Dương

Có nhiều nghề truyền thống

Gốm sứ và sơn mài

Sơn mài Tương Bình Hiệp

Gốm sứ Minh Long hai

Có cả nghề Điêu khắc Bao khách hàng mê say Người Bình dương mến khách Nếu bạn vào đến đây

Mời ghé vườn trái cÂY

Lái Thiêu vườn trái chín

Sầu riêng và măng cục

Mít tố nữ và dâu

Dù có đi nơi đâu

Bình Dương em vẫn nhớ

Đặng Thị Ánh Hồng

Thể hiện sức sáng tạo trong giảng dạy , là giáo viên mầm non không chỉ dừng lại ở góc độ chọn lọc ,sưu tầm các bài thơ , câu chuyện phù hợp chủ đề mà còn phải chủ động sáng tác các bài thơ , câu chuyện để làm phong phú thêm kho tàng văn học , giúp cho giáo dục mầm non ngày càng phát triển

b Hình thức cho trẻ làm quen với văn học và chữ viết qua các hoạt động ngoài giờ.

Với trẻ mầm non, hoạt động chung chiếm một thời gian rất ngắn so với thời gian của các hoạt động khác Do đó tôi đã tận dụng thời gian đón trẻ, trả trẻ, hoạt động ngoài trời, hoạt động vui chơi hay trong hoạt động chuyển tiếp để giới thiệu hay ôn luyện các bài thơ, bài đồng dao, câu truyện Hình thức cho trẻ ôn tập là đọc hoặc kể lại tác phẩm cho trẻ nghe, sau đó cho trẻ đọc hoặc kể lại, giáo viên theo dõi, sửa sai cho trẻ để trẻ thể hiện đúng, diễn cảm Muốn cho việc ôn luyện của trẻ hấp dẫn, trẻ hứng thú tham gia, giáo viên nên tổ chức ôn luyện dưới hình thức trò chơi:

Đoán tên, đóng kịch hay thi biểu diễn giữa các cá nhân, các tổ theo những

đề tài khác nhau như “Cháu hãy đọc các bài thơ viết về Bác Hồ”,

“Cháu hãy đọc những bài thơ viết về các loài hoa”

Hai tổ thi đua đọc các bài thơ viết về những người thân trong gia đình hay

về trường lớp mẫu giáo của bé

Một hình thức cũng khá hấp hẫn là cho trẻ làm quen với văn học và chữ viết theo các chủ đề gắn liền với việc tổ chức các ngày hội, ngày lễ: ngày 8/3, 1/6, 20//11, 22/12, tết nguyên đán…

Cô giáo tổ chức cho các cháu trong lớp, trong các buổi liên hoan văn nghệ, trong đó có thể kể truyện, đọc thơ, đóng kịch các tác phẩm văn học

Hình thức này thu hút được nhiều trẻ tham gia luyện tập, biểu diễn Nó có tác dụng động viên, cổ vũ cho các cháu khá giỏi, đồng thời cũng khuyến khích các cháu yếu, nhút nhát tham gia vào các hoạt động nghệ thuật

Để việc tổ chức các ngày hội, ngày lễ có kết quả, cô giáo cần có kế hoạch luyện tập trước cho trẻ, không nên để sát ngày tổ chức mới bắt trẻ luyện tập liên tục khiến trẻ mệt mỏi, chán nản

Sau một thời gian luyện tập cho tất cả trong lớp, giáo viên lựa chọn một số cháu có khả năng hơn cho luyện tập thêm để tiến hành biểu diễn cho cả lớp xem hoặc thi diễn giữa các lớp trong trường

c Hình thức cho trẻ làm quen với văn học và chữ viết qua góc văn học.

Mỗi lớp mẫu giáo đều có góc văn học có đủ ánh sáng, có kê bàn, có các loại truyện tranh, sách tranh cho trẻ và cô cùng làm ở những thời gian ngoài

giờ hoạt động chung, cô giáo gợi ý để các cháu tự lấy truyện tranh ra kể lại cho nhau nghe Đối với những truyện tranh mới, cô giáo tổ chức kể cho từng nhóm trẻ nghe vào các thời điểm khác nhau Lúc đầu, cô để cho trẻ tự tìm hiểu nội dung của các hình ảnh trong truyện tranh, sau đó cô dùng câu hỏi gợi ý để hướng sự chú ý của trẻ vào những hình ảnh chủ yếu của bức tranh, rồi đọc đoạn truyện dưới tranh Đọc xong truyện lại cho trẻ xem tranh một lần nữa Với những truyện tranh trẻ đã được làm quen nhiều lần cô có thể đề nghị lần lượt các trẻ kể lại nội dung của từng bức tranh

Ngoài ra cô có thể kích thích phát triển tư duy cho trẻ bằng cách kể chuyện sáng tạo theo tranh Góc văn học thực sự sẽ thu hút trẻ, giúp trẻ tiếp xúc với văn học một cách tự giác nếu cô giáo thường xuyên thay đổi các loại truyện mới, tranh mới phù hợp với chủ đề đang thực hiện kết hợp với việc cùng trẻ làm sách, tranh theo chủ đề

Hình thức này giúp trẻ rất thoải mái khi làm quen với các tác phẩm văn học, trẻ hứng thú với sách truyện, kích thích tư duy của trẻ nhằm hình thành những kỹ năng giúp trẻ học đọc, học viết sau này

d Hình thức cho trẻ làm quen với văn học và chữ viết qua việc kế truyện sáng tạo.

