Chức năng và quyền hạn của các cơ quan quản lý

Việc quản lý xây dựng đô thị trở nên khó khăn, phức tạp. Đó chính là mặt trái của quá trình phát triển. Vấn đề đặt ra hiện nay là cần phải phát hiện và giải quyết một cách thỏa đáng những vấn đề, những vụ việc làm chậm quá trình đi lên của đất nước.

MỤC LỤC

MỤC LỤC 1

LỜI MỞ ĐẦU 3

NỘI DUNG 4

A.Chức năng và quyền hạn của các cơ quan quản lý 4

1 Bộ xây dựng 4

2 UBND các cấp 5

3 Chính phủ .5

4.Các sở thuộc UBND thành phố Hà Nội 6

4.1 Sở tài nguyên môi trường và nhà đất Hà Nội 6

4.2 Sở xây dựng Hà Nội 6

B Sai phạm, nguyên nhân dẫn đến sai phạm và hậu quả 6

I Cơ quan quản lý cấp vĩ mô 7

1 Chính phủ 7

2 Bộ xây dựng 8

3.Trung tâm y tế thuộc Bộ xây dựng 10

II Cơ quan quản lý cấp thành phố .12

1 UBND các cấp .12

1.1 UBND thành phố Hà Nội 12

1.2 UBND quận Đống Đa và phường Thanh Xuân 14

2 Các sở thuộc UBND thành phố Hà Nội 15

III Nguyên nhân của những sai phạm 15

1 Nguyên nhân khách quan 16

2 Nguyên nhân chủ quan 16

3 Hậu quả 17

C Một số phương án giải quyết và bài học kinh nghiệm 18

1 Một số phương án giải quyết 18

1.2 Phương án thứ hai : 18

2 Bài học kinh nghiệm 19

KẾT LUẬN 21

TÀI LIỆU THAM KHẢO 22

LỜI MỞ ĐẦU

Từ sau đai hội Đảng VI năm 1986, đất nước ta bước vào thời kỳ đổi mới, mở cửa

và hội nhập với thế giới Song hành với nó là tốc độ đô thị hóa ngày càng cao, điều đó giúp cho nước ta có những chuyển biến tích cực và thu được nhiều thành tựu đáng kể Cùng với sự tăng trưởng của nền kinh tế - xã hội, đô thị có điều kiện phát triển mạnh

mẽ Nhưng những nguyên tắc xây dựng đô thị truyền thống bị đảo lộn, trật tự kiến trúc

bị phá vỡ Việc quản lý xây dựng đô thị trở nên khó khăn, phức tạp Đó chính là mặt trái của quá trình phát triển Vấn đề đặt ra hiện nay là cần phải phát hiện và giải quyết một cách thỏa đáng những vấn đề, những vụ việc làm chậm quá trình đi lên của đất nước

Với lý do chủ yếu trên, nhóm chúng tôi đã tiến hành nghiên cứu về vụ việc một công trình xây dựng trái phép tại phường Thanh Xuân Bắc Những nội dung chủ yếu chúng tôi nghiên cứu là chỉ ra những sai sót của từng cơ quan nhà nước, nguyên nhân

và hậu quả của những sai lầm và đưa ra phương án khắc phục

Nội dung chủ yếu của bản báo cáo này gồm :

1) Chức năng và quyền hạn của các cơ quan quản lý

2) Nguyên nhân và hậu quả của các sai phạm

3) Các phương án đề xuất để giải quyết và bài học kinh nghiệm

Chúng tôi hi vọng rằng bản báo cáo này sẽ là tài liệu tham khảo có ích cho các nhà quản lý xây dựng đô thị Bản báo cáo này chắc chắn còn nhiều thiếu sót, mọi ý kiến xin gửi về : www.đôthị48.neu.@gmail.com chúng tôi xin tiếp thu và chân thành cảm

ơn

Hà nội ngày 1 tháng 5 năm 2009

+ Bộ Xây dựng có 26 nhóm nhiệm vụ, quyền hạn Trong đó có nhiệm vụ trình Chính

phủ các dự án luật, pháp lệnh, các dự thảo nghị quyết, nghị định của Chính phủ theo chương trình kế hoạch xây dựng pháp luật hàng năm của Bộ đã được phê duyệt và các

dự án, văn bản quy phạm pháp luật khác theo sự phân công của Chính phủ, trình Thủ tướng Chính phủ chiến lược, quy hoạch phát triển, kế hoạch dài hạn, năm năm, hàng năm, các chương trình dự án quốc gia thuộc các lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ, các dự thảo quyết định, chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ

