Công tác quản lý dự án tại công ty Kinh doanh phát triển nhà Hà Nội – Thực trạng và giải pháp.doc

Công tác quản lý dự án tại công ty Kinh doanh phát triển nhà Hà Nội – Thực trạng và giải pháp

LỜI NÓI ĐẦU

Xây dựng cơ bản là một ngành tổng hợp, là một mắt xích quan trọng trongquá trình phát triển của nền kinh tế đất nước Ngành sử dụng hàng loạt sảnphẩm đầu ra của các ngành kinh tế khác nhau làm nguyên vật liệu đầu vào,mặt khác sản phẩm của ngành cũng là cơ sở vật chất ban đầu cho các ngànhkinh tế khác

Việt Nam hiện nay đang trên con đường phát triển và hội nhập, tham giavào môi trường cạnh tranh đầy sôi động của khu vực nói riêng và thế giới nóichung Bởi vậy, khi mà cơ sở hạ tầng còn thiếu và yếu, thì nhu cầu đầu tư vàongành xây dựng là khá cao và trở lên cần thiết hơn bao giờ hết Song vấn đềđặt ra cho toàn ngành xây dựng làm thế nào để các công cuộc đầu tư của mìnhđem lại hiệu qủa cao nhất đối với mỗi chủ thể tham gia cũng như cho toàn xãhội Một trong các yếu tố góp phần có thể nói mang tính chất quyết định đếnthành công của các công cuộc đầu tư đó là công tác quản lý dự án được thểhiện cả trên tầm vĩ mô và vi mô

Do sản phẩm ngành xây dựng có đặc điểm khác biệt như: tồn tại trong thờigian dài, tính cố định, tính cá biệt …Cho nên công tác quản lý dự án xây dựng

cơ bản diễn ra rất phức tạp và đa dạng, nó không cố định khuôn mẫu theo một

mô hình nào cả Tuỳ vào những tính chất riêng của doanh nghiệp, của dự án

mà công tác quản lý có mô hình quản lý khác nhau

Để thấy rõ được phương pháp và quy trình của công tác quản lý dự án, saumột thời gian thực tập tại công ty Kinh doanh phát triển nhà Hà Nội, em quyết

định chọn đề tài “ Công tác quản lý dự án tại công ty Kinh doanh phát triển nhà Hà Nội – Thực trạng và giải pháp” làm chuyên đề tốt nghiệp Nhưng vì

do điều kiện có hạn nên em chỉ chú trọng nghiên cứu công tác quản lý dự ántrong quá trình thực hiện là chủ yếu

Kết cấu của bài chuyên đề bao gồm các phần chính:

Chương I: Những vấn đề lý luận chung.

Chương II: Thực trạng công tác quản lý tại công ty

Chương III: Phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao công tác quản lý

dự án

Kết luận

Vì thời gian và trình độ còn hạn chế nên bài viết không tránh khỏi nhữngthiếu sót nhất định Kính mong các thầy cô giáo, các bạn …góp ý để bài viếtđược hoàn chỉnh hơn nữa

Trong quá trình làm đề tài này em đã được sự chỉ bảo, hướng dẫn tận tìnhcủa các thầy cô trong khoa và các cô chú phòng Kế hoạch tổng hợp của Công

ty Kinh doanh phát triển nhà Hà Nội Em xin đặc biệt gửi lời cảm ơn sâu sắcđến cô giáo Thạc sỹ – Nguyễn Thị Ái Liên , anh Đinh Nguyên Hải đã trựctiếp hướng dẫn em hoàn thành đề tài này

CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG

I –LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ

1- Quản lý dự án

1.1 Khái niệm quản lý dự án

Trước hết chúng ta cần hiểu: quản lý nói chung là sự tác động có mục đích của chủ thể quản lý vào các đối tượng quản lý để điều khiển đối tượng quản

lý nhằm đạt được các mục tiêu đề ra

Như vậy: Trên góc độ vĩ mô quản lý dự án đầu tư chính là sự tác động liêntục, có tổ chức, có định hướng quá trình đầu tư và vận hành kết quả đầu tư(bao gồm công tác chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư và vận hành kết quả đầu

tư cho đến khi thanh lý tài sản do đầu tư tạo ra) bằng một hệ thống đồng bộcác biện pháp kinh tế - xã hội và tổ chức kỹ thuật cùng các biện pháp khácnhằm đạt được hiệu quả kinh tế - xã hội cao trong những điều kiện cụ thể xácđịnh và trên cơ sở vận dụng sáng tạo những qui luật vận động đặc thù của đầu

tư nói riêng

Trên góc độ vi mô quản lý dự án là quá trình lập kế hoạch, điềuphối thời gian, nguồn lực và giám sát quá trình phát triển của dự án nhằm đảmbảo cho dự án hoàn thành đúng thời hạn, trong phạm vi ngân sách duyệt vàđạt được các yêu cầu đã định về kỹ thuật và chất lượng sản phẩm dịch vụ,bằng những phương pháp và điều kiện tốt nhất cho phép

Với khái niệm này, quản lý dự án đầu tư bao gồm ba giai đoạn chủ yếu:

- Giai đoạn lập kế hoạch: Là giai đoạn xây dựng mục tiêu, xác những côngviệc cần được hoàn thành, nguồn lực cần thiết để thực hiện dự án và là quátrình phát triển một kế hoạch hành động theo trình tự logíc mà có thể biểudiễn được dưới dạng sơ đồ hệ thống Bởi vì dự án được hình thành và thựchiện trong mối quan hệ dự án phải xác định được các biến, yếu tố ảnh hưởng

mạnh, yếu đến việc thực hiện dự án để từ đó đưa ra các quyết định phù hợpnhằm đạt được mục tiêu đã định.

- Giai đoạn điều phối thực hiện dự án: Đây là quá trình phân phối nguồnlực bao gồm tiền vốn, lao động, thiết bị và đặc biệt quan trọng là điều phối vàquản lý tiến độ thời gian Giai đoạn này chi tiết hoá thời hạn thực hiện chotừng công việc và toàn bộ dự án (khi nào bắt đầu, khi nào kết thúc)

- Giai đoạn giám sát là quá trình theo dõi kiểm tra tiến trình dự án, phântích tình hình hoàn thành, giải quyết những vấn đề liên quan và thực hiện báocáo hiện trạng

Các giai đoạn của quá trình quản lý dự án đã hình thành nên một chu trìnhnăng động từ việc lập kế hoạch đến điều phối thực hiện và giám sát sau đóphản hồi cho việc tái lập kế hoạch dự án Được trình bày trong hình sau:

Biểu 1: Chu trình quản lý dự án

Lập kế hoạchThiết lập mục tiêuĐiều tra nguồn lựcXây dựng kế hoạch

Phối hợp các nỗ lựcKhuyến khích và động viêncán bộ và nhân viên

Mục tiêu cơ bản của các dự án thể hiện ở chỗ các công việc phải được hoànthành theo yêu cầu và đảm bảo chất lượng, trong phạm vi chi phí được duyệt,đúng thời gian và giữ cho phạm vi dự án không thay đổi Như vậy mục tiêucủa quản lý dự án suy cho cùng là nhằm đạt được hiệu quả kinh tế tài chínhcao nhất với chi phí vốn đầu tư thấp nhất trong thời gian nhất định trên cơ sơđạt được các mục tiêu quản lý của từng dự án đầu tư Cụ thể:

Đối với giai đoạn chuẩn bị đầu tư ,mục tiêu chủ yếu của quản lý là đảmbảo chất lượng và mức độ chính xác của các kết quả nghiên cứu, dự đoán,tính toán, ngoài ra còn phải quan tâm đến vấn đề thời gian và chi phí

Đối với giai đoạn thực hiện đầu tư, vì đây là giai đoạn mà thực hiện chi phíđầu tư lớn nhất (80-90%) bị nằm khê đọng không sinh lời trong thời gian dài

do vậy mục tiêu quản lý ởgiai đoạn này là phối hợp, điều chỉnh quá trìnhquản lý, tổ chức triển khai thực hiện các công việc, các hoạt động của dự ánsao cho đảm bảo tiến độ, chất lượng với chi phí thấp nhất

Đối với giai đoạn vận hành các kết quả đầu tư là nhanh chóng thu hồi đủvốn đã bỏ ra và có lãi đối với công cuộc đầu tư

Nhìn chung, trong từng giai đoạn cụ thể, công tác quản lý có khác nhaunhưng lại đều tập trung vào ba yếu cơ bản: thời gian, chi phí và hoàn thiệncông việc Giữa ba yếu tố đó có mối liên quan chặt chẽ với nhau, không đơnthuần chỉ là hoàn thành kết quả mà thời gian cũng như chi phí để đạt kết quả

đó đều là những yếu tố không kém phần quan trọng Mối quan hệ này đượcthể hiện qua sơ đồ:

