KHÍA CẠNH ĐỊA CHẤT CỦA SỨC KHỎE MÔI TRƯỜNG

KHÍA CẠNH ĐỊA CHẤT CỦA SỨC KHỎE MÔI TRƯỜNG

Trường đại học khoa học tự nhiên

Khoa môi trường

Báo cáo:

ĐỊA CHẤT MÔI TRƯỜNG

****************

KHÍA CẠNH ĐỊA CHẤT CỦA SỨC KHỎE MÔI TRƯỜNG

Thực hiện: Nhóm 2 GVHD: Thầy Hà Quang Hải

Thực hiện: Nhóm 2 GVHD: Thầy Hà Quang Hải

1. GiỚI

THIỆU

5 SỰ PHÓNG XẠ

2 CÁC YẾU TỐ SỨC KHỎE MÔI

HỌC

NỘI DUNG TRÌNH BÀY

3 CÁC YẾU TỐ VI LƯỢNG VÀ SỨC KHỎE

1 GIỚI THIỆU SỨC KHỎE MÔI TRƯỜNG

1.1 Định nghĩa

Sức khỏe môi trường là một lĩnh vực quan trọng bởi vì chúng ta hiểu rõ được mối liên quan mật thiết giữa môi trường của chúng ta và nguyên nhân của các loại bệnh sẽ giúp chúng ta đưa ra các kế hoạch để cải thiện sức khỏe của chúng ta theo hướng tốt hơn.

Nhu cầu của cơ thể đối với các chất.

Sức khỏe chúng ta đang ngày càng chịu nhiều yếu tố từ môi

trường

1.2 Các khía cạnh nghiên cứu của sức khỏe

môi trường

 Xác định các loại bệnh từ môi trường và sự tác động của môi trường đến sức khỏe.

 Hiểu một số các vấn đề địa chất liên quan đến sức khỏe môi trường.

 Làm quen với các khái niệm liều ảnh hưởng và liều ức chế những chất vết và chất độc môi trường.

 Các tác động của các nguyên tố phóng xạ đến sức khỏe con người và các biện pháp phòng tránh

 Thảo luận về khí radon trong nhà, trường học và trong các công trình xây dựng

 Vấn đề khí radon trong nhà, trường học và trong các công trình xây dựng

 Hiểu biết các bước trong quá trình lây nhiễm của các nguyên tố và đề ra các biện pháp quản lý cũng như phòng tránh

2 CÁC YẾU TỐ SỨC KHỎE MÔI TRƯỜNG

 Con người đã biết về mối liên quan phức tạp giữa các thành phần môi trường như: sinh quyển, khí quyển, thạch quyển và thủy quyển

 Tuy nhiên chúng ta chỉ tìm hiểu và thu nhận những kiến thức cơ bản trong phạm vi các vấn đề môi trường ảnh hưởng đến sức khỏe chúng ta

 Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ người mắc bệnh như là:

 Yếu tố Văn Hóa.

Yếu tố Khí Hậu

2.1 Yếu tố Văn Hóa (cultural factor).

 Tỷ lệ người mắc bệnh có liên quan phong tục của các địa phương và mức độ công nghiệp hóa

 Có sự khác nhau về các căn bệnh mắc phải giữa người sống ở thành thị và nông thôn

 Ví dụ: Tỷ lệ ung thư dạ dày cao ở Nhật Bản là họ ăn gạo ở dạng bột có lẫn một số chất gây ung thư.

2.2 Nhân Tố Khí Hậu (ClimaticFactor)

Một số nhân tố khí hậu như nhiệt độ, độ ẩm và lượng mưa thì thỉnh thoảng cũng là nguyên nhân của một số căn bệnh Hai căn bệnh nổi trội có liên quan đến vấn đề này là bệnh sán

máng(schistosomiasis) và sốt rét(malaria), bênh tả(cholera) được tìm thấy ở vùng nhiệt đới.

