GÓP PHẦN NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA THUẾ TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ TẠI VIỆT NAM

th\1 d~c hi~t, thu€ xufit khiu-thu€ nhlp khiu, thu€ thu nhlp doanh nghi~p va thu€ thu nhlp d6i voi nguoi co thu nh~p cao, hlJi ty trQng IOn trong tdng thu thu€ va vai tro quan trQng cua

BO GIAO DUC VA DAO TAO TRUONG E>~l HQC KINH TE THANH PHO HO CHi MINH

NGUOI Hu'ONG DAN KHOA HOC:

Loicamdoan

Danh ffil,IC cac chu vie't tlit

Danh ffil,IC cac bang

Danh ffil,IC cac hlnh ve, d6 thi

1.2 Mqt s6 nguy~n ttic cd ban xay dt!ng thue'hu~ng vao kich thich kinh

1.3 Vai tro ciia thue' trong phat tri~n kinh te' 14

1.3.2.3 Tac d()ng de'n cac ye'u tO' san xua't: lao d()ng va tu' li~u lao d9ng 23

1.3.3 FJieu hoa thu nh~p, thl!c hi?n cong bdng xii hr)i trong phan phffi 30

1.4 Nhung bai hQc kinh nghi~m sit dQng thue' tac d()ng de'n phat tri~n

kinh te' (J mqt s6 nli~c tr~n the' gi~i 36

Chudng 2.: SO' DVNG TH TAC DQNG DEN PHAT TRIEN KINH TE 0

2.1.2 Cai each buac hai, tit nam 1999

2.2 Sd d1,mg thu@' bic dqng vao kinh t@' tu nam 1990 d@'n nay

2.2.1 Tr;w moi truang thul bznh ddng gifla cdc doanh nghi?p

2.2.2 Khuye'n khfch san xudt va ddu tu

2.2.2.1 Thue' gia hi gia tang

2.2.2.2 Thue' l<Ji tuc/thue' thu nh~p doanh nghi~p

2.2.3 Siip xe'p doanh nghi?p nha nuac va h8 tr{J cd phdn h6a doanh nghi?p

nha mtac

2.2.3.1 S3:p xe'p doanh nghi~p nha nuoc

2.2.3.2 Ha tr<J c6 phffn h6a doanh nghi~p Nha nuoc

2.2.4 Djnh huang san xudt va tieu dung hqp ly mQt sd hang h6a, djch v~ dijc

bi?t

2.2.5 Bao hQ san xudt nQi tlja va aiiu tie't xudt, nht1p khdu

2.2.6 H8 trq qud trznh hQi nht)p kinh te'

2.2 7 Diiu tie't thu nht)p xii h9i va tliiu tilt lao tlQng

2.3 Nhung h~n cht ciia h~ thffng thut hi~n hanh anh huclng d@'n vai tro

kich thlch kinh tt ctia thut

2.3.1 Quy tljnh huang d&n thi hanh thul ruam ra, chua dn djnh va thie'u khd

nang bao quat ngu6n thu

"' ~ 2 Tinh tr{lng bao hQ san xudt nQi dja bling thul vdn phd bie'n

~·~;.3 vtQn mi~n va giam thut con nhiiu

1.,.,·.'>-(_ fia11h thu chua a{lt hi?u qua cao

2.3.5 Ca cdu thul chua h(fp ly

2.3.6 DQ ndi cua thul 90n thdp

Ktt luljn chztdng 2

Chlidng3: CAC GIAI PHAP NANG CAO VAl TRO CUA THUE TRONG

, ~'I ' ,.,

PHAT TRIEN KINH TE T~l VII;:T NAM

3.1 M()t s6quan di~m dinh hu8ng sd d1,1ng thutkich thich kinh tt phat

tri~n

3.1.1 Sit d~ng day tlu chtic nang von co cua tang lo{li thut ttl klch thlch va

ai€ u tilt kinh tt

3.1.2 Xay difng chlnh sdch thut thlch nghi qud trznh hQi nht1p kinh te' vai Khu

VifC Vtl the' giai

3.1.3 Nang cao vai tro kinh te' cua thut la mQt cdu thanh hflu C(J cua qud

trznh hoan thi?n chlnh sdch thut

3.2 Phu'dng hli8ng phat tri~n kinh tt va IDl,IC ti@u ctia chinh sach thu@"

d@'nnam2010

3.2.1 Phuang huang phdt triin kinh te' nuac ta den nam 2010

3.2.2 M~c tieu cua chlnh sdch thut de'n nam 2010

3.2.3 Dl! bdo C(J ca'u thut dtn nam 2010

3.2.4 Nhitng thu(in l(li va thach thuc v€ mt;it kinh tl tac d9ng dtn qua trznh

thr!c hi~n m~:tc tieu cua chfnh sach thut dtn nam 2010

3.2.4.1 Thu~n 1qi

3.2.4.2 Thach thuc

3.2.4.3 M9t sci mau thuftn mly sinh khi sti' dl)ng cong Cl) thue'

3.3.1 Gidi phap tdng quat

3.3.1.1 Di€u chinh ty 1~ thue' tren GDP hqp 1y theo d9ng thai kinh te'

3.3.1.2 Mo r9ng di~n chiu thue' va co sa tinh thue', d6ng thC1i thu h¥P cac

mll'c thue' sufft danh nghia

3.3.1.3 Xay dgng h~ thfing thue' thfch hqp de phat trien co sa hC;l tffng tai

chfnh

3.3.1.4 Di€u chinh co ca'u h~ thcing thue' tren co sa giam thffp tlnh trC;lng bao

hQ san xua't n9i dja va huong vao ngu6n thu n9i dja

3.3.1.5 Ban hanh thue' moi truong va thue' tai san ca nhan

3.3.2 Gidi phap nang cao vai tro kinh tl cua m9t so' lor;li thut chit ytu

3.3.2.2 Thue' tieu thl;l d~c bi~t

3.3.2.3 Thue' xufft khffu-thue' nh~p khffu

3.3.2.4 Thue' thu nh~p doanh nghi~p

3.3.2.5 Thue' thu nh~p dfii voi nguoi c6 thu nh~p cao

3.3.3 Gidi phap hoan thi~n b9 may qudn ly thut

3.3.3.1 Nang cao hi~u htc ctia b9 may cuong che' thue'

3.3.3.2 Nang cao cha't 1uqng d9i ngu can b9 tlme'

3.3.3.3 Phfii hqp ch~t che giua co quan thue' vdi cac co quan chuc nang huu

quan

3.3.4 Cac bi~n phap h8 tr(l

3.3.4.1 Giao dl)C y thuc cong dan v€ nghia Vl) thue'

3.3.4.2 Kiem soat va quan 1y ch~t dfii tuqng n9p thue'