Biểu 2- Mối quan hệ giữa thời gian chi phí và kết quả

Kết quả

Kết quảMong muốn

Chi phí cho phépThời gian

Cho phép

Thời gian

Tuy mối quan hệ giữa ba mục tiêu có thể khác nhau qua các dự án, giữa cácthời kỳ đối với cùng một dự án, nhưng nói chung đạt được kết quả tốt đối vớimục tiêu này thì thường phải “hy sinh” một hoặc hai mục tiêu kia Điều nàyđược biểu hiện ở mặt toán học như sau:

C=f (P,T)

C: chi phí

P: hoàn thành công việc

T: yếu tố thời gian

Phương trình cho thấy, nếu chất lượng hoàn thành công việc tốt hơn thì chiphí của dự án tăng lên, đồng thời thời gian có thể kéo dài thêm, đây là lýthuyết đánh đổi mục tiêu của dự án Do mối quan hệ này mà trong quá trìnhquản lý dự án các nhà quản lý luôn hy vọng đạt được sự kết hợp tốt nhất giữacác mục tiêu quản lý dự án

1.3- Tác dụng của quản lý dự án

Công tác quản lý dự án đóng vai trò quyết định đến sự thành bại củacông cuộc đầu tư Về cơ bản, quản lý dự án có những tác dụng chủ yếu sau:-Liên kết tất cả các hoạt động, công việc của dự án

-Tạo điều kiện thuận lợi cho việc liên hệ thường xuyên, gắn bó giữa nhóm

quản lý dự án với khách hàng và các nhà cung cấp đầu vào cho dự án

-Tăng cường sự hợp tác giữa các thành viên và chỉ rõ trách nhiệm của cácthành viên tham gia dự án

-Tạo điều kiện sớm phát hiện những khó khăn vướng mắc này sinh và điềuchỉnh kịp thời trước những thay đổi hoặc điều kiện không dự đoán được Tạođiều kiện cho việc đàm phán trực tiếp giữa các bên liên quan để giải quyếtnhững bất đồng

-Tạo ra sản phẩm và dịch vụ có chất lượng cao hơn

1.4- Đặc điểm của quản lý dự án

Quản lý dự án có một số đặc điểm chủ yếu sau:

Thứ nhất: tổ chức dự án là một tổ chức tạm thời Tổ chức quản lý dự án

được hình thành để phục vụ dự án trong một thời gian hữu hạn Trong thờigian tồn tại dự án, nhà quản lý dự án thường hoạt động độc lập với phòng banchức năng Và kết thúc dự án cần phải phân công lại lao động, bố trí lại máymóc thiết bị

Thứ hai: nhiệm vụ không có tính lặp lại liên tục mà có tính chất mới

mẻ, các số liệu thống kê được sử dụng hạn chế trong các dự án

Thứ ba: quan hệ giữa nhà quản lý dự án với phòng chức năng trong tổ

chức Công việc của dự án đòi hỏi có sự tham gia của nhiều phòng chức năng.Người đứng đầu dự án và nhoms tham gia dự án là những người có tráchnhiệm phối hợp mọi nguồn lực, mọi người từ các phòng chuyên môn nhằmthực hiện thắng lợi mục tiêu của dự án Tuy vậy, giữa họ thường nảy sinhmâu thuẫn về vấn đề nhân sự, chi phí thời gian và mức độ thoả mãn các yêucầu về kỹ thuật

Thứ tư: tỷ lệ sử dụng nguồn lực cao và thường phải trả giá đắt cho các

quyết định sai lầm

2-Nội dung quản lý dự án

Đứng trên mỗi khía cạnh khác nhau, công tác quản lý dự án lại có mộtnội dung riêng, trong bài này sẽ trình bày 3 nội dung chính:

2.1-Quản lý vĩ mô và vi mô đối với các dự án

2.1.1-Quản lý vĩ mô đối với dự án

Đây chính là công tác quản lý của nhà nước đối với dự án bao gồmtổng thể các biện pháp vĩ mô tác động đến các yếu tố của quá trình hìnhthành, hoạt động và kết thúc dự án

Trong quá trình triển khai thực hiện dự án, nhà nước mà đại diện là các

cơ quan quản lý nhà nước về kinh tế luôn theo dõi chặt chẽ định hướng và chiphối hoạt động của dự án nhằm đảm bảo cho dự án đóng góp tích cực vàoviệc phát triển kinh tế xã hội Những công cụ quản lý vĩ mô chính của nhànước để quản lý dự án bao gồm các chính sách, kế hoạch, quy hoạch nhưchính sách về tài chính tiền tệ, tỷ giá hối đoái, lãi suất, chính sách đầu tư,chính sách thuế, hệ thống pháp luật, những qui định về chế độ kế toán, thống

kê, bảo hiểm, tiền lương

Hiện nay, vấn đề về quản lý dự án ở tầm vĩ mô nói chung vẫn còn làvấn đề đang được xem xét hoàn thiện, chưa trở thành nề nếp với hệ thống đầy

đủ các qui định, biện pháp quản lý hữu hiệu mà lâu nay được quan tâm mớichỉ là thuộc một bộ phận của hoạt động đầu tư của dự án đó là đầu tư xâydựng cơ bản

2.1.2-Quản lý vi mô đối với hoạt động dự án

Quản lý dự án ở tầm vi mô là quá trình quản lý các hoạt động cụ thểcủa dự án Nó bao gồm nhiều khâu công việc như lập kế hoạch, điều phối,kiểm soát các hoạt động dự án Quản lý dự án bao gồm hàng loạt vấn đề nhưquản lý thời gian, chi phí, nguồn vốn đầu tư, rủi ro, quản lý hoạot động muabán Quá trình quản lý được thực hiện trong suốt các giai đoạn từ chuẩn bịđầu tư, thực hiện đầu tư, đến giai đoạn vận hành các kết quả của dự án Trongtừng giai đoạn, tuy đối tượng quản lý cụ thể có thể khác nhau, nhưng đều phảigắn với 3 mục tiêu cơ bản của dự án đó là: thời gian, chi phí và chất lượng

2.2- Lĩnh vực quản lý dự án

Theo lĩnh vực quản lý dự án bao gồm 9 lĩnh vực sau:

- Quản lý phạm vi: quản lý phạm vi dự án là việc xác định, giám sát việcthực hiện mục đích, mục tiêu của dự án, xác định công việc nào thuộc về dự

án và cần phải thực hiện, công việc nào ngoaì phạm vi của dự án

- Quản lý thời gian: quản lý thời gian là việc lập kế hoạch, giám sát và phânphối tiến độ thời gian nhằm đảm bảo thời hạn hoàn thành dự án Nó chỉ ramỗi công việc cần phải kéo dài bao lâu, khi nào bắt đâu, khi nào kết thúc vàtoàn bộ dự án bao giờ sẽ hoàn thành

- Quản lý chi phí: quản lý chi phí của dự án là quán trình dự toán kinh phí,giám sát quản lý chi phí theo tiến độ của từng công việc và toàn bộ dự án, làviệc tổ chức, phân tích số liệu và báo cáo những thông tin về chi phí

- Quản lý chất lượng: quản lý chất lượng dự án là quá trình triển khai giámsát những tiêu chuẩn chất lượng cho việc thực hiện dự án, đảm bảo chất lượngsản phẩm dự án phải đáp ứng mong muốn của chủ đầu tư

- Quản lý nhân lực: quản lý là việc hướng dẫn phối hợp những nỗ lực thamgia dự án và việc hoàn thành mục tiêu dự án Nó cho thấy sự sử dụng lựclượng lao động của dự án hiệu quả đến mức nào

- Quản lý thông tin: quản lý thông tin là quá trình đảm bảo các dòng tinthông suốt một cách nhanh nhất và chính xác giữa các thành viên dự án và vớicác cấp quản lý khác nhau Thông qua quản lý thông tin có thể trả lời đượccác câu hỏi: ai cần thông tin về dự án, mức độ chi tiết và các nhà quản lý cầnbáo cáo cho họ bằng cách nào

- Quản lý rủi ro: là việc xác định các yếu tố rủi ro của dự án, lượng hoámức độ rủi ro và có kế hoạch đối phó cũng như quản lý từng loại rủi ro

- Quản lý hợp đồng và hoạt động mua bán: quản lý hợp động và hoạt độngmua bán của dự án là quá trình lựa chọn, thương lượng điều hành các hợpđồng mua bán nguyên vật liệu, trang thiết bị, dịch vụ cần thiết cho dự án

hoá và dịch vụ cần thiết của các tổ chức bên ngoài cung cấp cho dự án, tiến

độ và chất lượng cung cấp

- Lập kế hoạch tổng quan là quá trình quản lý dự án theo một trình tự lôgíc,

là sự chi tiết hoá mục tiêu dự án thành những công việc cụ thể và hoạc địnhnhững chương trình để thực hiện những công việc đó để đảm bảo các lĩnh vựcquản lý khác nhau của dự án đã được kết hợp một cách chính xác và đầy

