Trong đó có đánh giá tình hình th c hi n chính... Th hai: Thu là kho n đóng góp không mang tính hoàn tr tr c ti p.
Trang 1Nh b t k m t qu c gia nào, đ i v i đ i s ng kinh t xã h i, thu đóng
vai trò là công c quan tr ng c a Nhà n c đ qu n lý, đi u ti t s n xu t kinh
doanh c ng nh phân ph i tiêu dùng, thúc đ y kinh t phát tri n Có đ c m t
h th ng chính sách thu phù h p, đ ng b , hoàn thi n và luôn theo k p s v n
đ ng phát tri n c a th c ti n là đi u ki n c n thi t và c p bách Theo tinh th n
đó, ng và Nhà n c ta trong quá trình v n hành, đ i m i n n kinh t đã r t
chú tr ng đ n c i cách h th ng thu
H th ng thu v tính ch t đ c chia thành hai lo i: thu tr c thu và thu
gián thu Tu vào đi u ki n phát tri n, ph ng th c s n xu t và k t c u xã h i
c a m i n c mà c c u các kho n thu này có s khác nhau Hi n nay, t i các
n c phát tri n có xu h ng coi tr ng thu gián thu trong khi đó các n c đang
phát tri n l i có xu h ng ng c l i là coi tr ng thu tr c thu trong đó có Thu
thu nh p doanh nghi p
đáp ng yêu c u h i nh p kinh t qu c t , đ c bi t là vi c gia nh p
WTO trong th i gian t i, h th ng thu Vi t Nam c n ph i s a đ i cho phù h p
h n nh m m c tiêu đ n gi n, d hi u, đ m b o công b ng, phù h p v i các cam
k t qu c t V i tinh th n đó lu t thu thu nh p doanh nghi p đã đ c s a đ i,
b sung và có hi u l c thi hành k t ngày 01/01/2004
Lu t thu m i có nhi u thay đ i trong đó đ m b o th ng nh t vi c áp
d ng thu TNDN đ i v i m i thành ph n kinh t , không phân bi t DNTN v i
DN có v n TNN ây là m t ch tr ng r t quan tr ng c a Nhà n c t o ra
b c ti n quan tr ng trong l trình h ng t i xây d ng m t lu t thu TNDN
th ng nh t và hoàn ch nh Tuy nhiên, lu t thu m i bên c nh nh ng m t tích c c
đã b c l nh ng h n ch , b t c p c n xem xét và s a đ i, b sung Nh ng v ng
m c này đang tác đ ng tiêu c c đ n các doanh nghi p ch u tác đ ng c a Lu t
thu TNDN V i lý do này em quy t đ nh ch n đ tài nghiên c u c a mình là:
“M t s bi n pháp nh m hoàn thi n chính sách thu thu nh p doanh
nghi p Vi t Nam hi n nay” Trong đó có đánh giá tình hình th c hi n chính
Trang 2K IL
O B
O O
K S C O
M
sách thu TNDN trong nh ng n m qua, nh ng m t tích c c, h n ch c a chính
sách thu m i và đ a ra m t s gi i pháp và đi u ki n c n thi t đ th c hi n t t
các gi i pháp nh m m c đích phát huy h n n a vai trò to l n c a thu TNDN
trong đi u ki n n c ta hi n nay, đ ng th i đóng góp m t ph n vào công cu c
c i cách thu c a Vi t Nam trong th i gian t i
C th k t c u c a chuyên đ g m ba ch ng nh sau:
Ch ng 1: Lý lu n chung v thu thu nh p doanh nghi p
Ch ng 2: Th c tr ng áp d ng chính sách thu thu nh p doanh
nghi p Vi t Nam hi n nay
Ch ng 3: M t s bi n pháp nh m hoàn thi n chính sách thu thu
nh p doanh nghi p Vi t Nam hi n nay
Thu là m t l nh v c l n nên vi c tìm hi u m t cách toàn di n và sâu s c
đòi h i ph i có nhi u th i gian Do trình đ còn h n ch và th i gian h n h p
nên em ch t p trung vào nh ng v ng m c xung quanh lu t thu m i đang
đ c thi hành hi n nay B i vì đây là m t s c thu r t quan tr ng trong h th ng
thu n c ta Chuyên đ ch c ch n s không tránh kh i sai sót đáng ti c, r t
mong s đóng góp c a th y cô, b n bè và m i ng i quan tâm
Em xin chân thành c m n !
Trang 3K IL
O B
O O
K S C O
Thu ra đ i, t n t i và phát tri n cùng v i s ra đ i, t n t i và phát tri n
c a Nhà n c Nó là m t công c tài chính đ t o l p ngu n thu nh m duy trì
ho t đ ng c a b máy hành chính Nhà n c và đi u ti t v mô n n kinh t
Tr i qua quá trình phát tri n và hoàn thi n lâu dài, tính đ n hi n nay có r t
nhi u quan ni m v thu v i nh ng góc đ nhìn nh n khác nhau
- Các nhà kinh đi n cho r ng: “ Thu là cái mà Nhà n c thu c a
dân nh ng không bù l i” và “thu c u thành nên ph n thu c a Chính ph , nó
đ c l y ra t s n ph m c a đ t đai và lao đ ng trong n c, xét cho cùng thì
thu đ c l y ra t t b n hay thu nh p c a ng i ch u thu ”(Lênin toàn t p -
t p 15)
- Theo quan đi m lu t pháp: Thu là kho n đóng góp theo quy đ nh
c a pháp lu t mà Nhà n c b t bu c m i t ch c và cá nhân ph i có ngh a v
n p vào cho ngân sách Nhà n c
- Trên góc đ phân ph i thu nh p: Thu là hình th c phân ph i và
phân ph i l i t ng s n ph m xã h i và thu nh p qu c dân nh m hình thành nên
qu ti n t t p trung l n nh t c a Nhà n c (qu ngân sách Nhà n c) đ đáp
ng nhu c u chi tiêu cho vi c th c hi n các ch c n ng c a Nhà n c
- Có r t nhi u khái ni m khác nhau v thu , song có khái ni m chung
nh t v thu nh sau:
Thu là m t ph n thu nh p mà các cá nhân ho c t ch c đóng góp b t
bu c cho Nhà n c đ ph c v nhu c u và nhi m v c a Nhà n c, thu th
hi n m i quan h kinh t c b n gi a Nhà n c v i các t ch c kinh t và t ng
l p dân c
Thu mang b n ch t giai c p c a Nhà n c S khác nhau c a Nhà n c
đ c th hi n qua n i dung c a vi c thu thu nh : thu thu c a ai là ch y u,
Trang 4K IL
O B
O O
K S C O
M
thu nh th nào, thu làm gì Thu còn th hi n tính ch t xã h i r ng rãi b i thu
thu đ i v i toàn dân, thu liên quan đ n m i t ch c, cá nhân trong xã h i M i
ng i dân trong xã h i có ngh a v đóng thu đ ng th i c ng có quy n ki m tra
xem Nhà n c đã s d ng các kho n đóng góp đó có h p lý không? Thu là
công c r t có hi u l c đ Nhà n c s d ng đ qu n lý xã h i và đi u ti t n n
kinh t qu c dân Thông qua các chính sách thu , Nhà n c s t o hành lang,
môi tr ng đ các t ch c, cá nhân đ c bình đ ng phát tri n i u đó cho th y
vi c xây d ng và hoàn thi n h th ng thu ngày càng khoa h c, đ n gi n, d
c đi m này đ c th ch hoá trong hi n pháp c a m i qu c gia Trong
các qu c gia, vi c đóng thu cho Nhà n c đ c coi là m t trong nh ng ngh a
v b t bu c c a các t ch c kinh t và công dân cho Nhà n c Các t ch c kinh
t và công dân th c hi n ngh a v thu theo các lu t thu c th đ c c quan
quy n l c t i cao qu c gia đó quy đ nh phù h p v i các ho t đ ng và thu nh p
c a t ng t ch c kinh t và công dân T ch c ho c cá nhân nào không th c
hi n đúng ngh a v thu c a mình, t c là h đã vi ph m pháp lu t c a qu c gia
đó
c đi m này phân bi t s khác nhau gi a thu v i các kho n đóng góp
mang tính t nguy n cho ngân sách Nhà n c và thu đ i v i các kho n vay
m n c a Chính ph
Thu là bi n pháp tài chính mang tính ch t b t bu c c a Nhà n c, nh ng
s b t bu c đó luôn đ c xác l p d a trên n n t ng c a các v n đ kinh t , chính
tr, xã h i trong n c và quan h kinh t th gi i
Th hai: Thu là kho n đóng góp không mang tính hoàn tr tr c ti p
Trang 5K IL
O B
O O
K S C O
M
Khác v i các kho n vay, Nhà n c thu thu t các t ch c kinh t và các
cá nhân nh ng không ph i hoàn tr l i tr c ti p cho ng i n p thu sau m t
kho ng th i gian v i m t kho n ti n mà h đã n p vào Ngân sách Nhà n c S
ti n thu thu đ c, Nhà n c s s d ng cho các chi tiêu công c ng, ph c v
cho nhu c u c a Nhà n c và c a m i cá nhân trong xã h i M i cá nhân, ng i
có n p thu cho Nhà n c c ng nh ng i không n p thu , ng i n p nhi u
c ng nh ng i n p ít, đ u bình đ ng trong vi c nh n đ c các phúc l i công
