Công tác giám sát chất lượng thi công xây dựng nói chung và lắp đặt các loại thiết bị công nghệ nói riêng là một hoạt động bắt buộc theo Luật Xây dựng thuộc nội dung quản lý chất lượng thi công xây dựng. Người cán bộ giám sát có thể làm nhiệm vụ trong đơn vị thi công (Tự giám sát) hoặc trong đơn vị tổng thầu hoặc là đơn vị chủ đầu tư. Nội dung nhiệm vụ của công tác giám sát nói chung đã được quy định trong Nghị định của Chính phủ số 2092004NĐCP ngày 16122004 về Quản lý chất lượng công trình xây dựng. Do đặc điểm của thiết bị trong dây chuyền sản xuất, công tác giám sát lắp đặt thiết bị công nghệ có vị trí trực tiếp liên quan đến chất lượng công trình. Để các dây chuyền công nghệ hoặc toàn bộ nhà máy công trình đi vào hoạt động đúng các thông số kỹ thuật thiết kế, đòi hỏi công tác giám sát lắp đặt thiết bị công nghệ phải được tiến hành từ lúc tiếp nhận thiết bị và phải được thực hiện liên tục thường xuyên trong suốt quá trình lắp đặt.
Trang 1Chuyên đề 13
Giám sát công tác thi công lắp đặt thiết bị
Công Nghệ trong công trình công nghiệp
Ngời soạn: Lê Việt Hùng Viện Khoa học Công nghệ Xây dựng - Bộ Xây dựng
Mở đầu
Công tác giám sát chất lợng thi công xây dựng nói chung và lắp đặt các loại thiết bị công nghệ nói riêng là một hoạt động bắt buộc theo Luật Xây dựng thuộc nội dung quản lý chất lợng thi công xây dựng Ngời cán bộ giám sát có thể làm nhiệm vụ trong đơn vị thi công (Tự giám sát) hoặc trong đơn vị tổng thầu hoặc là
đơn vị chủ đầu t
Nội dung nhiệm vụ của công tác giám sát nói chung đã đợc quy định trong Nghị định của Chính phủ số 209/2004/NĐ-CP ngày 16/12/2004 về Quản lý chất l-ợng công trình xây dựng
Do đặc điểm của thiết bị trong dây chuyền sản xuất, công tác giám sát lắp
đặt thiết bị công nghệ có vị trí trực tiếp liên quan đến chất lợng công trình Để các dây chuyền công nghệ hoặc toàn bộ nhà máy công trình đi vào hoạt động đúng các
thông số kỹ thuật thiết kế, đòi hỏi công tác giám sát lắp đặt thiết bị công nghệ phải
đợc tiến hành từ lúc tiếp nhận thiết bị và phải đợc thực hiện liên tục thờng xuyên trong suốt quá trình lắp đặt
I Phân loại thiết bị công nghệ
Các thiết bị nằm trong dây chuyền để làm ra sản phẩm theo một công nghệ nhất định đợc gọi là các thiết bị công nghệ Có thể có 3 cách phân loại thiết bị công nghệ nh sau:
1 Phân loại theo lĩnh vực công nghệ
- Thiết bị công nghệ Xi Măng (Lò nung, máy nghiền, bộ lọc bụi…)
- Thiết bị công nghệ Chế tạo cơ khí (Nhà máy chế tạo công cụ, )
- Thiết bị công nghệ Năng lợng điện (Nhà máy thuỷ điện, nhiệt điện chạy than, chạy khí…)
- Thiết bị công nghệ Điện - Điện tử (Nhà máy sản xuất linh kiện điện tử, lắp giáp Tivi, máy vi tính…)
- Thiết bị công nghệ Hoá chất (Nhà máy hoá chất, phân bón…)
- Thiết bị công nghệ Dầu khí (Giàn khoan, nhà máy lọc hoá dầu…)
- Thiết bị công nghệ Chế biến thực phẩm (Bia, đồ hộp…)
- Vv…
2 Phân loại theo cách thức tổ chức lắp đặt vận hành
- Thiết bị công nghệ trong hệ thống điện (Động lực - Điều khiển…)
- Thiết bị công nghệ trong Hệ thống cơ khí động lực (Turbine, máy nghiền…)
- Thiết bị công nghệ trong Hệ thống cấp nhiệt thông gió (Lò hơi, bảo ôn…)
- Thiết bị công nghệ của Hệ thống ống (Dẫn khí, dẫn hoá chất, nớc,cáp lực các loại)
- Vv…
3 Phân loại theo trạng thái làm việc của thiết bị
Trang 2- Các thiết bị tĩnh: Nh các bồn bể, máy biến áp Các thiết bị này đợc bố trí tại các vị trí nhất định và không có sự di chuyển trong quá trình sử dụng
- Các thiết bị động: Nh các máy bơm, máy phát điện, Turbine, máy nghiền, máy sàng Các thiết bị này làm việc trong điều kiện động trong suốt quá trình vận hành
- Các thiết bị làm việc trong các điều kiện nhiệt độ và áp suất cao: Nh Lò hơi, Turbine
- Các thiết bị siêu trờng, siêu trọng: Nh các Bao hơi nhà máy nhiệt điện, các bình ngng, các máy cào, máy đánh đống than
Do tính đa dạng của công nghệ, tính phổ biến của các thiết bị đơn lẻ trong các dây chuyền công nghệ, nên cha có sự thống nhất cao về việc phân loại thiết bị công nghệ Vì vậy việc phân loại Thiết bị công nghệ có sự khác nhau giữa các ngành, các lĩnh vực
Trong quá trình lắp đặt thiết bị công nghệ chúng tôi phân loại thíêt bị công nghệ theo trạng thái làm việc của chúng, và cách thức vận chuyển nó (Nh cách phân loại thứ 3 ở trên).