3.3.4.3 Kien quye't thgc hi~n co che' ttl khai, tl)' tfnh va tl)' n9p thue'

3.3.4.4 Tri~t de chcing thfft thu thue'

3.3.4.5 Thfing nhfft b9 khung va nang cao tinh phap 1y v€ phi, 1~ phi thu9c

ngan sach nha nu6c

3.3.4.6 Bai bo quye't toan thue'

3.3.4.7 Nang cao y thll'c trQng 1u~t n6i chung, 1u~t va phap 1u~t thue' n6i

rieng cho ngay ca co quan hanh thu

3.4.1 Thu&ng xuyen duy trz va bdo v~ gia trt d6ng ti€n Vi~t Nam, tiln ttJi

dbng ti€n chuyln ddi

3.4.2 Xay dT!flg moi tru&ng phap ly d6ng b9 va ch(it che

3.4.3 Ytu ttl con nguai va thong tin

DANH MVC cAc CHO VIET TAT

Xay df!ng- Chuy€n giao

E>~u ttt tn!c tie'p cua nttoc ngoai TGng san phffm quO'c n()i

Ty 11$ tang trttdng GDP

Ty sO' san lttqng bien va vO'n bien Danh m\lc giam thue'

Cac quO'c gia cong nghic$p moi H6 tr<J pha t tri€n chinh thl1c T6 chl1c h<;Jp tac va pha t tri€n kinh te'

Thunh~p

Thue' gia tri gia tang

Di~n dan kinh te' the' gioi

DANH Ml)C BANG

Bang 1.1 Ty 1~ kha'u hao d6i voi cac lo~i Uti san t(.li Indonesia Trang 41 Bang 1.2 Phan chia thue' giua cac ca'p ngan sach dia phttdng t(.li Philippines Trang43 Bang 1.3 Thue' sua't thue' thu nh~p cong ty t(.li Singapore tu nam 1985

Bang 1.4 So sanh thue' sua't moi voi thue' sua't trttoc nam 1998 t(.li Nh~t Trang 47 Bang 2.1 Di€n bie'n thay d6i thue' sua't thue' doanh thu tu thang 10/1990

Bang2.2 S6 thu tu thue' lqi tuc tu nam 1991 de'n 1999 Trang 70 Bang 2.3 Dong g6p ctia cac thanh phffn kinh te' vao GDP Trang 75 Bang 2.4 Di€n bie'n thay d6i muc khdi di~m chiu thue' thu nh~p d6i voi

thu nh~p thttong xu yen va khong thttong xuyen Trang 90 Bang 2.5 S6 thu tu thue' thu nh~p d6i voi ngttoi c6 thu nh~p cao tu nam

Bang 2.6 T6c d() tang trttdng hang nam v~ GDP va thue', phi ctia tung

Bang 2.7 Ke't qua thu ctia m()t s6lo(,li thue' chti ye'u nhung nam gffn day Trang 94 Bang 2.8 Minh h9a thue' ghi tq gia tang: khong mi€n thue' gia tri gia

Bang 2.9 Minh h9a thue' gi£1 tq gia tang: mi€n thue' gia tri gia tang cho

Bang 2.10 Ty trQng m()t s6 thue' chti ye'u trong t6ng thue', phi Trang 105 Bang 2.11 GDP va thue' va phi giai do(.ln 1991- 1999 Trang 106 Bang 2.12 Bang tfnh d() n6i ctia thue', giai do~n 1992- 1999 Trang 107 Bang 3.1 Ty trQng m()t s6 s~c thue' chti ye'u trong t6ng thue' va phi tu

Bang3.2 Xac dirih Gy ctia Vi~t N am theo mo hlnh Harrod- Do mar Trang 132 Bang 3.3 Bi~u thue' tieu tht,I dijc bi~t (d~ nghi) Trang 148 Bang3.4 Chi phi trttoc thue' tra cho ngttoi V~t Nam va ngttoi nttoc

ngoai t(.li cung m()t muc thu nh~p sau thue' Trang 155

Bang3.5 Phan b6 bien che' nhan vien cho ~a khu vf!c t(.li Thanh ph6 H6

Bang3.6 Lich trlnh thf!c hi~n m()t s6 giai phap chti ye'u Trang 170

- ~

DANH MVC HINH VE, f>O THI

Hznh 1.1 Tac d()ng ctia thue' de'n din bAng thi tnl'ong Trang 19

mnh 1.2 Cung lao d()ng la m()t du'ong thiing che'ch tu trai len phiii Trang 24

ffinh 1.3 Cung lao d()ng la m()t du'ong thiing che'ch v€ phia sau Trang 24

ffinh 1.4 Danh thue' nh~p kh~u lam tang gia hang nh~p kh~u Trang 28

Hznh 1.5 MO'i quan h~ giii'a thue' ghin thu va thu nh~p ca nhan Trang 34

ffinh 1.6 MO'i quan h~ giii'a thue' tn;tc thu va thu nh~p ca nhan Trang 35

mnh 1 7 Quan h~ t5ng h<jp ctia thue' gian thu va thue' tn;tc thu so

ffinh 2.1 Tac d()ng day chuy€n ctia chinh sach bao h() bAng thue' Trang 100

ffinh 3.1 Vong lu~n qu~n ctia san xua't ye'u kern Trang 117

MO DAU

Thu~ do nha nuoc t6 chuc va thl,ic hi~n nhilm d()ng vi@n m()t phAn thu nh~p cua doanh nghi~p va d~n cu Dilng san qua tdnh tai ph~n ph6i nay la nhi@u va'n d@ kinh t~-xa h()i gay g&t nhti: ph~n chia thu nh~p qu6c

d~n giua khu vl,ic cang va khu vl,ic tu; ttiong quan giua chi tich Iii y va chi

ti~u dung thu()c ng~n sach nha nu'oc; tu'ong quan giua so' thu hi~n tl;li voi so' thu tu'ong lai; lmh hu'dng cua thu~ d~n hanh vi kinh doanh va d()ng thai

ti~u dung xa h()i, din thu hut v6n diu tu' va h()i nh~p kinh ti; thu~ va bing trtidng kinh t~, ti~n h<? xa h()i; v.v Do d6, thui la m()t phuc hgp cac va'n d@ kinh t~-Xa h{)i, VUa doi hoi tinh khoa hQC v@ m~t ly lu~n, Sl,i chinh Xac

lu~t dinh vua doi hoi ngh~ thu~t hanh thu tinh t~, linh hol;lt nhting ld@n

quy~t N6i each khac, thu~ ch1ia dl,l'ng n()i dung kinh t~ va chlnh tri, xa h()i s~u s&c rna khang don thuAn Ia m()t cang Cl} thu ng~n sach cua nha nu'oc