c ng t phía Nhà n c S thu mà các đ i t ng ph i n p vào cho Nhà n c,
đ c tính toán không d a trên kh i l ng l i ích công c ng h nh n đ c mà
d a trên nh ng ho t đ ng c th và thu nh p c a h c đi m này c ng phân
bi t gi a thu v i phí và l phí
1.1.3 Phân lo i thu và y u t c u thành c a m t s c thu
1.1.3.1 Phân lo i thu
Phân lo i thu d i góc đ ng i n p thu và ng i ch u thu :
(Ng i n p thu là các cá nhân, t ch c (th nhân hay pháp nhân) tr c ti p đ ng
ra n p thu cho Nhà n c, ng i ch u thu là ng i có thu nh p b gi m đi do
n p thu cho Nhà n c)
+ Thu tr c thu : Thu tr c thu là thu mà ng i n p thu c ng đ ng th i
là ng i ch u thu i n hình c a thu tr c thu là thu Thu nh p doanh nghi p,
thu Thu nh p cá nhân, thu Tài s n C n c vào m c thu đ c quy đ nh trong
bi u thu ng i n p thu tính m t ph n thu nh p c a mình đ tr c ti p n p cho
Nhà n c
+ Thu gián thu: Là thu mà ng i n p thu không ph i là ng i ch u
thu i n hình c a thu gián thu là thu Doanh thu, thu Giá tr gia t ng, thu
Xu t kh u, Nh p kh u i v i lo i thu này, đ i t ng n p thu là các t ch c
s n xu t ho c kinh doanh hàng hóa, d ch v và ng i ch u thu là ng i tiêu
dùng Thu gián thu đi u ti t m t ph n thu nh p c a ng i tiêu dùng hàng hóa,
dch v nên thu đ c tính vào c c u giá c a hàng hóa, d ch v mà ng i mua
ph i tr Nh v y, thu gián thu t o đi u ki n cho ng i ch u thu l a ch n các
Trang 6K IL
O B
O O
K S C O
M
lo i hàng hóa, d ch v tr c khi quy t đ nh tiêu dùng, đ m b o tính t nguy n
khi chu thu
Phân lo i theo đ i t ng thu :
+ i t ng thu là giá tr hàng hoá: Thu TT B, thu GTGT, Thu
nh p kh u, thu xu t kh u
+ i t ng thu là thu nh p: Thu TNCN, thu TNDN
+ i t ng thu là ho t đ ng (thu đánh vào ho t đ ng): thu Môn bài
đ i v i ho t đ ng kinh doanh, thu Tài nguyên đ i v i ho t đ ng khai thác tài
- Tên g i c a s c thu : m i s c thu có m t tên g i riêng Thông
th ng tên g i c a m i s c thu th hi n đ i t ng tác đ ng c a s c thu ho c
m c tiêu c a vi c áp d ng s c thu đó Ví d , thu “Giá tr gia t ng” cho ta th y
lo i thu này tính trên ph n giá tr t ng thêm (giá tr gia t ng) c a hàng hoá và
dch v , thu “Thu nh p doanh nghi p” tính trên t ng các kho n thu nh p c a
doanh nghi p, thu “Tiêu th đ c bi t” đánh vào hàng hóa và d ch v đ c bi t,
thu “Xu t, nh p kh u” tác đ ng vào các hàng hóa xu t, nh p kh u qua biên
gi i
- i t ng n p thu : Là t ch c kinh t ho c cá nhân có trách
nhi m ph i kê khai và th c hi n ngh a v n p thu và ngân sách Nhà n c theo
các quy đ nh c th trong m i s c thu i t ng n p thu th hi n ph m vi áp
d ng c a m t chính sách thu c th Trong h th ng chính sách thu c a n c
ta hi n nay, có nh ng s c thu có ph m vi r t r ng nh thu Giá tr gia t ng,
Thu Môn bài; nh ng c ng có nh ng s c thu có ph m vi áp d ng h p nh thu
Chuy n quy n s d ng đ t, Thu Xu t, nh p kh u.Có nh ng đ i t ng n p thu
ch kê khai và n p m t lo i thu , song c ng có nh ng đ i t ng, trong m t th i
gian ph i n p nhi u lo i thu khác nhau (thu Giá tr gia t ng, thu thu nh p
Trang 7K IL
O B
O O
K S C O
M
doanh nghi p, thu nh p kh u), đi u đó hoàn toàn tu thu c vào tính ch t ho t
đ ng s n xu t kinh doanh c a h
- C s thu : Là đ i t ng tác đ ng c a m t chính sách thu
Tu theo m c đích và tính ch t c a t ng s c thu , c s thu có th là cac kho n
thu nh p nh n đ c trong m t th i gian nh t đ nh c a m t t ch c kinh t ho c
m t cá nhân, t ng giá tr tài s n do t ch c kinh t ho c cá nhân đó n m gi ,
t ng tr giá m t lô hàng hóa ho c m t l ng giá tr nh t đ nh c a hàng hóa, d ch
v
- Thu su t: Là y u t quan tr ng nh t c a m t s c thu Có th nói thu
su t là linh h n c a m t s c thu Nó ph n ánh m c đ đi u ti t trên m t c s
thu Do đó, thu su t th hi n quan đi m c a Nhà n c v yêu c u đ ng viên
nh m khuy n khích hay không khuy n khích s phát tri n c a m t ngành ngh ,
m t lo i s n ph m c th nào đó Thu su t là m c thu đ c n đ nh trên m t c
s thu b ng nh ng ph ng pháp tính toán thích h p
Nh ng v n đ chính c a m t chính sách thu
Có th hi u chính sách thu là m t h th ng các bi n pháp c a t ng Nhà
n c trong l nh v c thu đ c ti n hành vì l i ích c a giai c p th ng tr Nó là
b ph n quan tr ng nh t trong chính sách kinh t c a Nhà n c Chính sách thu
đ c th hi n vi c t ch c đánh thu , ph ng th c thu thu , thu su t, u đãi
v thu Thông qua chính sách thu mà Nhà n c tác đ ng t i quá trình s n
xu t xã h i, t i phân ph i, t i tiêu dùng c a các t ng l p dân c và tác đ ng t i
các ho t đ ng khác c a xã h i Tuy nhiên, khi l a ch n m t chính sách thu đòi
h i nh ng nhà đ t ra chính sách ph i phân tích nh ng nh h ng khác nhau c a
công c thu , đ trên c s đó có th l a ch n đ c m t chính sách thu cao
ho c th p đ u có nh h ng t i giá c ho c c c u đ u t và nh h ng c a nó
ph thu c vào ph n ng c a công chúng đ i v i nh ng thay đ i v thu Do v y
khi l a ch n chính sách thu c n phân tích các y u t c u thành c a Thu nh :
đ i t ng ch u thu , ng i n p thu , m c thu su t, các u đãi v thu và m i
quan h gi a các y u t đó trong chính sách thu
Trang 8K IL
O B
O O
K S C O
M
u đãi v thu : Nh ng quy đ nh c a Nhà n c cho phép nh ng ng i
ch u thu đ c h ng thu su t có l i h n nh ng ng i ch u thu khác trong
cùng đi u ki n, g i là u đãi v thu
u đãi v thu đ c coi nh là m t ph n trong chính sách khuy n khích
phát tri n c a Nhà n c trong t ng th i k nh t đ nh Cùng v i các chính sách
khuy n khích khác c a Nhà n c đ i v i phát tri n kinh t xã h i nói chung,
chính sách u đãi v thu có tác đ ng tích c c t i ho t đ ng đ u t đ phát tri n
s n xu t, kích thích tiêu dùng, đ m b o công b ng xã h i, và th c hi n các m c
tiêu khác c a Nhà n c Nhà n c khuy n khích v thu th ng đ c ban hành
d i nh ng hình th c nh : gi m thu su t, mi n thu cho m t s thu nh p nh t
đ nh nào đó và nh ng kh u tr đ c bi t t thu nh p ch u thu
Trong t ng giai đo n nh t đ nh, các qu c gia khác nhau đ u có thái đ
khác nhau v i khuy n khích v thu V i các n c đang phát tri n th ng đ t ra
nh ng khuy n khích v i m c đích thu hút các nhà đ u t n c ngoài, b ng vi c
áp d ng thu su t th p đ i v i các ho t đ ng c a các t ch c có v n đ u t n c
ngoài so v i các t ch c trong n c Còn các qu c gia đã phát tri n th ng
không có nh ng khuy n khích cho đ u t n c ngoài vào n c h , nh ng h l i
áp d ng nh ng khuy n khích đ u t trong n c b ng vi c áp d ng m c thu
su t th p đ i v i m t s ngành, m t s l nh v c mà Nhà n c c n khuy n khích
phát tri n đ thu hút đ u t v ngành đó.Ví d mi n tr thu cho ho t đ ng
nghiên c u khoa h c và áp d ng công ngh m i, m ên tr thu trong nông
nghi p
Tóm l i, các qu c gia khác nhau, Nhà n c s d ng các hình th c u
đãi khác nhau tu theo l nh v c u tiên và đòi h i th c t c a n ôc đó trong
t ng th i k nh t đ nh
Bên c nh nh ng u đi m, vi c s d ng u đãi v thu c ng có nh ng h n
ch nh t đ nh nh nó làm cho h th ng thu thêm ph n ph c t p, thu h p di n
ch u thu , và gi m thu , gây khó kh n cho công tác qu n lý thu và trên m t
giác đ nh t đ nh còn h n ch s c nh tranh và phát tri n s n xu t c a các doanh