II Yêu cầu và nội dung giám sát lắp đặt thiết bị công nghệ
1 - Yêu cầu
1.1 Yêu cầu chung
Toàn bộ công tác giám sát lắp đặt các thiết bị công nghệ phải tuân theo những
yêu cầu sau:
1.1.1 Theo đúng quy trình lắp đặt các thiết bị công nghệ, các tiêu chuẩn quy
định của nhà thiết kế, chế tạo
1.1.2 Bảo đảm các thiết bị đợc lắp đặt đúng theo sơ đồ công nghệ tổng thể 1.1.3 Bảo đảm các thiết bị công nghệ đợc lắp đặt đúng vị trí và đảm bảo các
thông số của dây chuyền công nghệ cũng nh các thông số của các nhà thiết kế chế tạo
1.1.4 Các quy trình lắp đặt đợc thực hiện một cách an toàn nhất, tránh gây ra
mất an toàn cho ngời và thiết bị
1.1.5 Bảo đảm công tác lắp đặt đợc thực hiện đúng tiến độ
1.2 Yêu cầu đối với kỹ s giám sát
- Am hiểu hệ thống quản lý chất lợng theo ISO 9001:2000, ISO 9002, ISO
14000 hoặc hệ thống quản lý chất lợng mà tổ chức năng áp dụng
- Nắm vững caực taứi lieọu kyừ thuaọt ủửụùc caỏp, keỏ hoaùch kieồm soaựt chaỏt lửụùng, quy trỡnh laộp ủaởt, sụ ủoà coõng ngheọ và các quy trình khác phục vụ công tác chế tạo
- Laọp quy trình kieồm soaựt chaỏt lửụùng (coứn goùi laứ keỏ hoaùch kieồm tra vaứ thửỷ nghieọm/Inspection and Test Plan/ITP) trong quaự trỡnh laộp ủaởt ủoỏi vụựi moói thieỏt
bũ khaực nhau hoaởc cuứng chuỷng loaùi, caờn cửự treõn caực yeõu caàu chaỏt lửụùng cuỷa quaự trỡnh laộp ủaởt vaứ tieỏn ủoọ thi công lắp đặt
- Căn cứ vào các quy trình đó đa ra đợc tiến độ hợp lý
- Am hieồu caực phửụng phaựp, kyừ naờng caàn thieỏt trong công tác giám sát và lập các quy trình kiểm tra, đo lờng, thử nghiệm (phaõn tớch soỏ lieọu kỹ thuật, laỏy maóu, xaực ủũnh các nhân tố tác động đến kết quả, chỉ ra đợc các biện pháp khaộc phuùc vaứ phoứng ngửứa)
- Vaọn haứnh thaứnh thaùo caực duùng cuù vaứ thieỏt bũ giaựm sát - ủo lửụứng caàn thieỏt phuùc vuù quaự trỡnh laộp ủaởt thieỏt bũ
Trang 3- Xaực ủũnh ủửụùc moỏi quan heọ giửừa chức năng và nhieọm vuù cuỷa cán bộ giám sát, cán bộ thi công vụựi chaỏt lửụùng cuỷa saỷn phaồm và phaỷi ủửụùc ủaứo taùo veà caực lúnh vửùc nhử: Caực heọ thoỏng quaỷn lyự chaỏt lửụùng ủửụùc aựp duùng, caực phửụng phaựp, kyừ naờng caàn thieỏt veà kieồm tra, ủo lửụứngứ thửỷ nghieọm v.v
- Lập các quy trình kiểm tra, đo lờng, thử nghiệm (phaõn tớch soỏ lieọu kỹ thuật, laỏy maóu, xaực ủũnh các nhân tố tác động đến kết quả, chỉ ra đợc các biện pháp khaộc phuùc vaứ phoứng ngửứa)
- Vaọn haứnh thaứnh thaùo caực duùng cuù vaứ thieỏt bũ giaựm sát - ủo lửụứng caàn thieỏt phuùc vuù quaự trỡnh laộp ủaởt thieỏt bũ
- Xaực ủũnh ủửụùc moỏi quan heọ giửừa chức năng và nhieọm vuù cuỷa cán bộ giám sát, cán bộ thi công vụựi chaỏt lửụùng cuỷa saỷn phaồm và phaỷi ủửụùc ủaứo taùo veà caực lúnh vửùc nhử: Caực heọ thoỏng quaỷn lyự chaỏt lửụùng ủửụùc aựp duùng, caực phửụng phaựp, kyừ naờng caàn thieỏt veà kieồm tra, ủo lửụứngứ thửỷ nghieọm v.v
1.3 Yêu cầu đối với dụng cụ, thiết bị dùng cho giám sát