Biểu 3- Các lĩnh vực quản lý của dự án

2.3 Quản lý theo chu kỳ của dự án

- Quản lý thay đổi phạm vi

Quản lý thời gian:

- Xác định công việc

- Dự tính thời gian

Quản lý hoạt động cung ứng

- Đảm bảo chất lượng

- Quản lý chất lượng

Quản lý nhân lực

- Lập kế hoạch nhân lực

- Phân phối thông tin

- Báo cáo tiến độ

Chu kỳ dự án xác định điểm bắt đầu, điểm kết thúc và thời hạn thực hiện

dự án Nó xác định những công việc nào sẽ được thực hiện trong từng pha và

ai sẽ tham gia thực hiện Chu kỳ của dự án thường chia thành 4 giai đoạn sau:

-Giai đoạn xây dựng ý tưởng

Giai đoạn này xây dựng bức tranh toàn cảnh về mục tiêu, kết quả cuối cùng

và phương hướng thực hiện kết quả đó Xây dựng ý tưởng được bắt đầu ngaykhi nhận được đề nghị làm dự án, do đó, quản lý dự án được cần đến ngay từkhi dự án bắt đầu hình thành Tập hợp số liệu, xác định nhu cầu, đánh giá độrủi ro, dự tính nguồn lực, so sánh lựa chọn dự án…là những công việc đượctriển khai và cần được quản lý trong giai đoạn này

-Giai đoạn phát triển

Là giai đoạn chi tiết xem dự án cần được thực hiện như thế nài mà nội dungchủ yếu của nó tập trung vào cong tác thiết kế và lập kế hoạch Nội dung củagiai đoạn này bao gồm những công việc như:

 Thành lập nhóm dự án, xác định cấu trúc tổ chức dự án

 Lập kế hoạch tổng quan

 Phân tách công việc của dự án

 Lập kế hoạch tiến độ thời gian

 Lập kế hoạch ngân sách

 Thiết kế sản phẩm và quy trình sản xuất

 Lập kế hoạch chi phí và dự báo dòng tiền thu

 Lập kế hoạch nguồn lực cần thiết

 Xin phê chuẩn thực hiện

Kết thúc giai đoạn này tiến trình thực hiện dự án có thể bắt đầu

- Giai đoạn thực hiện

Là giai đoạn quản lý dự án bao gồm các công việc cần thực hiện như việcxây dựng nhà xưởng và công trình, lựa chọn công cụ, mua sắm thiết bị và lắpđặt…Đây là giai đoạn chiếm nhiều thời gian và nỗ lực nhất Những vấn đề

cần xem xét trong giai đoạn này là những yêu cầu kỹ thuật cụ thể, vấn đề sosánh đánh giá lựa chọn công cụ, thiết bị, kỹ thuật lắp …

- Giai đoạn kết thúc

 Trong giai đoạn này một số công việc cần được thực hiện như:

 Hoàn chỉnh và cất giữ hồ sơ liên quan đến dự án

 Kiểm tra lại sổ sách kế toán, tiến hành bàn giao và báo cáo

 Thanh quyết toán tài chính

 đối với sản xuất cần chuẩn bị và bàn giao Sổ tay hướng dẫn lắpđặt, các bản vẽ chi tiết

 Bàn giao dự án, lấy chữ ký của khách hàng về việc hoàn thành

 Bố trí lại lao động, giải quyết công ăn việc làm cho những ngườitham gia dự án

 Giải phóng và bố trí lại thiết bị

3-Mô hình tổ chức quản lý dự án

Trong báo cáo đánh giá thực hiện nhiệm vụ 5 năm từ 1996-2000 vàphương hướng nhiệm vụ kế hoạch 5 năm 2001-2005, định hướng đến năm

2010 của ngành xây dựng, Bộ xây dựng đã đặt ra mục tiêu “Thống nhất quản

lý nhà nước trên toàn quốc về xây dựng thông qua việc hàon thiện cơ chếchính sách và tổ chức thực hiện bao gồm cả tổ chức bộ máy quản lý hiệu quả.Tách bạch rõ ràng quản lý hành chính nhà nước với quyền tự chủ kinh doanhtrong xây dựng, bằng việc hoàn thiện phương thức cơ chế đầu tư xây dựng,cải cách thủ tục, phân công, phân cấp rõ ràng, rành mạch trong tất cả các khâucủa dự án đầu tư “

Để đạt được mục tiêu đặt ra trên đây, trong qui chế quản lý đầu tư vàxây dựng ban hành theo nghị định số 52/1999/NĐ-CP ngày 8/7/1999 và đượcsửa đổi bổ sung theo nghị định số 12/2000/NĐ-CP ngày 5/5/2000 của ChínhPhủ đã xác định 4 hình thức tổ chức quản lý dự án được vận dụng trong lĩnh

- Chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án

- Chủ nhiệm điều hành dự án

- Chìa khoá trao tay

- Tự thực hiện dự án

3.1-Mô hình chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án

Biểu 4: Sơ đồ của mô hình:

Với hình thức này, chủ đầu tư không phảiđi thuê hoặc không thành lậpban quản lý dự án mà trực tiếp quản lý dự án Họ tự thân hoặc sử dụng bộmáy có sẵn kiêm nhiệm làm chức năng quản lý dự án Các nhà quản lý dự ánchuyên nghiệp không chịu trách nhiệm trực tiếp đối với việc thực hiện và kếtquả cuôí cùng của dự án mà chỉ đóng vai trò cố vấn tư vấn cho chủ đầu tư.Như vậy rõ ràng hình thức tổ chức quản lý dự án này chỉ phù hợp với các chủđầu tư có đủ năng lực, chuyên môn kỹ thuật và kinh nghiệm quản lý dự ánđồng thời chỉ áp dụng cho các dự án có qui mô nhỏ, kỹ thuật đơn giản

Tổ chức thực hiện

dự án II

Tổ chức thực hiện

dự án I

3.2- Mô hình chủ nhiệm điều hành dự án

Biểu5: Sơ đồ mô hình

Đây là hình thức quản lý do một pháp nhân độc lập có đủ năng lực quản lýđiều hành thực hiện dự án Chủ nhiệm điều hành dự án được thực hiện dướihai hình thức là: tư vấn quản lý theo hợp đồng và ban quản lý dự án chuyênngành Với hành thức này chủ nhiệm điều hành sẽ là người thay mặt chủ đầu

tư quyết định các vấn đề liên quan đến quản lý dự án Như trong quan hệ vớicác tổ chức tư vấn, thiết kế, giám sát, lựa chọn nhà thầu xây lắp và cung ứngthiết bị để thực hiện dự án Vận dụng hình thức này sẽ đảm bảo tính chuyênsâu của quản lý dự án, giúp cho các chủ đầu tư tập trung vào chức năng chínhcủa mình được xã hội phân công Hình thức thường được áp dụng đối với dự

án có qui mô lớn tính chất kỹ thuật phức tạp

3.3- Mô hình chìa khoá trao tay.

Hình thức chìa khoá trao tay còn được gọi là hợp động thiết kế và xây

Chủ đầu tư- chủ dự án

Chủ nhiệm điều h nh dành d ự

án

Tổ chức thực hiện dự

án I

Tổ chức thực hiên dự

án II

Lập dự

toán Khảo sát Thiết kế

Xây lắp

cứu khả thi hoặc báo cáo đầu tư đưọc duyệt, chủ đầu tư được phép tổ chứcđấu thầu để lựa chọn nhà thầu thực hiện tổng thầu toàn bộ từ khảo sát, thiết

kế, mua sắm vật tư thiết bị xây lắp, cho đến khi bàn giao đưa dự án vào khaithác sử dụng

Biểu 6: Mô hình như sau:

Như vậy khác với hình thức chủ nhiệm điều hành dự án, mọi trách nhiệm

sẽ được giao cho nhà quản lý và họ phải chịu trách nhiện hoàn toàn đối vớiviệc thực hiện dự án Trong một số trường hợp, bên quản lý dự án là một tổchức quản lý dự án chuyên nghiệp, họ đã có thể được phép cho người khácnhận thầu từng việc trong dự án đã trúng thầu Khi đó họ giống như mộtngười thứ cai điều hành dự án

Tổ chức

thực hiện dự

án I

Tổ chức thực hiện dự

án II

Tổ chức thực hiện dự án III

kế

Xây lắp

Về bản chất mô hình tực thực hiện dự án khép kính hơn tất cả Tất cảcác công việc đều được khép kín trong một đơn vị chủ đầu tư, từ lập dự án,thực hiện dự án cho đến hoàn thành dự án đưa vào khai thác sử dụng Để ápdụng hình thức này chủ đầu tư phải có đủ năng lực hoạt động sản xuất, xâydựng phù hợp với yêu cầu của dự án và dự án sử dụng vốn hợp pháp củachính chủ đầu tư đồng thời phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về chấtlượng, giá thành của sản phẩm và công trình xây dựng Đây là hình thức chỉphù hợp với những dự án những công việc mà ở đó không có nhiều khả năngcho các đơn vị tư vấn xây dựng cũng như nhà thầu không thuộc chủ đầu tưtham gia.

