ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ CTR KHU CÔNG NGHIỆP

ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ CTR KHU CÔNG NGHIỆP

ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ CTR KHU CÔNG NGHIỆP

Nhóm 2

5.1 Đánh giá hiện trạng quản lý hành chánh CTRCN của KCX Tân Thuận

5.1.1 Phân tích tình hình thực hiện quy chế quản lý CTNH (Quy chế 155)

Các quy chế về quản lý CTRCN vẫn chưa đem lại hiệu quả đáng kể Còn khá nhiều bất cập trong vấn đề thực hiện và kiểm soát việc thực hiện quy chế Để các quy chế, quy định về bảo vệ môi trường thực sự đi vào cuộc sống, cần có sự tự giác thực hiện của các cơ sở cũng như sự thanh tra, kiểm soát gắt gao hơn từ phía cơ quan quản lý nhà nước

5.1.2 Đánh giá, nhận xét hệ thống chính sách, quy chế, quy định, tiêu chuẩn về quản lý CTRCN– CTNH

Hiện nay, hệ thống các văn bản luật, nghị định, công ước, quy chế, hướng dẫn (được nêu ở mục 4.1) được sử dụng trong việc quản lý môi trường nói chung và quản lý CTRCN–CTNH nói riêng Tuy nhiên tại KCX Tân Thuận, các yêu cầu theo quy chế chưa được thực thi rộng rãi, các yêu cầu về trách nhiệm trong việc báo cáo, chứng từ của các đơn vị thu gom, vận chuyển, xử lý, tiêu hủy CTNH

 Cần tăng cường công tác thanh tra kiểm soát, phối hợp với những chế độ khuyến khích các doanh nghiệp, đơn vị có liên quan

Chính quyền cần nghiên cứu, ban hành bổ sung thêm các quy định liên quan đến xuất nhập khẩu phế liệu; Vận chuyển chất thải;…

Dán nhãn sinh thái sản phẩm xuất khẩu; Phí, thuế và các chi phí môi trường khác đối với chất thải

5.1.3 Đánh giá, nhận xét cơ cấu tổ chức, nhân sự về công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực CTRC

N tại KCX Tân Thuận

Cấu trúc hệ thống quản lý nhà nước về CTRCN và CTNH tại KCX Tân

Thuận được tổ chức không thật chặt chẽ Các quyết định và chính sách về

môi trường đều do Hepza trực tiếp đưa xuống Công tác này có sự phối hợp

của Ban quản lý KCX Tân Thuận Tuy nhiên việc phân cấp quản lý tại đây

chưa rõ ràng và cụ thể dẫn đến việc né tránh, đùn đẩy trách nhiệm giữa

các cơ quan quản lý

Công tác quản lý CTRCN ở đây chưa được quan tâm:

Chưa có phòng ban về quản lý môi trường Ngoài ra khi phát hiện các dấu hiệu sai phạm của các công ty thì việc xử phạt các trường hợp vi phạm còn lỏng lẽo, mức phạt còn quá thấp vấn đề trang thiết bị, phương tiện cũng như cơ sở vật chất phục vụ yêu cầu của công tác quản lý nói chung vẫn chưa đáp ứng nhu cầu thực tế

 ể việc quản lý CTRCN tại KCX được tốt hơn và đảm bảo việc thực hiện đúng các quy chế, quy định của nhà nước thì ban quản lý KCX Tân Thuận cần thành Đ lập phòng ban chuyên biệt và bổ sung nguồn nhân lực có trình độ, nhận thức đầy đủ về công tác quản lý môi trường nói chung và CTRCN nói riêng

5.1.4 Đánh giá sự tham gia của cộng đồng trong công tác quản lý

• KCX Tân Thuận được quy hoạch tương đối biệt lập và cách xa khu dân cư nên những hoạt động diễn ra trong KCX ít ảnh hưởng đến cuộc sống của dân cư sống gần đó

 ối với công tác quản lý CTRCN thì sự tham gia của cộng đồng dân cư không thực sự rõ ràng Đ

5.2 Đánh giá hiện trạng quản lý kỹ thuật CTRCN của KCX Tân Thuận

5.2.1 Đánh giá hiện trạng về loại hình, số lượng và quy mô công nghiệp của c ác cơ sở sản xuất tại KCX Tân Thuận