- Caực thieỏt bũ vaứ dụng cụ ủo lửụứng phaỷi ủửụùc kieồm ủũnh veà ủoọ chớnh xaực bởi một cơ quan kiểm định Nhà nớc hoặc đợc Nhà nớc chấp nhận trớc khi
sử dụng
- Thụứi haùn kieồm ủũnh phaỷi coứn hieọu lửùc
- Phaỷi bảo đảm chớnh xaực theo yeõu caàu của thiết kế và phù hợp tiêu chuẩn chế tạo
- Phaỷi luoõn luoõn coự saỹn ủeồ thửùc hieọn coõng vieọc giaựm saựt
1.4 Yêu cầu về tài liệu dùng trong giám sát lắp đặt thiết bị
1.4.1 - Các tài liệu và tiêu chuẩn áp dụng
- ẹửụùc quy ủũnh trong hụùp ủoàng, trong thiết kế
- Caực tieõu chuaồn phaỷi laứ taứi lieọu mụựi nhaỏt, coự ủuỷ cụ sụỷ dửừ lieọu ủeồ xem xeựt đánh giá moùi vaỏn ủeà naỷy sinh trong quaự trỡnh laộp ủaởt
1.4.2 - Bản vẽ kỹ thuật
- Caựn boọ giaựm saựt thi coõng phaỷi ủửụùc cung caỏp caực baỷn veừ thi coõng mụựi nhaỏt, ủaừ ủửụùc pheõ duyeọt
- Baỷn veừ phaỷi ủửụùc caọp nhaọt khi coự sửỷa ủoồi Sửù sửỷa ủoồi phaỷi ủửụùc phê duyeọt
1.4.3 - Các quy trình lắp đặt
- Caựn boọ giaựm saựt thi coõng phaỷi ủửụùc cung caỏp caực quy trỡnh laộp ủaởt thieỏt bũ vaứ caực hửụựng daón coõng vieọc Trong ủoự theồ hieọn roừ trỡnh tửù coõng vieọc, caực yeõu caàu vaứ mửực chaỏt lửụùng caàn ủaùt ủửụùc, tieõu chuaồn aựp duùng vaứ caực bieồu maóu ủớnh keứm.v.v…
- Caực quy trỡnh phaỷi ủửụùc caọp nhaọt caực sửỷa ủoồi (neỏu coự) vaứ chổ cho pheựp aựp duùng vaứo thi coõng sau khi ủửụùc caực beõn thoỏng nhaỏt chaỏp nhaọn
Trang 4- Phaỷi luoõn xem xeựt khớa caùnh an toaứn trong taỏt caỷ caực bửụực thửùc hieọn
1.4.4 - Kế hoạch kiểm tra và thử nghiệm
Caờn cửự treõn caực yeõu caàu veà chaỏt lửụùng cuỷa quaự trỡnh laộp ủaởt, tieỏn ủoọ vaứ keỏ hoaùch kieồm tra vaứ thửỷ nghieọm (ITP) toồng theồ cuỷa dửù aựn, caựn boọ giaựm saựt chaỏt lửụùng thi coõng phaỷi laọp hoặc kiểm tra lại keỏ hoaùch kieồm tra vaứ thửỷ nghieọm cho tửứng thieỏt bũ laộp ủaởt khaực nhau hoaởc cuứng chuỷng loaùi
Vieọc laọp keỏ hoaùch kieồm tra vaứ thửỷ nghieọm trong quaự trỡnh laộp ủaởt thieỏt bũ phaỷi thoỷa maừn caực yeõu caàu sau:
- Phuứ hụùp vụựi trình tự lắp đặt từng thiết bị trong dây chuyền công nghệ và tiến độ thi công cũng nh caực tieõu chuaồn aựp duùng
- Chỉ rõ caực pheựp ủo phải tieỏn haứnh taùi caực ủieồm ủo thớch hụùp ủeồ xaực ủũnh caực ủaởc tớnh cuỷa saỷn phaồm taùi moói ủieồm trong chuoói quaự trỡnh laộp ủaởt thieỏt bũ
- Xaực ủũnh caực phửụng tieọn ủo lửụứng phuứ hụùp vụựi ủoọ chớnh xaực ủoứi hoỷi (bao goàm caỷ caực trang thieỏt bũ vaứ phaàn meàm) taùi moói ủieồm caàn ủo
- Xaực ủũnh caực kyừ naờng caàn thieỏt cuỷa giám sát vieõn
- Xaực ủũnh rõ caực thửỷ nghieọm theo quy trình, quy phạm lắp đặt hoặc ủửụùc khaựch haứng hay caực beõn lieõn quan lửùa choùn vaứ yeõu caàu
- Caực bieồu maóu (baựo caựo, bieõn baỷn, ghi cheựp v.v ) ủửụùc sửỷ duùng phải thoỏng nhaỏt trong cuứng moọt dửù aựn Lửu yự: Các tài liệu này phaỷi tuaõn theo quy ủũnh veà quaỷn lyự chaỏt lửụùng coõng trỡnh do Nhà nớc ban haứnh (coự hieọu lửùc taùi thụứi ủieồm aựp duùng)
- Keỏ hoaùch kieồm tra vaứ thửỷ nghieọm ủửụùc cơ quan coự thaồm quyeàn cuỷa caực beõn (chuỷ ủaàu tử, tử vaỏn vaứ nhaứ thaàu.v.v ) xem xeựt pheõ duyeọt