Dịch tả

Các khu vực mắc dịch tả

Sự phâ

n b

ố

các ng

u tr ình

sin

h đ

ịa hóa

Sự tập tr ung và

phâ

n tá

n c

ủa các

ngu yên tố do cá

c

chu tr ình tự nh iên

và nhâ

n tạ o

2.3 Một Vài Nhân Tố Địa Chất Của Sức Khỏe Môi Trường

Sự phong phú của những nguyên tố trong tự nhiên

 Sự phân bố các nguyên tố trong tự nhiên

 Sự phân bố trung bình của các nguyên tố trong cơ thể con người

Số proton Nguyên tố % Trọng lượng

Sự tập trung và phân bố các vật chất hóa học

Chúng chịu sự chi phối của các chu trình sau:

 Chu Trình Sinh Địa Hóa (Biological process)

 Sự Phong Hóa Đá (Weathering)

 Sự tích lũy(accumulation)

 Sự Bồi Tụ (Leaching)

 Sự lắng đọng(deposition)

Chu Trình Sinh Địa Hóa (Biological process)

 Chu trình sinh địa hóa là sự di

chuyển các nguyên tố và hợp chất

trong thạch quyển, thủy quyển,

khí quyển, sinh quyển qua các

dạng tồn tại khác nhau.

 Thêm vào đó các hoạt động tự

nhiên như núi lủa cũng đóng góp

một lượng vật chất hóa học vào

môi trường tham gia vào chu trình

này.

Sự Phong Hóa Đá (Weathering)

Là sự phá vỡ hóa học và vật lý của vật liệu đá và là quá trình chủ yếu trong sự hình thành đất Nguồn gốc vật liệu của đất là đá gốc hoặc là các mảnh vỡ nhỏ từ đá được vận chuyển bởi các quá trình lắng đọng bởi sự chảy của nước, gió, và băng.

 Sự Bồi Tụ (Leaching)

Bao gồm các quá trình rửa trôi, lắng đọng và tích lũy đã làm thay đổi sự tập trung của các nguyên tố sau khi được giải phóng Trong quá trình rửa trôi thì một số nguyên tố có thể di chuyển vào nước ngầm, nếu chúng có nồng độ lớn thì dễ gây nguy hại đến sức khỏe con người và sinh vật.

 Sự tích lũy(accumulation):

Sự tích lũy trong đất là sự tăng lên của các vật liệu trong đất

Ví dụ: Sự tích lũy Canxicacbornat được tìm thấy ở tầng B của một số loại đất do sự rửa trôi từ tầng A.

 Sự lắng đọng(deposition):

Sự lắng đọng của các vật liệu trên trái đất đã dẫn đến 2 vấn đề quan trọng trong môi trường: Đầu tiên là kim loại nặng là nguyên nhân của cấu trúc sinh học khi chúng được lắng đọng lại trong sông hồ và đại dương Hai là sự thiếu hụt của một số nguyên tố vết cần thiết cho sự sống xuất hiện ở một số vùng bởi vì các nguyên tố không có nguồn gốc từ sự lắng đọng các trầm tích.

3 Các Yếu Tố Vi Lượng & Sức Khỏe

 Chúng rất cần thiết cho sự sống, con người thiếu chúng rất dễ bị mắc bệnh do không đủ nội tiết tố hoặc sức

đề kháng kém Tuy nhiên với nồng độ cao chúng có thể gây độc Độc tính của chúng tùy thuộc vào liều lượng và thời gian chịu tác đông

 Một số nguyên tố vi lượng như:

3.1 Sự phụ thuộc vào liều lượng và ảnh hưởng của liều

lượng

Đường cong liều phản ứng tổng quát Đường cong liều lượng phản ứng với chất độc

3.2 Cách Sử Dụng Các Nguyên Tố Vi Lượng Ở Con Người

Các hoạt động sống của con người đã thải ra ngoài một lượng lớn chất vết mà không kiểm soát được Chúng là những nhân tố tìm tàng gây nên các căn bệnh như ung thư,…

 Ví dụ: Một vùng của nước Nhật, nơi có khai thác mỏ kẽm, catmi, chì, thì những người dân sống

xung quanh khu vực đó đã gặp phải các vấn đề về xương

4 NHỮNG CHỨNG BỆNH TIỀM ẨN VÀ

MÔI TRƯỜNG ĐỊA CHẤT

Thể chất được xem là một trạng

thái của cơ thể sinh vật được điều chỉnh

bởi môi trường nội chất và ngoại chất

của nó

 Quan sát qua nhiều năm cho thấy tại

nhiều khu vực và địa phương mức độ

bệnh tật, chứng bệnh có khác nhau như:

Bệnh Tim(heart diseade )

Ung Thư (cancer)

Sự k hác nh

tim

thư ờng th

ấy liê

n q

uan

nhiều đến th ành

ph

ần

hóa họ

c c

ủa nướ

c u

ống

,

đặc biệt là độ cứ

ng

của

nướ

c u ống

.