Về loại hình sản xuất:

• Hiện tại tại KCX Tân Thuận có đến hơn 13 loại hình sản xuất công nghiệp (B ảng 4.1) Sự đa dạng của các loại hình sản xuất sẽ kéo theo sự phức tạp về kh ối lượng và đặc tính của CTRCN, cũng như sự khó khăn trong công tác quản l

ý Mỗi loại hình sản xuất khác nhau sẽ có những thành phần CTR khác nhau, sự khác nhau này có thể dẫn đến một phức hợp các thành phần của CTR, rất k hó khăn trong công tác phân loại

Về số lượng và sự phân bố các sơ sở sản xuất:

• Theo số liệu thống kê của Ban quản lý KCX thì hiện tại đang có khoảng 130 c

ơ sở sản xuất đang hoạt động tại KCX Tuy nhiên, sự phân bố về số lượng cơ s

ở sản xuất trên mỗi loại hình là không đều nhau, chủ yếu tập trung vào một số ngành nghề như: Kim loại - gia công cơ khí, nhựa và các sản phẩm từ nhựa, m

Về quy mô sản xuất:

• KCX Tân Thuận chủ yếu sản xuất các mặt hàng dành cho xuất khẩu ra nước ngoài, do đó để sản phẩm đạt chất lượng tốt nhất thì đa số các công ty đều nha

äp các máy móc hiện đại và quy mô sản xuất tương đối lớn

• Để xác định quy mô công nghiệp chủ yếu dựa trên công suất của từng công ty và từng loại hình sản xuất từ đó có thể xác định nhà máy thuộc quy mô sản su ất lớn hay vừa và nhỏ

5.2.2 Đánh giá hiện trạng về công nghệ sản xuất bao gồm nguyên liệu, sản phẩm, công ng

hệ và thiết bị

• Về nguyên liệu sản xuất:

• Theo khảo sát mới nhất thì phần lớn nguyên liệu sản xuất tại KCX Tân Thuận đều được nhập từ nước ngoài

• Đối với một số loại hình sản xuất nhạy cảm với môi trường ( hóa chất, xi mạ, sản xuất sơn, dệt nhuộm ) thì nguyê

n liệu đầu vào là vấn đề cần được quan tâm trước nhất trong việc kiểm soát ô nhiễm môi trường Các hóa chất, chất phụ gia, nguyên liệu có tính độc sẽ là những nguồn thải nguy hại nếu không có biện pháp kiểm soát hợp lý

• Khối lượng nguyên liệu hao phí, tổn thất do rơi vãi, quá hạn trong quá trình sản xuất hiện nay chưa được thố

ng kê

Về công nghệ và thiết bị sản xuất

• Công nghệ sản xuất tương đối hiện đại, tuy nhiên qua quá trình sản xuất nhiều năm đã làm phát sinh nhiều chất thải không cần thiết

• Để tăng hiệu quả sản xuất, đồng thời giảm áp lực lên hệ thống quản lý CTRCN-CTNH tại KCX thì đòi hỏi các doanh nghiệp cần chú ý đầu tư chiều sâu, ứng dụng khoa học công nghệ mới, phù hợp hơn

Về sản phẩm

• Rất đa dạng, sự đa dạng của các loại hình sản xuất kéo theo sự đa dạng của sản phẩm

• Chất lượng sản phẩm tốt và tuân theo một quy trình kiểm tra chặt chẽ để đáp ứng với nhu cầu xuất khẩu quốc tế, ngày càng được nâng cao

• Những nhà quản lý môi trường là những tác động của những sản phẩm công nghiệp không đạt chất lượng hoặc sau quá trình sử dụng Vì yêu cầu chất lượng sản phẩm cao nên số lượng các sản phẩm không đạt chất lượng tương đối nhiều, bên cạnh đó là các sản phẩm có tính chất nguy hại sau quá trình sử dụng

Cần được kiểm soát chặt chẽ, cần tính đến những tác động có thể đối với môi trường của những sản phẩm công nghiệp như: pin, acquy, bóng đèn, chai lọ, bao bì đựng hóa chất, bảng mạch điện tử Từ đó có những biện pháp thu gom, xư

û lý hợp lý

5.2.3 Đánh giá hiện trạng về nguồn phát sinh, loại, khối lượng và thành phần của CTRCN