nghi p Nên vi c áp d ng các u đãi v thu ph i r t linh ho t, khi m c đích
Trang 9K IL
O B
O O
K S C O
M
chính sách đã đ t đ c thì Nhà n c ph i ch m d t ngay vi c s d ng các u
đãi v thu V i các n c đang phát tri n, c n ph i xây d ng h th ng u đãi v
thu phù h p đ v a thu hút đ c v n đ u t n c ngoài mà v n khuy n khích
đ c đ u t trong n c
1.2 THU THU NH P DOANH NGHI P
1.2.1 Khái ni m và đ c đi m
Thu thu nh p công ty trên th gi i hay thu TNDN Vi t Nam là m t
s c thu thu c lo i thu thu nh p, nó đ c h u h t các qu c gia trên th gi i s
d ng vì tính hi u qu và kh n ng bao quát ngu n thu M i n c v i nh ng đ c
đi m kinh t - chính tr - xã h i khác nhau mà quan ni m và cách th c áp d ng
thu thu nh p doanh nghi p là khác nhau Tuy nhiên, có th đ a ra m t khái
ni m đ c pháp lu t Vi t Nam và nhi u n c khác th a nh n : Thu thu nh p
doanh nghi p là lo i thu tr c thu đánh vào ph n thu nh p sau khi đã tr đi các
chi phí liên quan đ n thu nh p đó
Ngoài nh ng đ c đi m chung c a thu là có tính c ng ch và tính pháp
lý cao, là kho n đóng góp không mang tính hoàn tr tr c ti p Thu thu nh p
doanh nghi p còn có m t s đ c đi m riêng c th là:
- Thu TNDN là lo i thu tr c thu : Vì đ i t ng n p thu và đ i
t ng ch u thu TNDN là m t, t c là không có s chuy n giao gánh n ng thu
t ng i n p thu sang ng i ch u thu
- Là lo i thu đánh vào l i nhu n c a các c s s n xu t kinh doanh:
B i v y, m c đ ng viên c a NSNN đ i v i lo i thu này ph thu c r t l n vào
hi u qu kinh doanh c ng nh quy mô l i nhu n c a doanh nghi p, Doanh
nghi p có thu nh p ch u thu cao s ph i n p thu nhi u, ng c l i nh ng doanh
nghi p có thu nh p th p ho c g p khó kh n s ph i n p thu ít th m chí đ c
gi m thu , mi n thu
- Ch đánh vào ph n thu nh p còn l i sau khi đã tr đi chi phí liên
quan đ t o ra thu nh p đó
Trang 10K IL
O B
O O
K S C O
M
- V nguyên t c, thu có tính ch t lu ti n Tuy nhiên, do nh ng đi u
ki n c th mà m t s n c trong đó có Vi t Nam áp d ng thu su t th ng nh t
1.2.2 Vai trò c a thu Thu nh p doanh nghi p
B n ch t c a thu TNDN là thu đánh vào l i nhu n c a doanh nghi p
i u này gây ra nhi u tranh lu n c a các nhà kinh doanh trên th gi i v s t n
t i c a s c thu này Cùng m t kho n thu nh p t v n nh ng kho n thu nh p có
đ c t v n góp vào các công ty c ph n s ph i ch u đi u ti t b i hai kho n
thu là thu thu nh p doanh nghi p và thu thu nh p cá nhân Trong khi đó c ng
kho n thu này n u đ u t vào khu v c phi doanh nghi p thì thu nh p t v n
ch ph i ch u thu thu nh p cá nhân Tuy nhiên, trong n n kinh t th tr ng
nhi u n c đ c bi t là các n c đang phát tri n nh n c ta thì s t n t i c a
thu thu nh p doanh nghi p là t t y u khách quan b i nh ng vai trò sau đây c a
nó:
Th nh t: Thu thu nh p doanh nghi p là ngu n thu quan tr ng c a
NSNN i u này đ c th hi n b i ph m vi áp d ng thu TNDN là r t r ng Nó
khai thác ngu n thu t các đ i t ng n p thu có ti n hành ho t đ ng s n xu t
kinh doanh đem l i thu nh p m i l nh v c, trên m i đ a bàn M t khác, cùng
v i xu h ng t ng tr ng kinh t , quy mô c a các ho t đ ng kinh doanh này
ngày càng đ c m r ng, hi u qu kinh doanh ngày càng cao, tích lu t n i b
doanh nghi p ngày càng nhi u s t o ngu n thu v thu thu nh p doanh nghi p
cho ngân sách qu c gia ngày càng l n
Th hai : Thu TNDN là công c quan tr ng c a Nhà n c trong vi c
đi u ti t n n kinh t thông qua h th ng thu su t u đãi và các ch đ mi n,
gi m góp ph n đ nh h ng cho các nhà đ u t trong nhi u ngành, l nh v c mà
Nhà n c c n khuy n khích đ u t nh m đ m b o c c u kinh t h p lý theo
ngành và theo đ a bàn Thu thu nh p doanh nghi p còn góp ph n thúc đ y
SXKD phát tri n thông qua các hình th c h tr v thu đ i v i các c s m i
thành l p ho c các c s g p khó kh n trong kinh doanh
1.2.3 N i dung c b n c a thu Thu nh p doanh nghi p
Trang 11K IL
O B
O O
K S C O
M
1.2.3.1 Xác đ nh thu nh p ch u thu c a công ty
Hi n nay, h u h t các qu c gia vi c xác đ nh thu nh p ch u thu c a
công ty d a theo hai tiêu th c: th ng trú và xu t x
ánh thu d a trên c s th ng trú:
a s các n c dùng hình th c đánh thu d a trên c s th ng trú, đ c
tr ng c a hình th c này là : đ i t ng n p thu đ c chia thành đ i t ng
th ng trú và đ i t ng không th ng trú
+ i t ng th ng trú m t n c b đánh thu trên m i ngu n thu nh p
bao g m thu nhâp phát sinh t i n c đó và thu nh p n c ngoài
+ i t ng không th ng trú m t n c ch b đánh thu trên thu nh p
phát sinh t i n c đó
Ví d : công ty A không th ng trú n c B thì ph i ch u thu thu nh p
c a n c B trên s thu nh p phát sinh t i n c B
Vì đ i t ng th ng trú b đánh thu khác đ i t ng không th ng trú,
nên phân bi t rõ m t công ty là th ng trú hay không th ng trú m t qu c gia
nào đó là r t quan tr ng Khái ni m công ty th ng trú các n c khác nhau có
s khác nhau M , Nh t, Thái Lan, Indonesia, cho r ng công ty th ng trú là
công ty đ c thành l p và h p nh t n c h Malaysia, Singapo, công ty
th ng trú là công ty mà vi c qu n lý và đi u hành trung ng(đ u não) đ c
th c hi n các n c này Anh, c, Úc, h đ nh ngh a công ty th ng trú
là công ty đ c h p nh t ho c là đ c qu n lý và đi u hành n c c a h
Vi c xác đ nh m t công ty đ c thành l p và h p nh t đâu là t ng đ i
đ n gi n Song vi c nh n bi t ra n i công ty đ t s qu n lý và đi u hành chính
là khó kh n h n nh t là đ i v i công ty có ph m vi ho t đ ng nhi u n c
Trong tr ng h p này các chuyên gia thu th ng t p trung vào n i mà các
quy t đ nh đ c đ t ra và c ng th ng là n i h i h p c a ban giám đ c Xu
h ng hi n nay ng i ta thiên v đ nh ngh a theo cách k t h p c hai tiêu th c :
s h p nh t và qu n lý đi u hành trung ng c a công ty
ánh thu d a trên xu t x c a ngu n thu nh p
Trang 12K IL
O B
O O
K S C O
M
Theo cách đánh thu d a trên ngu n phát sinh thu nh p thì ch nh ng thu
nh p c a công ty phát sinh trên lãnh th do công ty kinh doanh m i ch u s đánh
thu thu nh p Trong b i c nh hi n nay, v i s m r ng các công ty đa qu c gia
(công ty đ ng ký t i m t n c nh ng ho t đ ng r ng rãi nhi u n c) vi c
đánh thu thu nh p công ty d a trên n n móng xu t x không còn phù h p, nó
làm thu h p kh n ng đi u ch nh c a lu t thu thu nh p công ty Do v y hình
th c này ch đ c áp d ng t i các n c thu c đ a, ho c các n c thu hút ngu n
v n đ u t n c ngoài còn b n thân n c đó ít đ u t ra n c ngoài khác nh
H ng Kông, Macao, Bruney
Thu nh p ch u thu thông th ng theo lu t các n c trên th gi i chia ra
làm hai lo i thu thu nh p là thu nh p t kinh doanh và thu nh p t đ u t Thu
nh p t kinh doanh đ c xác đ nh là kho n thu nh p tính đ c sau khi đã tr đi
m i chi phí Còn thu nh p t đ u t là ti n lãi cho vay, l i t c c ph n, Trên c
s phân lo i đó mà ng i ta phân bi t thu su t riêng đ i v i thu nh p ch u thu
t kinh doanh và thu nh p ch u thu t ho t đ ng đ u t Ngoài ra, nhi u n c
còn đánh thu trên hoa l i t chuy n nh ng tài s n và các thu nh p khác
i v i thu nh p t kinh doanh
Thu nh p t kinh doanh hay l i nhu n t ho t đ ng kinh doanh