Nhữ

ng ngư

ời s

ử d ụng

nướ

c m

ềm th

ì có tỷ

lệ

mắc bện

h tim ca

ớc

cứ ng

Ngo

ài r

a tỷ

lệ cao củ

a

ion sun fat tr ong nư

ớc

uốn

g c ũng liê

n q uan đế

n

sự gia tă

ng của bện

h tim

4.1 Bệnh Tim (heart diseade)

4.2 Ung Thư (cancer)

 Là một trong những căn bệnh nguy hiểm nhất hiện nay

 Căn bệnh này liên quan đến sự có mặt nồng độ cao cao của một số chất vết như: các kim loại nặng, chất phóng xạ…

 Việc tìm hiểu mối liên quan giữa bệnh tim và ung thư với môi trường địa chất giúp ta có thể dự đoán được các vùng đất có nguy cơ nhiễm bệnh cao va biện pháp phòng tránh

Sự thiếu hụt Iốt: Nó được chú ý tại những khu vực bị thiếu Iốt và hậu quả để lại lớn cũng

như tỉ lệ cao của chứng ung thư vú Cuộc tranh luận cũng chú ý tới những khu vực có đầy đủ Iốt và

tỉ lệ thấp của bệnh ung thư vú Như vậy mối lien quan giữa iốt với ung thư vú là thực tế

 Nước uống chứa khoáng chất:

 Một nghiên cứu về sự cố ung thư (đặc biệt là ung thư dạ dày) tại phía đông Devon nước Anh

cho rằng bệnh ung thư trong khu vực này có liên quan tới tác động của nước bắt nguồn từ một loại đá đặc biệt Nơi nước uống bắt nguồn từ đá Devon cổ (345-400 triệu năm tuổi)

 Vấn đề chất hữu cơ và nguyên tố vết:

 Hai nghiên cứu ở Wales và Anh quốc đã chứng minh mối liên hệ giữa ung thư dạ dày và đặc

tính của đất Nghiên cứu đã đưa ra kết luận rằng những khu vực có tỉ lệ ung thư cao thì trong đất có lượng khá cao chất hữu cơ Khối lượng chất hữu cơ được tính bằng % khối lượng mất

đi trong đất khô sau khi nung nóng

Khí hậu, đất đai, thực vật và nông nghiệp

Bắc Iran gần biển Carpi, tỉ lệ tử vong vì ung thư có sự đột biến, thời điểm xảy ra dài ngắn rất khác nhau Nghiên cứu trong vùng này cho biết một sự liên hệ tổng hợp giữa ung thư và các tác nhân môi trường tự nhiên: khí hậu, đất đai, thực vật và hoạt động sản xuất nông nghiệp…Mối liên quan lớn nhất giữa tỉ lệ bệnh nhân ung thư và một tác nhân môi trường là loại đất Tỉ lệ cao nhất của chứng bệnh là kết hợp với đất mặn ở phía đông khô hạn của khu vực Tỉ lệ thấp nhất là vùng khu vực phía đông Lượng mưa rơi nhiều ở phía đông làm thay đổi 1 trong 4 nhân tố, đất trở nên mềm và được lọc qua lớp muối

5.1 Khí Radon

 Radon một khí phóng xạ tự nhiên không màu không mùi không vị, phân rã từ U- 232 tạo ra U-226, được

phát hiện vào năm 1900

 Tuy nồng độ của chúng trong tự nhiên không cao, nhưng vì radon là chất khí nên cơ thể hít trực tiếp qua phổi có nguy cơ bị bệnh rất cao Và nó còn tăng cao hơn đối với những người hút thuốc

5.2 Xâm nhập của radon vào cơ thể

Trong nhiều năm gần đây 140000 người chết vì ung thư

phổi Hút thuốc là nguyên tố quan trọng của ung thư

phổi, EPA ước tính 7000 đến 30000 người chết liên

quan đến khí radon Và một ước tính khác tai nạn do

điều này gấp 10 lần các hiểm họa ô nhiễm khác

5.3 Các nguồn xâm nhập phóng xạ chủ yếu

5.4 Cách Khí Radon Đi Vào Nhà

 Khí di chuyển lên từ đất và đá đi vào nền và các phần khác của ngôi nhà

 Nước trong mặt đất thấm vào bên trong

 Các vật liệu xây dựng, chẳng hạn như ngôi nhà được làm từ các chất liệu có nguồn gốc chứa khí radon

