MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢN QUẢN LÝ TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG TẠI TỈNH KIÊN GIANG

va cac dich Yl;l quan tn;mg lien quan den ket c~u h~ tang cua n~n kinh te nhu buu chinh, vi~n thong, hang khong, dubng - Nha nuac nAm cac doanh nghi¢p trong cac linh yVc tn;mg yeu nhfim

' , ,

HUYNH HONG MAl

Chuyen nganh: TAl CHINH,· LUlJ THONG TI~N T~ & TIN Dl)NG

NguOi hu6ng din khoa hQc

" ' ? , ,

CHlfONG 1: CO SO LY LUAN VE HOAT DONG TAl CHINH TRONG

1.2 Vi tri cua doanh nghi¢p nha nu6'c trong n~n kinh te

1.3 Phan loC;ti doanh nghi¢p nha nu6'c

2.1 Ban ch~t tai chfnh doanh nghi¢p

2.2 Chuc nang tai chfnh doanh nghi¢p

2.3 V! tri va vai tro cua tai chfnh doanh nghi¢p ~ong h¢ th6ng tai chfnh

3.2 Qudn ly chi phi, gitt thimh sdn phtlm va thu nht!p doanh nghi¢p 12

3.3 Hi¢u qud qudn ly tai chinh doanh nghiep nha nztuc 15

2.1.2 C6ng ty h6a doanh nghi¢p nha nu0c

2.1.3 C6 phan h6a doanh nghi¢p nha nu0c

2.1.4 Giao khmin, ban, cho thue doanh nghi¢p nha nu0c

2.2 Cac gidi phap vi tang cztrlng cong tac qudn ly nha nztuc doi vOi

43

45

48

III Cac giai phap nang cao hi~u qua quan ly Uti chinh t~i cac doanh

4.3 Thg d1;1ng c6ng ngh¢ th6~g tin trong quan Iy

, A! K ? ""' - '

1 TINH CAP THIET CUA DE TAl

Thl;l'c hi¢n Nghi quyet DC;li h¢i Dlmg Ian thu VI, VII va VIII, h<1n muai nam thl;l'c hi¢n duO'ng 16i d6i m&i n~n kinh te nu&c ta da d(;lt duqc nhfrng thanh

tl!U quan tr9ng, trong do CO Sl;l' gop phan dang k~ cua khu Vl!C doanh nghi¢p nha nu&c Nha nu&c da xac dinh doanh nghi¢p nha nu6'c dong vai tro chu di;lo trong n~n kinh te quae dan D~ lam duqc di~u nay cac doanh nghi¢p nha nu&c phai lam an c6 hi¢u qua cao, c6 tac d¢ng thuc day cac thanh phan kinh te khac cung phat tri~n Trong thai gian qua, nha nu&c da chu tr9ng d6i m&i doanh nghi¢p nha nl16'c theo hu6'ng: sitp xep li;li doanh nghi¢p nha nu6'c, d6i m&i ccJ cau s6 hiiU nha nu&c, lam lanh m(;lnh tai chfnh doanh nghi¢p nh~m

nang cao nang ll;l'c CC;lnh tranh cua doanh nghi¢p trong n~n kinh te thi tntO'ng

CO Sl;l' quan ly CUa nha nltcYC theo dinh hl16'ng xa h¢i chu nghia

Trong muai nam qua, doanh nghi¢p nha nu&c tinh Kien Giang da trai qua ba Ian sitp xep li;li theo chu trudng cua Chfnh phu Qua d6, qui mo kinh doanh cua doanh nghi¢p nha nu&c c6 phat tri~n g6p phan vao vi¢c tang tru&ng GDP cua tinh, giai quyet cong an vi¢c lam cho nguai lao d¢ng Tuy nhien hi¢u qua ho(;lt d¢ng cua doanh nghi¢p nha nu&c van con thap, c6 nhi~u doanh nghi¢p ho(;lt d¢ng thua }t) va ·chUa th~ hi¢n dU<JC vai tro chu d(;lO CUa kinh te nha nu&c trong n~n kinh te thi truO'ng

Do d6 vi¢c nghien cdu tlm ra cac giai phap nang cao hi¢u qua quan ly tai chfnh cac doanh nghi¢p nha nu&c tinh Kien Giang nh~m nang cao nang ll;l'C CC;lnh tranh cua doanh nghi¢p la m¢t trong nhfrng moi quan tam hang dau cua cac nha lanh di;!O tinh D6 cling la yeu cau cap thiet d~ thl;l'c hi¢n d~ tai nay