+ Bộ Xây dựng có nhiệm vụ hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật trong lĩnh vực xây dựng, gồm các khâu: Lập và quản lý thực hiện dự án đầu

tư xây dựng công trình, khảo sát, thiết kế, thi công xây dựng, nghiệm thu, bàn giao, bảo hành, bảo trì công trình xây dựng

+ Trong lĩnh vực nhà ở và công sở, Bộ Xây dựng có nhiệm vụ xây dựng các định

hướng phát triển nhà ở quốc gia cho từng giai đoạn 10 năm, chương trình nhà ở quốc gia 5 năm, chỉ tiêu phát triển nhà ở và kế hoạch phát triển nhà ở xã hội trong nhiệm vụ phát triển kinh tế -xã hội của đất nước theo từng giai đoạn; chỉ đạo việc thực hiện sau khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt

2 UBND các cấp.

+ UBND phường, xã, thị trấn thực hiện và chịu trách nhiệm trước UBND quận, huyện, và UBND thành phố về toàn bộ công tác quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn phường, xã, thị trấn theo thẩm quyền được quy định tại Luật đất đai, Pháp lệnh về nhiệm vụ, quyện hạn cụ thể của HĐND và UBND ở mỗi cấp và Quyết định số 23/1998/QĐ-UB ngày 17/7/1998 của Thành phố Trong đó có việc quản lý đất công chặt chẽ theo hiện trạng sử dụng, sử dụng đúng mục đích được giao được thể hiện trong các hồ sơ bàn giao cơ sở hạ tầng của các ngành Địa chính, Giao thông công chính, Nhà đất, Kiến trúc sư trưởng Có trách nhiệm kiểm tra phát hiện các vi phạm về quản lý sử dụng đất để lập hồ sơ và gửi kèm các chứng lý ban đầu, báo cáo kịp thời lên cơ quan chức năng có thẩm quyền để xử lý, thu hồi quyền sử dụng đất

3 Chính phủ

+ Theo hiến pháp năm 1992 ( sửa đổi năm 2001 ) quy định Chính phủ là cơ quan chấp hành của quốc hội, cơ quan hành chính cao nhất của nước CHXHCN Việt Nam Chính phủ là cơ quan hành chính Nhà nước có thẩm quyền chung, là cơ quan đứng đầu hệ thống cơ quan hành pháp, thống nhất quản lý về thực hiện các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa, quốc phòng, an ninh và đối ngoại của Nhà nước, đảm bảo quyền lực của bộ máy Nhà nước từ trung ương đến cơ sở Chính phủ có toàn quyền giải quyết quyết định các vấn đề liên quan tới hoạt động quản lý Nhà nước trên phạm vi toàn quốc trừ những vấn đề thuộc thẩm quyền quốc hội, ủy ban thường vụ quốc hội

Chính phủ về công tác này Chính phủ phân công, phân cấp quản lý và trách nhiệm về thực hiện công tác quy hoạch cho các bộ, ngành và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện.

4.Các sở thuộc UBND thành phố Hà Nội

4.1 Sở tài nguyên môi trường và nhà đất Hà Nội

Thực hiện công tác giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; kiểm tra tiến

độ thực hiện các dự án được giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo các quyết định giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất trên địa bàn thành phố

4.2 Sở xây dựng Hà Nội

+ Tổ chức thẩm định Nhà nước về thiết kế cơ sở đối với các công trình, các dự án đầu

tư xây dựng trên địa bàn theo quy định và phân cấp của Nhà nước, của UBND Thành phố

+ Thẩm tra thụ lý hồ sơ sau thẩm định, lập văn bản trình cấp có thẩm quyền phê duyệt thiết kế cơ sở các công trình trên địa bàn Hà nội theo quy định và phân cấp của UBND Thành phố

B Sai phạm, nguyên nhân dẫn đến sai phạm và hậu quả.