- Trong quaự trỡnh thửùc hieọn keỏ hoaùch kieồm tra vaứ thửỷ nghieọm, khoõng ủửụùc thửùc hieọn bửụực tieỏp theo khi chửa hoaứn thành moọt hay nhieàu bửụực trửụực ủoự
2 - Nội dung giám sát lắp đặt thiết bị công nghệ
- Coõng taực giaựm saựt thi coõng laộp ủaởt thieỏt bũ bao goàm caực hoaùt ủoọng xem xeựt, kieồm tra, đánh giá, xaực nhaọn vaứ nghieọm thu ủoỏi vụựi quaự trỡnh laộp ủaởt thieỏt bũ Caực hoùat ủoọng naứy phaỷi ủửụùc tieỏn haứnh thửụứng xuyeõn, lieõn tuùc, coự heọ thoỏng ủeồ kieồm soaựt caực hoaùt ủoọng cuỷa cả quaự trỡnh laộp ủaởt, nhaốm ngaờn ngửứa caực sai phaùm kyừ thuaọt, nhằm nâng cao chất lợng lắp đặt
- Noọi dung cuỷa coõng taực giaựm saựt thi coõng laộp ủaởt thieỏt bũ bao goàm nhửừng coõng vieọc chớnh sau:
2.1 - Chuẩn bị ngân hàng tiêu chuẩn kỹ thuật
2.1.1- Mục đích
Trang 5Làm cơ sở đánh giá chất lợng, kiểm tra và nghiệm thu của quá trình lắp đặt 2.1.2 - Nội dung
- Tập hợp các tiêu chuẩn của Việt Nam và quốc tế nh TCVN, ASTM, ASME, AWS, BS, DIN, JIS
- Căn cứ vào yêu cầu của thiết kế và chế tạo đã chỉ dẫn, nghiên cứu đa ra các nội dung tiêu chuẩn đợc áp dụng
- Xem xét các tiêu chuẩn bắt buộc và tiêu chuẩn vận dụng để áp dụng vào quá trình lắp đặt các thiết bị công nghệ mà không làm thay đổi việc nâng cao chất lợng lắp đặt
- Các Tiêu chuẩn đa vào áp dụng luôn đợc cập nhật
2.2 - Nghiên cứu tài liệu kỹ thuật
2.2.1 Nghieõn cửựu kyừ caực taứi lieọu kyừ thuaọt nhử: Quy trỡnh laộp ủaởt thieỏt bũ, bản vẽ thiết kế, baỷn veừ laộp ủaởt thieỏt bũ vaứ caực hửụựng daón coõng vieọc.v.v ủeồ xaực ủũnh ủửụùc phaùm vi coõng vieọc, trỡnh tửù coõng vieọc, caực quy trỡnh coõng ngheọ lieõn quan, mửực chaỏt lửụùng caàn ủaùt ủửụùc
2.2.2 Kỹ s giám sát hiểu rõ Sơ đồ hệ thống đợc xác lập trong dây chuyền công
nghệ (xác định đợc vị trí, chức năng của từng thiết bị trong dây chuyền công nghệ)
2.3 - Lập tài liệu quản lý chất lợng
- Đa ra các quy định để bảo đảm chất lợng
- Đa ra các yêu cầu bắt buộc phải tuân theo để bảo đảm chất lợng của toàn
bộ quá trình lắp đặt
- Các biểu mẫu sẽ đợc áp dụng trong công tác giám sát
2.4 - Kiểm tra các quy trình lắp đặt thiết bị
Kiểm tra các quy trình lắp đặt thiết bị (nh quy trình vận chuyển thiết bị, hàn, xiết bu lông và các quy trình khác đã đợc xây dựng)
Khi kiểm tra các quy trình lắp đặt đã đợc xác lập trong thiết kế, ngời giám sát cần xem xét tính phù hợp của các quy trình đó với thực tế
2.5 - Lập kế hoạch kiểm tra và nghiệm thu
2.5.1- Mục đích
Là cơ sở để kiểm tra và nghiệm thu các bớc nằm trong quá trình giám sát thực hiện công tác lắp đặt
2.5.2- Nội dung
- Tài liệu biểu mẫu phục vụ cho kiểm tra nghiệm thu (Các tiêu chuẩn, quy phạm, thông số kỹ thuật, v.v…
- Lập kế hoạch thử nghiệm cho các thiết bị
- Lập kế hoạch kiểm tra nghiệm thu trên cơ sở kiểm tra biện pháp, tiến độ thi công đã đợc phê duyệt
2.6 - Chuẩn bị các hồ sơ giám sát phục vụ cho công tác báo cáo.