2 MlJC TIED NGHIEN CUlJ

- Lam r5 ccJ s6 ly lu~n v~ vai tro doanh nghi¢p nha nu&c, vai tro cua ho(;lt d¢ng tai chfnh trong doanh nghi¢p va· Sl;l' can thiet nang cao hi¢u qua quan ly tai chinh doanh nghi¢p nha nu&c trong n~n kinh te thi truO'ng c6 sl;l'

quan ly cua nha nu6'c theo dinh hu6'ng xa h<?i chu nghia

- Phan tfch thl;l'C tr(;lng tinh hlnh quan ly tai chfnh cac doanh nghi¢p nha nu&c tinh Kien Giang trong thai gian qua, nhfrng uu di~m, t6n t(;li hi;ln che cung nhfrng nguyen nhan

- D~ xuat m¢t so giai ph~p g6p phan nang cao hi¢u qua quan ly tai chinh cac doanh nghi¢p nha nu&c trong tinh

3 a61 TU'QNG VA PHL).M VI NGHIEN CUlJ

D6i tuQ'Ilg nghien cll'u cua d~ tai nay la cac doanh nghi¢p nha nu&c do

UBND tinh Kien Giang thanh l~p (khong bao g6m cac doanh nghi¢p nha nu<Jc cua trung UO'ng dong tren dia ban tlnh) va d~y la nhiffig doanh nghi¢p thgc hi¢n ho~t d¢ng s{m xu~t kinh doanh hang h6a va cung Ung dich Y1;1 (lo~i

trir cac doanh nghi¢p nha nu&c ho~t d¢ng cong fch)

Tho'i gian nghien cll'u: muai nam qua, ch~ yeu tit 1996 den 2001

C(J sa ly lur}n la nhfrng nguyen ly CC1 ban cua Chu ngh'ia Mac-Lenin, tu tubng H6 Chf Minh, nhfrng quan di~m cua Dang va nha nu&c c6 tham khao m¢t s6 h9c thuyet kinh te hi¢n d~i, m¢t s6 h9c thuyet v~ kinh te thi tn:rang

PhU(Jng phap nghien CUu dl;ta vao :

- PhuO'ng phap di~u tra, th6ng ke: dlJa tren tlnh hinh thl;tc te cua tinh, cac ket qua ho~t d¢ng cua doanh nghi¢p, cac s6 li¢u cua Cl;lC Th6ng ke tinh, C1;1c quan ly doanh nghi¢p (nay la Phong Tai chfnh doanh nghi¢p thu¢c Sa

Tai chfnh-V~t gia tinh)

- PhuO'ng phap ph~n tfch, t6ng hqp: ph~n tfch hi¢n tr~ng cac doanh nghi¢p nha nu&c tren dia ban tinh tit tru&c den nay d~ nh~n dinh, t6ng hqp tinh hlnh doanh nghi¢p nha nu&c tinh Kien Gia~g

- PhuO'ng phap t6ng lu~n: ly giiii va d~ xu~t m¢t s6 giai phap cAn thiet g6p phAn n~ng cao hi¢u qua quan ly tai chfnh cua cac doanh nghi¢p nha nu&c tinh Kien Giang

5 KET CAU CUA LU~N AN

Lu~n an dai 61 trang, ngoai phAn rna dAu, ket lu~n, ph1;1l1;1c, n¢i dung cua lu~n an th~ hi¢n a 3 chUO'ng:

Chuong 1: Co sa ly lu~n v~ ho~t d¢ng tai chfnh trong Doanh nghi¢p nha

nu&c Chuong 2: ThlJc tr~ng quan ly tai chfnh cac doanh nghi¢p nha nu&c tinh Kien

Giang

Chuong 3: cac giai phap n~ng cao hi¢u qua quan ly tai chfnh doanh nghi¢p

nha nu&c trong di~u ki¢n kinh te thi tnrang t~i tinh Kien Giang

Cd SOL Y LUAN VE HOAT DONG

TAl CHfNH TRONG DOANH NGHI~P NHA NlJOC

1 KHAI NI}tM VA VJ TRI CUA DOANH NGHI)tP NHA NlJOC

TRONG NEN KINH TE

1.1 Khai ni~m ve doanh nghi~p nha nuoc· iJ Vi~t Nam

Di~u 1, Lu~t Doanh nghi~p nha mt6'c nam 1995 cua mt6'c ta da d!nh

nghia: "doanh nghi¢p nha mtac za t6 chuc kinh tl do nha nztac ddu tlt von, thanh lt),p va t6 chuc qudn ly horp d¢ng kinh doanh hoi)c hor;zt d¢ng cong ich, nham thifc hi¢n cac mlJc tieu kinh te' xii h¢i do nha nuac giao