Thoi gian vua qua, qua trinh chuy~n sang co ch~ tht tru'ong cua n@n kinh t6 Vi~t Nam doi hoi va thuc diy ml;lnh me nhi@u thay d6i tich cl,ic

tr~n linh vl,ic tai chinh, ti@n t~ va tin dl}.ng Cung voi nhung htioc ciH each

thu~ toan di~n, co han va s~u s&c nam 1990 va nam 1999, Nha mtoc ta luan tu chinh h~ tho'ng phap ht~t thu~ nhilm du'a thu~ ngay cang ti~p c~n

thl,ic ti~n, phan anh va theo kip hu'oc chuy~n to Ion cua n@n kinh t~,

dang thoi khai thac to'i da nhii'ng uy ll,ic ti@m nang cua n6 d~ kich thich kinh t~ phat td~n

Voi ill\lC dich dung thu~ nhti m()t cang C\1 kinh t~ huu hi~u, Lu~n an

"Gop phtin nang cao vai tro cua thud trong phat trilln kinh te~ t<ti Vi~t

Nam" t~p trung ph~n tich co sl1ly lu~n v@ vai tro kich thich kinh t~ phatt

tri~n ciia thu€, danh gia tac d~ng ciia chinh sach thu€ hi~n hanh l~n cac

ho~t d~ng kinh t€-xa h~i va dua ra m~t s6 giai phap nh~m nang cao vai

tro cua thu€ d6i voi ti€n trinh phat tri~n kinh t€ t~i Vi~t Nam Tr~n tinh

thdn do, ngoai phdn mlJ ddu, k€t lu~n va ph\1 1\lc, Lu~n an gAm ha

chudng Chudng 1: Cd slJ ly lu~n v8 vai tro cU a thu€ trong n8n kinh t€

Chudng 2: Sii' d\lng thu€ tac d~ng d€n phat tri~n kinh t€ lJ Vi~t Nam til

nam 1990 d€n nay Chudng 3: Cac giai phap nang cao vai tro ciia thu€

trong phat tri~n kinh t€ t~i Vi~t Nam

Ph~m vi nghi~n c(iu cua d8 tai hao gAm nhung vfin d8 thu~c chinh

sach thui hi~n hanh cua Vi~t Nam Tuy nhi~n, d~ phan anh m~t each

toan di~n, d8 tai con d8 c~p m~t s6 thay ddi cua chinh sach thu€ trlioc

day Nhung nghi~n CUll thu~c d8 tai chti y~u phan tich anh hudng cua

thu€ d~n cac m~t ho~t d~ng kinh t~-Xa h~i Va kh6ng qua di Vao nghi~p V\)

C\1 th~ D8 tai ciing kh6ng phan tich chuy~n situ tilt ca sAc thu€ hi~n hanh

rna chi t~p trung vao m~t s6lo~i chu yin: thu€ gia tri gia tang, thu€ ti~u

th\1 d~c hi~t, thu€ xufit khiu-thu€ nh(lp khiu, thu€ thu nh(lp doanh

nghi~p va thu€ thu nh(lp d6i voi nguoi co thu nh~p cao, hlJi ty trQng IOn

trong tdng thu thu€ va vai tro quan trQng cua chung d6i voi ho~t d~ng

kinh ti-xa h~i

M~t khac, n8n kinh t€ mioc ta dang v(ln d~ng trong m~t th€ giOi

kinh ti ddy bi€n ddi, kh6ng it cd h~i ciing kh6ng it thii' thach M~t cd h~i

IOn la chung ta thu~c v8 khu vt1c kinh t€ phat tri~n nang d~ng nhfit toan

cdu; th~m nua, chung ta hQC hoi duqc nhi8u kinh nghi~m quy gia, ca

thanh c6ng lin thfit h~i, cua cac qu6c gia di truoc Thach th(ic d6i voi

chung tala v(ln d1.1ng nhung hai hQc kinh nghi~m vao thl.ic ti~n Vi~t Nam

nhu th~ nao ThliC ti~n thu€ ciing kh6ng ngoai h6i canh nay Do d6, m9t

phAn ne?i dung lu~n an dtigc danh ra de trlnh hay kinh nghi~m si'i d'Q.ng

De don gilm hoa nhung vin giu nguyen mQi gia tri phan tich, chung

mlnh; quy m6 cua thui va quy m6 cua khu V\fC c6ng CO anh huang h3

qua cua me}t chinh s{teh thuihgp ly

Macxit-Leninnit va cac chu truong, duong 16i phat trien kinh ti-xa he}i cua Dang

va Nha nuoc Ngoai ra, Chiin luqc phat trien kinh ti-xa he}i nuoc ta din nam 2010 va Chiin luqc tai chinh qu6c gia din nam 2010 cilng duqc sfr

Cac s61i~u trong Lu~n an dugc trich din til s61i~u c6ng h6 chinh thuc cU a Be} Tai chinh, T5ng C\lC Hai quan, T5ng C'Q.C Th6ng ke, T5ng C\IC Thui

ke't hqp gina ly lu~n va thtic ti~n, d6ng thoi xem qua trinh n§.ng cao vai tro kinh te' ciia thue' la m~t nh§.n to' ctu thanh ch:inh sach tai ch:inh quo'c gia Ngoai ra, do thue' kh6ng thu~n tuy mang t:inh kinh te', tai chinh rna con c6 anh hudng xa h~i rtt s§.u site, nen cac giai phap d@ ra cfing chu y de'n kh:ia c~nh xa h~i cua thue'

Duoi stt huong din cua cac Giao suva n6 lttc cua ban th§.n, Lu~n an

da dua ra duqc nhung di~m moi sau d§.y:

Lam sang to vai tro k:ich th:ich kinh te' cua thue' trong bo'i canh n@n kinh te' dang chuy~n d6i sang co che' thi trliong

l>anh gia toan canh cai each thue' buoc m~t Va buoc hai voi IDQ.C tieu h~i nh~p thue' vao cac ho~t d~ng kinh te' cua xa h~i