đ c xác đ nh b ng doanh thu t ho t đ ng kinh doanh tr đi chi phí đ c tr
khi tính thu TNCT
+Doanh thu đ tính thu nh p ch u thu là toàn b kho n thu v bán hàng
và dch v , các kho n lãi ròng thu đ c t nh ng tài s n mà công ty n m gi và
các kho n thu nh p khác
+ Chi phí đ c kh u tr trong thu nh p ch u thu , m i y u t kh u tr đ u
có hi u qu tr c ti p t i thu nh p ch u thu Th c ch t thu thu nh p công ty là
đánh vào l i nhu n c a công ty Tâm lý chung các công ty mu n gi m thu nh p
ch u thu b ng cách khai t ng chi phí Do đó t t c các qu c gia khi xây d ng
chính sách thu TNCT đ u quan tâm đ n các kho n chi phí đ c kh u tr Vì
Trang 13K IL
O B
O O
K S C O
M
v y, đi u quan tr ng đ t ra là c n ph i có ngay quy đ nh rõ ràng trong lu t thu
nh ng chi phí nào đ c kh u tr ho c không đ c kh u tr khi kê khai thu
Có b n nguyên t c đ ra khi xác đ nh các kho n chi phí đ c kh u tr
trong thu TNCT:
M t là, các kho n chi phí đ c kh u tr ph i là nh ng kho n chi phí có
quan h t i doanh nghi p hay nói cách khác các chi phí ph i liên quan tr c ti p
t i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p và vi c t o ra thu nh p c a
công ty
Hai là, các chi phí đ c kh u tr ph i là nh ng chi phí th c s đ c chi
ra trong đi u ki n th i gian và không gia nh t đ nh
Ba là, các kho n chi phí đ c mi n tr ph i là nh ng kho n chi phí có
tính thu nh p h n là tính v n Các kho n chi phí có tính v n là nh ng kho n chi
phí có liên quan đ n c c u v n
B n là, m c tr cho chi phí ph i d a trên c s đ nh m c h p lý bao g m
toàn b các kho n chi phí v lao đ ng, chi phí v v t t , kh u hao TSC , tr lãi
vay, thu và các chi phí h p lý khác
M c d u, có nh ng nguyên t c chung đ xác đ nh các kho n chi phí đ c
kh u tr , song trong th c t có nh ng kho n chi phí không n m trong các
nguyên t c trên, nh ng v i xu h ng phát tri n c n ph i xem xét khi đánh thu
TNCT Nhi u kho n chi phí có đ c kh u tr kh i thu nh p ch u thu hay
không v n còn là nh ng v n đ tranh lu n nhi u qu c gia Ch ng h n, ti n
l ng c a công nhân đ c kh u tr kh i thu nh p ch u thu , nh ng ti n l ng
c a ch s h u, chi phí c h i c a d ch v do ch cung c p có đ c kh u tr
vào thu nh p ch u thu hay không? Các c đông là nh ng ng i cung c p v n
cho công ty, v y l i t c c ph n hay chi phí c h i c a nh ng kho n v n đó có
đ c kh u tr kh i thu nh p ch u thu hay không? Khi đó, lãi thu đ c c a các
trái ch l i đ c kh u tr kh i thu nh p ch u thu
Các tr ng h p th ng đ c đ a ra bàn lu n xung quanh vi c nên cho
kh u tr hay không cho kh u tr khi tính vào thu nh p ch u thu :
Trang 14K IL
O B
O O
K S C O
M
- Chi phí d phòng: là kho n chi d trù đ s n ra nh m ph i tr trong
t ng lai H u h t các qu c gia đ u cho phép kh u tr chi phí này tr c khi tính
thu TNCT, vì nh ng chi phí này là h t s c c n thi t trong quá trình kinh doanh
c a công ty tho mãn nguyên t c chi phí đ c kh u tr ph i là chi phí th t
s đ c chi ra, thì chi phí d phòng ch đ c kh u tr khi tho mãn đi u ki n là
kho n chi này ph i đ c bi t rõ ràng, d đoán chi phí ph i tr m t cách chính xác
và nó đ c tiên đoán là nh t đ nh s x y ra trong t ng lai vì trong quá kh đã
t ng có
- N khó đòi: khi m t công ty cho khách hàng mua ch u, th ng có
m t s ít khách hàng không tr n Các kho n ti n c a khách hàng này đ c coi
là n khó đòi và đ c coi là kho n chi phí c a ph ng th c bán ch u Lý do có
kho n n khó đòi này v phía ng i bán nh m m c đích t ng doanh s và l i
nhu n Do đó m t mát vì n khó đòi là m t kho n chi phí c a bên bán ch u, m t
lo i chi phí phát sinh nh m m c đích làm t ng doanh thu Tuy nhiên, ch cho
phép kh u tr các kho n n khó đòi n u nó th c s đã x y ra trong tr ng h p
con n b phá s n và gi y t ch ng minh c th
- Chi phí tr lãi ti n vay: i v i kho n chi phí này hi n nay có hai
quan đi m Có quan đi m cho r ng chi phí tr lãi ti n vay là chi phí mang tính
thu nh p nên đ c phép kh u tr Có quan đi m cho r ng chi phí tr lãi ti n vay,
đ c bi t là đ i v i kho n vay dài h n thì chi phí có tính ch t v n nên không
đ c phép kh u tr tr c khi tính thu thu nh p công ty
- L : Công ty ph i n p thu thu nh p khi có l i nhu n, v y khi có l
thì ph i xem xét h có đ c tr l hay không Nói chung, quan đi m tr l đ u
đ c áp d ng các n c, lý do mà m i ng i th a nh n là trong kinh doanh
ph i có r i ro vì v y r i ro ph i đ c tr Tr l có nhi u cách: cho tr có gi i
h n n m ho c không có gi i h n; cho tr vào nh ng n m tr c có kh ng ch
th i gian ho c cho tr vào nh ng n m sau tu vào trình đ qu n lý và đánh
giá các kho n l mà các n c đã áp d ng
- Kh u hao TSC , m t y u t c a chi phí, nh ng đ c phân b nh th
nào trong t ng n m khi tính thu nh p ch u thu V nguyên t c, t l kh u hao
Trang 15K IL
O B
O O
K S C O
M
TSC nh m m c đích tích lu và tính thu t ng ng v i vòng đ i kinh t h u
d ng c a tài s n, nh ng th c t nhi u qu c gia, kh u hao đ a vào chi phí đ
tính thu th ng không t ng ng v i vòng đ i h u d ng c a tài s n
Các kho n thu ph i tr , thông th ng ng i ta chia làm hai lo i:
+ i v i thu TNCT thì không đ c coi là chi phí kh u tr vì nó không
ph i là kho n chi phí cho m c đích tìm ki m l i nhu n
+ i v i các kho n thu gián thu v nguyên t c ph i kh u tr kh i thu
nh p ch u thu , nh ng th hi n vi c kh u tr đó nh th nào l i tùy thu c vào
chính sách thu và ch đ k toán m i qu c gia Ch ng h n thu giá tr gia t ng
(VAT), n u quan ni m VAT đ u vào là ti n thu công ty ph i tr khi mua hang,
VAT đ u ra là ti n thu công ty thu đ c khi bán hàng, thì VAT ph i n p ngân
sách Nhà n c là m t y u t chi phí kh u tr kh i thu nh p ch u thu Nh ng
quan ni m VAT là kho n thu tính trên hàng hóa, ng i tiêu dùng ph i ch u
kho n thu này thì VAT đ u vào không ph i là chi phí th t, VAT đ u ra s là
kho n thu h c a công ty và VAT ph i n p không đ a vào chi phí khi tính thu
nh p ch u thu
+ M t s kho n chi phí khác nh chi phí qu ng cáo, chi phí h i ngh , ti p
tân, ti p khách đ nh m c bao nhiêu là h p lý ch mang tính ch t c l
i v i thu nh p t đ u t
- Thu nh p t lãi c ph n: Lãi c ph n đ c chia l i nhu n do đ u t
mua c phi u c a m t công ty, ngh a là lãi c phi u đã b đánh thu m t l n r i
Vì v y, đ h n ch vi c đánh thu trùng ng i ta đ a ra nhi u ph ng án đánh
thu :
+ Ph ng án đ n gi n nh t là không đánh thu thu nh p đ i v i lo i thu
nh p này Tr H ng Kông, h u h t các n c không áp d ng ph ng án này
+ Ph ng án mi n thu t ng ph n trên thu nh p d i hình th c l i t c c
ph n Theo ph ng án này l i t c c ph n đ c chia ra hai ph n, m t ph n ch u
thu và m t ph n đ c mi n thu Ví d , ài Loan 80% lãi c ph n nh n t
công ty khác đ c mi n thu và 20% còn l i ph i ch u thu
Trang 16K IL
O B
O O
K S C O
M
+ Ti n lãi cho vay và ti n b n quy n: h u h t các n c, ti n lãi cho vay
và ti n b n quy n ph i ch u thu theo thu su t thông th ng nh thu nh p t
kinh doanh Tuy nhiên, trong m t s tr ng h p lãi cho vay v n đ c mi n thu
nh m khuy n khích nh ti n lãi t công trái Chính ph hay trên m t s kho n
đóng qu ti t ki m đ c Nhà n c công nh n đ khuy n khích vi c đ u t vào