Doanh nghi¢p nha nuac c6 tzt each phap nhan, c6 cac quye'n va nghza VlJ dan sif, t¥ chju trach nhifm ve' toan b¢ hor;zt d¢ng kinh doanh trong phr;zm

vi so' von do doanh nghi¢p qudn ly, II

Tu dinh nghia tren day, doanh nghi~p nha mr6'c c6 nhfi'ng d~c ttung co him nhu:

- La t6 chuc kinh te do nha nu6'c sang l~p, nha nu6'c so hihl von va tai sim cua doanh nghi~p, duqc nha nu6'c t6 chuc, quan ly tn;tc tiep, di~u hanh san xuat kinh doanh

- M1;1c tieu hoC;tt d()ng cua doanh nghi¢p nha nu6'c do nha nu6'c qui d!nh Doanh nghi~p nha mr6'c phai thl;tc hi~n cac nhi~m Vl;l do nha nu6'c giao, san xuat kinh doanh nham thu lqi nhu~n hay cung cap d!ch Vl;l cong fch Ml;IC tieu thanh l~p doanh nghi~p, duy tri va mo r()ng ho(;l.t d()ng cua doanh nghi~p

CO th~ thay d6i tuy theo yeu cau quan ly kinh te trong tlrng giai do(;l.n

- Doanh nghi~p nha nu:6'c c6 tu each phap nhan, c6 ten gQi, c6 con dau rieng, c6 tr1;1 so chfnh tren lanh th6 Vi~t Nam va t1;t chiu tt·ach nhi~m v~ toan b¢ ho(;l.t d()ng kinh doanh trong ph(;l.m vi so von do doanh nghi~p qm1n ly

1.2 Vi tri cua doanh nghi~p nha nuoc trong nen kinh te

Dang va nha nu6'c da kh~ng d!nh: kinh te nha nu6'c, trong d6 doanh

nghi~p nha mt6'c la b¢ ph~n quan trQng, d6ng vai tro chu d(;l.o, cimg v6'i kinh

te hqp tac dan dan tro thanh n~n tang cua n~n kinh te quae dan Trong n~n

kinh te v~n hanh theo co che thi ti110'ng c6 sv qitan ly cua nha nu6'c theo d!nh hu6'ng xa h()i chu nghia, doanh nghi~p nha nu6'c c6 vai tro chu yeu sau:

- Kha nang lam nang cot trong cac nganh kinh te chu yeu, mo duemg, thuc d~y n~n kinh te tang ttubng nhanh, b~n vfi'ng, d~c bi~t trong giai do(;l.n cong nghi~p h6a, hi~n dC;ti h6a dat nu6'c, nha nu6'c dau tu 16'n vao cac nganh

c6 tinh then chat trong n~n kinh te lien quan d~n slm xu~t va dbi song xa h¢i nhu di¢n, dau khi, xi mang, va cac dich Yl;l quan tn;mg lien quan den ket c~u h~ tang cua n~n kinh te nhu buu chinh, vi~n thong, hang khong, dubng

- Nha nuac nAm cac doanh nghi¢p trong cac linh yVc tn;mg yeu nhfim thl;tc hi¢n c6 hi¢u qua chuc nang quan ly di~u tiet vi mo n~n kinh te theo dinh huang xa h¢i chit nghia Doanh nghi¢p nha nuac la neii thl:r nghi¢m va due ket cac kinh nghi¢m d~ xay dlJilg- chinh sach vi mo cua nha nuac

- Dong vai tro quan tr9ng nh~t trong khu vvc kinh te nha nuac v~ dam bao ngu6n thu ngan sach ngay cang tang chiem tren 50% ngan sach nha nuac qua vi¢c n¢p thue va phan phoi th,u nh~p doanh nghi¢p

- Lam doi tac chit yeu trong quan h¢ kinh te quae te, thong qua lien ket kinh_ te va hgp d6ng kinh te rna h6 trq, dan dAt cac thanh phan kinh te khac cung phat tri~n hfing each chit d¢ng dau !U phat tri~n truac nhii'ng linh

\fl!C rna kinh te tu nhan chUa du SUC ho~C chUa quan tam dau tu

1.3 Phan Io~i doanh nghi~p nha nu6'c

Vi¢c phan lo~i cac doanh nghi¢p nha nuac c6 th~ d\fa theo cac tieu thuc khac nhau

- Phan theo phuoog thuc t~o ra thu nh~p: c6 doanh nghi¢p tai chinh chuyen kinh doanh ti~n t¢, tin dvng; doanh nghi¢p phi tai chinh l~y san xu~t,

kinh doanh hang h6a lam ho~t d¢ng chinh

- Phan theo chuc nang nhi¢m vv: c6 doanh nghi¢p nha nuac ho~t d¢ng cong ich va doanh nghi¢p nha nuac ho~t d¢ng san xu~t kinh doanh