Xaực nhaọn rõ caực baựo caựo, bieõn baỷn nghieọm thu tửứng phaàn hay tửứng coõng ủoaùn trong quaự trỡnh laộp ủaởt thieỏt bũ Ví dụ moọt soỏ loaùi hoà sụ caàn phaỷi kieồm soaựt:
+ Báo cáo công tác chuẩn bị mặt bằng
+ Baựo caựo veà vaọt tử, thieỏt bũ
+ Baựo caựo hieọu chuaồn thieỏt bũ giaựm saựt & ủo lửụứng
+ Bieõn baỷn kieồm tra xaực nhaọn vaứ nghieọm thu tửứng phaàn trong quaự trỡnh laộp ủaởt thieỏt bũ
Trang 6+ Baựo caựo vaứ caực soỏ lieọu thửỷ nghieọm trong quaự trỡnh laộp ủaởt thieỏt bũ + Baựo caựo vaứ caực soỏ lieọu chaùy thửỷ.v.v
+ Bieõn baỷn nghieọm thu hoaứn thaứnh quaự trỡnh laộp ủaởt
III - Giám sát lắp đặt các thiết bị công nghệ
1 Giám sát các điều kiện chuẩn bị thi công lắp đặt
1.1 - Nhân lực
1.1.1 Mục đích
Chuẩn bị đủ nhân lực có năng lực phục vụ công tác lắp đặt
1.1.2 Nội dung
- Căn cứ theo tiêu chuẩn và yêu cầu kỹ thuật, lập danh mục cần kiểm tra về nhân lực
- Kiểm tra chứng chỉ thợ, đặc biệt là thợ hàn
- Đối với một số công việc đặc bịêt nh khi chuyển giao công nghệ lắp đặt mới, phải có các hớng dẫn tay nghề cho công nhân
1.2 - Dụng cụ, thiết bị, vật liệu trớc khi lắp
1.2.1- Thiết bị, vật t phục vụ công tác lắp
-Kiểm tra các dụng cụ theo danh mục trong biện pháp lắp đặt
-Kiểm tra các Giấy phép và chứng chỉ kiểm định của các thiết bị và dụng cụ dùng trong thi công (phù hợp với yêu cầu của thiết kế trong quá trình lắp đặt -Kiểm tra các vật liệu đợc sử dụng trong quá trình lắp đặt nh vật liệu hàn, các vật liệu kim loại, Bulông Toàn bộ các vật liệu sử dụng trong quá trình lắp phải có nguồn gốc xuất xứ, chứng chỉ xuất xởng và các kết quả thí nghiệm
có liên quan Đặc biệt đối với các loại que hàn, thép, Bulông phải đúng chủng loại, cấp độ
1.2.2 Kieồm tra các thieỏt bũ công nghệ cha lắp
-Vaọt tử, thieỏt bũ vaứ phuù tuứng chớnh khi tieỏp nhaọn phaỷi ủửụùc kieồm tra vụựi sửù chửựng kieỏn cuỷa caực beõn trửụực khi tập kết vaứ baỷo quaỷn theo quy trỡnh baỷo quaỷn vaọt tử ủaừ ủửụùc pheõ duyeọt
-Khu tập kết thiết bị và quy trình bảo quản cũng phải đợc kiểm tra
-Hoà sụ cuỷa vaọt tử, thieỏt bũ, phuù tuứng kể cả hoà sụ cheỏ taùo cuừng phaỷi ủửụùc xem xeựt trửụực khi ủửa vaứo nhaọp kho
- Hoà sụ tieỏp nhaọn vaọt tử, thieỏt bũ vaứ phuù tuứng phaỷi ủửụùc xaực laọp vaứ lửu giửừ
1.2.3 Kieồm tra khi nhaọn thieỏt bũ công nghệ vaứ phuù tuứng kèm theo ủửa vaứo laộp ủaởt:
Khi nhaọn vaọt tử, thieỏt bũ, phuù tuứng tửứ kho ủeồ ủửa vaứo laộp ủaởt, phaỷi tieỏn haứnh kieồm tra (trửụực sửù chửựng kieỏn cuỷa thuỷ kho vaứ coự theồ có sự giaựm saựt cuỷa chủ đầu t), vụựi caực yeõu caàu sau:
- Kiểm tra quy trình giao nhận thiết bị, kiểm tra các thiết bị theo thứ tự lắp và bảo quản khi chờ lắp
- Caờn cửự vaứo baỷn danh muùc ủeồ nhaọn caực chi tieỏt, boọ phaọn cuỷa thieỏt bũ
- Đối với các thiết bị công nghệ phải kiểm tra tình trạng cụ thể, nếu phát hiện thấy có các sai hỏng phải lập biên bản và cùng các bên có liên quan đa ra biện pháp giải quyết, sửa chữa
- Kiểm tra các thông số hình học của thiết bị công nghệ
Trang 7- ẹeồ rieõng tửứng phaàn hay boọ phaọn cuỷa thieỏt bũ, traựnh nhaàm laón khi ủửa vaứo laộp ủaởt
- Xem xeựt veà chaỏt lửụùng cuỷa thieỏt bũ neỏu phaựt hieọn caực chi tieỏt, boọ phaọn cuỷa thieỏt bũ ủaừ bũ suy giaỷm chaỏt lửụùng, phaỷi baựo caựo ngay vaứ cuứng vụựi caực beõn lieõn quan xaực nhaọn
- Kiểm tra các bề mặt lắp ghép và các bề mặt làm việc của thiết bị công nghệ
so với yêu cầu của thiết kế
- Kiểm tra các chi tiết của thiết bị công nghệ nh các ống, van, ổ đỡ, vỏ