các qu hay công trái đó, Ví d : Malaysia, Trung Qu c Ti n b n quy n c ng
đ c mi n gi m thu trong m t s tr ng h p nh m khuy n khích công ngh
+ i v i kho n thu nh p t n c ngoài: H u h t, các n c c n c vào
n n t ng đánh thu thu nh p là th ng trú hay xu t x đ xác đ nh là kho n thu
nh p ch u thu hay không Ngoài ra, ng i ta d a vào đi u kho n các hi p đ nh
ký k t song ph ng hay đa ph ng đ xem xét
1.2.3.2 Thu su t
M c thu su t thu TNCT đ c xác đ nh trên c s m c thu nh p c a
công ty, yêu c u t o ngu n thu cho ngân sách và đi u ti t thu nh p gi a các
công ty Thông th ng các qu c gia, ng i ta s d ng đ ng th i 3 lo i thu
su t là thu su t t l c đ nh, thu su t lu ti n và thu su t l y thoái trên t ng
đ i t ng ch u thu khác nhau đ tính thu TNCT Tuy nhiên, m t s n c
ng i ta ch s d ng m t lo i thu su t t l c đ nh
1.2.3.3 Các u đãi v thu
R t nhi u các n c s d ng công c u đãi thu cho các m c đích kinh t
và xã h i khác nhau Các n c đang phát tri n th ng gi m thu đ i v i đ u t
n c ngoài nh Malaysia, Thái Lan, Trung Qu c Các n c phát tri n thì
không u đãi đ i v i đ u t n c ngoài, nh ng c ng dùng u đãi thu đ
khuy n khích dân chúng đ u t vào m t s ngành và m t s vùng nh t đ nh nào
đó ho c vào s n xu t hàng xu t kh u hay đ u t n c ngoài C ng có nh ng
n c nh M hoàn toàn không s d ng các u đãi v thu
Các u đãi v thu có nhi u hình th c khác nhau Nh ng thông th ng
đ c th hi n qua vi c gi m thu su t (Singapo: thu su t gi m đ n 16% đ i v i
công nghi p d u khí), mi n gi m thu đ i v i m t s thu nh p nào đó (nh đ i
Trang 17K IL
O B
O O
K S C O
M
v i lãi t công trái Malaysia) hay cho phép kh u tr nh ng kho n đ c bi t t
thu nh p ch u thu (nh đ i v i kho n đóng góp t thi n H ng Kông)
CH NG 2: TH C TR NG ÁP D NG CHÍNH SÁCH THU THU NH P DOANH NGHI P VI T NAM HI N NAY
2.1 N i dung c b n c a chính sách thu TNDN Vi t Nam hi n nay và
các v n b n h ng d n
2.1.1 N i dung c b n c a chính sách thu TNDN Vi t Nam hi n nay
C n c vào lu t thu TNDN s 09/2003/QH11 ngày 17/6/2003 thay th
cho lu t thu TNDN s 03/1997/QH9 ngày 10/5/1997 và Ngh đ nh s 164/2003
/N -CP và Thông t s 128/2003/TT-BTC thì n i dung c b n c a thu TNDN
đ c khái quát nh sau:
i t ng và ph m vi áp d ng thu TNDN
- i t ng thu c di n n p thu TNDN
+ T ch c s n xu t, kinh doanh hàng hóa, d ch v : bao g m doanh nghi p
Nhà n c, công ty TNHH, công ty c ph n, công ty h p danh, doanh nghi p có
v n đ u t n c ngoài và bên n c ngoài tham gia h p đ ng h p tác kinh doanh
theo lu t đ u t n c ngoài t i Vi t Nam, công ty và t ch c n c ngoài kinh
doanh t i Vi t Nam không tuân theo Lu t đ u t n c ngoài, doanh nghi p t
nhân, t ch c chính tr , chính tr - xã h i, xã h i - ngh nghi p, đ n v v trang
nhân dân, đ n v hành chính s nghi p có t ch c kinh doanh hàng hóa d ch v ,
các h p tác xã
+ Cá nhân trong n c t ch c kinh doanh hàng hóa, d ch v g m: cá nhân
và nhóm cá nhân kinh doanh, h kinh doanh cá th , cá nhân hành ngh đ c l p,
cá nhân cho thuê tài s n
+ Công ty n c ngoài ho t đ ng kinh doanh thông qua c s th ng trú
t i Vi t Nam nh m tr s đi u hành, có đ a đi m xây d ng, cung c p d ch v
t v n, môi gi i, đ i lý
- i t ng không thu c di n n p thu TNDN bao g m: h gia đình, cá
nhân, t h p tác, h p tác xã s n xu t nông nghi p có thu nh p t s n ph m tr ng
Trang 18K IL
O B
O O
K S C O
M
tr t, ch n nuôi, nuôi tr ng th y s n; tr h gia đình và cá nhân nông dân s n
xu t hàng hóa l n, có thu nh p cao
C n c tính thu
C n c tính thu là thu nh p ch u thu và thu su t
Thu TNDN = TN ch u thu x Thu su t thu
ph i n p trong k tính thu TNDN
- Thu nh p ch u thu trong k tính thu bao g m thu nh p ch u thu c a
ho t đ ng s n xu t kinh doanh và thu nh p ch u thu khác, k c thu nh p ch u
thu t ho t đ ng s n xu t, kinh doanh, d ch v n c ngoài
K tính thu đ c xác đ nh theo n m d ng l ch Tr ng h p c s kinh
doanh áp d ng n m tài chính khác v i n m d ng l ch thì k tính thu xác đ nh
theo n m tài chính áp d ng
Thu nh p Doanh thu đ Chi phí Thu nh p
ch u thu = tính thu nh p - h p lý + ch u thu
trong k ch u thu trong trong k khác trong
tính thu k tính thu tính thu k tính thu
Thu nh p ch u thu khác bao g m thu nh p t chênh l ch mua, bán ch ng
khoán, quy n s h u, quy n s d ng tài s n, thu nh p t chuy n quy n s d ng
đ t, chuy n quy n thuê đ t; lãi t chuy n nh ng, cho thuê, thanh lý tài s n, ti n
g i, cho vay v n, bán ngo i t ; k t d cu i n m các kho n d phòng; thu các
kho n n ph i tr không xác đ nh đ c ch
+ Doanh thu đ tính thu nh p ch u thu : là toàn b ti n bán hàng, ti n gia
công , ti n cung ng d ch v , k c tr giá, ph thu, ph tr i mà c s kinh
doanh đ c h ng, tr ng h p có doanh thu b ng ngo i t thì ph i quy đ i ra
đ ng Vi t Nam công b t i th i đi m phát sinh doanh thu b ng ngo i t
+ Chi phí h p lý đ c tr đ tính thu nh p ch u thu bao g m;
Chi phí kh u hao tài s n c đ nh s d ng cho ho t đ ng s n xu t, kinh
doanh M c trích kh u hao c n c vào giá tr tài s n c đ nh và th i gian trích
kh u hao C s s n xu t kinh doanh hàng hóa, d ch v có hi u qu kinh t cao
Trang 19K IL
O B
O O
K S C O
M
đ c kh u hao nhanh nh ng t i đa không quá 2 l n m c kh u hao theo ch đ
đ nhanh chóng đ i m i công ngh
Chi phí nguyên li u, v t li u, nhiên li u, n ng l ng, hàng hóa th c t s
d ng vào s n xu t kinh doanh, d ch v liên quan đ n doanh thu và thu nh p ch u
thu trong k , đ c tính theo m c tiêu hao h p lý và giá th c t xu t kho
Ti n l ng, ti n công, ph c p theo quy đ nh c a B lu t lao đ ng, ti n
n gi a ca, tr ti n l ng, ti n công c a ch doanh nghi p t nhân, ch h cá
th kinh doanh và thu nh p c a sáng l p viên công ty không tr c ti p tham gia
đi u hành s n xu t, kinh doanh
Chi phí nghiên c u khoa h c, công ngh , sáng ki n, c i ti n; y t ; đào t o
lao đ ng theo ch d quy đ nh; tài tr cho giáo d c;
Chi phí mua ngoài: đi n, n c, đi n tho i; s a ch a tài s n c đ nh; ti n
thu tài s n c đ nh; ki m toán; d ch v pháp lý; thi t k , xác l p và b o v nhãn
hi u hàng hóa; b o hi m tài s n; chi tr ti n s d ng tài li u k thu t, b ng sáng
ch , gi y phép công ngh không thu c tài s n c đ nh, d ch v k thu t và d ch
v mua ngoài khác
Các kho n chi cho lao đ ng n theo quy đ nh c a pháp lu t : chi b o h
lao đ ng ho c trang ph c; chi b o v c s kinh doanh; chi công tác phí; trích
n p qu b o hi m xã h i, b o hi m y t ; kinh phí công đoàn
Chi tr ti n lãi vay v n s n xu t, kinh doanh hàng hóa, d ch v c a ngân
hàng và các t ch c tín d ng khác, c a các t ch c kinh t theo lãi su t th c t ,
chi tr lãi ti n vay c a các đ i t ng theo lãi su t th c t khi ký h p đ ng vay,
nh ng t i đa không quá 1,2 l n m c lãi su t cho vay c a ngân hàng th ng m i
t i th i đi m vay
Trích các kho n d phòng theo ch đ quy đ nh: d phòng gi m giá hàng
t n kho, công n khó đòi, gi m giá ch ng khoán, tr c p m t vi c làm
Tr c p thôi vi c cho ng i lao đ ng
Chi phí qu ng cáo, ti p th , khuy n m i liên quan tr c ti p đ n ho t đ ng