I>ua ra cac giai phap n§.ng cao vai tro ldch th:ich kinh te' cua thue' trong bo'i canh Va IDQ.C tieu dtt li~u; d6ng thoi x§.y dttng CaC giai phap thanh m~t h~ tho'ng bi~n chung

Chlidng 1

TRONG NEN KINH TE

1.1 NQI DUNG KINH TE CUA THUE

1.1.1 Cac quan di~m v~ thue va ban chat cua thue

nhi~m V\) cua mlnh Tuy thUQC vao ban cha't nha nuoc va each thuc nha

cqng do chfnh phu cung cap, la ke't qua ta't ye'u ciia m9t khe' ttoc m~c dinh

cong dan dong gop dl yen huang phdn con lr;zi

tr<j cong chi va chi ra m6i tttong quan m~t thie't giua ngu6n thu voi nhi~m V\1

nh~n ray ni~m d6

Ly thuye't nay phat triSn thanh thuyit trdi khaan xa hqi (theorie de la

dong gop theo kha nang, rna kha nang thl kho minh dinh, cho nen che' d9 thue' phai dt;ta tren nhung can ban pha p ly din xua't tu s\f tan d6ng trt;tc

th¥ huang sang quan dilm ddnh thue' thea kha nang dong gop va d~ c~p nhi~u de'n y thuc cong dan v~ nghia V\1 n{)p thue'

rnlnh va s\f dong gop do rnang tlnh cuong bach rna khong d\fa tren long hao

bi cuo~g bach dong gop va y ni~rn t\1' dong gop ph~n nao dung hoa vdi nhau

chinh phu di trang trdi cdc chi phi vz quyin lqi chung, khong cefn cu vaa cdc lr;i rieng l'lur;c huang" [12, 432] Philip E Taylor dinh nghia tu'ong t\1' nhu

bach cua m6i nguai cha chinh phu di trang trdi cdc chi phi vz quyin lr;i chung

ma it can cu vaa cdc l(Ji rieng du(Jc huang" [14, 260] Giao su Nghiern

E>~ng cho r~ng "Thue' la mqt sif cung cdp tiin tai trifc tie'p, doi hoi a cdc

cong dan bling phu(Jng phdp quyin life, di ti:li trr; cdc gdnh n{ing cong c<)ng slf cung cdp nay co ttnh each chung c~c va khong c6 dtfi gid" [3] Simon

thu do nha mtac thlfc hi?n ma khong c6 bdt kY m<)t slf haem tra trlfc tiep

nao"[67, 10]

B€n day taco thi rut ra nhung dij,c tinh cd ban ci£a thu~ nhtt sau

:E>~c tinh d~u tien cua thut la khong doz gia tr~tc tie'p NQp thut la m9t

sO' ti~n thut phiii nQp khong tuy thu9c vao d9 thoa dt;tng sinh ra tu cac dich

t~o ra tu ho~t d9ng san xufft-kinh doanh Dijc tinh nay cho thtly thut co mQt vai tro nhlit djnh den qua tr'inh phat triin kinh tt-xii hQi cua mQt dlit mtuc

bJi hoan trlfc tilp cua nha nLtOc dtfi vai cdc td chuc va cd nhan nhtlm trang trai mQi chi phi vilqi tch chung

Xet vi ban chift, thut Ia mQt kinh thuc nha mtuc tdi phiin phoz thu nhQ,p do doanh nghi~p va dl:in chung sting tr;zo, hinh thanh nen thu ngl:in

sdch nha nztuc Xet vi hi~n tu(lng, thue' za qua trinh chuyin dich mQt chieu thll nhijp tit khu V((C tzt VaO khll V(tC cong, bien mQt ph/in chi tieu rieng tzt thanh chi tieu vi l(li fch chung

1 1.2 Chuc nang cua thue trong n~n kinh te

thu nhijp xii hQi - con gQi Ia chuc nang thu ngan sach Thong qua chuc nang

t~ti tr<J cho cac ho~t d()ng nay chi c6 th~ de'n b~ng each danh thue' vao khu vf!c tu'

Cung trong bO'i clmh kinh te' thi tntong, chuc nang thu nha't - tai phan

di~u tie't xua't nh~p kh~u va chlnh sach kinh te' dO'i ngoc.ti, thu hut dffu tu trong

va ngoai nuac,

nh~p ti't khu vt,tc tu de'n khu vt,tc cong ·Chuc nang di~u tie't kinh te' cho tha'y

1.2 MQT SO NGUYEN T.AC ca BAN XA Y DV'NG THUE HU'ONG V Ao

KiCH THiCH KINH TE

1.2.1 Minh bQCh

V~ m~t xa h()i nguyen ta:c nay doi hoi cac quy dinh v~ thue' phiH ro

d6ng thoi cho tha'y thai d9 ton trQng ngu'oi n9p thue' cua chinh phiL Trang kinh doanh, thue' la m9t khmln chi phi (nghia vv) nhu'ng cilng c6 thS la m9t

cua thue' Tu d6, hQ cam tha'y yen Him san xua't-kinh doanh va mqnh dqn bo vo'n dftu tu' Hiu dai

d9ng cua doi so'ng kinh te'-xa h9i N6i khac di, thue' la m9t cong Ct;l thu9c

tu' va tie't ki~rn ben trong n€n kinh te', di€u tie't h<;:ip 1y thu nh~p ctia cac doanh

nghi~p va rnQi t~ng Wp dan cu', Tinh da rn1;1c tieu khong doi hoi rn6i s~c

thue" ph<H du'<;jc xay d\l'ng theo huang da rn1;1c tieu bdi nhu' th€ se cbng k~nh va kern hi~u qua, rna tnli 1c;ti, c~n phai chuyen bi~t h6a rn1;1c tieu cho tUng s~c thu€

Them nila, hi~u quil cua h~ thdng thut con thi hi?n thong qua chi phi himh thu thdp Chi phi nay khac nhau (J rn6i s~c thu€, nhttng binh quan khong nen vu'<;:it 1% s6 thu€ thu du<;:~c (Tc;ti nu'oc Anh, narn ngan sach 1993/1994, d~

thu 38959,2 tri~u bang thue' gia tri gia tang phai chi 331 tri~u bang (ty 1~

0,85% ), trong khi d~ thu 25538,2 tri~u bang thu€ tieu th1;1 d~c bi~t chi t6n 32,2

tri~u bang (ty 1~ 0,13%) [67, 39]) Tie"r giarn chi phi thu thue" lien qm!n nhi€u de'n phuong pha p hanh thu Phuong pha p tuong d6i tie"t ki~rn chi phi Ia d~

ngitC1i n9p thu€ t\1' khai, t\1' tinh va n9p thue'