Tóm lại: qua những nội dung trên cho thấy việc vận dụng đúng các môhình tổ chứ quản lý dự án là một yêu cầu đặt ra cho các chủ đầu tư Các chủđầu tư phải vận dụng một cách hợp lý căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ vànăng lực của bản thân cũng như qui mô, tính chất của dự án để từ đó lựa chọnđược mô hình tổ chức quản lý dự án một cách phù hợp nhất với thực tế và cácvăn bản hướng dẫn của nhà nước

II ĐẦU TƯ XÂY DƯNG CƠ BẢN

1 Khái niệm xây dựng cơ bản

Xây dựng cơ bản là một khâu trong hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản, lànhững hoạt động có chức năng tạo ra các tài sản cố định cho các ngành củanền kinh tế thông qua các hình thức xây dựng mới mở rộng cải tạo hiện đạihoá hoặc khôi phục các tài sản cố định

Quá trình xâydựng cơ bản là quá trình hoạt động để chuyển vốn đầu tưdưới dạng tiền tệ sang tài sản phục vụ cho mục đích đầu tư

2 Vai trò của xây dựng cơ bản trong nền kinh tế quốc dân

Xây dựng là ngành sản xuất vật chất đặc biệt, tạo ra cơ sở vật chất và kỹthuật ban đầu cho xã hội, nó giữ một vai trò hết sức quan trọng trong nền kinh

tế quốc dân Vì nhiệm vụ chủ yếu của ngành xây dựng là đảm bảo nâng cao

hợp lý sức sản xuất Đại hội Đảng lần thứ VII nêu rõ “Trước mắt công nghiệpxây dựng phải ra sức phục vụ cho các ngành nông, lâm, ngư nghiệp và côngnghiệp chế biến, một số ngành công nghiệp nặng như: dầu khí, điện lực, vậtliệu xây dựng, xây dựng các cơ sở hạ tầng như mạng lưới giao thông vận tải,mạng lưới thông tin liên lạc …”

Thực tế cũng cho thấy rằng tất cả các ngành kinh tế khác chỉ có thể tăngnhanh được nhờ có xây dựng cơ bản, bằng việc xây dựng mới, nâng cấp cáccông trình về mặt qui mô, đổi mới kỹ thuật và công nghệ để nâng cao năngsuất và hiệu quả sản xuất

Ngành xây dựng là một trong những ngành kinh tế lớn của nềnkinh tế quốc dân, đóng vai trò chủ chốt ở khâu cuối cùng của quá trình sángtạo nên cơ sở vật chất kỹ thuật và tài sản cố định trong mọi lĩnh vực hoạt độngcủa đất nước và xã hội dưới mọi hình thức (xây dựng mới, cải tạo, mở rộng vàhiện đại hoá tài sản cố định) Các công trình được xây dựng luôn có tính chấtkinh tế, kỹ thuật, văn hoá, nghệ thuật và xã hội tổng hợp Một công trình mớiđược xây dựng thường là kết tinh của các thành quả khoa học, kỹ thuật vànghệ thuật của nhiều ngành ở thời điểm đang xét và nó lại có tác dụng gópphần mở ra một giai đoạn phát triển mới của đất nước

Chính vì vậy mà các công trình xây dựng có tác dụng quan trọng đối vớitốc độ tăng trưởng kinh tế, đẩy mạnh phát triển khoa học kỹ thuật, góp phầnnang cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân, góp phần phảt triển vănhoá và nghệ thuật kiến trúc, có tác động quan trọng đến môi trường sinh thái.Mặt khác, ngành công nghiệp xây dựng cũng đóng góp đáng kể vào giá trịtổng sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân Hoạt động của ngành có ý nghĩaquan trọng trong việc quản lý và sử dụng một bộ phận lớn vốn đầu tư xâydựng cơ bản lực lượng sản xuất của nền kinh tế quốc dân Hàng năm ngànhxây dựng cơ bản còn đóng góp lợi nhuận đáng kể cho ngân sách nhà nước vàthu hút một lực lượng lao động lớn trong xã hội

3.Khái niệm và đặc điểm đầu tư xây dựng cơ bản.

3.1 Khái niệm đầu tư cơ bản, đầu tư xây dựng cơ bản

Đầu tư cơ bản là hoạt động đầu tư để tạo ra tài sản cố định đưavào hoạt động trong các lĩnh vực kimh tế - xã hội nhằm thu được lợi ích dướicác hình thức khác nhau

Xét một cách tổng thể thì không một hoạt động đầu tư nào mà không cầnphải có các tài sản cố định Để có được tài sản cố định, chủ đầu tư có thể thựchiện bằng nhiều cách: xây mới, mua sắm, đi thuê …

Đầu tư xây dựng cơ bản là hoạt động đầu tư thực hiện bằng cách tiến hànhxây dựng mới tài sản cố định

3.2 Đặc điểm đầu tư xây dựng cơ bản

3.2.1 Sản xuất xây dựng cơ bản thiếu tính ổn định, có tính lưu động cao theo lãnh thổ.

Bởi vì trong xây dựng khác với nhiều ngành khác, con người và công cụlao động luôn phải di chuyển từ công trường này đến công trường khác cònsản phẩm xây dựng (tức các công trình xây dựng) thì hình thành và đứng yêntại chỗ Đặc điểm này kéo theo một loạt các tác động như:

-Các phương án công nghệ và tổ chức xây dựng phải luôn luôn biến đổiphù hợp với thời gian và địa điểm xây dựng, do đó làm khó khăn cho việc tổchức sản xuất, cho việc cải thiện điều kiện lao động và làm nảy sinh nhiều chiphí cho khâu di chuyển lực lượng sản xuất cũng như cho các công trình tạmphục vụ thi công xây dựng

Tính lưu động của sản xuất đòi hỏi phải chú ý tăng cường tính cơ động linhhoạt và gọn nhẹ của các phương án tổ chức xây dựng, tăng cường điều hànhtác nghiệp, lựa chọn vùng hoạt động hợp lý, lợi dụng tối đa các lực lượng vàtiềm năng sản xuất tại chỗ, chú ý đến nhân tố độ xa di chuyển lực lượng sảnxuất đến công trường khi lập phương án tranh thầu

Đòi hỏi cần phải phát triển rộng khắp và điều hoà trên lãnh thổ các loạihình dịch vụ sản xuất về cung cấp vật tư và thiết bị cho xây dựng

Điều này có nghĩa là sản xuất xây dựng phải được tiến hành theo đơn đặthàng của chủ đầu tư thông qua đấu thầu hoặc chỉ định thầu cho từng côngtrình một Đặc điểm này gây nên một số tác động đến quá trình sản xuất xâydựng như:

- Trong xây dựng nói chung, hình thức sản xuất hàng loạt sản phẩm để bánkhông được phát triển trừ một số trường hợp có thể xây dựng sẵn các căn nhà

để bán hoặc cho thuê

- Sản xuất xây dựng của các tổ chức xây dựng có tính bị động và rủi ro cao

vì nó phụ thuộc vào kết quả đấu thầu

- Việc thống nhất hoá, điển hình hoá các mẫu mã sản phẩm và các côngnghệ chế tạo sản phẩm xây dựng gặp nhiều khó khăn, vì cùng một loại côngtrình xây dựng nhưng nếu được xây dựng ở các địa điểm khác nhau và cácthời điểm khác nhau, chúng sẽ có cách cấu tạo và công nghệ chế tạo khácnhau

- Việc xác định thống nhất giá cả cho một đơn vị sản phẩm toàn vẹn cuốicùng (tức là các công trình nhà cửa) không thể thực hiện được Giá cả côngtrình xây dựng phải được xác định trước khi sản phẩm ra đời, ngay khi tiếnhành đấu thầu xây dựng

3.2.3 Thời gian xây dựng công trình thường kéo dài.

Đặc điểm này gây nên tác động như:

- Làm cho vốn đầu tư xây dựng của chủ đầu tư và vốn sản xuất của tổ chứcxây dựng thường bị ứ đọng lâu tại công trình

- Công trình xây dựng xong dễ bị hao mòn vô hình hay do tiến bộ nhanhcủa khoa học và công nghệ, nếu thời gian thiết kế và xây dựng công trình kéodài

Chính các tác động này đòi trong khi thực hiện đầu tư phải có các chế độtạm ứng vốn, thanh toán và kiểm tra chất lượng thời gian hợp lý, tổ chức dựtrữ hợp lý Hơn nữa phải tính đến hiệu quả của việc rút ngắn thời gian xâydựng và chú ý nhân tố thời gian khi so sánh lựa chọn các phương án

3.2.4 Quá trình sản xuất xây dựng rất phức tạp đòi hỏi có nhiều lực lượng tham gia thực hiện.

Khác với các ngành khác, trong xây dựng cơ bản, các đơn vị tham gia xâydựng công trình phải cùng nhau đến công trường xây dựng với diện tích làmviệc thường là bị hạn chế để thực niện phần việc của mình theo một trật tựnhất định về thời gianvà không gian Như vậy để công việc được thực hiện dễdàng thì các đơn vị tham gia xây dựng công trình phải phối hợp ăn khớp vớinhau theo trình tự thời gian và không gian ,coi trọng công tác điều độ thicông

3.2.5 Sản xuất xây dựng phải tiến hành ngoài trời và chịu nhiều ảnh hưởng của yếu tố thời tiết.

Đặc điểm này đòi hỏi khi lập kế hoạch xây dựng phải đặc biệt chú ý đếnyếu tố thời tiết và mùa màng trong năm Từ đó có các biện pháp khắc phục tối

đa ảnh hưởng của thời tiết

3.2.6.Sản xuất xây dựng chịu ảnh hưởng của lợi nhuận chênh lệch do địa điểm xây lắp đem lại

Cùng một loại công trình xây dựng nhưng nếu được tiến hành xây dựng ởnhững nơi có sẵn nguồn vật liệu xây dựng, nhân công và các cơ sở cho thuêmáy xây dựng thì nhà thầu xây dựng trong trường hợp này có nhiều cơ hội thuđược lợi nhuận cao hơn so với các địa điểm xây dựng khác

3.2.7- Công nghệ xây lắp chủ yếu là quá trình áp dụng các quá trình cơ học để giải quyết vấn đề vận chuyển ngang và vận chuyển lên cao hoặc để xâm nhập lòng đất Việc áp dụng tự động hoá quá trình xây dựng phát triển chậm, tỷ lệ lao động thủ công cao

4- Quản lý dự án trong lĩnh vực xây dựng cơ bản

4.1 Khái niệm

Quản lý dự án xây dựng cơ bản được hiểu một cách chung nhất là tác động có mục đích của các chủ thể quản lý đối với tập thể những con người

tham gia thực hiện dự án nhằm đảm bảo cho dự án được tiến hành bình thường và thực hiện được những mục tiêu đã đề ra

4.2- Trình tự quản lý dự án đầu tư và xây dựng

Nội dung trình tự quản lý dự án đầu tư và xây dựng được trình bày theo bagiai đoạn:

- Chuẩn bị đầu tư

- Thực hiện đầu tư

- Kết thúc xây dựng đưa dự án vào khai thác và sử dụng

4.2.1 Giai đoạn chuẩn bị đầu tư

Là giai đoạn đầu của quá trình hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản, nhằmlàm rõ nhu cầu xây dựng và tìm kiếm những giải pháp kinh tế - kỹ thuật, điềukiện sản xuất tiêu thụ sản phẩm tốt nhất để đi đến quyết định đầu tư xây dựngcông trình

* Nội dung công tác chuẩn bị đầu tư bao gồm:

- Nghiên cứu sự cần thiết phải đầu tư và quy mô đầu tư

- Tiếp xúc, thăm dò thị trường trong nước hoặc ngoài nước để xác định nhucầu tiêu thụ sản phẩm, khả năng cạnh tranh của sản phẩm, tìm nguồn cungứng vật tư, thiết bị Xem xét khả năng có thể huy động các nguồn vốn để đầu

tư và lựa chọn hình thức đầu tư

- Tiến hành điều tra, khảo sát sơ bộ để chọn địa điểm xây dựng

- Lập dự án đầu tư

Gửi hồ sơ dự án và văn bản trình đến người có thẩm quyền quyết định đầu

tư, tổ chức cho vay vốn đầu tư và cơ quan thẩm định dự án đầu tư

- Thẩm định dự án đầu tư

Riêng nội dung lập dự án đầu tư quy định như sau:

Chủ đầu tư có trách nhiệm lập hoặc thuê các tổ chức tư vấn lập báo cáonghiên cứu tiền khả thi, báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc báo cáo đầu tư.Đối với các dự án nhóm A chủ đầu tư phải tổ chức lập báo cáo nghiên cứutiền khả thi và báo cáo nghiên cứu khả thi Trường hợp dự án đã được Quốc

hội hoặc Chính phủ quyết định chủ trương đầu tư thì chỉ cần lập báo cáonghiên cứu khả thi.

Những dự án nhóm A đã được Thủ tướng Chính phủ thông qua báo cáonghiên cứu tiền khả thi và cho phép phân ra các dự án thành phần (hoặc tiểu

dự án) thì những dự án thành phần đó được lập báo cáo nghiên cứu khả thiđộc lập, việc trình duyệt và quản lý dự án phải theo quy định của dự án nhómA

Với các dự án nhóm B, chủ đầu tư tổ chức lập báo cáo nghiên cứu khả thi,nếu xét thấy cần thiết phải lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi thì người cóthẩm quyền quyết định đầu tư xem xét quyết định và có yêu cầu bằng vănbản Đối với các dự án nhóm C có mức vốn đầu tư từ 3 tỷ đồng trở lên, chủđầu tư tổ chức lập báo cáo nghiên cứu khả thi

Các dự án có mức vốn đầu tư dưới 3 tỷ đồng, các dự án sửa chữa chữa, bảotrì sửa dụng vốn sự nghiệp và các dự án của các ngành đã có thiết kế mẫu vàtiêu chuẩn kỹ thuật được Bộ quản lý ngành phê duyệt trên cơ sở quy hoạchtổng thể đối với từng vùng thì không phải lập báo cáo nghiên cứu khả thiriêng cho từng dự án mà chỉ lập báo cáo đầu tư

* Nội dung quyết định đầu tư gồm:

- Mục tiêu đầu tư

-Xác định chủ đầu tư

- Hình thức quản lý dự án,

- Xác định địa điểm, diện tích sử dụng đất, phương án boả vệ môi trường

và kế hoạch tái định cư và phục hồi (nếu có)

- Công nghệ, công suất thiết kế, phương án kiến trúc, tiêu chuẩn kỹ thuật vàlấp công trình

Chế độ khai thác và sử dụng tài nguyên quốc gia (nếu có)

- Tổng mức đầu tư

- Nguồn vốn đầu tư, khả năng tài chính và kế hoạch vốn của dự án

- Các ưu đãi, hỗ trợ của nhà nước mà dự án đầu tư có thể được hưởng theoquy chế chung.

- Phương thức thực hiện dự án Nguyên tắc phân chia gói thầu và hình thứclựa chọn nhà thầu Dự án nhóm C phải lập ngay kế hoạch đấu thầu, dự ánnhóm A, B có thể lập kế hoạch đấu thầu sau khi có quyết định đầu tư

- Thời gian xây dựng và các mốc tiến độ triển khai chính của dự án Thờihạn khởi công chậm nhất), thời hạn hoàn thành đưa công trình vào khai thác

Nội dung giấy phép đầu tư do Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định

4.2.2- Giai đoạn thực hiện đầu tư.

Sau khi có quyết định đầu tư, chủ đầu tư phải triển khai ngay công tác thựchiện đầu tư

*Nội dung thực hiện dự án đầu tư bao gồm

- Xin giao đất hoặc thuê đất (đối với dự án có sử dụng đất)

- Xin giấy phép xây dựng (nếu yêu cầu phải có giấy phép xây dựng) vàgiấy phép khai thác tài nguyên (nếu có khai thác tài nguyên)

- Thực hiện việc đền bù giải phóng mặt bằng, thực hiện kế hoạch tái định

cư và phục hồi (đối với các dự án có yêu cầu tái định cư và phục hồi), chuẩn

bị mặt bằng xây dựng (nếu có)

- Mua sắm thiết bị và công nghệ

- Thực hiện việc khảo sát, thiết kế xây dựng

- Thẩm định, phê duyệt thiết kế và tổng dự toán, dự toán công trình

- Tiến hành thi công xây lắp

- Kiểm tra và thực hiện các hợp đồng

- Quản lý kỹ thuật, chất lượng thiết bị và chất lượng xây dựng

- Vận hành thử, nghiệm thu kỹ thuật.

* Điều kiện khởi công công trình

Tất cả các công trình muốn khởi công phải có đủ các điều kiện sau:

- Có giấy phép xây dựng (đối với các dự án phải có giấy phép xây dựng)

- Có hợp đồng giao nhận thầu xây lắp hợp pháp

- Hoàn thành việc đền bù, giải phóng mặt bằng và bàn giao mặt bằng sửdụng đất theo quy định của pháp luật

- Bảo đảm có vốn để thanh toán theo tiến độ thực hiẹn hợp đồng giao nhậnthầu

- Đối với các công trình sử dụng vốn ngân sách nhà nước, vốn tín dụng donhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước, vốn đầu tưphát triển của doanh nghiệp nhà nước phải có thiết kế kỹ thuật và tổng dựtoán được duyệt.Trường hợp nếu cần thiết phải khởi công thì phải có thiết kế

kỹ thuật và tổng dự toán hạng mục khởi công được người có thẩm quyền phêduyệt và hợp đồng giao nhận thầu hợp pháp

4.2.3- Giai đoạn kết thúc xây dựng, đưa dự án vào khai thác sử dụng.

Nội dung gồm:

- Nghiệm thu bàn giao công trình

- Thực hiện việc kết thúc xây dựng công trình

- Vận hành công trình và hướng dẫn sử dụng công trình

- Bảo hành công trình

- Quyết toán vốn đầu tư

- Phê duyệt quyết toán

* Kết thúc xây dựng: Hoạt động xây dựng được kết thúc khi công trình đãbàn giao toàn bộ cho chủ đầu tư Bao gồm các công việc thanh lý hoặc dichuyển hết tài sản của nhà thầu ra khỏi khu vực xây dựng và trả lại đất mượnhoặc thuê tạm để phục vụ thi công theo quy định của hợp đồng

* Bảo đảm chất lượng công trình: Người cung cấp tìa liệu khảo sát phục vụ

xây lắp, cung ứng vật tư thiết bị cho xây dựng và người giám sát kỹ thuật phảihoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về chất lượng sản phẩm hoặc kếtquả công tác do mình thực hiện.

* Bảo hành công trình xây dựng

Nhà thầu có trách nhiệm bảo hành công trình theo quy định của pháp luật.Thời hạn tối thiểu bảo hành công trình được tính từ ngày bàn thầu bàn giaocông trình hoặc hạng mục công trình cho chủ đầu tư được quy định như sau:

- Bảo hành 24 tháng đối với công trình quan trọng của Nhà nước và côngtrình thuộc dự nhóm A

- Bảo hành 12 tháng đối với các công trình khác

Mức tiền tối thiểu bảo hành xây lắp công trình được tính bằng tỷ lệ phầntrăm (%) của giá trị khối lượng xây lắp hạng mục công trình trong thời gianbảo hành được quy định như sau:

- Đối với công trình có thời hạn bảo hành tối thiểu 24 tháng là 3%

- Đối với công trình có thời hạn bảo hành tối thiểu 12 tháng là 5%

Tiền bảo hành công trình được tính lãi suất như tiền gửi ngân hàng

Những công trình hoặc hợp đồng do nhà thầu nước ngoài thực hiện đượctính theo thông lệ quốc tế

*Vận hành dự án: Sau khi nhận bàn giao công trình, chủ đầu tư có tráchnhiệm khai thác, sử dụng năng lực công trình, đồng bộ hoá tổ chức sản xuất,kinh doanh, dịch vụ, hoàn thiện tổ chức và phương pháp quản lý nhằm pháthuy đầy đủ các chỉ tiêu kinh tế- kỹ thuật đã được đề ra trong dự án

* Hoàn trả vốn đầu tư: Thu hồi vốn đầu tư là nguyên tắc bắt buộc đối vớitất cả các dự án đầu tư có quy định thu hồi vốn

Đối với các dự án dầu tư bằng vốn ngân sách nhà nước, vốn tín dụng doNhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước, vốn đầu tưcủa các doanh nghiệp mà chủ đầu tư có trách nhiệm hoàn trả vốn hoặc trả nợvay thì nguồn vốn để thu hồi và trả nợ vay bao gồm toàn bộ khấu hao cơ bản,một phần lợi nhuận và các nguồn vốn khác (nếu có ) Nếu trường hợp không

thu hồi được vốn và hoàn trả hết nợ vay thì chủ đầu tư phải chịu trách nhiệmtheo quy định của pháp luật.

Đối với các dự án đầu tư sử dụng vốn vay do chủ đầu tư trực tiếp vay củangười nước ngoài có bảo lãnh của Nhà nước hoặc vốn vay thương mại có bảolãnh của Nhà nước thì chủ đầu tư có trách nhiệm thống nhất với cơ quan bảolãnh về kế hoạch trả nợ vốn vay theo hợp đồng vay vốn và quy định của phápluật

4.3- Bộ máy quản lý

4.3.1- Bộ xây dựng

Thực hiện chức năng quản lý nhà nước về xây dựng, nghiên cứu các cơchế, chính sách về quản lý xây dựng, quy hoạch xây dựng đô thị và nông thôntrình Thủ tướng Chính phủ hoặc được Thủ tướng Chính phủ uỷ quyền banhành

Ban hành các tiêu chuẩn, quy phạm, quy chuẩn xây dựng, quy trình thiết kếxây dựng, các quy định quản lý chất lượng công trình, hệ thống định mức, chỉtiêu kinh tế -kỹ thuật xây dựng chuyên ngành ban hành các tiêu chuẩn, địnhmức, quy phạm, các quy phạm, các quy định quản lý chất lượng công trìnhxây dựng kỹ thuật chuyên ngành

Chủ trì cùng Bộ chuyên ngành kỹ thuật tổ chức thẩm định thiết kế kỹ thuật

và tổng dự toán các dự án đầu tư và xây dựng thuộc nhóm A để cấp có thẩmquyền phê duyệt.Thống nhất quản lý nhà nước về chất lượng công trình xâydựng ,đặc biệt về chất lượng các công trình xây dựng thuộc dự án nhóm A.Hướng dẫn hoạt động của các doanh nghiệp tư vấn xây dựng, doanh nghiệpxây và các tổ chức quản lý thực hiện dự án đầu tư xây dựng

Chủ trì cùng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nướcViệt Nam và các Bộ, ngành, địa phương hướng dẫn và kiểm tra việc thực hiệnquy chế quản lý đầu tư và xây dựng

4.3.2- Bộ Kế hoạch và Đầu tư

Nghiên cứu xây dựng cơ chế, chính sách về đầu tư, quản lý nhà nước vềlĩnh vực đầu tư trong nước, đầu tư nước ngoài tại Việt Nam và đầu tư củangười Viẹt Nam ra nước ngoài.

Xác định phương hướng và cơ cấu vốn đầu tư bảo đảm sự cân đối giữa đầu

tư trong nước và đầu tư nước ngoài trình Chính phủ quyết định

Trình Chính phủ các dự án luật, pháp lệnh, các văn bản quy phạm pháp luật

có liên quan đến cơ chế, chính sách về quản lý kinh tế, khuyến khích đầu tưtrong và ngoài nước nhằm thực hiện cơ cấu kinh tế phù hợp với chiến lược,quy hoạch, kế hoạch để ổn định và phát triển kinh tế -xã hội

Cấp giấy phép đầu tư và hướng dẫn các xí nghiệp có vốn đầu tư nước ngoàitriển khai công tác chuẩn bị đầu tư theo Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam

Tổ chức thẩm định dự án đầu tư thuộc nhóm A trình Thủ tướng Chính phủxem xét, quyết định đầu tư hoặc đồng ý để Bộ cấp đăng ký kinh doanh chocác dự án đầu tư thuộc nhóm A không dùng vốn nhà nước, theo dõi quá trìnhđầu tư các dự án đầu tư trong kế hoạch nhà nước

Tổng hợp và trình Thủ tướng Chính phủ kế hoạch đầu tư phát triển hàngnăm Phối hợp với Bộ Tài chính kiểm tra, giám sát việc thực hiện kế hoạchđầu tư thuộc các nguồn vốn do Nhà nước quản lý

Chủ trì phối hợp với Bộ Xây dựng, Bộ Thương mại, Bộ Tài chính và Bộ,Ngành địa phương hướng dẫn và kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy chếđấu thầu

Quản lý nhà nước về việc lập, thẩm tra, xét duyệt, thực hiện các dự án xâydựng phát triển kinh tế -xã hội

4.3.3- Bộ Tài chính

Nghiên cứu các chính sách, chế độ về huy động các nguồn vốn đầu tư,quản lý vốn đầu tư để trình Thủ tướng Chính phủ ban hành hoặc ban hànhtheo thẩm quyền

Phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư trong việc phân bổ kế hoạch cấp phátvốn đầu tư cho các Bộ, dịa phương và các dự án quan trọng quốc gia sử dụngvốn ngân sách nhà nước.

Thống nhất quản lý các khoản vốn vay và viện trợ của Chính phủ dành chođầu tư phát triển

Cấp bảo lãnh Chính phủ cho doanh nghiệp (trừ các tổ chức tín dụng) vayvốn nước ngoài theo quy định của Chính phủ

Thanh tra, kiểm tra tài chính đối với các dự án của các tổ chức, đơn vị sửdụng nguồn vốn đầu tư của Nhà nước; hướng dẫn việc kiểm tra quyết toánvốn đầu tư các dự án đầu tư sử dụng vốn nhà nước và thực hiện quyết toánvốn đầu tư các dự án nhóm A sử dụng vốn nhà nước

Hướng dẫn việc cấp vốn ngân sách nhà nước cho đầu tư, vốn sự nghiệp cótính chất đầu tư và xây dựng đối với các dự án chương trình theo kế hoạchđầu tư và theo chỉ đạo của Thủ tướng chính phủ

4.3.4- Ngân hàng Nhà nước Việt nam

Nghiên cứu cơ chế, chính sách quản lý nhà nước về tiền tệ, tín dụng ngânhàng trong đầu tư và xây dựng trình Thủ tướng Chính phủ ban hành hoặc banhành theo thẩm quyền

Giám sát các tổ chức tín dụng và các tổ chức tài chính tín dụng khác thựchiện các nhiệm vụ; huy động các nguồn vốn trong và ngoài nước để cho vaydài hạn, trung hạn, ngắn hạn đối với các dự án đầu tư phát triển và sản xuấtkinh doanh; cho vay vốn đối với các dự án sản xuất, kinh doanh có hiệu quả,khả thi và có khả năng trả nợ, phối hợp và tạo điều kiện thuận lợi cho cácdoanh nghiệp vay vốn thực hiện các cơ hội đầu tư có hiệu quả; bảo lãnh vay,bảo lãnh thanh toán, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh dự thầu và cáchình thức bảo lãnh ngân hàng khác theo quy định của pháp luật

Thực hiện bảo lãnh các khoản vốn vay nước ngoài của các tổ chức tín dụng

để đầu tư và xây dựng

4.3.5 Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ thực hiện chức

năng quản lý nhà nước về đầu tư và xây dựng theo chức năng nhiệm vụ vàquyền hạn của mình Các Bộ có chức năng quản lý công trình xây dựngchuyên ngành ban hành các quy phạm, tiêu chuẩn, định mức kinh tế kỹ thuật

có liên quan đến xây dựng sau khi có sự thoả thuận của Bộ Xây dựng

- Các Bộ quản lý ngành và các cơ quan về đất đai, tài nguyên, sinh học,công nghệ, môi trường, thương mại, bảo tồn, bảo tàng di tích, di sản văn hoá,cảnh quan, quốc phòng, an ninh, phòng cháy và chữa cháy có trách nhiệm xétcác vấn đề có liên quan đến dự án đầu tư xây dựng

4.3.6- Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh trong phạm vi chức năng quyền hạn, thực hiện trách nhiệm quẩn lý Nhà nước đối với tất cả các tổ chức và cá nhân thực

hiện dự hiện dự án đầu tư xây dựng trên dịa bàn theo quy định của pháp luật

Uỷ ban nhân dân tỉnh có Sở Xây dựng là cơ quan giúp UBND tỉnh thực hiệnquản lý xây dựng theo sự phân cấp quản lý Các tổ chức có liên quan chặt chẽđến công tác xây dựng của tỉnh như Sở kế hoạch và đầu tư, Sở tài chính, Sởlao động

Ở cấp huyện: tổ chức quản lý xây dựng cũng tương tự

4.4- Quản lý dự án trong lĩnh vực xây dựng cơ bản.

Cũng giống như các dự án khác, việc quản lý dự án xây dựng cơ bản cũngbao gồm một số lĩnh vực chính như: quản lý phạm vi, quản lý thời gian, chiphí, chất lượng, nhân lực, thông tin, rủi ro… Song, bao trùm lên tất cả, ba lĩnhvực (mục tiêu) chính được chú ý quan tâm trong quản lý dự án xây dựng cơbản đó là quản lý về chất lượng- chi phí - thời gian Ba mục tiêu này tạo thành

“một tam giác mục tiêu” mà bất kỳ chủ thể nào tham gia cũng phải phấn đấu

để đạt đến sự tối ưu trong mỗi công cuộc đầu tư

4.4.1 Về quản lý chất lượng công trình

+ Quản lý vĩ mô:

Nhà nước mà đại diện là cơ quan chức năng của chính quyền các cấp thựchiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về chất lượng công trình xây dựng Các cơ

quan này phải chịu trách nhiệm về tình hình chất lượng công trình xây dựngđược phân cấp cụ thể tại điều 3 của “Qui định về quản lý chất lượng côngtrình xây dựng” được ban hành kèm theo Quyết định số 17/2000/QĐ -BXDngày 2/8/2001 của Bộ trưởng Bộ xây dựng.Trong đó Bộ Xây Dựng có chứcnăng quản lý nhà nước về chất lượng công trình xây dựng trong phạm vi toànquốc, và được phân cấp theo dõi tình hình chất lượng các công trình thuộc dự

án nhóm A, các bộ có xây dựng chuyên ngành ,các bộ có dự án, các tỉnhthành phố trực tiếp theo dõi tình hình công tác quản lý chất lượng các côngtrình dự án nhóm B, C Mối quan hệ trong hệ thống có thể xem sơ đồ:

Biểu 7- Hệ thống quản lý chất lượng công trình xây dựng

Chính phủ

Bộ Xây Dựng(Cục GĐNN về CLCTXD)

Các bộ (Cục, Vụ quản lý xây dựng)

UBND các tỉnh, th nh ành dphố (Sở xây dựng chuyên ng nh)ành d

Phối hợp xuyên suốt để quản

lý từ TW đến địa phương của

hệ thống quản lý chất lượngPhổ biến văn bản quy phạm pháp luật v tiành d ếp thu ý kiến thực tế

Kiểm tra công tác quản lý

nh nành d ước của cơ sởKiểm tra công tác QLCL các công trình thuộc dự án A, B, CNắm tình hình chất lượng công trình xây dựng ở địa pơng

Chất lượng công trình xây dựng

Xây dựng văn bản QPPL

Thoả thuận về các nội dung quản lý kỹ thuật chuyên

ng nh trong các dành d ự ánTheo dõi chất lượng công trình, các công trình nhóm ANắm tình hình chất lượng công trình xây dựng của các

bộ ng nh ành dXây dựng văn bản QPKT

Nội dung hoạt động quản lý nhà nước lĩnh vực này bao gồm 3 phần chủyếu:

- Thiết lập và tham gia thiết lập hệ thống văn bản quy phạm pháp luật

- Tổ chức phổ biến, hướng dẫn cho các chủ thể thực hiện theo các văn bảnquy phạm phạm pháp luật

- Tổ chức kiêm tra, giám sát các chủ thể thực hiện công tác quản lý chấtlượng công trình xây dựng theo pháp luật

+ Quản lý vi mô:

Công tác quản lý chất lượng dự án được chia làm 4 bước

* Quản lý chất lượng khảo sát và thiết kế

Đơn vị tư vấn được nhận thầu có trách nhiệm quản lý chất lượng khảo sátthiết kế Thẩm định của cơ quan có chức năng quản lý nhà nước về xây dựng

là sự thoả mãn các yêu cầu về tuân thủ trình tự pháp lý chấp hành các quyđịnh kỹ thuật và thoả mãn các yêu cầu vì lợi ích cộng đồng Sau đó, Chủ đầu

tư tổ chức nghiệm thu sản phẩm khảo sát thiết kế và tiến hành triển khai thựchiện dự án

Biểu 8- Quy trình quản lý chất lượng sản phẩm khảo sát thiết kế

Hợp đồng kinh tế(Bước 1)Nghiệm thu

Trình thẩm định thiết kế

(Bước 2)

Cơ quan quản lý

nh nành d ước

* Quản lý chất lượng trong giai đoạn thi công xây lắp.

Các chủ thể liên quan ở đây gồm: nhà thầu, đơn vị thiết kế, tư vấn giám sát,vai trò của cơ quan có chức năng quản lý nhà nước về chất lượng xây dựng

- Chủ đầu tư: là chủ thể duy nhất có trách nhiệm tổ chức công tác quản lýchất lượng công trình xây dựng và chịu trách nhiệm về chất lượng của toàn dự

án Vì vậy họ phải có tổ chức tư vấn chuyên môn hoá, chuyên nghiệp hoá đểgiám sát quản lý tiến độ, khối lượng và chất lượng xây lắp

- Tư vấn giám sát: Là đại diện có quyền lực của chủ đầu tư, để quyết địnhcác vấn đề kỹ thuật Họ có trách nhiệm yêu cầu nhà thầu thực hiện đúng thiết

kế, đồng họ có nghĩa vụ phát hiện giúp chủ đầu tư những thiếu sót (nếu có)của thiết kế Vai trò của tư vấn đặc biệt quan trọng giúp các chủ đầu tư đánhđược chất lượng và chấp thuận nghiệm thu sản phẩm xây lắp của nhà thầu

- Nhà thầu: Thực hiện tự xây dựng kế hoạch chất lượng, trong đó có tổchức tư vấn của nhà thầu để tự giám sát thi công Họ phải kiểm tra chấtlượng vật liệu, chất lượng sảm phẩm Chỉ khi nào nhà thầu khẳng định chấtlượng thì mới được yêu cầ nghiệm thu Như vậy, nhà thầu là người chịu tráchnhiệm chính và trước tiên về chất lượng công việc mình hoàn thành

- Đơn vị thiết kế: Có trách nhiệm giải thích cho các nhà thầu các chi tiếtkhông được mô tả hết Họ phải có trách nhiệm xác nhận sự đúng đắn giữathiết kế của họ và trong thực tiễn Tuy yêu cầu giám sát tác giả của họ khôngthường xuyên, nhưng bắt buộc phải có, khi chủ đầu tư tổ chức nghiện thu giaiđoạn, nghiệm thu hoàn thành công trình đưa vào sử dụng, hoặc có yêu cầu độtxuất của chủ đầu tư Công tác quản lý chất lượng giai đoạn xây lắp thể hiệnthông qua công tác nghiệm thu mà ở đây có 3 bước chủ yếu:

Bước 1: Nghiệm thu công việc

Bước 2: Nghiệm thu giai đoạn

Bước 3: Nghiệm thu hoàn thành đưa vào sử dụng

Biểu 9- Quy định các bước nghiệm thu trong giai đoạn thi công

Bước1

Cam kết chất lượng Kiểm tra nghiệm thu

Yêu cầu được nghiệm thu

Bước2

Cam kết chất lượng

Yêu cầu được Kiểm tra xác nhận kiểm tra nghiệm thunghiệm thu sự phù hợp

Nghiệm thu công việc

Nh thành d ầu xây lắp Tư vấn của chủ đầu

Tư vấn của chủ đầu tư

Bước 3

Cam kết chất lượng Kiểm tra Kiểm tra Kiểm tra phù

Hồ sơ hoàn công phù hợp nghiệm phù hợp hợp các yêuYêu cầu nghiệm thu vụ thiết kế đơn đặt hàng cầu nghiệm Cam kết bảo hành thu

- Cơ quan chức năng quản lý nhà nước về chất lượng công trình được phâncấp, có nghĩa vụ hướng dẫn chủ dầu tư thực hiện đúng quy định và có tráchnhiệm kiểm tra đột xuất và định ký việc thực hiện các quy định về quản lýchất lượng xây dựng của chủ đầu tư và các chủ thể khác

Biên bản nghiệm thu hoàn thành công trình là căn cứ cho phép chủ đầu tưđưa công trình vào sử dụng thực hiện việc quyết toán và đăng ký sở hữu

* Quản lý chất lượng trong giai đoạn bảo hành

Nếu một dự án có nhiều công trình và mỗi công trình được vận hành độclập, thì thời gian tính bảo hành được kể từ khi nghiệm thu bàn giao

* Quản lý chất lượng công trình sau khi đưa vào sử dụng

Trong giai đoạn này, chủ quản sử dụngvà chủ sở hữu công trình có nghĩa

vụ và trách nhiệm bảo vệ cho công trình không đựợc xuống cấp nhanh, đáp

Nghiệm thu ho n th nh ành d ành d đưa

v o sành d ử dụng

Nh thành d ầu

xây lắp Tư vấn thiết kế

Quản lý sử dụng

Tư vấn của chủ đầu tư

ứng nhu cầu sử dụng trong suốt tuổi thọ yêu cầu Các vấn đề kỹ thuật bảo trì,nâng cấp là những nội dung hiện đang thu hút các cơ quan khoa học, các nhàchuyên môn nghiên cứu

4.4.2 Về quản lý thời gian.

Quản lý thời gian về nguyên tắc được tiến hành trong 3 giai đoạn: chuẩn bịđầu tư, thực hiện đầu và kết thúc đầu tư Tuy nhiên, trên thực tế việc quản lýtiến độ trong giai đoạn thi công xây dựng công trình là quan trọng hơn cả.Giai đoạn này tập trung lớn nhất vốn đầu tư của dự án Quản lý thi công phụthuộc chủ yếu vào các nhà thầu xây dựng, cơ quan tư vấn giám sát và chủ đầu

tư Song để quản lý tốt tiến độ cần phải giám sát cả hai giai đoạn thiết kế tiến

độ và thực thi tiến độ

- Thiết kế tiến độ.

Việc thiết kế tiến độ do nhà thầu tự thực hiện, hoặc có thể thuê tư vấn thiết

kế, dựa trên năng lực thực sự của nhà thầu và các đặc điểm về công trình

mà nhà thầu đưa ra để đấu thầu

Chủ đầu tư thuê tư vấn phân tích, đánh giá hồ sơ dự thầu, có quan tâm đếntính khả thi của tiến độ để có thể góp ý với nhà thầu nếu nhà thầu trúng thầu.Khi tiến độ đã được nhà thầu và chủ đầu tư ký trong hợp đồng thì tiến độ đó

sẽ mang tính pháp luật, sẽ được ràng buộc bởi các diều kiện thưởng, phạt choviệc hoàn thành tiến độ

- Thực thi tiến độ:

Việc thi công ở công trường sẽ được tiến hành theo tiến độ Tuy nhiên thờigian hoàn thành các công việc sẽ xoay quanh thời gian dự kiến, nghĩa là cóthể chậm, có thể bằng hoặc nhanh hơn thời gian kế hoạch, điều đó bắt buộcngười quản lý điều hành luôn phải điều chỉnh lại tiến độ, sao cho thời gianhoàn thành công trình không bị kéo dài Điều này phụ thuộc nhiều vàophương pháp tổ chức, trình độ và kinh nghiệm quản lý của người điều hành Hiện nay, trong quá trình quản lý đòi hỏi phải có sự tham gia của đơn vị tưvấn giám sát, mặt khác nhà thầu phải thành lập “nhóm tiến độ “để tự chịu

trách nhiệm Đơn vị tư vấn giám sát được sự uỷ nhiệm của chủ đầu tư sẽ phảitham gia tích cực vào quá trình quản lý tiến độ, trong suốt quá trình thi côngvới nhiều mức độ như giám sát đôn đốc, góp ý hoặc đề xuất phương án xử lývới phương châm phòng ngừa khống chế, để hoàn thành đúng tiến độ

* Các biện pháp nhằm đảm bảo tiến độ xây dựng

- Các biện pháp kỹ thuật:

+Thay đổi công nghệ xây dựng

+Thay đổi vật liệu xây dựng: từ xây gạch sang lắp các tấm bloc

Thêm phụ gia đông cứng nhanh vào vữa bê tông để rút ngắn thời gian tháo

+Dùng côp pha trượt thay cho cốp pha cố định

+Thay đổi các mối nối ướt sang mối nối khô trong công nghệ lắp ghép

- Các biện pháp về tổ chức:

+Phân chia lại mặt bằng công tác để có thể tăng nhịp độ thi công theophương pháp dây chuyền

+Tổ chức thêm ca làm việc

+Tăng nhân lực để rút ngắn thời gian

+Tăng số lượng cần trục, máy móc, thiết bị xây dựng

- Các biện pháp khác:

+Phát động thi đua để tăng năng suất lao động

+Động viên bằng tiền thưởng cho những công việc quan trọng cần phảihoàn thành

+Giảm số lượng công việc thi công tại hiện trường bằng cách công xưởnghoá các công việc có thể

* Phương pháp tổ chức và quản lý tiến độ

- Phương pháp sơ đồ mạng đường găng CPM

- Phương pháp sơ đồ ngang (Gantt chart)

- Phương pháp sơ đồ mạng công việc (Pert chart)

4.4.3 Quản lý về chi phí

Chi phí cho dự án đầu tư xây dựng cơ bản đang là một trong những vấn đềbức xúc hiện nay nhất là đối với những dự án thuộc nguồn vốn của ngân sáchnhà nước Chính vì vậy sự đòi hỏi cấp thiết đặt ra cho nhà nước nói chung vàcác chủ thể liên quan nói riêng phải có biện pháp quản lý chi phí phù hợptrong nền kinh tế thị trường góp phần tích cực vào việc nâng cao hiệu quả sửdụng các nguồn vốn đầu tư xây dựng và thực hành tiết kiệm, chống lãng phí,thoái hoá tiêu cực

Quản lý chi phí hay chính là quản lý giá xây dựng lắp đặt.Theo các giaiđoạn của quá trình đầu tư và xây dựng, giá xây dựng công trình được biểu thịbằng tổng mức đầu tư ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư, tổng dự toán công trình,hạng mục công trình, giá thanh toán công trình và các loại công tác xây lắpriêng biệt ở giai đoạn thực hiện đầu tư và giá quyết toán công trình ở giaiđoạn kết thúc xây dựng

- Tổng mức đầu tư là tổng vốn đầu tư dự kiến để chi trả cho toàn bộ quátrình đầu tư nhằm đạt được yêu cầu của dự án bao gồm:

+Chi phí cho việc chuẩn bị đầu tư

+Chi phí chuẩn bị thực hiện đầu tư

+Chi phí thực hiện đầu tư và xây dựng

+Chi phí đưa vào sử dụng

-Tổng dự toán công trình là tổng chi phí cần thiết cho việc đầu tư côngtrình được tính toán cụ thể ở giai đoạn thiết kế kỹ thuật hoặc thiết kế kỹ thuậtthi công, bao gồm

+Các chi phí xây lắp

+Chi phí thiết bị