s n xu t, kinh doanh, d ch v và các kho n chi phí khác đ c kh ng ch t i đa
không quá 10% t ng s chi phí
Trang 20K IL
O B
O O
K S C O
M
Các kho n thu , phí, l phí, ti n thu đ t ph i n p có liên quan đ n ho t
đ ng s n xu t, kinh doanh hàng hoá, d ch v đ c tính vào chi phí h p lý;
Chi phí mua hàng hóa, d ch v c a t ch c, cá nhân không kinh doanh,
không có hóa đ n ch ng t do Chính ph quy đ nh
Chi phí qu n lý kinh doanh do công ty n c ngoài phân b cho c s
th ng trú Vi t Nam theo quy đ nh c a Chính ph
Các kho n chi phí sau đây không đ c tính vào chi phí h p lý
Các kho n trích tr c vào chi phí mà th c t không chi;
Các kho n chi không có ch ng t ho c ch ng t không h p pháp
Các kho n ti n ph t, các kho n chi không liên quan đ n doanh thu tính
thu và thu nh p ch u thu
Các kho n chi do các ngu n v n khác đài th
Thu su t
- Thu su t thu TNDN đ i v i c s s n xu t kinh doanh là 28%
- Thu su t thu TNDN đ i v i c s kinh doanh ti n hành tìm ki m
th m dò, khai thác d u khí và tài nguyên quý hi m khác t 28% đ n 50% phù
b) đ a bàn khuy n khích đ u t quy đ nh t i Danh m c B ( a bàn kinh t
- xã h i khó kh n ban hành kèm N 164) ho c Danh m c C ( a bàn có đi u
ki n kinh t - xã h i đ c bi t khó kh n ban hành kèm N 164) : 20 ng i
c) đ a bàn khác : 50 ng i
Trang 21K IL
O B
O O
K S C O
M
- a bàn khuy n khích đ u t đ c h ng u đãi thu TNDN
+ a bàn có đi u ki n kinh t - xã h i khó kh n quy đ nh t i Danh m c B
+ a bàn có đi u ki n kinh t - xã h i đ c bi t khó kh n quy đ nh t i Danh
m c C
Thu su t u đãi
Thu su t u đãi đ c áp d ng đ i v i h p tác xã, c s s n xu t m i
thành l p cho doanh nghi p trong n c và doanh nghi p có v n đ u t n c
ngoài v i các m c: 20%,15%,10% tùy theo ngành ngh , l nh v c đ u t ; đ a
bàn đ u t và đi u ki n v s l ng lao đ ng s d ng
Quy đ nh v chuy n l
C s kinh doanh sau khi đã quy t toán thu v i c quan thu mà b l thì
đ c chuy n l sang n m sau, s l này đ c tr vào thu nh p ch u thu Th i
gian chuy n l không quá 5 n m
V vi c mi n thu , gi m thu TNDN tr c kia áp d ng khác nhau
đ i v i DNTN và doanh nghi p có v n TNN C th là vi c mi n, gi m thu
TNDN đ i v i DNTN đ c áp d ng theo Lu t khuy n khích đ u t trong n c;
còn doanh nghi p có v n TNN thì vi c mi n, gi m thu đ c áp d ng theo
Lu t đ u t n c ngoài
Các v n b n c th nh sau:
- Lu t khuy n khích đ u t trong n c s a đ i n m 1998
Trang 22K IL
O B
O O
K S C O
T ngày 01/01/2004, lu t thu thu nh p m i b t đ u có hi u l c
Chính ph đã ban hành danh m c A,B và C kèm theo Ngh đ nh h ng d n thi
hành lu t m i đ th ng nh t vi c mi n, gi m thu đ i v i DNTN và doanh
nghi p có v n TNN Theo đó bãi b các quy đ nh u đãi v thu su t, v mi n,
gi m thu TNDN t i N 51, N 35, N 24 và N 27
- Lu t thu TNDN s 9/QH 11 thông qua t i kì h p th 3 tháng 6
n m 2003 có hi u l c thi hành t ngày 01/01/2004 thay th lu t thu TNDN n m
Trang 23K IL
O B
O O
K S C O
M
N u công cu c c i cách thu b c 1 (1990-1995) đ c đánh d u b ng vi c ban
hành h th ng thu g m 9 lo i thu (thu Doanh thu, thu l i t c, thu xu t nh p
kh u, thu tiêu th đ c bi t ) áp d ng chung cho m i thành ph n kinh t , thì c i
cách thu b c 2 l i đ c kh i đ u b ng vi c áp d ng các s c thu m i tiên ti n
và khoa h c mà các n c trên th gi i đang th c hi n, theo đó Qu c h i thông
qua Lu t thu GTGT thay cho thu Doanh thu và thu TNDN thay cho thu l i
t c Vi c tri n khai th c hi n lu t thu TNDN t c i cách thu b c 2 đ n nay
tuy g p khó kh n nh ng đã đ t đ c các m c tiêu , yêu c u c a c i cách thu là
n đ nh và phát tri n s n xu t kinh doanh, t ng kh n ng c nh tranh c a các
doanh nghi p, đ m b o ngu n thu cho NSNN, n đ nh th tr ng trong n c,
không x y ra nh ng bi n đ ng v giá c gây nh đ n s n xu t và đ i s ng c a
nhân dân Chính sách thu TNDN đã có tác đ ng t i nhi u m t và đ t k t qu to
l n trên nhi u l nh v c c a đ i s ng kinh t xã h i, góp ph n khuy n khích đ u
t và thay đ i có c u kinh t , giúp Nhà n c n m đ c tình hình c a doanh
nghi p đ có chính sách đúng đ n trong qu n lý v mô, s p x p l i doanh nghi p,
thúc đ y c s kinh doanh t ng c ng hách toán kinh doanh , c ng c công tác
hoá đ n ch ng t , t ng b c nâng cao hi u qu kinh doanh, nâng cao ý th c
ch p hành ngh a v thu TNDN, K t qu c th c a vi c th c hi n chính sách
thu TNDN th hi n t p trung nh t k t qu thu thu và k t qu u đãi mi n
gi m thu
2.2.1 K t qu c a vi c thu thu
Thu TNDN t tr c đ n nay v n đ c coi là lo i thu chính có m c
đóng góp l n cho t ng ngu n thu c a NSNN S thu TNDN mà các doanh
nghi p n p hàng n m luôn chi m 20%-30% so v i t ng s thu và phí Thu
TNDN ngày càng đóng vai trò quan tr ng, là ph n thu ch y u c a thu tr c thu,
luôn chi m t l trên 50% và không ng ng gia t ng Giai đo n 1999-2003, thu
TNDN là t ng đ i n đ nh, t ng tr ng m nh qua các n m c v s tuy t đ i
và s t ng đ i trong t ng s thu thu và phí c a Nhà n c, là y u t quan tr ng
góp ph n đ m b o thu Ngân sách luôn v t d toán và t ng tr ng cao h n n m
tr c Ta có b ng s li u c th v s thu thu TNDN qua các n m nh sau:
Trang 24K IL
O B
O O
K S C O
Trang 25K IL
O B
O O
K S C O
M
Qua b ng s li u ta th y, s thu thu TNDN t ng qua các n m c v s
tuy t đ i và t ng đ i Trong đó, s thu thu TNDN c a n m 2003 t ng g p g n
2,5 l n so v i s thu c a n m 1999 Ch trong vòng 5 n m mà s thu đã t ng r t
m nh và ngày càng ch ng t thu TNDN là m t lo i thu chi m t trong l n
trong NSNN N m 1999 chi m t tr ng 19,7% so v i t ng thu và phí và
18,66% so v i t ng thu NSNN; đ n n m 2003 s thu thu TNDN chi m 29,8%
so v i t ng t ng thu và phí và 28,49% so v i t ng thu NSNN
N m 1999 là n m đ u tiên thi hành lu t thu TNDN thay cho lu t thu l i
t c nên s thu thu TNDN ch a cao ây là giai đo n chúng ta b ch u nh
h ng nghiêm tr ng trong cu c kh ng ho ng tài chính - ti n t trong khu v c,
m c t ng tr ng kinh t r t th p 4,8 %; nhi u doanh nghi p làm n thua l làm
gi m l i nhu n ho c n đ ng kéo dài không có kh n ng chi tr ho c có tình
tr ng chi m d ng v n đ tái đ u t nên m c t ng tr ng thu TNDN không tính
d u thô ch đ t 2% kèm theo m c gi m trong t ng tr ng c a thu tr c thu trong
t ng thu và phí t m c 8,1% xu ng còn 1,8% Bên c nh đó, lu t m i đ c tri n
khai nên x y ra tình tr ng b n thân đ i t ng n p thu còn ch a t giác ch p
hành n p thu , nhi u hi n t ng các doanh nghi p tr n thu , dây d a ti n n p
thu nên nhi u kho n thu đã ghi vào d toán đ u n m nh ng không th c hi n
n p Ngân sách Công tác thanh tra, ki m tra phát hi n th y nhi u đ n v n
đ ng, gian l n ti n thu hàng n m S ti n thu n đ ng n u tính h t s ti n ph t
do n đ ng ti n thu , có đ a ph ng con s này chi m t i 50% s d toán thu
Nhà n c giao cho doanh nghi p qu n lý
N m 1999 c ng là n m đ u tiên th c hi n Lu t Khuy n khích đ u t trong n c,
trong đó có quy đ nh u đãi v thu su t, mi n gi m thu TNDN đ i v i các
doanh nghi p trong n c đ u t vào l nh v c, ngành ngh và đ a bàn khuy n
khích đ u t theo quy đ nh c a lu t này Do s thu mi n gi m nhi u nên s thu
thu TNDN c ng b gi m