Thực hiện chủ trương tạo nhà ở cho cán bộ công nhân viên chức Nhà nước của

Đảng và Nhà nước, từ cuối những năm 1970 đàu 1980 Nhà nước ta đã cho xây dựng các khu nhà nhiều tầng tập trung, trong đó có khu nhà ở Thanh Xuân Đây là khu nhà

ở được xây dựng từ những năm 1979 bao gồm khu Thanh Xuân Bắc và Thanh Xuân Nam Do các yêu cầu về tiêu độ, chất lượng, Chính phủ đã xác định đây là công trình trọng điểm cấp Nhà nước và đã giao cho Bộ xây dựng chủ trì về quy hoạch, thiết kế và thi công Mặc dù đến nay chưa hoàn chỉnh nhưng nhờ xây dựng cuốn chiếu nên có nhiều khu vực đã được đưa vào sử dụng nhiều năm nay Tuy vậy, nhiều khu vực vẫn còn bỏ trống chưa được xây dựng Do đó, ngày 25/9/1990 Bộ xây dựng đã có công

văn 770/KHNN yêu cầu điều chỉnh, bổ sung quy hoạch khu Bắc và Nam Thanh Xuân theo bản quy hoạch số QH-01 tháng 9/1990 với nội dung bổ sung thêm một số công trình ở các khu chưa xây dựng, bố trí một số công trình cửa hàng kiốt một tầng bám dọc theo các trục đường và xây dựng xen kẽ một số nhà ở 2 tầng cạnh các nhà ở cao tầng đang sử dụng.

Theo bản quy hoạch đó Trung tâm y tế, một đơn vị hành chính sự nghiệp được thành lập theo quyết định số 272/BXD-TCLĐ của Bộ trưởng Bộ xây dựng, đã có công văn đề nghị Bộ xây dựng và UBND thành phố cho phép Trung tâm được sử dụng diện tích đất xây dựng xen kẽ khu nhà ở Thanh Xuân để xây dựng nơi ở cho cán bộ công nhân viên Tuy nhiên đã có nhiều sai trái trong công tác quản lý và thực hiện công trình gây bất bình cho các hộ dân cư tại các nhà B4, B5, B6 phường Thanh Xuân Bắc

Sự việc diễn ra từ năm 1993 đến nay vẫn chưa được các cấp chính quyền xem xét và giải quyết thoả đáng Đây là nguyên nhân dẫn đến một loạt các vấn đề và sai sót của nhiều cơ quan quản lý

I Cơ quan quản lý cấp vĩ mô.

1 Chính phủ.

Ta có thể thấy Chính phủ là một trong những cơ quan có quyền lực cao nhất trong

bộ máy quản lý nhà nước nhưng Chính phủ đã chưa làm đúng quyền lực và trách nhiệm mà Nhà nứơc giao cho Cụ thể là, ngày 25/9/1990 Bộ xây dựng đã có công văn 770/KHNN yêu cầu điều chỉnh, bổ sung, quy hoạch khu Bắc và Nam Thanh Xuân và

đề án điều chỉnh này do Viện thiết kế nhà ở và công trình công cộng thực hiện Đó là bản quy hoạch số QH-01 tháng 9/1990 với nội dung bổ sung thêm một số công trình ở các khu chưa xây dựng, bố trí thêm một số công trình cửa hàng kiốt một tầng bám dọc theo các trục đường và xây dựng xen kẽ một số nhà hai tầng bên cạnh các nhà ở cao tầng đang sử dụng Quy hoạch bổ sung điều chỉnh này do cơ quan chủ trì là Bộ xây dựng duyệt ngày 5/11/1990, UBND thành phố Hà Nội ghi duyệt lại quyết định số

1273/CV-UB ngày 5/6/1992 và đến ngày 29/8/1994 Chính Phủ mới chấp nhận quy hoạch bổ sung điều chỉnh này tại văn bản số 4788KTN Tuy nhiên ngày 5/10/1991, trung tâm y tế Bộ xây dựng đã có công văn 210/TTYT-TCHC đề nghị Bộ xây dựng cấp đất để xây dựng nhà ở cho cán bộ công nhân viên trung tâm y tế và đã khởi công ngày 12/1/1993 Như vậy, lỗi sai thứ nhất của Chính phủ mà cụ thể là cơ quan, cá nhân được Chính phủ giao quyền là đã chậm trễ trong việc phê duyệt bản quyết định

bổ sung QH-01.Lỗi sai thứ hai là khi biết có hiện tượng “làm trước, thông báo sau” của các cơ quan cấp dưới là trung tâm y tế và Bộ xây dựng nhưng Chính phủ lại không kiên quyết xử lý tạo điều kiện cho những sai phạm xảy ra Trong trường hợp này Chính phủ hoàn toàn có thể không phê duyệt bản quy hoạch bổ sung, tiến hành thanh tra để xử lý dứt điểm sai phạm nhưng Chính phủ đã không làm vậy nên đã tạo tiền đề cho nhiều sai phạm khác tiếp tục diễn ra