- Trửụứng hụùp boọ phaọn, chi tieỏt, phuù tuứng cuỷa thieỏt bũ thieỏu so vụựi danh muùc giao haứng phaỷi baựo caựo ngay vaứ cuứng vụựi caực beõn lieõn quan xaực nhaọn
- Hoà sụ tieỏp nhaọn vaọt tử, thieỏt bũ vaứ phuù tuứng cuỷa thieỏt bũ ủeồ ủửa vaứo laộp ủaởt phaỷi ủửụùc xaực laọp vaứ lửu giửừ
- Lập hồ sơ tình trạng của thiết bị trớc khi lắp
1.3 Mặt bằng lắp đặt thiết bị
1.3.1- Mục đích
Bảo đảm các thiết bị đợc lắp đặt đúng toạ độ (vị trí, cao độ lắp theo thiết kế, phù hợp các quy trình lắp đặt đã đợc phê duyệt)
1.3.2- Nội dung
Caựn boọ giaựm saựt chaỏt lửụùng vaứ caựn boọ kyừ thuaọt thi coõng phaỷi thửùc hieọn vieọc kieồm tra xem xeựt khi tieỏp nhaọn maởt baống laộp ủaởt thieỏt bũ, bao goàm caực moựng maựy (hoaởc caực giaự ủụừ) vaứ caực khu vửùc phuù trụù cho vieọc thi coõng Kieồm tra theo caực yeõu caàu sau:
- Xem xeựt hoà sụ chaỏt lửụùng cuỷa caực moựng maựy do nhaứ thaàu xaõy dửùng chuyeồn giao
- Kiểm tra lại việc xác định các toạ độ của thiết bị từ các mốc chuẩn chung
Lu ý các mốc chuẩn chung là các mốc đã đợc xác định của cả dây truyền công nghệ
- Kiểm tra việc xác định các đờng tâm của thiết bị
- Kieồm tra kớch thửụực cuỷa tửứng moựng maựy theo: Toùa ủoọ cuỷa moựng theo các mốc chuẩn chung baỷn veừ maởt baống của dây chuyền công nghệ ủaừ ủửụùc phê duyeọt, kớch thửụực hỡnh hoùc, cao ủoọ cuỷa moựng, kớch thửụực vũ trớ cuỷa caực loó
bu loõng moựng, kớch thửụực bu loõng moựng Từ các mốc chuẩn và đờng tâm lắp đặt các chi tiết đặt sẵn nh Bulông, tấm căn, tấm đế
- Kiểm tra việc định vị các chi tiết đặt sẵn vào móng thiết bị và đổ bê tông chèn để cố định chúng
- Xem xeựt việc laứm saùch vaứ ủaựnh nhaựm beà maởt beõ toõng moựng
- Xem xeựt vieọc xaực ủũnh vũ trớ vaứ ủaởt caực taỏm caờn leõn beà maởt moựng
- Xem xeựt veà caực khu vửùc phuù trụù cho vieọc thi coõng
- Sau khi bê tông chèn đã kết tinh, kiểm tra lại toạ độ, cao độ và đờng tâm của các chi tiết đặt sẵn nếu đạt yêu cầu mới đợc tiến hành các bớc tiếp theo Các thông số vị trí của Bulông móng, tấm căn, tấm đế phải đợc thể hiện trong bản vẽ hoàn công
- Lập hoà sụ báo cáo veà vieọc tieỏp nhaọn maởt baống laộp ủaởt
Trang 82 Giám sát việc vận chuyển thiết bị vào vị trí lắp
- Vieọc vaọn chuyeồn thieỏt bũ vaứo vũ trớ laộp ủaởt phaỷi tuaõn thuỷ theo quy trỡnh vaọn chuyeồn thieỏt bũ ủaừ ủửụùc pheõ duyeọt vaứ caực quy ủũnh veà an toaứn lao ủoọng (ủaởc bieọt ủoỏi vụựi caực thieỏt bũ lụựn, sieõu trửụứng, sieõu troùng hoaởc phaỷi qua caực ủoaùn ủửụứng, vũ trớ khoự khaờn.v.v.…)
- Trửụứng hụùp thieỏt bũ lụựn, ủửụùc chia thaứnh nhieàu phaàn, ủửụùc vaọn chuyeồn vaứ laộp ủaởt theo thứ tự
- Caực thieỏt bũ phuùc vuù cho vieọc vaọn chuyeồn (ngoaứi xe taỷi) và thiết bị nâng phaỷi ủửụùc kieồm ủũnh vaứ coứn hieọu lửùc
3 Giám sát tổ hợp các thiết bị
3.1 Mục đích
Kiểm soát quá trình tổ hợp các thiết bị ở vị trí thuận lợi để đảm bảo an toàn cho ngời và thiết bị
3.2 Nội dung
Kiểm tra toàn bộ mặt bằng, các vị trí thao tác (bao gồm của ngời và thiết bị, các giá đỡ) để bảo đảm việc tổ hợp thiết bị đợc thuận lợi, chính xác và an toàn
Kiểm tra việc chuẩn bị mặt bằng các vị trí đứng của các xe, cẩu, các máy thi công khác
Kiểm tra các chi tiết lắp đặt phải đúng chủng loại, quy cách so với bản vẽ thiết kế, lắp đặt Đây là công việc đặc biệt quan trọng, nhất là đối với các ống, van, mặt bích, bu lông…
Kiểm tra các bề mặt lắp ghép của thiết bị nh các vát mép hàn, các bề mặt lắp ghép bulông
- Đối với các vát mép hàn phải kiểm tra hình dáng hình học theo thiết
kế và để kiểm tra phải dùng các thớc chuyên dụng hoặc các tấm dỡng Tiến hành kiểm tra các khuyết tật bề mặt vát mép hàn nh nứt, xớc, rỗ