5.5 Ngăn chặn và giảm khí Radon vào Nhà

 Xác định hướng đi vào của khí radon và bịt lại

 Thông gió cho nhà có thể được cải thiện bằng cách giữ nhiều cửa sổ mở hoặc sử dụng quạt

 Những phương pháp xậy dựng phải lắp đặt hệ thống thông hơi

Không quan tâm là ai đúng, nó thì quan trọng cho những người mà nhận được thông tin

về vấn đề tìm tàng này Mọi người gặp khó khăn trong việc nói về tình trạng khí radon trong nhà của họ, và trong nhiều trường hợp họ dường như chỉ chú ý nhiều hơn đến tài sản hơn là sức khoẻ của họ Khi mà mọi người nhìn thấy được toàn cảnh bức tranh và biết rằng vấn đề có thể được cải thiện, nỗi sợ hãi có thể được giảm bớt

6 Các Bước Đánh Giá Rủi Ro Độc Chất Học

 Nhận dạng tai biến(Hazard identification): Bước này xác định xem liệu theo những chất liệu đặc biệt đó có phải là nguyên nhân của vấn đề sức khỏe môi trường hay không Có thể nó chứa đựng những chất gây ô nhiễm mà con người thải bỏ

 Đánh giá liều phản ứng(dose-response assessment): Mục đích của bước này là nhận ra mối liên hệ giữa liều lượng của chất độc và những ảnh hưởng bất lợi của nó đến sức khỏe môi trường Có một vấn

đề là liều phản ứng ở mức thấp nhất thường được ngoại suy từ những hiểu biết về liều phản ứng cao nhất Cũng có những cuộc thảo luận liên quan đến ngưỡng hiện diện và vắng mặt Cuối cùng, việc đánh giá liều phản ứng thường dựa vào việc phân tích thống kê các dữ liệu thu được từ những quan sát và

đo lường

 Đánh giá tình trạng(exposure assessment): Vấn đề của việc đánh giá tình trạng là ước lượng thời gian, tần số xuất hiện và cường độ của chất độc.

 Mô tả sự rủi ro(risk characterization): ) Là chúng ta thực hiện hai mục tiêu sau:

 Mục tiêu 1: tiên đoán được ảnh hưởng của chất độc tới môi trường

 Mục tiêu 2: xem xét ngược lại các quá trình xảy ra để rút ra bài học cảnh cáo

Đánh giá sự rủi ro theo trạng thái của chất độc trong môi trường cho phép chúng ta phát triển các kế hoạch hành động nhằm giảm thiểu đến mức thấp nhất các rủi ro Chúng ta nên kết hợp đánh giá sự rủi ro với luật pháp, xã hội, chính tri, kinh tế, và kỹ thuật để đưa ra các kế hoạch hành động Cả

kế hoạch đánh giá sự rủi ro và quản lý sự rủi ro đỏi hỏi phải có một nền tảng vững chắc trong việc đánh giá các thông tin hiện có

Kết Luận

 Tốc độ gia tăng tử vong và các loại bệnh từ một số vùng có thể là do các nguyên nhân môi trường Nó chịu sự chi phối bởi yếu tố khí hậu và văn hóa, trong hoạt động sống của con người đã thải ra ngoài môi trường nhiều hợp chất gây nguy hại và với những hoạt động của họ thì việc dễ mắc các chứng bệnh từ môi trường sống Vì vậy, việc nghiên và đánh giá những tác động của môi trường đến sức khỏe con người là một điều quan trọng

 Điều này đã được nhiều nhà khoa học quan tâm và nghiên cứu và đưa ra nhiếu chương trình đánh giá Trong đó đánh giá rủi ro của việc giải quyết những nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe môi trường gồm 4 bước: Phát hiện, đánh giá câu trả lời các mối liên hệ, đánh giá hiện trạng, nhận dạng rủi ro Đánh giá rủi ro là bước đầu tiên cần thiết của việc quản lí rủi ro Việc phát triển các kế hoạch hành động để giảm bớt các vấn đề sức khỏe bắt nguồn từ các chất độc trong môi trường

Cảm ơn thầy và các bạn