2 Bộ xây dựng.

+ Ngày 02/11/1991, Bộ xây dựng có công văn số 475/BXD/KH-UN do thứ trưởng Nguyễn Mạnh Kiểm kí với nội dung đồng ý cho trung tâm y tế đầu tư xây dựng 8 căn

hộ nhà ở hai tầng cho cán bộ công nhân viên chức của trung tâm bằng nguồn vốn tự

có trong quy hoạch xây xen kẽ tại nhóm nhà B (khu phụ B5, B8) tiểu khu Thanh Xuân Bắc khi chưa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Có thể coi đây là việc Bộ xây dựng cấp đất cho phép trung tâm y tế xây dựng nhà ở Xét theo chức năng thì Bộ xây dựng không có thẩm quyền trong vấn đề này, nó thuộc thẩm quyền của Sở tài nguyên môi trường nhà đất Hà Nội

Theo nghị quyết thì sở tài nguyên môi trường và nhà đất Hà Nội, cụ thể là phong quy hoạch sử dụng đất thực hiện công tác giao đất cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, kiểm tra tiến độ thực hiện các dự án được giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo các quy định giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất trên địa bàn thành phố Đáng lẽ ra Bộ xây dựng cần có công văn phản hồi với

trung tâm y tế thuộc Bộ xây dựng đề nghị chuyển công văn cấp đất sang cho sở tài nguyên môi trường và nhà đất Hà nội Nhưng Bộ xây dựng đã không làm như vậy + Đưa ra những quyết định không đồng nhất: trong công văn số 475/BXD/KH-UN do thứ trưởng Nguyễn Mạnh Kiểm ký ngày 2/11/1991 Bộ xây dựng đồng ý cho Trung tâm y tế được đầu tư xây dựng 8 căn hộ nhà ở 2 tầng nhưng trong quyết định số 130 BXD/KH-UN ngày 20/7/1992 lại phê duyệt luận chứng kinh tế kỹ thật công trình nhà

• Trung tâm y tế đã làm đầy đủ các thủ tục xây dựng nhà ở B5p theo đúng quy định của Nhà Nước và cơ quan chức năng của thành phố Hà Nội

• Công trình B5p không nằm trên các công trình hạ tầng, không ảnh hưởng đến môi trường

• Đã góp phần xây dựng cơ sở hạ tầng, chấp hành các thông báo đình chỉ thi công của UBND quận

• Việc thi công công trình B5p không lấn chiếm đất

Đoàn kiểm tra đã đưa ra những kết luận sai sự thật, có ý bao che cho những sai phạm của trung tâm y tế Điều này khiến dư luận nghi ngờ rằng có hiện tượng tiêu cực xảy

ra, có thể có việc hối lộ Chỉ đến khi thanh tra nhân dân phường đưa ra những chứng

cớ xác đáng khẳng định về sai phạm của trung tâm y tế gửi cho các cơ quan, bộ, ngành liên quan, thanh tra nhà nước thì Bộ xây dựng mới chịu thừa nhận phần nào sai phạm của trung tâm y tế Sau khi nhận được công văn số 603/TTNN của Thanh tra

Nhà nước ngày 20/6/1995 thì trong văn bản số 1297/BXD/VP ngày 31/8/1995 gửi Chủ tịch UBND thành phố Bộ xây dựng đã có những kết luận đúng về những sai phạm của Trung tâm y tế, đồng thời cũng đã chỉ ra những thiếu sót của các cơ quan chức năng có liên quan Ngày 3/10/1995 lãnh đạo Bộ xây dựng và UBND thành phố, các cơ quan quản lý đô thị của Hà nội, lãnh đạo UBND quận Đống Đa đã có thông báo kết luận chính xác về sai phạm của Trung tâm y tế đồng thời đưa ra hướng giải quyết cho các cơ quan chức năng có liên quan.

3.Trung tâm y tế thuộc Bộ xây dựng.