và chỉ những bề mặt vát mép hàn thật sự đạt yêu cầu mới đợc phép lắp ghép
- Đối với các bề mặt xiết bulông phải kiểm tra độ nhám bề mặt phải bảo
đảm hệ số ma sát theo thiết kế
Đặt các chi tiết vào vị trí và tiến hành tổ hợp Theo biện pháp thi công sẽ tiến hành lắp đặt các chi tiết hay cụm chi tiết
- Dùng các máy trắc đạc, thớc, nivô xác định và căn chỉnh đờng tâm, bề mặt của các chi tiết khi tổ hợp
- Dùng các kẹp, gông, kích, pa lăng định vị tạm thời các chi tiết
- Kỉêm tra các khe hở hàn, độ lệch mép hàn bằng các thớc đo
- Kiểm tra lại toàn bộ các kích thứơc theo bản vẽ lắp đặt Các kết quả kiểm tra phải đợc ghi nhận lại vào các biên bản Kiểm tra và nghiệm thu
Hoàn thiện các hồ sơ báo cáo
4 Giám sát quá trình hàn, xiết bu lông các thiết bị
4.1 Mục đích
Bảo đảm quá trình thực hiện các mối nối có chất lợng cao nhất, tránh các sai hỏng của thiết bị
4.2 Nội dung
4.2.1 Giám sát quá trình hàn:
- Kiểm tra điều kiện làm việc của các máy hàn so với yêu cầu lắp đặt
- Kiểm tra vật liệu hàn nh que hàn, dây hàn, thuốc hàn, khí bảo vệ phải đúng chủng loại và có các Chứng chỉ xuất xởng
Trang 9- Kiểm tra việc bảo quản và sấy que hàn, thuốc hàn
- Kiểm tra chủng loại vật liệu hàn theo các Quy trình hàn
- Bố trí các thợ hàn có Chứng chỉ hàn tơng ứng với công việc hàn
- Kiểm tra các điều kiện trớc khi hàn nh các vát mép hàn, che chắn gió… Kiểm tra các điểm đấu dây mát tránh đánh lửa làm hỏng các thiết bị điện cũng nh các bề mặt tiếp xúc khác
- Thực hiện công tác hàn theo đúng Quy trình hàn đã đợc xây dựng
- Thờng xuyên giám sát trong suốt quá trình hàn nhằm tránh các khuyết tật hàn, cong vênh
- Kiểm tra NDT các mối hàn theo quy định của nhà thiết kế, chế tạo
- Hoàn thiện các hồ sơ về hàn
4.2.2 Giám sát quá trình xiết bu lông:
- Kiểm tra toàn bộ các bề mặt trớc khi lắp ghép
- Kiểm tra chủng loại bulông so với yêu cầu thiết kế
- Kiểm tra các thiết bị xiết bu lông
- Kiểm tra các clê lực
- Lắp các bu lông vào vị trí, xiết các bulông theo trình tự đã đợc quy định
- Kiểm tra lực xiết theo từng bớc Chú ý phải đánh dấu sơn lên các bulông qua các lần siết
- Hoàn thiện các hồ sơ về xiết bulông
5 Giám sát việc căn chỉnh các chi tiết và thiết bị
5.1 Mục đích
Bảo đảm các chi tiết đợc lắp đặt đúng các thông số kỹ thuật
5.2 Nội dung
5.2.1 Căn chỉnh các tấm đế
- Đa tấm đế vào vị trí và kiểm tra các đờng tâm
- Kiểm tra bề mặt của tấm đế bảo đảm cao độ, độ nghiêng của tấm đế
- Xiết bu lông và sau đó kiểm tra lại toàn bộ các thông số
5.2.2 Căn chỉnh phần thân của các thiết bị.
- Đa các thiết bị vào vị trí làm việc
- Dùng máy trắc đạc xác định đờng tâm của thân thiết bị
- Căn chỉnh các thông số nh đờng tâm, cao độ, độ nghiêng
- Cố định và kiểm tra lại các thông số trên
- Hoàn thiện các hồ sơ nghiệm thu
5.2.3 Căn chỉnh, cạo rà các bề mặt làm việc nh các cổ trục, bạc, gối đỡ…
- Kiểm tra việc chuẩn bị các bề mặt chuẩn
- Kiểm tra các dụng cụ phục vụ và công tác cạo rà
5.2.4 Căn chỉnh và kiểm tra độ đồng tâm, song song của các bích, trục.
- Kiểm tra các dụng cụ đo nh các thớc, đồng hồ so, gá từ Toàn bộ các dụng
cụ đo phải có Chứng chỉ kiểm định và còn trong hạn sử dụng
- Kiểm tra đờng tâm, thực hiện căn chỉnh
- Ghi nhận các kết quả kiểm tra
5.2.5 Kiểm tra cân bằng tĩnh và cân bằng động của các thiết bị quay.
- Nghiên cứu toàn bộ các tài liệu hớng dẫn của nhà thiết kế, chế tạo
- Kiểm tra các đồ gá, đối trọng
- Xác định các vị trí của đối trọng
- Ghi nhận các kết quả sau các lần thử, cân bằng
Trang 10- Hoàn thiện các hồ sơ.