N m 2000 và các n m ti p theo đó s thu thu TNDN t ng lên nhanh
chóng đ c bi t là n m 2000 ây là th i gian mà n n kinh t n c ta v n g p
khó kh n do nh h ng c a cu c kh ng ho ng tài chính - ti n t trong khu v c
Trang 26K IL
O B
O O
K S C O
M
nh ng đã d n d n l y l i đà t ng tr ng Trong n m 2000, tuy có thiên tai, bão
l t x y ra trong c n c nh ng đ c s lãnh đ o c a B chính tr , UBTV Qu c
h i và Chính ph , cùng v i s c g ng c a các ngành, các c p và các t ch c
đoàn th xã h i, các đ i t ng n p thu cùng toàn th cán b , viên ch c ngành
thu - tài chính lu t thu v n đi vào cu c s ng và đ t đ c k t qu r t đáng
khích l T c đ t ng tr ng GDP đã t ng lên 6,75% th hi n d u hi u ph c h i
c a n n kinh t S thu thu TNDN n m 2000 đ t m c t ng tr ng 32,28% so
v i n m 1999(ch a k d u thô); n u tính c d u thô là 59,59% ây là n m có
m c t ng tr ng l n nh t trong giai đo n 1999 - 2003 Thêm vào đó, các doanh
nghi p đã có s chuy n bi n trong nh n th c, đã quan tâm nhi u h n đ n th c
hi n vi c m s k toán, ghi chép, qu n lý và s d ng hoá đ n, ch ng t B ng
ch ng rõ nh t là s doanh nghi p s d ng hoá đ n, ch ng t t ng g p nhi u l n
so v i n m tr c Các đ i t ng n p thu đã th c hi n khá đ y đ công tác h ch
toán k toán, quy t toán tài chính, th c hi n t kê khai, t tính và n p thu vào
kho b c Do v y, các doanh nghi p đã làm n có hi u qu h n, s thu b n
đ ng gi m; s doanh nghi p làm n có lãi t ng lên Nguyên nhân khác n a là giá
d u thô trong n m 2000 t ng cao d n đ n s thu t d u thô c ng t ng v i t c đ
cao đã góp ph n r t quan tr ng vào vi c t ng thu trong n m 2000
N m 2001 giá d u thô b t đ u gi m do v y m c t ng tr ng thu thu
TNDN ch còn vào kho ng 19,66% không tính thu t d u thô và 10,56% n u
tính c d u thô M c t ng t ng s n ph m trong n c GDP n m 2001 v n khá
cao 6,8% Thu ngân sách đ t 103.885 t đ ng t ng 14,47% so v i n m 2000
Trong n m 2001 r t nhi u DNNN đ c c ph n hoá do đó s DNNN đã gi m
m nh C ph n hoá DNNN làm cho các doanh nghi p làm n có hi u qu h n và
đi u này c ng là nguyên nhân t ng s thu thu TNDN
Hai n m g n đây s thu thu c ng t ng nh ng không cao b ng n m 2000
S DNNN ti p t c gi m v s l ng, s DN có v n TNN t ng lên đ u đ n
hàng n m N m 2003 thu Ngân sách đ t 132.500 t đ ng t ng 11,3% so v i n m
2002 và v t d toán 7,1%; đ t m c t l đ ng viên 20,7% (là n m th ba liên
ti p v t m c t l đ ng viên theo m c tiêu c a Qu c h i đ ra) N m 2003 t ng
Trang 27K IL
O B
O O
K S C O
M
s n ph m trong n c GDP c t ng 7,24% so v i n m 2002 là m c cao nh t
trong vòng 6 n m qua k t n m 1998 (n m 1998: t ng 5,71%; n m 1999:
4,77%, n m 2000: 6,79%; n m 2001: 6,89% ; n m 2002: 7,04%)
V i k t qu đó, các t ch c kinh t qu c t và khu v c đánh giá cao
nh ng thành t u kinh t c a Vi t Nam n m 2003 Theo đánh giá c a ADB, t c
đ t ng tr ng kinh t c a Vi t Nam n m 2003 là 6,9% cao nh t các n c ông
Nam Á (m c trung bình c a các n c trong khu v c là 3,9%; 6% c a Thái Lan;
3,4% c a Inđônêsia; 5,5% c a Malaysia; Philippin: 4%; Singapo : 0,5%; Lào :
5,5% và Camphuchia: 5%)
C ng qua b ng s li u, ta th y thu TNDN ngày càng đóng vai trò quan
tr ng trong c c u thu c a Ngân sách Nhà n c N m 1999 chi m 18,65% t ng
thu c a NSNN, n m 2003 chi m 27,04% ng th i t l s thu thu TNDN
c ng không ng ng gia t ng trong t ng thu và l phí, nh ng n m qua n đ nh
m c 19 - 29%
N u xét theo c c u thu thu TNDN theo khu v c kinh t g m thu t DN
qu c doanh (DNNQ), DN ngoài qu c doanh(DNNQD), DN có v n TNN và
H kinh doanh cá th , thì s thu thu TNDN đ c th hi n b ng sau:
B ng3: C c u thu thu TNDN theo khu v c kinh t
Trang 28K IL
O B
O O
K S C O
T b ng s li u ta th y s thu t d u thô chi m t tr ng l n trong t ng thu
thu TNDN c ng nh so v i các ngu n khác S thu n m 2000 là cao nh t
(chi m 46,47%trong t ng thu thu TNDN) và th p nh t là n m 2003 thì t l
này c ng đ t 33,69% Chính vì v y, s thu t d u thô s có nh h ng l n đ n t
tr ng thu thu TNDN trong ngu n thu c a NSNN
đánh giá chính xác v tác d ng c a Lu t thu TNDN đ i v i n n kinh
t và hi u qu SXKD c a DN thì ta nên tách s thu t d u thô ra kh i s thu
thu TNDN vì s thu này r t l n s nh h ng đ n k t qu đánh giá Ta ch cho
s thu t d u thô vào khi xem xét m i t ng quan v i các kho n thu khác
B ng 4: C c u thu thu TNDN t các khu v c kinh t
không k d u thô
N m
Ch tiêu
% trong thu
% trong thu
% trong thu
% trong thu
% trong thu
Trang 29K IL
O B
O O
K S C O
Qua s li u hai b ng trên ta có th rút ra m t s nh n xét sau:
Ngu n thu cao nh t là thu t khu v c kinh t Qu c doanh M c thu cao
nh t là n m 1999 : 42,04%(tính c d u thô); m c thu n m 2003 là 41,75% t ng
2,2% so v i n m 2002 ây là k t qu ph n ánh vi c đ y m nh s p x p, t ch c
l i các DNNN đã giúp các DN này làm n có hi u qu h n N u lo i b s thu
t d u thô ra kh i t ng thu thu TNDN thì s thu t khu v c kinh t Qu c doanh
th ng m c trên 60% Qua b ng s li u ta c ng th y r ng t tr ng s thu
khu v c này đang có xu h ng gi m trong 3 n m g n đây i u này không
ph n ánh khu v c này làm n kém hi u qu mà do các khu khác, theo chính sách
phát tri n c a Nhà n c t ng lên c v s l ng và ch t l ng, đã l n chi m th
ph n sang khu v c qu c doanh Bên c nh đó, do vi c s p x p và c c u l i các
DNNN, th c hi n c ph n hoá nên s l ng các DNNN ngày càng gi m đi
i u đó d n đ n s thu t khu này trong t ng lai s t ng ch m ho c không cao
nh ng các doanh nghi p v n làm n có hi u qu
Thu t các DN có v n TNN ngày càng t ng m nh Lý do là các nhà đ u
t n c ngoài đ u t vào Vi t Nam ngày càng nhi u vì Vi t Nam có nhi u chính
sách u đãi đ i v i nhà đ u t n c ngoài, trong đó có u đãi v thu su t và
th i gian mi n gi m thu TNDN Bên c nh đó, các nhà đ u t n c ngoài còn
đánh giá Vi t Nam là th tr ng nhi u ti m n ng, có chi phí nhân công r , ngu n
Trang 30K IL
O B
O O
K S C O
M
nhân l c d i dào và kh n ng đa d ng hoá r i ro Tuy nhiên, v n đ còn t n t i
đ i v i th tr ng Vi t Nam là h th ng pháp lu t ch a rõ ràng, c s h t ng
còn y u kém và thông tin cho các nhà đ u t n c ngoài còn thi u Trong t ng
lai s thu t khu v c này s t ng tr ng m nh vì chúng ta ngày càng chú tr ng
đ n các chính sách nh m thu hút v n đ u t n c ngoài
Khu v c kinh t ngoài qu c doanh có s thu ngày càng t ng trong nh ng
n m tr l i đây; trong khi đó s thu t h kinh doanh cá th thì t ng gi m không
n đ nh V i xu th m c a hi n nay, thì các DNNQD ngày càng ch ng t kh
n ng phát tri n và hi u qu SXKD c a mình v i s t ng lên không ng ng v qui
mô, s l ng và ch t l ng Chính vì v y, trong t ng lai s thu t các DNNQD
s chi m t tr ng l n h n
S thu thu t vi c chuy n thu nh p ra n c ngoài chi m t tr ng r t th p
và t ng gi m không đ ng đ u ây là ngu n thu khó qu n lý Do v y, t n m
2004 tr đi Lu t thu m i đã bãi b lo i thu này
T 1/1/2004 lu t thu TNDN s a đ i b sung đã có hi u l c Lu t thu
m i này có nhi u thay đ i đáng k Do trình đ , hi u qu c a n n kinh t và c a
Doanh nghi p c a Vi t Nam hi n nay và các n m t i còn th p so v i các n c