- Phan theo quan h¢ hanh chfnh quan ly: c6 doanh nghi¢p nha nuac trung uoog va doanh nghi¢p nha nuac do dia phuoog quan ly

- Phan theo tinh ch~t c~nh tranh thi trubng: c6 doanh nghi¢p nha nuac

d¢c quy~n, doanh nghi¢p nha nuac d¢c quy~n c~nh tranh va doanh nghi¢p nha nuac canh tranh

- Phan theo ngu6n von dau tu: c6 doanh nghi¢p vai so von nha nuac dau tu 100% von, doanh nghi¢p duqc nha nuac dau tu m¢t phan von Doi vai doanh nghi¢p c6 phan, nha nu6c c6 chiem c6 phan chi phoi ho~c nha nu6c c6 c6 phan d~c bi¢t (nha nuac khong chiem c6 phan chi phoi nhung c6 quy~n

quyet dinh m¢t so v~n d~ quan trQng cua doanh nghi¢p theo di~u 1¢ doanh nghi¢p qui dinh)

- Phan lo~i doanh nghi¢p nha nuac theo 3 tieu chf can cu vao quyet djnh so 58/2002/QD-Tig ngay 26/4/2002 cua Thu tuang Chfnh phu:

Tieu chi 1: Nha nuac nAm giu d¢c quy~n 100% von doi vai doanh nghi¢p ho~t d¢ng trong linh vvc d¢c quy~n nha nuac nhu h¢ thong truy~n tai di¢n, m~ng tfl;lC thong tin quae gia va quae te ; VOn nha nU<Jc tlr 20 ty d6ng

trb len v6i muc thu n¢p ngan sach binh quan cua 3 nam tnt6c li~n k~ tit 3 ty d6ng, di dftu ll'ng dlJng cong ngh¢ miii nhQn, cong ngh¢ cao; doanh nghi¢p nha mt6c kinh doanh bao dam nhu cftu thiet yeu cho phat tri~n san xu~t cua d6ng bao nong thon, mi~n nui, vl1ng sau; doanh nghi¢p nha nu6c ho(;lt d¢ng cong fch trong in b(;lc va chll'ng chi c6 gia, di~u hanh bay, dam bao hang h1H,

Tieu chi 2: Nhifug doanh nghi¢p nha nu6c da d(;lng h6a sb hiiu g6m c6 phftn h6a tren 50% t6ng s6 c6 phftn doanh nghi¢p; nhilng doanh nghi¢p nha nu6c ho(;lt d¢ng trong m¢t s6 linh vvc quan tr9ng, nha nu6c khong gill' tren 50% t6ng s6 c6 phftn doanh nghi¢p -nhung s.e n~m gill' c6 phftn d~c bi¢t theo

Tieu chi 3: Nhifug doanh nghi¢p nha nu6c ho(;lt d¢ng kinh doanh (khong thu¢c danh mlJC tieu chf dftu tien) khong c6 hi¢u qua, thua 16 hai nam lien tiep nhung chua den muc phai giai th~, pha san thi thlJc hi¢n bi¢n phap sap nh~p

lfiy ke bAng 3/4 v6n nha nu6c t(;li doanh nghi¢p trb len, nhung chua m~t kha nang thanh toan n<J den h(;ln, tuy da ap dlJng cac bi¢n phap t6 chuc ll;li nhung khong th~ kh~c phlJc dugc, thi thlJc hi¢n giai PI~· Nhilng doanh nghi¢p nha nu6c kinh doanh bj thua 16 hai nam lien tiep, khong c6 kha nang tra dugc cac khoan n<J den h(;ln, thi thlJc hi¢n pha san

Vi¢c phan lo(;li doanh nghi¢p- nha nu¢c theo cac tieu chf tren da phan bi¢t hai lo(;li doanh nghi¢p dlJa tren Cei SO tfnh ch~t ho(;lt d(>ng cua doanh nghi¢p

la vi lgi nhu~n hay vi tfnh ch~t ho(;lt d¢ng phlJc VlJ cong fch xa h¢i, tit d6 nha nUOC se quan ly doanh nghi¢p theo ffilJC tieu va CO chfnh sach phu h<Jp cho ti:rng lol;li doallh nghi¢p Tieu- chf s~p xep can ell' tren hi¢u qua ho(;lt d¢ng cua doanh nghi¢p bu¢c doanh nghi¢p phai nang cao hi¢u qua c(;lnh tranh d~ t6n t(;li

va di[it doanh nghi¢p ho(;lt d¢ng kinh doanh tren cung mi[it bAng phap ly binh

d~ng v6i cac doanh nghi¢p cua cac khu Y\(C kinh te khac Tieu chf thu ba giup nha nu6c xu ly dll't di~m nhifug doanh nghi¢p yeu kern, thu h6i v6n dftu tu cho cac doanh nghi¢p khac theo yeu cftu di~u chinh ce1 c~u doanh nghi¢p

II TAl CHINH DOANH NGHI~P NHA NU'OC

2.1 Ban chat tai chinh doanh nghi~p

V~ mi[lt hi¢n tU<Jng: tai chfnh doanh nghi¢p bi~U hi¢n SlJ V~n d(>ng,

cua doanh nghi¢p C6 th~ khai quat SlJ v~n d¢ng v6n ti~n t¢ cua doanh nghi¢p san XU~t theo SCi d6:

hang lo~t quan h~ kinh te du6i hlnh thuc gia tq va chung da c~u thanh b{m

Nhu v~y c6 th~ n6i, v~ m~t ban ch~t tai chfnh doanh nghi~p la h~ thong cac quan h~ kinh te nay sinh trong _qua trinh ph~n phoi cac ngu6n tai chfnh gfm li~n v6i Vi~c t~o l~p va Slt d\}ng cac quy ti~n t~ CUa doanh nghi~p d~ ph\}C V\} cho yeu cau kinh doanh CUa doanh nghi~p Gic quan h~ kinh te d6 la:

- Quan h¢ kinh te' giila doanh nghi¢p w1i ngan sach nha nutJc : th~ hi~n trong qua trlnh ho~t d¢ng kinh doanh cac doanh nghi~p c6 nghia Vl;l d6ng g6p vao ng~n sach nha nu6c theo lu~t dinh (thue} Ngugc l~i nha nu6c tai tr9' v~

m?t tai chfnh cho doanh nghi~p d~ thtfC hi~n chfnh sach kinh te VI mo cua mlnh Tuy theo lo~i hlnh doanh nghi~p va co che quan ly cua nha nu6c rna muc d¢ va ph~m vi bi~u hi~n moi quan h~ kinh te giua doanh nghi~p va ng~n

sach nha nu6c c6 khac nhau

- Quan h¢ kinh te' giila doanh nghi¢p w1i th! truong: Kinh te thi tnrO'ng c6 d~c tnrng co ban la cac moi quan h~ kinh te' d~u dugc thgc thi thong qua

h~ thong thi tnrO'ng: thi tnrO'ng hang h6a tieu dung, thi tntO'ng hang h6a tu li~u

san xu~t, thi truO'ng tai chfnh Doanh nghi~p v6i tu each Ia nguO'i san xu~t

kinh doanh, ffi9i ho~t d¢ng cua doarih nghi~p (san xu~t, ph~n phoi, tieu dung)

d~u khong th~ tach rO'i ho~t d¢ng cua thi tntoog Doanh nghi~p vll'a la nguO'i mua cac yeu to san xu~t kinh doanh vll'a la nguO'i ban cac san phfim hang h6a, dich V\}, d6ng thai vlra la nguO'i tham gia huy d¢ng va mua, ban cac ngu6n 1\}'c tai chfnh nhan r6i cua xa h¢i

- Quan h¢ kinh te' trong nr)i b¢ doanh nghi¢p: th~ hi~n qua vi~c thanh toan, t~m ll'ng giua cac phong ban trong doanh nghi~p; quan h~ thanh toan,

C~p phat va di~U hoa von, lu~n chuy~n gia tti tai san gifra cac dcrn vi tf\}'C thu¢c trong n¢i b¢ doanh nghi~p, v6i cong ty my, t6ng cong ty; quan h~ chi tra ti~n lucmg ' ti~n thu6'ng, ph~t, b6i thuO'ng giua doanh nghi~p va nguO'i lao d¢ng

- Chuc nang huy d¢ng, t{}O von _cho doanh nghi¢p

Von Ia yeu to dau VaO C<1 ban CUa qua trinh t6 chUc si'm xuat kinh doanh cua cac doanh nghi~p Trong C<1 che kinh te ke ho~ch h6a, C<1 che tai chfnh t~p

trung cao d¢, cac doanh nghi~p qu6c doanh duqc nha nu6'c bao cap v~ v6n, tir

huy d¢ng v6n den trang trai chi phf, thanh toan nq nan, den tfch lily va dau tu

mb r¢ng san xuat Chuc nang huy d¢ng, khai thac cac ngu6n tai chfnh dam bao nhu cau v6n kinh doanh cho doanh nghi~p cua tai chfnh doanh nghi~p

bao cap toan b¢ nhu cau v~ v6n cho cac doanh nghi~p nfi'a Vi~c t~o v6n, dam

bao du v6n, t6 chuc chu chuy~n von sao cho d~t hi~u qua cao nhat trong qua trlnh san xuat kinh doanh cua doanh nghi~p la chuc nang chu yeu cua tai

chfnh doanh nghi~p Can cu vao illl;IC tieu va ke ho~ch kinh doanh, cac doanh

nghi~p phai xac d!nh duqc nhu cau v6n, Iva chQn ngu6n v6n phu hqp tit d6 c6

phu<Jng thuc chu d¢ng khai thac, thu hut cac ngu6n tai chfnh tren th! truang

(tir ngan sach, ngan hang, h¢ gia dinh, nguO'~ mua hang, nguO'i cung dng nguyen v~t li~u ) d~ ph1;1c V1;1 qp thai cho nhu cau san xuat kinh doanh cua

v6n rn¢t each hi~u qua: chu chuy~n v6n duqc tfnh toan hqp ly, khong lang phf, lam cho v6n duqc bao toan va ngay cang phat tri~n, nang cao vong quay

va kha nang sinh IO'i cua v6n

- Chuc nang phan pht/i thu nhfj,p cua doanh nghi¢p

nghi~p duqc phan phoi theo trlnh tv : bu dlip chi phf san xuat g6rn chi phi cac yeu t6 v~t chat, lao d¢ng va quan ly da bo ra trong qua trinh san xuat kinh doanh Phan con l~i la lqi nhu~n cua doanh nghi~p, m¢t phan duqc dung n¢p thue cho nha nu6'c theo qui d!nh, con l~i duqc sir d1;1ng cho vi~c bao toan v6n, trfch l~p cac quy cho doanh nghi~p, tra lqi tuc trai phieu, c6 phieu Nha nu6'c

kfch thfch nguO'i lao d¢ng c6ng hien het sue rninh cho doanh nghi~p Khi ay

kinh te c6 tac d1;1ng t~o d¢ng Ivc lam tang nang suat, tang vong quay v6n, tang tieu dung xa h¢i, ket qua la phat tri~n n~n kinh te qu6c gia

Tuy nhien neu nha quan ly doanh nghi~p thvc hi~n C<1 che phan phoi kern hi~u qua, lam mat an to~m v6n holl!c lam tri~t tieu d¢ng Ivc phat tri~n cua nguO'i lao d¢ng thi h.k nay tai chfnh doanh nghi~p se la Ivc can lam kim ham

ho~t d¢ng cua doanh nghi~p

- Chuc nang kilm soat bang d6ng tie'n d61 vai hog,t d¢ng sdn xudt kinh

doanh

tra lien tl;IC, thUOng xuyen vi~c hinh thanh Va sir d1;1ng von, cac quy ti~n t~

trong doanh nghi~p Thong qua 'vi~c phan tfch cac chi tieu ali chfnh nhu: ty

nghi~p tit d6 giup doanh nghi~p nh~n dinh duqc tinh hinh, d~ ra cac giai phap kh~c phl;IC va h~n che thi~t h~i, phat huy UU di~m ntl.ng cao hi~u qua san

xu~t kinh doanh

2.3 Vj trl va vai tro cua tai chlnh doanh nghi~p nha nuoc trong h~

thong tai chlnh

2.3.1 Vi tri cua tai chinh doanh nghi~p trong h~ thong tai chinh

quoc gia

H~ thong tai chfnh nu6'c ta bao g6m 5 khau:

- Ngan sach nha nu6'c: g6m ngan sach trung ucmg va ngan sach dia phucmg

-H~ thong tfn d1;1ng: g6m tfn d1;1ng nha nu6'c va tfn d1;1ng ngan hang

- Tai chfnh h¢ gia dinh

Trong h~ thong tai chfnh quae gia, ngan · sach nha nu6'c giu vai tro chu

la ngu6n ll;tc b6 sung cho tai chfnh doanh nghi~p; con tai chfnh doanh nghi~p

la khau co sb cua ca h~ thong

Tai chfnh doanh nghi~p bao g6m: tai chfnh cua cac dcm vi, cac t6 chuc san xu~t kinh doanh hang h6a va cung ll'ng dich Vl;l thu¢c mQi thanh ph~n kinh

te Moi quan h~ giua tai chfnh doanh nghi~p va cac khau khac trong h~ thong tai chfnh quae gia chu yeu pliat sinh trong llnh Vl;lC san XU~t kinh doanh Qua san xu~t kinh doanh, doanh nghi~p dong g6p vao ngan sach nha nu6c, ngu6n tai chfnh nay duqc phan phoi den quy ti~n t~ cua doanh nghi~p va quy ti~n t~

cua cac khau tai chfnh khac Kh~u tai chfnh doanh nghi~p l~i thu hut m¢t b¢

ph~n Ian ngu6n tai chfnh tit cac khau khac nhu tfn d1;1ng, tai chfnh h¢ gia dinh, ngan sach d~ phat tri~n san xu~t kinh doanh cua doanh nghi~p Nhu

v~y, tai chfnh doanh nghi~p la khau co sb trong h~ thong tai chfnh quae gia,

vi ph~n Ian so thu cua ngan sach la thu tit cac doanh nghi~p, ph~n Ian ngu6n thu tfn d1;1ng, thu bao hi~m cling tit cac doanh nghi~p Vi v~y quan ly tot tai chfnh doanh nghi~p, lam cho cac doanh nghi~p ho~t d¢ng c6 hi~u qua se c6 tac d1;1ng cling co h~ thong tai chfnh quae gia

2.3.2 Vai tro cua tai chinh doanh nghi¢p

Tai chfnh doanh nghi~p Ia m¢t ph~m tru kinh te t6n t~i khach quan trong n~n kinh tehang h6a- ti~n t~ Trong ph~m vi doanh nghi~p, sl;t v~n d¢ng cua tai chfnh doanh nghi~p m¢t m~t phai tuan theo nhilng qui lu~t kinh te khach quan, m~t khac n6 con phai chiu S\l chi phoi b(Ji ffil;IC tieu va phucmg

hu6'ng kinh doanh cua doanh nghi¢p- Tai chfnh vtra phan anh ket qua cua ho~t

d¢ng kinh doanh, vlra t~o di~u ki¢n cho ho~t d¢ng cua doanh nghi¢p, c6 tac

thUC dU<)'C vai tro CUa tai chfnh doanh nghi¢p, thify ro Slf tac d¢ng qua l~i gifra n6 vai cac ho~t d¢ng khac ciia doanh nghi¢p c6 y ngh'ia rift quan tn;mg trong thlJc ti~n quan ly doanh nghi¢p T6 chuc va quan ly tot tai chfnh doanh nghi¢p, dung tai chfnh tac d¢ng den cac m~t ho~t d¢ng khac trong doanh nghi¢p, se t~o di~u ki¢n thu~n lqi cho qua trlnh di~u hanh san xuilt kinh doanh Qua tai chfnh rna danh gia ket qua ho~t d¢ng kinh doanh cua doanh nghi¢p Do d6, tai chfnh doanh nghi¢p duqc xem nhu m¢t cong Cl;l c6 vai tro quan trQng trong quan ly kinh doanh

£)~ phat huy duqc vai tro cua tai chfnh doanh nghi¢p doi vai ho~t d¢ng kinh doanh, c~n phai:

qua Va ngUai Slr dl;lng cong Cl;l nay phai CO trlnh d¢ nghi¢p Vl;l nhift dinh d~

thu~n lqi vlra giam sat doanh nghi¢p d~ dam bao ngu6n von nha nuac d~u tu cho doanh nghi¢p cling nhu sl:r dl;lng khoan lqi nhu~n do doanh nghi¢p mang

3.1.1 Tai sdn co djnh

la tai san co dinh khi h¢i du hai di~u ki¢n.: c6 thai gian sl:r dl;lng dai (thea

thong 1¢ la m¢t nam) va gia tri 16'11 ( duqc qui dinh theo sue mua cua d6ng ti~n

Can cu vao hinh thai bieu hi¢n c6 th~ chia tai san co djnh thanh:

- Tai san co dinh hfru hinh : la nhfrng tai san co dinh c6 hinh thai v~t

chat, g6m: dat dai, nha cua ,v~t kien true, may m6c thiet hi va day chuy~n

cong ngh¢, phuang ti¢n v~n tai truy~n d~n, thiet hi quan ly, cay lau nam,

- Tai san co dinh vo hinh: la nhfrng tai s~n co dinh khong c6 hinh thai

v~t chat, th~ hi¢n m<?t luqng gia tri da duqc d~u tu c6 lien quan trgc tiep den

nhi~u chu ky kinh doanh cua doanh nghi¢p, nhu: gia hi quy~n su dvng dat va m~t nu&c, chi phi thanh l~p chu~n bf kinh doanh, chi phf b~ng phat minh sang che, chi phf nghien cliu phat tri~n, lqi the thuang m<;ti ( vi trf thuong m<;ti, uy tfn cua doanh nghi¢p tren thuang truO'ng), d<?c quy~n nhan hi¢u va thuang hi¢u, chi phf d~u tu xay dlJllg _co ban,