6 Giám sát việc tiến hành các thử nghiệm cho thiết bị
Tiến hành các thử nghiệm (nh thử tĩnh, thử động, thử áp lực) cho thiết bị:
- Căn cứ vào yêu cầu của nhà thiết kế về phơng pháp thử nghiệm tiến hành các công tác chuẩn bị thử nghiệm
- Kiểm tra toàn bộ các Hồ sơ nghiệm thu để khẳng định thiết bị đã đợc hoàn thành và sẵn sàng thực hiện các thử nghiệm
- Lập hoặc kiểm tra sơ đồ thử nghiệm
- Lập hoặc kiểm tra các bớc thử nghiệm và lập các mẫu ghi nhận các kết quả thử nghiệm
- Chuẩn bị hoặc kiểm tra việc chuẩn bị các dụng cụ, máy móc thử nghiệm Toàn bộ các thiết bị, đồng hồ thực hiện thử nghiệm đều phải có Chứng chỉ kiểm định còn trong hạn sử dụng và hoạt động tốt
- Kiểm tra toàn bộ công tác an toàn của quá trình thử nghiệm
- Tiến hành thử nghiệm và ghi lại các kết quả thử nghiệm trong các báo cáo
7 Hoàn thiện và chuẩn bị cho công tác chạy thử
7.1 Kiểm tra
- Kiểm tra toàn bộ các Biên bản nghiệm thu, các Bản vẽ hoàn công của các
b-ớc lắp đặt
- Kiểm tra lại toàn bộ các thông số lắp đặt của thiết bị
7.2 Lập danh mục các vấn đề còn tồn tại
Lập danh mục các vấn đề còn tồn tại trong quá trình lắp đặt để sửa chữa và hoàn thiện Lu ý phần sơn các mối hàn, sơn dặm các chỗ sơn bị bong rộp, trầy tróc… khi sơn phải theo quy trình sơn phù hợp với từng vị trí của thiết bị
7.3 Giám sát việc khắc phục các tồn tại
Khắc phục các tồn tại
Tập hợp toàn bộ các Báo cáo thí nghiệm, thử nghiệm sau khi khắc phục tồn tại
7.4 Tập hợp và kiểm tra tất cả các hồ sơ lắp đặt
Sau khi đã chuẩn bị toàn bộ Hồ sơ, tiến hành mời các bên có liên quan kiểm tra và nghiệm thu tổng thể các thiết bị
Ghi nhận toàn bộ các kết quả, hoàn thiện Biên bản nghiệm thu
7.5 Kiểm soát sự không phù hợp trong quá trình lắp đặt thiết bị
Trong quaự trỡnh laộp ủaởt thieỏt bũ (tửứ nhaọn vaọt tử thieỏt bũ, trong quaự trỡnh laộp ủaởt, chaùy thửỷ vaứ baứn giao), khi phaựt hieọn sửù khoõng phuứ hụùp, vieọc xem xeựt vaứ ủaựnh giaự mửực ủoọ, sửù aỷnh hửụỷng cuỷa noự tụựi keỏt quaỷ laộp ủaởt cuoỏi cuứng phaỷi ủửụùc caựn boọ giaựm saựt coự traựch nhieọm vaứ naờng lửùc thửùc hieọn
Sửù khoõng phuứ hụùp trong quaự trỡnh laộp ủaởt naứy phaỷi ủửụùc xửỷ lyự xong trửụực khi chuyeồn sang caực bửụực coõng vieọc tieỏp theo Vieọc nhaõn nhửụùng ủeồ ủửụùc chaỏp nhaọn ủoỏi vụựi moọt vaứi sai soựt naứo ủoự phaỷi ủửụùc sửù chaỏp nhaọn cuỷa ngửụứi coự thaồm quyeàn, ủoõi khi caỷ cuỷa khaựch haứng
Hoà sụ baựo caựo keỏt quaỷ haứnh ủoọng khaộc phuùc sửù khoõng phuứ hụùp naứy phaỷi ủửụùc xaực laọp vaứ lửu giửừ
8 - Một số ví dụ về công tác giám sát lắp đặt thiết bị công nghệ
Các nội dung giám sát lắp đặt nêu trên là chung cho tất cả các loại thiết bị công nghệ Trong các ví dụ dới đây chúng tôi chỉ nêu một số khác biệt cần lu
ý căn cứ vào đặc trng về trạng thái làm việc của thiết bị trong nội dung giám sát lắp đặt thiết bị công nghệ