Về nguồn phát sinh: Nguồn phát sinh CTR chủ yếu tại các cơ sở sản xuất, mỗi c

ông đoạn sản xuất đều có thể sản sinh CTR Hiện nay, giảm thiểu CTR ngay t ại nguồn vẫn chưa được các cơ sở sản xuất quan tâm và thực hiện

Về thành phần

• Thành phần CTRCN hiện nay tại KCX Tân Thuận rất phức tạp Hệ thống ph ân loại, thu gom CTRCN tại đây chưa hoàn thiện nên việc xác định tỷ lệ của t ừng thành phần trong CTRCN là hết sức khó khăn.

• Bên cạnh đó thành phần chất thải nguy hại có trong CTRCN cũng rất đa dạn

g và phong phú

• Do đó cần có sự quan tâm đúng mức từ phía cơ quan quản lý nhà nước cũng như lãnh đạo nội bộ nhà máy trong công tác kiểm soát các nguồn thải nguy hạ

i này.

• Veă khoâi löôïng

Khoâi löôïng CTRCN hieôn nay tái KCX Tađn Thuaôn laø khaù lôùn vaø ngaøy caøng gia taín

g Döï baùo seõ gia taíng ñaùng keơ, phuø hôïp vôùi ñònh höôùng phaùt trieơn cụa KCX

 Do ñoù caăn coù nhöõng chính saùch hoách ñònh cho vieôc quạn lyù khoẫi löôïng CTRC

N nhaỉm hán khoâng cheâ löôïng CTRCN phaùt sinh trong nhöõng naím tôùi.

5.2.4 Đánh giá hiện trạng về hiện trạng phân loại tại nguồn, tồn trữ, thu gom, vận chuyển, tái sử dụng, tái sinh, xử lý và chôn lấp CTRCN

Hoạt động phân loại tại nguồn

Việc phân loại CTRCN vẫn chủ yếu là tách các loại phế phẩm mà có thể tái sinh tái chế được, còn phân loại CTRCN ng

uy hại và không nguy hại thực sự chưa được quan tâm đúng mức mặc dù trước đó Sở Tài Nguyên Môi Trường đã từn

g đưa cán bộ xuống KCX để tập huấn công tác phân loại rác tại nguồn Bên cạnh đó việc phân loại vẫn chưa đảm bả

o những nguyên tắc về tính an toàn

Hoạt động tồn trữ

• Vấn đề tồn trữ CTRCN vẫn chưa thực hiện tốt: Không có các bảng hiệu cảnh báo chất thải nguy hại tại khu vực lưu chứa

• Khoảng cách ly từ khu vực lưu chứa đến nơi sản xuất chưa thực sự an toàn

• Những khu vực lưu trữ tạm bợ, không an toàn đã phản ảnh sự thiếu quan tâm c ủa các doanh nghiệp sản xuất tại đây.

Hoạt động thu gom

Hiện nay, chưa có một hệ thống thu gom chính thức nào tại KCX Tân Thuận

hệ thống thu gom chất thải tại đây trở nên phức tạp với hàng loạt các công ty có hợp đồng thu gom với các công ty môi trường từ bên ngoài Chưa ban hành cụ thể quy phạm kỹ thuật đối với phương tiện thu gom, vận chuyển và phương tiện lưu trữ tạm thời, chưa trang bị các thiết bị phòng chống sự cố trong quá trình vận chuyển CTRCN

Vì vậy, để phục vụ thực tiễn cho công tác quản lý chất thải tại KCX Tân Thuận thì Hepza cần nhanh chóng quy hoạc

h hệ thống thu gom CTRCN, CTNH đồng bộ với việc quy hoạch những hệ thống quản lý có liên quan

Hoạt động vận chuyển

• Hiện tại, chưa có một quy hoạch cụ thể nào cho hoạt động vận chuyển CTRCN, CTNH tại KCX Tân Thuận

• Việc kiểm soát hoạt động của các công ty này là vô cùng khó khăn Nguồn gốc và nơi tập kết cuối cùng của chất thải chỉ có đơn vị vận chuyển nắm bắt

• Các phương tiện vận chuyển vẫn mang tính tự phát, không đảm bảo nguyên tắc vệ sinh môi trường (sử dụng các xe tải thông thường không có thùng xe để bảo đảm CTRCN không rơi vãi trên đường vận chuyển)