trong khu v c và th gi i; quy mô c a doanh nghi p còn nh , công ngh còn l c
h u nên đ n n kinh t nói chung và doanh nghi p phát tri n b n v ng, vi c s a
đ i là nh m m c tiêu làm gi m ngh a v thu , đ t ng tích t v n, khuy n khích
đ u t m r ng, đ u t theo chi u sâu, th ng nh t ngh a v thu gi a doanh
nghi p trong n c v i doanh nghi p có v n TNN
Trong lu t n m 2003 s a đ i, b sung , m t s kho n chi phí th c t h p
lý đ c tr khi xây d ng TNCT; đi u ch nh m c kh ng ch chi phí tuyên
truy n, qu ng cáo, khuy n m i t 7% lên 10%; khuy n khích kh u hao nhanh
nh m đ i m i thi t b , công ngh , phát tri n kh n ng c nh tranh; áp d ng m c
thu su t chung là 28% và m c thu su t u đãi là 20%, 15%, 10%; b thu thu
nh p b sung; thu chuy n l i nhu n ra n c ngoài; b hoàn thu thu nh p đ i
v i l i nhu n tái đ u t ; b sung thu nh p t chuy n quy n s d ng đ t, chuy n
quy n thuê đ t vào thu nh p ch u thu c a các CSKD nh m đi u ti t các kho n
Trang 31K IL
O B
O O
K S C O
M
thu phát sinh t đ t đai; th ng nh t đi u ki n, m c và th i gian u đãi thu gi a
doanh nghi p trong n c và doanh nghi p có v n TNN
Trong quý I/2004 tuy tình hình kinh t – xã h i g p nhi u khó kh n nh
dch cúm gia c m lan r ng kh p các đ a ph ng, h n hán kéo dài trên di n
r ng gây tác đ ng tiêu c c đ n s n xu t nông nghi p, công nghi p ch bi n,
th ng m i và d ch v Giá c trong n c t ng cao, t giá ngo i t di n bi n
ph c t p, h u h t giá các v t t , nguyên li u nh p kh u cho s n xu t trong n c
t ng m nh nh h ng đ n s n xu t công nghi p, xây d ng, v n t i và xu t nh p
kh u Tuy nhiên, nh s kiên quy t c a Chính ph và các B trong ch đ o đ u
tranh, áp dung nhi u bi n pháp tháo g khó kh n cho s n xu t kinh doanh, cùng
v i s c g ng c a các doanh nghi p nên trong b i c nh không thu n l i n n
kinh t v n t ng tr ng khá và có nhi u chuy n bi n tích c c Các kho n thu
đ t t l cao so v i d toán và có t c đ t ng tr ng khá so v i cùng k T ng
thu n i đ a 2 tháng đ u n m 2004 là 17.609 t đ ng ( c th c hi n quý I/2004 là
28.365 t đ ng) trong đó thu n i đ a đ t 25,2% so v i d toán t ng 19,4% so v i
cùng k n m tr c Thu thu TNDN đ t 27,5% d toán, t ng 16% so v i cùng
k n m tr c Các nguyên nhân làm gi m s thu thu TNDN n m 2004 nh
gi m m c thu su t đ i v i DNTN t 32% xu ng 28%; b thu thu nh p b
sung; b thu chuy n l i nhu n ra n c ngoài; áp d ng đi u ki n u đãi th ng
nh t theo m c 20%,15%,10%; b sung quy đ nh gi m thu cho s n xu t th , s n
ph m làm ra t công ngh l n đ u tiên áp d ng t i Vi t Nam Tuy nhiên, s thu
thu TNDN quý I/2004 v n t ng là do s thu t d u thô t ng, m c t ng 26,4% so
v i quý I/2003 Nguyên nhân thu t d u thô đ t cao là do s n l ng khai thác
t ng, thêm vào đó giá ti n đ ng/USD c ng t ng so v i d toán Bên c nh đó,
khu v c DNNN có m t s ngành kinh t t ng tr ng khá nh than, cao su, xi
m ng nên s thu đ t cao Vi c t ng thu su t thu TNDN t 25% lên 28% đ i
v i doanh nghi p có v n TNN c ng là m t nguyên nhân t ng s thu thu
TNDN Nh ng lu t thu m i ch áp d ng đ i v i các d án đ c c p phép đ u
t t 1/1/2004, do v y có th nói vi c t ng thu này ch a tác đ ng nhi u đ n thu
Ngân sách quý I/2004
Trang 32K IL
O B
O O
K S C O
M
Tóm l i, s thu c ng nh c c u thu thu TNDN đã ph n ánh đúng nh ng
di n bi n và xu h ng v n đ ng c a n n kinh t S thu thu TNDN đ t đ c
trong nh ng n m qua v c b n đã đáp ng đ c m c tiêu đ ra b c đ u là n
đ nh và t ng s thu NSNN
V i lu t thu m i 2003, d đoán s làm gi m thu ngân sách kho ng 3000
t đ ng/n m Nh nglu t thu m i s khuy n khích các doanh nghi p trong n c
s làm n có hi u qu h n (do đ c gi m m c thu su t và đ c h ng nhi u
đi u ki n u đãi h n tr c đây), có đi u ki n đ t ng tích lu v v n m r ng
s n xu t kinh doanh; khuy n khích các nhà đ u t n c ngoài do v y s thúc
đ y t ng tr ng kinh t và t đó s làm t ng thu cho ngân sách Nhà n c
2.2.2 K t qu c a vi c u đãi, mi n gi m thu
Chính sách u đãi v thu su t và mi n gi m thu TNDN có th i h n
đ c th c hi n v i m c tiêu là khuy n khích đ u t theo vùng, theo l nh v c,
đ i m i công ngh , c i thi n môi tr ng sinh thái, khuy n khích doanh nghi p
s d ng nhi u lao đ ng, Ch đ u đãi v a ph i đ m b o đ t đ c các m c
tiêu phát tri n kinh t - xã h i, v a ph i đ t đ c các m c tiêu phát tri n kinh t
- xã h i lâu dài c a đ t n c Do v y, k t qu c a vi c u đãi, mi n gi m đ c
th hi n thông qua k t qu đ t đ c các m c tiêu
Chính sách thu TNDN v i nh ng m c tiêu khuy n khích đ u t vào các
l nh v c ngành ngh u đãi, đ a bàn kinh t - xã h i khó kh n và đ c bi t khó
kh n đã góp ph n vào s chuy n d ch c c u kinh t nâng cao t tr ng công
nghi p và d ch v , gi m t trong nông nghi p trong t ng s n ph m qu c n i,
m t khác còn t o đi u ki n phát tri n các vùng kinh t khó kh n
B ng 5: B ng bi u v chuy n d ch c c u kinh t
Xét trên th c t trong nh ng n m qua m c u đãi thu c a Vi t Nam là
t ng đ i cao và đã góp ph n t o s c h p d n thu hút TNN Nh ng ph n l n
Trang 33K IL
O B
O O
K S C O
M
các DN có v n TNN c ng ch t p trung đ u t t i các t nh, vùng kinh t đã
phát tri n, có nhi u thu n l i nh H i Phòng (KCN Nomura), Hà N i (KCN
Th ng Long), M t s đ a ph ng thì s u đãi ch mang tính ch t danh ngh a
vì ch a th thu hút đ c đ u t nh các vùng núi cao, h i đ o Nguyên nhân
có th th y là không ph i do m c u đãi th p mà do m t s nguyên nhân nh c
s h t ng, đ ng xá, đi n, n c, môi tr ng kinh t đ a ph ng, kh n ng phát
tri n th tr ng s n ph m
Do đó, đ chính sách u đãi phát huy đ c tác d ng t i các đ a bàn khó
kh n này thì Nhà n c c n ph i quan tâm h n n a vào vi c xây d ng c s h
t ng cho các đ a bàn này đ h p d n đ c đ u t
Bên c nh đó chính sách thu c ng khuy n khích đ u t m i, m r ng s n
xu t, c i ti n công ngh , t o đi u ki n giúp các doanh nghi p v t qua khó kh n
v kh ng ho ng tài chính – ti n t trong khu v c, kh c ph c h u qu thiên tai,
n ng cao đ y m nh kh n ng c nh tranh, t ng tích lu đ tái đ u t c i thi n đ i
s ng, n đ nh và phát tri n s n xu t
V i vi c u đãi, tuy n n kinh t đang b nh h ng c a cu c kh ng ho ng
tài chính ti n t trong khu v c nh ng t ng v n đ u t toàn xã h i qua các n m
v n đ t đ c t c đ t ng tr ng m c cao N m 1999 là n m b nh h ng
nhi u nh t thì t ng v n đ u t toàn xã h i v n đ t 103,7 nghìn t đ ng và các
n m sau đ u t ng tr ng c v s tuy t đ i và t ng đ i N m 2000 đ t 124,6
nghìn t đ ng; n m 2001: 163,5 nghìn t đ ng; n m 2002 ; 180,4 t đ ng
Cùng v i vi c gia t ng v n đ u t thì s l ng các doanh nghi p, h
SXKD c ng ngày càng t ng có s t ng tr ng nh v y t t nhiên không ch
do vi c u đãi thu TNDN mang l i mà còn ph thu c vào r t nhi u y u t khác
nh ý chí kinh doanh c a các Nhà đ u t , s h tr c c a Nhà n c, nhu c u c a
n n kinh t Tuy v y, chúng ta v n ph i kh ng đ nh s nh h ng l n c a lu t
thu TNDN vì nó đ c s d ng nh là m t công c c a Nhà n c đ thúc đ y
t ng tr ng kinh t D i hình th c mi n gi m thu và u đãi thu su t, s thu
Ngân sách Nhà n c hàng n m đã gi m m t kho n l n trong đó n m 1999 là
763 t đ ng N m 2003 là 2679 t đ ng