Tren phu'ong di~n toan n€n kinh t€, phili tinh vdo chi phi thu thut nhilng chi phi ma xa h9i mdt di cho m9t d6ng thue' thu dur;c vao ngan sach nha nuac D6 1a chi phi v€ thoi gian va cong sll'c rna d6i·tu<;:~ng n9p thue' phai bo ra d~ nghien cll'u tht!c thi thu€, 1a chi phi s~p xe"p qua trlnh kinh doanh phu h<;:ip nhung quy dinh thue' rnoi,

Nguyen t~c hi~u qua yeu c~u ddi xit thut nhu mqt cong Cf!- kinh te'

nhArn tang cu'ong vai tro ctia thue' d6i voi cac hoc;tt d()ng kinh te'-xa h9i

tram thay d6i cua t6ng thu thue" nam nay so voi nam tntoc va %~ y Ia ph~n

tram thay d6i GDP nam nay so voi nam tntoc, thi d9 n6i cua thue" du<Jc tinh nhusau

Dq ntfi cua thut = [Phdn tram thay dtfi tdng thu tit thul]: [Phdn tram thay ddi GDP]

Dq ntfi cua thut = %L1T I %L1Y

Ch£ng h~n, %L1T Ia 7% va %L1Y la 5% thi d9 n6i cU a thue"Ia 1 ,4 E>i€u nay c6 nghia la cu 1% tang GDP thi t6ng thu thue" tang 1,4% Khi d6 ta n6i

h~ thO'ng thue' mang tinh n6i: thue" du<Jc coi nhu chie'c hi tren mfj.t nuoc la n€n kinh te' Ne'u nhung thay d6i v€ cd sd thue" hofj.c thue" sufft hofj.c d hai khie"n t5ng thu thue' tang theo nhip d9 bAng hofj.c Ion hdn nhip d9 tang trudng cua n€n kinh te' thi khi d6 chie"c hi - thue' se n6i tren b€ mfj.t cua n€n kinh te' Ne'u nhung thay d5i v€ cd sd thue' hofj.c thue' sufft hofj.c ca hai khong lam t6ng thu thue' gia tang hofj.c tang khong Iqp GDP thi chie'c hi - thue" khong n6i du<Jc (d9 n5i < 1) Nhu v~y, df) ndi phlm anh df) quy?n ch(it cua thut vao hot;zt

· df)ng kinh t€

TUc la, ne'u can ban thue" bi x6i mon do quy dinh nay thi sO' thue' thu dli'<Jc khong th~ tang cung m9t ty I~ voi GDP H~u he't cac quO'c gia d€u dua ra chinh sach rni~n, giam trong cac si{c thue' C\1 th~, nhfft la thue' thu nh~p nen tinh n6i cua thue' thu nh~p ra't kern Hdn nua Sl!l~m d\].ng chinh sach d6 se lam suy ye'u tinh cuong che" cua thue" va gay ra tr~ng thai ba't binh d£ng thue'

Dq co giiin cua thut la ry stf giila phdn tram thay ddi tdng thu thut vai phdn tram thay ddi GDP T6ng thu thue' dung d~ tinh d9 co gHin khong duc;c bao g6m cac khoan thu do thay ddi ca sa thut ho(ic thut sudt ho(ic ca hai E>9

co gHin cU a thuS la m9t scf do dQ nhf!-y cam cU a thuS tntoc nhung thay d6i cU a

n~n kinh t€ G9i %LiT* Ia ph§n tram thay d6i t6ng thu thu€ khong ttnh den

thay d6i co Sd thu€ hoi,ic thuS sua't hoi,ic ca hai va %LiY Ia phfin tram thay d6i

GDP, d9 co gHin cua thu€ dttqc tinh nhtt sau

%LiT*

lJQ co giiin cua thut =

%LlY

D9 co gHin thue' kh6 tinh hon d9 n6i cU a thuS bdi phai lo~i tru thay d6i

co Sd thu€ hoi,ic thu€ sua't hoi,ic ca hai D9 co gian thuS thU'CJng nho dU'oi d9 n6i cua thuS Y nghia cua chung cung khac nhau ChAng h~n thC1i ky 1976-

1982, Malaysia c6 d9 co gian thue' Ia 0,5, chu ye'u do nam 1976, m9t ph~n

dang k~ cua t6ng thu thue' dSn tu thuS xua't kh§:u danh vao cao suva d§u CQ

nhung kim ng~ch xua't kh§:u cua chung khong tang b~ng nhjp d9 tang GDP

sau nam tie'p theo Ngay l~p tuc, Chinh phil Malaysia di~u chinh co ca'u thuS,

md r9ng co sd thu€ (danh thuS vao d~u), khie'n t6ng thu thuS tang nhanh hon

GDP va d9 n6i cua ca h~ thcfng thue' d~t de'n 1,23 [68, 12]

Nhu v~y tlnh tr~ng khong nfli auf/c ho~c nfli qua muc cua thu€ phan anh tlnh tr~ng thu€ thoat ly ho~t d()ng kinh tS Khi d6 khong th~ ban de'n vai tro kich thich kinh tS cua thuS

Ngoai d9 n6i va d9 co gian, nguyen ta:c linh ho~t con doi hoi khi dua

ra cdc quy dtnh, phdp lutJ,t thue' phdi tien li~u mqi phat sinh hay thay d6i cua citn ban thue', khi d6 thue' se d~t m9t d9 6n djnh trong m9t khoang thCJi gian nha't djnh Nhu v~y chinh slf linh ho~t cua thue' lam cho nhung quy djnh v~

thuS 6n djnh Di~u nay, khong chi giup nha nuoc tie't ki~m chi phi hanh thu rna con giup cac doanh nghi~p tiSt ki~m dang k~ thC1i gian va cong sue cho

vi~c thlfc thi thuS

1.2.4 cong bang

b~ng lqi ich CUa cac dich V\1 do chinh phu cung ca'p

b~ng Nha nuoc na:m quy~n lrfc cong c9ng, nen chie'm u'u the' khi phan chia thu nh~p voi doanh nghi~p va dan cu' Ne'u nha nu'oc thu thue' Vu'Qt qua kha

th~ng trong phan chia thu nh~p giua khu vrfc tu' va khu vrfc cong Di€u nay

canu'oc

1.3

VAl TRO CUA THUE TRONG PHAT TRIEN KINH TE

te'-xa h9i Ne'u nhu C1 thoi ky dffu, thue' chi dong vai tro t~o khm1n thu chu

d~ di~u chinh ho~t.dQng kinh te' VI ffiO Va ffiQt cong ClJ gop phffn t~O ra cong bling xa h<)i (cong bling bling thue') Lffn lu<;1t dudi day, chung ta phan tich

1.3 1 TQo khocm thu chu yeu cho nha m.tdc

tll' nude ngoai, vay trong va ngoai nude, cho thue cong san, ban tai nguyen

B~ th~t slf giii' dung vai tro t~o so' thu quan trQng nha't vao ngan sach

l<;1i, thue' gian thu cffn luon du<;jc coi trQng, bdi tinh 6n dinh cua n6 to't hdn

Vi~c coi trQng thue' gian thu con xuit phat tu nguyen ly: danh thue' vao

do co che' danh thue'I6ng vao gia ban nen thue' gian thu se duqc ngubi chiu

cao ca'p cua mlnh

Thong qua thue', m()t phftn tdng san ph£m qu6c n()i duqc d()ng vien d€

ho~c chim dut kinh doanh N6i each khac, ne'u nha nltoc ngay cang tang ap

Khii niing thlJ thut Ia tj 1? tfli da tit thu nhqp ma doanh nghi?p va ngllm dan siln sang trich ra di tra thue' ma khong lam thay ddi hor.zt dQng vfln co cua h{J Dung lJ g6c dQ nin kinh tt quoc dan, khii niing th(t thut ciia mQt dat nu{Jc cho

thay tj philn binh quan ciia thu nhqp xii hQi du(lc dQng vien thong qua thut ·

thO'ng cua m6i quo'c gia, sv hi€u bie't va thai d() ciia dan chung do'i voi cac

vien thui chua dc;zt giai hc;zn khd nang th¥ thui tht ngu6n ll!c xli hQi t(jp trung vao tay nha nuac chua th(jt ddy du Ne'u nha nuac dQng vien vu(Jt giai hc;zn kh/1

nang thf!, thut thz se biw mon khii nang tich lay tai san xutft mi'J rqng t(li doanh nghi~p va lam giiim sut sd thu tztang lai

(T*IY) uoe tinh

NJ lf!c thu thut = [(TIY) thf!c tt]: [(T*IY) ztac tfnh]

Ne'u ty s6 tren nho du'Oi 1 eho tha'y nhung n6 l\fe thu thue' ciia ehinh

vai xua't hi~n tlnh tr(lng bqi thu ngan sach nha nztac va dmg khong thi cho rltng nin kinh tt dang tang trztiJng thu(ln l{Ji hoijc chfnh phtl dang v(ln himh chfnh sach ki~h tt dung dtin [68, 21]

1.3.2 Thorn gia dieu chinh kinh te vi mo

cila nhung nguoi nay vao tay nha nude Ngoai ra, thue' tae d9ng tr\fe tie'p de'n

GNP), gh1 ca, Hii sua't, th~ng du'ho~c tham hl;lt ngo:;ti thu'ong, Thue' con gifi'

mlnh d6i voi chu'ong trlnh phat tri6n kinh te'-xa h(>i

- pht;tm vi r9ng: thue' bao trum len mQi hanh vi kinh doanh tren toan lanh th6;

trf!c titp: thu€ tac d9ng th£ng vao chi phi, gia cava thu nh~p;

- nht;ty cam: thue' tac d9ng vua tuc thai vua lau dai de'n d9ng thai kinh doanh, hanh vi dffu tu' va tieu dung

· nhi~u linh vl}'c d day chi trlnh bay m{)t sfS tac d{)ng co ban cila thue' de'n ho:;tt d()ng kinh te' va hanh vi cila ngu'di tieu dung

d~c bi~t s~ t:;to m9t khoang chenh l~ch gifi'a gia cung va gia cffu Gia sii' ta

xet thue' gia tri gia tang va g<;>i t la thue' sufft thl quan h~ giii'a gia cung va gia

fflnh 1.1: Tac d9ng cua thu€ d€n din b~ng th! tntong

Tntoc khi danh thue', din b~ng thi tntong t(;li B(Q0, P0) Sau khi danh thue', duong cung dich chuy€n len m{)t do<;1n dung b~ng scf ti€n thue'

(S 1) =(So)+ T

Can b~ng rndi tren thi tntong duqc thie't l~p t<;1i A(Qh Pd1) San lu'qng duqc rnua, ban giarn rn9t luqng L1Q Gia rna nguoi rnua thanh toan cho nguoi ban tang tll' Po len pd 1 • Gia rna nguoi ban nh~n duqc giarn tll' P0 xucfng ps 1•

( T la scf ti€n thue': T = t.P) Tdng sd thui nha nu{Jc thu la di~n tich hlnh chu nh~t AP" 1 P 1 E

Phdn gdnh chju thui (tax incidence) bdi ngu'oi ban la di~n tich

CPoP 1 E Ph~n ganh chiu thue' bC5i nguoi rnua Ia di~n tich AP" 1 P 0 C Nguoi nay

ho~c nglfoi kia ganh ChjU thue' nhi€u hay it phl;t thUQC nhi€u V~to dQ CO gian CUa CgU

va cung theo gia

Thc;ing du cua nguai tieu dung (consumer surplus) hi giam Hi di<$n tich

Phgn ma't triing do thue' gay ra Ia di<$n tich ABE D9 IOn cua phgn ma't tri\ng

thue' vao gia ban va nguoi tieu dung mua voi gia cao hun Truong hqp nay

nghfch chuyln Ranh gioi giua chuy~n thue' nghich va chuy~n thue' thu~n

Nghien cau tcic d9ng ihul len din bltng tht truang cho thdy m9t sff van

tam de"n d<) co gHin cung-c~u cua m~t hang nay d~ xac dinh nguoi thlfc S\1'

c6 d9 co gian c~u theo gia r!t nho nen thue" chuy~n d~ dang Nhung tang

thue'la san se gtinh nijng cling chi ra ph{lm vi toan xii hl}i theo kha nang

!COR= LtK/ L1 Y

v6n d~u tu' d~ tang GDP len m<)t don vj d qu6c gia dung nhi~u lao d<)ng,

!COR thuong nho Tir !COR , ta bie"n d6i va chia cho Y, du'qc:

~Y!Yla· tY 1<$ tang tiu'dng GDP, du'<Jc kY hi<$u Ia Gy

dffu tu/GDP va !COR d Singapore, nam 1990, ty 1~ dffu tu/GDP len de"n 40%, nen cho du !COR= 5, t6c d<) tang trudng cua n~n kinh te" v~n dc,tt 8%

Trong khi d6, An-d<) cling c6 m<)t ty 1~ dffu tu kha cao (25% ), song !COR = 6 nen ty 1~ tang tntdng kinh te" chi dc,tt khmlng 4,17% [68]

Ne"u g<;>i C va Sp la tieu dung, tie"t ki~m cua khu Vl,fc tu, T Ia t5ng thu cua nha nude va Y Ia GDP, thl :

(1)

M~t khac, ne'u gQi G la chi tieu (khong bao gdm chi dffu tu phat tri~n)

cua chinh phu, X Ia xu!t khfiu, MIa nh~p khiu va I Ia dffu tu, thl:

Y= C+I+ G+ (X -M) (2) Can b~ng gia t:ti Y tit hai d~ng thuc vira neu, ta c6:

Hay: I= SP + (T- G) + (M- X)

(3)

Ddu tu = Tie't ki~m tu + Tie't ki~m cong + Tie't ki~m nuac ngoai

G<;>i t la ty 1~ thu ngan sach!GDP, suy ra: T=t.Y

a= GIY: ty II$ chi tieu cua chinh phil so voi GDP, suy ra: G = a.Y

s : tY 1~ tie"t ki~m t11 hay khuynh huong tie"t ki~m bien, suy ra: Sp = s(Y-T)

m = tY 1~ nh~p khffu bien, suy ra: M = Mo +mY :::::> (M-X)= Mo +mY- X== mY

Sg=tY-aY va

Ta duqc: I= s(Y -T) + (tY- aJ? +mY

I= s(Y-tJ? + tY-aY+mY=s(l-t)Y+ (t-a)Y+mY

Chia cho Y, (1/Y) = s(l - V + (t - a) + m

rna flY= Gy X !COR, nen: Gr x !COR = s(J - t) + (t- a) +m

G = s(l-t)+(t-a)+m

b~ng nhip d() tang ty 1~ thu ngan sach!GDP, thl t6c d() tang tn.tdng kinh te'

giam xu6ng chu khong tang

khong lon, t6c dQ tang tntdng GDP d cac qu6c gia nay viln tang lien tl}c d

!COR Ion Du muc dffu tu cao, cfing kh6 dgy m~nh t6c d9 tang trudng GDP

len du<Jc

lao dqng

Thut tdc dqng vao nhu ctiu vi lao dqng

nhO:t cho r~ng khi tien luong cang cao, nguoi lao d()ng cang mu6n gia tang

nhieu lao d()ng; do d6 duong cung lao d()ng huong len tu ben trai sang ben

ti€n htong tang vu'<Jt m(>t ngu'ong nha"t d~nh thl cung lao d(>ng se giam xuo'ng, boi nguoi lao d(>ng lt1c ba"y gio da c6 muc so'ng cao bon nen h<;> b~t d~u lam

vi~c it di va d~mh nhi€u thoi gian hon cho giai tri Theo quan di~m nay, du'ong cung lao d(>ng cong v€ phfa sau khi mi;i t bAng Iuong xa h(>i d'.l t m(>t muc nha"t d~nh D6 th~ t(.li Hznh 1.2 va 1.3 se minh h<;>a di€u nay

Tac d(>ng chung ciia thue" do'i voi lao d(>ng Ia lam giam c~ u lao d(>ng Danh thue" thu nh~p lfiy tie"n d6ng nghia voi vi~c lam giam ti€n Iuong th\fc

nh~n cua nguoi lao d(>ng Vi~c phan chia ganh ni;ing thue" gifi'a nguoi lao d(>ng

va ngu'oi stY dl)ng lao d(>ng tuy thu(>c vao hlnh d(.lng cua du'ong cung lao d(>ng

hdn~ d6ng thoi, nguoi sfr d\lng lao d9ng ganh chiu m9t ph~n thue' V oi duong

lao d9ng ngoai nuoc voi nguoi lao d9ng n9i dia Qua d6 d:J.t duqc hi<$u qua kinh te'-xa h9i khi defi xfr voi hai nh6m nguoi lao d9ng n6i tren

Thue' tac d9ng vao cdc ye'u td san xuift

li<$u lao d9ng, nha't la tai san co' dinh So voi tai san htu d9ng, tai san co' dinh

hao nhanh; quy djnh thue' sua't tha'p defi voi cac doanh nghi<$p san xua't ra cong ClJ lao dQng Ben C:J.nh chinh sach thue' trtfc tie'p la chinh sach thue' gian

d9ng cho thue tai chinh, qua d6 khuye'n khich d6i moi cong ngh<$ t:J.i cac ddn

• ? ,.,.,

Cung voi Uti san e6 djnh, nguyen v~t li~u dung eho san xua't ciing duqe

quy€n

Thue' cling tac d()ng de'n qua trlnh cung ca'p rn()t ye'u t6 dftu vao khac

1.3.2.4 Kich thich ddu tu'

Lo~i thue' c6 anh hudng tfl!c tie'p de'n dftu tu la thue' thu nh~p doanh

nghi~p hoi nil;lc dich cu6i cung ctia d~u tu Ja l<Ji nhu~n nen cac nha dftu tu

nh~p doanh nghi~p nhu rn()t cong cv chit chlft khuye'n khich dftu tu· n()i dja va

Nhii'ng ye"u t6 co ban cua thue' thu nh~p doanh nghi~p duqc sii' dvng

nh~m ldch thlch d~u tU' g6m:

- thai h~n mi~n thue', giam thue' va hoan thue";

- thue' sua't U'u dai d~ u tll' ;

- quy djnh v~ chi phi dU'qc kha'u trU khi xac djnh thu nh~p chju thue', nha't la chi phi kha'u hao tai san c6 djnh;

- quy djnh hoan thue' khi dung l<;fi nhu~n tai d~u tll';

- va'n d~ chuy~n thu nh~p qua bien gioi

E>6i voi nhung qu6c gia dang phat tri~n, chinh sach thu hut d~u tU' dU'<;1c xem Ia m()t chie'n lU'<;jc phat tri~n kinh te' quan tn;mg Xu hU'ong chung cua cac nha nU'oc hi~n nay Ia giam thue" sua't thue' thu nh~p doanh nghi~p d~

c~~ tranh voi nU'oc khac nh~m thu hut d~u tU' nU'oc ngoai va giu chan cac nha d~u tll' trong nU'oc Thong thuong, xi nghi~p c6 v6n d~u tll' mtoc ngoai dU'<;1c U'u dai thue" thu nh~p doanh nghi~p hon xi nghi~p ban dja

1.3.2.5 Tac dqng de"n thu'dng m1;1i qu6'c te'

S~c thue' anh hU'dng tr\l'C tie'p de'n ngo~i thU'ong la thue' xua't khgu, thue'

Thue' nh~ p khg u d1t<;1c sii' dvng nh~m:

trU'ong n()i dja, can b~ng can can thltong ffiC;li va tie't ki~m ngoC;li t~

trong b6i canh nU'oc ngheo

- Bao h9 cac nganh cong nghi~p non tre (infant-industry) va nganh kinh

te" chie"n }lt<;jC, bao hQ sfm XUfft UQi dja tniOC CUQC chie"n tranh gia ca gay

ra hoi doanh nghi~p nuoc ngoai

Kh£ng dinh chu quy~n quO'c gia va chO'ng phan bi~t dO'i xfr trong

nh~p thl cao bon gia can b~ng n9i dia) Lo~i nay hoan toan b6p che't thttong

kinh te' dO'i voi ngttoi tieu dung se vtt<;ft qua con sO' t6ng c!)ng giua thue' nha

I§n tuy~t dO'i trong thu'cJng m~i quO'c te',

Do san xua't trong mtoc kern hi<$u qua so voi the' gioi nen gia n<)i dia cua hang h6a cao hdn gia the' gioi Ne"u thuong m~i t\1' do hoan toan, m<)t lu'<Jng hang b~ng do~n HD se du'<JC nh~p khffu d~ cung lu'<Jng hang san xua't trong nu'oc, do~n IH, cung ca'p cho dan cht1ng Khi d6 gia ban trong nuoc cua hang nh~p khffu (khong tinh de"n chi phf kinh doanh nh~p khffu) dung b~ng

gia the' gioi (xem hlnh 1.4, trang 28)

Khi danh thue" nh~p khffu, gia ban trong nu'oc cua hang nh~p khffu se gdm: gia the' gioi + thue" nh~p khffu Vl gia cao len, cac nha san xua't nQi dia

md cii'a trd l~i ho~c l~p ra nhung xi nghi<$p kern hi<$u qua d~ t~o them lu'<Jng san phffm b~ng do~n HG Lu'<Jng hang nh~p khffu giam xu6ng b~ng do~n BC

Thue' nhqp khtlu thuqc vi nha nttac: di<$n tich BCEG Doanh thu cua ngttai san xudt nqi dfa tang them: di<$n tich ABHI TiJn that do san xueft nqi dfa kem hi?u qua so wJi san xueft cua the' giai: di<$n tlch BGH

T6n thfft trong thij.ng du' cua ngu'CJi tieu dung: di<$n tich CDE Bay chinh

mi'oc thu va doanh thu tang them cua san xua't nQi dia

V~y, thi?t hg.i kinh te' do thue" gay ra = Di<$n tich BGH + Di<$n tich CD E

=Chi phi cua thue" nh~p khffu · Hi<$n nay cac qu6c gia dang n6 h;tc go bo mQi hang rao ngan can thu'dng m~i qu6c te", tru'oc m~t Ia thue" nh~p khffu Trong khi d6, nhung nu'oc kern phat tri~n thu'CJng sii' dvng thue' nh~p khffu nhu m9t cong cv d~c llfc d~ thlfc hi<$n chinh sach bao hQ san xua't nQi dia va t~o ngudn thu Ion cho ngan sach nha nuoc Do d6, m<)t trong nhi~u hanh d<)ng d~ h9i nh~p kinh te" voi the' gioi Ia phiii dilu chinh cd cau thue' theo hztung llQi dja hoa nguiJn thu, giam

d~n ty trQng cua thue' nh~ p khff u

1.3.3 £>ieu hoa thu nh¢p, thVc hi~n cong bemg xa h¢1 trong phon

phol

nh~p mang t!nh t~p trung ra't cao, t~o hai cl,fc do'i l~p: cl,fc thu nha't g6m thi~u

la ke't qua cua n6 l\fc c()ng d6ng ; m6i thanh vien xa h9i d€u co nhung

Vi~c di€u hoa thu nh~p xa h{)i du<;1c thl,fc hi~n m{)t ph~n thong qua

tudng d6i cao so voi muc blnh quan xa h{)i Tuy nhien chi co thue' trl,fc thu

Mf)t la, danh thut lay tiln se c6 tac df)ng lam nan y mudn lam giau cua

ca nhan- d{)ng ll,fc cd ban ci'ta sl,f phat tri~n kinh te' xa h{)i Dud ba't ky quo'c gia hay che' d9 xa h{)i nao, khoan chi cho tieu dung d€u co khuynh huang

giam slit v~ m~t ty 11$; ngu'<;fc l~i, tie't kit$m c6 khuynh hu'ong gia tang v~ ca

nh~p b~ng each d~u tu' kinh doanh, d~u tu' chung khoan, ky gli'i ngan hang

qtc vao phat tri~n kinh te' cua dfft nuoc Ne'u ap dl;lng thue' thu nh~p lfiy tie'n

Hai la, gay bdt bznh ddng thut Nhung nguoi theo quan di~m nay cho

r~ng, tru'oc thue' m<;>i ngu'oi d~u ·blnh ditng Ne'u m9t ngu'oi n9p thue'b~ng x%

• Quan diim th(t hai tri?t di elf vii thut lz1y tie'n, bdi cac ly do sau

M9t la~ phan phdi dbng d~u ganh gf;ing thut giila nhilng ca nhan co muc thu nhqp chenh l?ch nhau

Vao th~p nien bay mu'oi cua the' kY mu'oi chin, g~n nhu' d6ng thoi,

· (1840-1921) cling phat hit$n ra quy lu~t gia tri sit d1:tng bien tt giam d&ri

Quy lu~t nay cho r~ng vit$c tieu dung nhi~u bon m9t m~t hang nao d6 se

nh~p lon m9t s6 ti~n tang theo ty 11$ nhi~u hon la Iffy ra cua m9t thu nh~p

them phai chiu thue' sua"t cao hdn E>6 la cong b~ng b~ng thue' chu khong

Hai la, phan phdi hf!p ly h{ffl thu nhqp va tai nguyen xii hqi

dO'i h\1p ly

Ba ta, g6p phdn tln d!nh va phat triin kinh te'

t~o n~n