 Sớm xây dựng nhà máy tái sinh tái chế với công nghệ và quy mô phù hợp với nhu cầu hiện tại

• Hoạt động tái sử dụng, tái sinh và tái chế

- Có sự tham gia của nhiều đơn vị: chủ doanh nghiệp, lực lượng thu mua và hệ thống nhà máy tái sinh tái chế

- Thành phần CTRCN được tách ra để tái sinh tái chế chủ yếu là giấy carton, nhựa cứng, kim loại, cao su, vải, thủy tinh

- Phần chất thải không có giá trị tái chế được đưa đi chôn lấp tại các bãi chôn lấp

• Hoạt động xử lý

Hoạt động xử lý chất thải công nghiệp hiện nay chủ yếu do công ty tư nhân đảm trách:

- Hoạt động xử lý hiện nay tại KCX chưa hiệu quả đáng kể nào trong công tác quản lý CTRCN

- Việc kiểm soát hoạt động của những đơn vị này còn chưa được thực hiện nghiêm túc

Một mặt khuyến khích, phát huy các hoạt động này, mặt khác cần tăng cường công tác thẩm định, kiểm so

át

5.2.5 Đánh giá các đối tượng tham gia dịch vụ thu gom, vận chuyển, lưu giữ, x

ử lý CTRCN

Gồm có 3 đối tượng:

1 Công ty dịch vụ cơ sở hạ tầng KCX Tân Thuận;

2 Các đơn vị, dịch vụ thu gom, vận chuyển, lưu giữ, xử lý CTRCN

3 Chủ nguồn thải.

• Công ty dịch vụ cở sở hạ tầng KCX Tân Thuận

Là đơn vị được chủ đầu tư giao nhiệm vụ vận hành hệ thống xử lý CTRCN nhưng không thực hiện đúng trách nhiệm theo Đơn vị này mặc nhiên chấp nhận cho các đối tượng không có chức năng cùng tham gi

a vào hoạt động thu gom, vận chuyển, xử lý, tạo diễn biến phức tạp vượt tầm kiểm soát quản lý của nhà nước

• Các đơn vị, dịch vụ thu gom, vận chuyển, lưu giữ, xử lý CTRCN

Các thành phần trong công tác thu gom, vận chuyển, xử lý CTRCN tại KCX Tân Thuận: công ty nhà nước, các đơn vị tư nhân có chức năng và các đơn vị không có chức năng quyền hạn đều tham gia vào hệ thống này

Công ty môi trường đô thị và Công ty dịch vụ công ích Quận 7 : nhận thức chủ quan, phiến diện, do thiế

u nguồn lực chuyên môn, do tập quán hành xử nên có rất nhiều trường hợp các đơn vị này đã tiếp nhận CTRCN của các cơ sở sản xuất trong KCX trộn lẫn trong rác thải sinh hoạt, tạo một đầu ra hợp thức hóa cho vi phạm này

• Các đơn vị được Sở Tài nguyên và Môi trường: được đầu tư cơ sở vật chất và năng lực dịch vụ, nhưng mặt khác có trường hợp đơn vị lợi dụng chức năng được giao để nhận chất thải và kinh doanh trái phép (không hợp đồng, chứng từ, các điểm xử lý tái chế không đảm bảo tiêu chuẩn môi trường )

• Đối với các tổ chức, cá nhân không có chức năng thu gom, vận chuyển, lưu giữ, xử lý CTRCN : Do cơ chế quản lý lỏng lẻo, hoạt động tự phát trong cơ chế thị trường tự do kinh doanh phế liệu công nghiệp, là

m tình hình quản lý CTRCN trở nên phức tạp ảnh hưởng xấu đến môi trường sống và gây nhiều tác độn

g đến điều kiện kinh tế xã hội

Chủ nguồn thải

Nguyên nhân: các chủ đầu tư thiếu nhận thức về các quy định hiện hành, sợ tốn kém chi phí và ngại các thủ tục rườm rà

 Đa số các nhà máy sản xuất không thực hiện chế độ quy định theo Quy chế quản lý CTRNH 155 của thu

û Thủ tướng Chính phủ và quen thuộc việc đối phó với sự kiểm tra của các cơ quan quản lý môi trường