Trung tâm y tế Bộ xây dựng là một đơn vị sự nghiệp thuộc Bộ được thành lập theo quyết định số 272/BXD-TCLĐ của Bộ trưởng Bộ xây dựng trên cơ sở chuyển ban y tế ngành xây dựng thành Trung tâm y tế xây dựng thuộc Bộ xây dựng có chức năng giúp

Bộ quản lý, chỉ đạo công tác vệ sinh lao động tại các đơn vị trực thuộc Bộ và bảo vệ sức khỏe CBCNV trong ngành Trung tâm có số lượng cán bộ tại thời điểm năm 1991

là trên 20 người Do nhu cầu xây dựng nhà ở cho lãnh đạo và cán bộ nên ngày 5/10/1991 Trung tâm y tế Bộ xây dựng đã có công văn 210/TTYT-TCHC về việc đề nghị Bộ xây dựng cho trung tâm y tế được sử dụng diện tích đất xây dựng xen kẽ khu nhà ở Thanh Xuân để xây dựng 15 căn hộ cho các gia đình cán bộ công nhân viên Trung tâm y tế thuộc Bộ xây dựng

+ Bộ xây dựng chỉ cho phép Trung tâm y tế được đầu tư xây dựng 8 căn hộ nhà ở 2 tầng ( công văn số 475/BXD/KH-UN ngày 2/11/1991 do thứ trưởng Nguyễn Mạnh Kiểm ký ) nhưng ngày 20/7/1992 Trung tâm y tế lại làm luận chứng kinh tế kỹ thuật xây dựng nhà ở gia đình 2 tầng có 13 căn hộ, diện tích ở 533m2, diện tích sàn 1051m2

+ Ngày 12/1/1993, Trung tâm y tế khởi công xây dựng nhà B5p theo bản vẽ thiết kế của công ty xây dựng kinh doanh phát triển nhà khác với bản vẽ thiết kế của xưởng sáng tác thiết kế xây dựng và cải tạo nhà ở Hà Nội mà kiến trúc sư trưởng thành phố

đã duyệt Khi đang tiến hành san ủi mặt bằng và giác móng, xây tường bao quanh thì

bị nhân dân trong khu vực phản đối, Chủ tịch UBND quận Đống Đa Lê Việt Cường ra quyết định số 08 TB-UBĐĐ ngày 13/1/1993 đình chỉ thi công công trình

+ Sau hơn một năm bị đình chỉ do những thiếu sót trong thủ tục xây dựng trung tâm y

tế vẫn cố tình tiến hành xây dựng mà không có giấy tờ hợp lệ ngày 29/4/1994 Nhân dân lại phản đối song không cản được lực lượng xây dựng

+ Do việc triển khai chậm trễ các quyết định xử phạt, và thi hành các quyết đinh: ngày 10/3/1995 trung tâm y tế lại cho chở vật liệu đến tập kết để chuẩn bị cho xây dựng công trình lần thứ ba, bất chấp sự phản đối của tổ dân phố Sau khi có thông báo số 56TB-UBĐĐ ngày 4/4/1995 của UBND quận yêu cầu tạm dừng thi công thì lực lượng xây dựng công trình vẫn cấp tập thi công ngày đêm để đến tối 9/4/1995 đổ xong mái tầng một và sau đó vẫn tiếp tục thi công với số lượng người ít hơn cho đến 2/5/1995 mới rút hết

Theo kiến nghị của Ban thanh tra nhân dân phường thì Trung tâm y tế có những sai phạm sau đây :

• Căn cứ vào bản quy hoạch QH-01, đối chiếu với việc xây dựng là sai quy hoạch, thay đổi vị trí xây dựng nhưng chưa được sự phê duyệt của UBND thành phố

• Theo quy định đã phê duyệt trung tâm y tế phải xây dựng theo thiết kế của Xưởng thiết kế xây dựng và cải tạo nhà ở Hà Nội nhưng lại khởi công xây dựng nhà B5p theo bản vẽ thiết kế của công ty xây dựng kinh doanh phát triển nhà khác nên đã vượt diện tích xây dựng cho phép từ 144,66m2 tăng lên 268,3m2

+ Giấy phép xây dựng không hợp lệ và chủ đầu tư chưa duyệt thiết kế kĩ thuật mà Trung tâm y tế Bộ xây dựng vẫn triển khai thi công công trình

+ Vị trí xây lắp nhà B5p của trung tâm không nằm đúng như đầu hồi nhà B6 như bản

vẽ quy hoạch bổ sung QH-01 đã được phê duyệt, là do tại đó có bể tự hoại của nhà B6 nên khi cắm mốc để bàn giao tại hiện trường đã tự ý dịch chuyển vào vườn cây nhóm nhà B4-B5-B6 nhưng Trung tâm y tế không báo cáo với Chủ tịch UBND thành phố xem xét lại quyết định là chưa đúng quy định