Hình thức này rất có tác dụng kích thích tư duy của trẻ đồng thời cũng giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, phát triển năng lực tri giác cụ thể và trí nhớ tức thì Xuất phát từ một sự việc hiện tượng diễn ra xung quanh trẻ hay một chuyện bất chợt xảy ra, cũng có thể là chuyện bịa cô gợi ý, khuyến khích trẻ kể lại sự việc hay câu chuyện đó theo cách trình bày của một tác phẩm văn học hay sử dụng cách nói vần những câu nói ngắn để tạo thành bài thơ ngắn

Yêu cầu: truyện kể mạch lạc, logic, các câu nói đúng ngữ pháp, thể hiện rõ ngôn ngữ đàm thoại hay độc thoại trong khi kể

Các dạng kể chuyện sáng tạo: Kể nốt truyện, kể theo đề tài và dàn ý

cho trước, kể theo chủ đề tự chọn, kể theo mô hình

Chuẩn bị: Cô kể một đoạn truyện rồi yêu cầu trẻ suy nghĩ kết thúc câu chuyện (giao nhiệm vụ) Cô cho trẻ xem mô hình trước một ngày, đàm thoại gợi ý Gợi

ý trước đề tài để trẻ tự suy nghĩ

Tổ chức sinh động để phát huy trí tưởng tượng của trẻ, giúp trẻ xây dựng câu chuyện một cách hoàn chỉnh theo ý của từng cá nhân

Một số cháu đã kể chuyện được khi sử dụng mô hình, sách tranh, con rối, tranh ảnh sưu tầm… Sau mỗi lần kể tôi chú ý nhận xét kĩ lời kể của trẻ và tạo mọi cơ hội cho trẻ được kể chuyện sáng tạo

Dạy trẻ kể lại truyện: Trẻ tái hiện lại một cách mạch lạc, diễn cảm tác phẩm văn

học mà trẻ đã được nghe Trẻ sử dụng nội dung, hình thức ngôn ngữ đã có sẵn của các tác giả và của giáo viên Tuy nghiên yêu cầu trẻ không học thuộc lòng câu

chuyện Trẻ phải kể bằng ngôn ngữ của chính mình, truyền đạt nội dung câu chuyện một cách tự do thoải mái nhưng phải đảm bảo nội dung cốt truyện

Kể nội dung chính của câu chuyện, không yêu cầu trẻ kể chi tiết toàn

bộ nội dung tác phẩm Lời kể phải có các cấu trúc ngữ pháp Khuyến

khíc trẻ dùng ngôn ngữ của chính mình kể lại Giọng kể diễn cảm,

to, rõ, không ê a ấp úng, cố gắng thể hiện đúng ngôn ngữ đối thoại

hay độc thoại

Chuận bị: Tiến hành trước giờ học, kể chuyện cho trẻ nghe Trước

khi kể cô giao nhiệm vụ ghi nhớ và kể lại

Tiến hành: Đàm thoại với trẻ về nội dung câu chuyện Đàm thoại

nhằm mục đích giúp trẻ nhớ lại nội dung câu chuyện, giúp trẻ xây

dựng dàn ý câu chuyện kể, lựa chọn hình thức ngôn ngữ (cách dùng

từ đặt câu)

Ví dụ: Truyện cây khế: Theo con tính cách người em như thế nào?

+ Yêu cầu với câu hỏi: Đặt câu hỏi về tên nhân vật, thời gian, không

gian, hành động chính, lời nói, cá tính nhân vật, không nên đặt quá

nhiều câu hỏi chi tiết vụn vật

Ví dụ: Truyện: Dê con nhanh trí: Dê mẹ dặn dê con như thế nào?

Câu hỏi phải phù hợp với trẻ cả về hình thức ngữ pháp và nhận thức

Khi đàm thoại cô cần lưu ý giới thiệu cho trẻ biết thêm các từ đồng

nghĩa những cụm từ thay thế để tạo điều kiện cho trẻ lựa chọn từ để

kể

Tôi dùng ngôn ngữ ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với nhận thức của trẻ

kể lại nội dung tác phẩm: Cô kể diễn cảm, lời kể có các mẫu câu cần

luyện cho trẻ (mới) Mẫu truyện của cô có tác dụng chỉ cho trẻ thấy

trước kết quả trẻ cần đạt được: Về nội dung, độ dài, trình tự câu

chuyện

Ví dụ: Câu chuyện cây khế: Ngày xửa ngày xưa có hai anh em nhà kia cha mẹ mất sớm Khi người anh lấy vợ, người anh không muốn ở chung với người em nữa Người anh tham lam chiếm hết ruộng vườn, trâu bò, nhà cửa cảu cha mẹ

để lại, chỉ cho người em một cây khế và một túp lều nhỏ

+ Thời gian đầu khi chưa quen trẻ kể theo mẫu câu của cô (hoặc đối với trẻ kém) Khi trẻ đã quen cô khuyến khích trẻ kể bằng ngôn ngữ của mình

Tôi đặc biệt lưu ý khi trẻ kể: