Smart- swaps Hệ trợ giúp quyết định sử dụng phương pháp even Swaps

Trang 1

SMART-SWAPS: HỆ TRỢ GIÚP QUYẾT ĐỊNH SỬ DỤNG

PHƯƠNG PHÁP EVEN SWAPS

Giáo viên hướng dẫn:

• PGS TS Trần Đình Khang

Trang 2

Bài toán

• MCDA (Multicriteria Decision Analysis) là bài toán ra

quyết định khi mà có nhiều thuộc tính liên quan và có

nhiều phương án để lựa chọn

• Có nhiều phương pháp để giải bài toán MCDA

• Mục đích của bài này là để giải quyết bài toán MCDA dựa theo phương pháp đổi ngang ( even swap ) sử dụng công

cụ Smart-Swaps

• Một nhà khoa học mở một văn phòng tư vấn kỹ thuật Giờ đây hợp đồng thuê văn phòng đã sắp hết hạn và anh ta đang phải cân nhắc xem nên gia hạn hợp đồng hay là tìm văn phòng mới?

Trang 3

Phương pháp đổi ngang (even swap)

• Là một quá trình trợ giúp quyết định theo phương pháp loại trừ dựa vào việc hoán đổi các giá trị

• Người ra quyết định ( DM – Decision Maker ) thay đổi giá trị của một thuộc tính, và cân bằng nó với việc thay đổi giá trị 1 thuộc tính khác

• Điều này sẽ tạo ra 1 phương án mới có thể thay thế cho phương án trước đó, cho dù nó không phải là 1 phương

án “thật”

Trang 4

Mục đích của đổi ngang

• Để loại bỏ các thuộc tính vô nghĩa (irrevelant) và các

phương án bị vượt trội (dominated).

• 1 thuộc tính là vô nghĩa khi tất cả các phương án đều có cùng 1 giá trị trên thuộc tính này Khi đó thuộc tính này là vô nghĩa và có thể bị loại bỏ.

• Phương án x vượt trội phương án y khi mọi thuộc tính của x đều tốt hơn hoặc bằng mọi thuộc tính của y và ít nhất 1 thuộc tính của

x tốt hơn y

• Phương án x vượt trội rõ ràng phương án y khi y hơi tốt hơn x ở một hoặc vài thuộc tính nhưng x lại tốt hơn hẳn y ở vài thuộc tính

khác.

Trang 5

Công cụ Smart-Swaps

• Smart-Swaps là hệ trợ giúp quyết định sử dụng phương pháp đổi ngang

• Smart-Swaps làm việc theo quy trình PrOACT (Problem,

Objectives, Alternatives, Consequences và Trade-offs),

trong đó các bước Problem, Objective, Alternatives được thực hiện cùng 1 chỗ, các bước Consequences và Trade-offs được thực hiện riêng rẽ

Trang 7

Problem, Objectives, Alternatives

Trang 8

Consequences

Trang 9

Trade-offs

Trang 10

Thực hiện đổi ngang

• Từ bảng giá trị, DM (người ra quyết định) sẽ chọn 3 ô để thực hiện việc hoán đổi Trong đó:

• (i) Ô đầu tiên là giá trị của thuộc tính mà DM muốn thay đổi.

• (ii) Ô thứ 2 là giá trị của (i) sau khi thay đổi.

• (iii) Ô thứ 3 là giá trị của một thuộc tính khác cần phải thay đổi để

bù trừ.

Trang 11

Thực hiện đổi ngang

Trang 13

Phát hiện các phương án bị vượt trội rõ

ràng

• Giá trị tổng thể của phương án x được tính theo:

• n : số lượng các thuộc tính

• x i : giá trị của thuộc tính i thuộc phương án x

• v i (x i ) : giá trị của thuộc tính i theo thang [0,1]

• w i : trọng số thể hiện độ quan trọng của thuộc tính i.

• Do w i và v i (x i ) không phải là giá trị xác định nên v(x)

cũng là một miền giá trị chứ không phải giá trị xác định

Trang 14

Phát hiện các phương án bị vượt trội rõ ràng

• Phương án x vượt trội rõ ràng phương án y khi:

• tức là giá trị của x luôn không khỏ hơn giá trị của y với

mọi trường hợp của wi và vi(xi)

• Khi đó y có thể được loại trừ mà không cần thực hiện 1 lần hoán đổi

min

w wi[ vi( xi )- vi( yi )]

i=1 n

Trang 15

Gợi ý cho hoán đổi tiếp theo

• Trong đa số trường hợp sẽ có rất nhiều hoán đổi có thể thực hiện

• Việc quyết định xem thực hiện hoán đổi nào tiếp theo là rất khó khăn

• Trong Smart-Swaps, các hoán đổi tiếp theo có thể được gợi ý bằng phương pháp:

• Phần mềm sẽ tìm tất cả các hoán đổi khiến cho một thuộc tính nào

đó trở nên vô nghĩa hoặc gần vô nghĩa.

• Danh sách tìm được sẽ được sắp xếp dựa vào chỉ số khả dụng.

• Đối với những hoán đổi bao gồm các thuộc tính và phương án

giống nhau, loại bỏ tất cả trừ hoán đổi đầu tiên.

• Giữ lại 6 hoán đổi đầu tiên, loại bỏ tất cả các kết quả còn lại.

Trang 16

Chỉ số khả dụng

• Giả sử: y chỉ tốt hơn x ở thuộc tính i

• Chỉ số khả dụng của một hoán đổi khi biến đổi x i y i được bù trừ bởi thuộc tính j, để x vượt trội y

• cho biết y gần bị vượt trội bao nhiêu sau lần hoán đổi này ( d càng lớn thì y càng có khả năng bị vượt trội -> d càng lớn thì hoán đổi càng tốt).

• Dựa vào chỉ số d để gợi ý các hoán đổi tiếp theo có thể thực

hiện.

Trang 17

Sử dụng Smart-Swaps để hỗ trợ giải bài toán tìm văn phòng

Trang 18

Trang 19

Trang 20

Trang 21

Trang 22

Trang 23

Trang 24

Trang 25

Trang 26

Kết luận

• Even swap là một phương pháp khá đơn giản và hiệu quả khi có sự trợ giúp của máy tính trong quy trình PrOACT

và hoán đổi giá trị

• Công cụ Smart-Swap có thể giúp người ra quyết định tập trung vào vấn đề cần giải quyết mà không phải bận tâm

về mặt kỹ thuật

• Dùng thử tại: http://www.smart-swaps.hut.fi

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	1,46 MB