- D~u tu vao chling kh6an dai h<;tn hay g6p von lien doanh va d~u tu

dai h<;tn khac

Ngoai ra, can cu vao hinh thuc d~u tu von, tai san co dinh duqc phan lo<;ti thanh:

- Tai san co dinh dung cho ho<;tt d¢ng kinh doanh co ban: g6m nhfrng

- Tai san co dinh dung vao ho<;tt d¢ng d~u tu tai chfnh: g6m nhfrng tai san co dinh tham gia g6p von lien doanh, cho thue tai chfnh, kinh doanh bat

cac each phan lo<;ti tai san co dinh n6i tren giup cho nha quan ly n~m

duqc toan di¢n va chi tiet tlrng b¢ ph~n co cau d~u tu d~ c6 bi¢n phap quan ly, phuang phap khau hao tai san co dinh chfnh xac va hqp ly cling nhu c6 nhfrng giai phap kip thO'i di~u chinh co cau d~u tu cho phu hqp v&i tinh hinh kinh doanh thl;tc te cua doanh nghi¢p Qua vi¢c phan lo<;ti tai san co dinh theo hinh thuc d~u tu von, nha quan ly con n~m duqc ket cau tai san co djnh dung vao lo<;ti hinh d~u tu kinh doanh khac nhau cua doanh nghi¢p d~ c6 th~ danh gia duqc chfnh xac hi¢u qua kinh doanh cua ttrng lo<;ti hinh d~u tu va c6 th~ kip thO'i di~u chinh ke ho<;tch d~u tu cua doanh nghi¢p cho dung hu6'ng

M¢t trong nhfrng bi¢n phap bao to~m von kinh doanh la doanh nghi¢p phai khau hao tai san co dinh Trong vi¢c khau hao tai san co dinh, tuy theo

d~c di~m cua tai san co dinh va tinh hinh ho~t d¢ng thgc te cua doanh nghi¢p,

khau hao theo duang th~ng, khau hao theo phuang phap gia toe, khau hao theo th1fc te sir d\}ng tai san, ) sao cho phan anh duqc dung muc hao man tai san hfi'u hinh, kh~c ph\}C dU<JC Slf mat gia do hao man VO hlnh gay ra dam bao doanh nghi¢p c6 th~ tai san xuat va tai san xuat mo r¢ng, d6ng thai gia thanh san ph~m hang h6a cua doanh nghi¢p van c6 th~ c~nh tranh duqc tren thi

D1fa tren kha nang chuy~n h6a thanh ti~n, c6 th~ phan lo~i tai san luu d¢ng thanh: hang t6n kho, ti~n m*t va ti~n goi ngan hang, dau tu vao cac lo~i

chli'ng kh6an ng~n h~n va dau tu ng·~n h~n, cac khoan phai thu (phai thu cua khach hang, t~m li'ng, ti~n ky quy, )

Neu d1fa tren hlnh thuc dau tu von thl tai san luu d¢ng c6 th~ duqc chia thanh: tai san luu d¢ng dung vao ho~t d¢ng kinh doanh ca ban cua doanh nghi¢p, tai san luu d¢ng dung vao ho~t d¢ng dau tu tai chfnh

Quan ly von luu d¢ng la m¢t trong nhfrng van d~ tr9ng tam cua cong tac tai chfnh doanh nghi¢p yeu cau cua cong tac quan ly von luu d¢ng la: xac dinh nhu cau von can thiet toi thi~u thuang xuyen cho cac khau ho~t d¢ng cua doanh nghi¢p, d6ng thai phai nang cao hi¢u suat luan chuy~n va tang toe

3.1.3 Nguon von ho{lt d9ng kinh doanh

Trong n~n kinh te thi truang, von ho~t d¢ng kinh doanh cua doanh nghi¢p bao g6m hai ngu6n chu yeu la: von chu so hfi'u va nq phai tra

- N gu6n v6n chu siJ hilu la ngu6n von thu¢c so hfi'u cua doanh nghi¢p

va cac doanh nghi¢p khong phai cam ket thanh toan, hoan tra cho bat ky chu th~ nao khac von chu so hfi'u cua doanh nghi¢p nha nu6'c do ngan sach nha nu6'c cap va duqc b6 sung tiflqi nhu~n sau thue cua doanh nghi¢p Nang l1fc tai chfnh cua m¢t doanh nghi¢p duqc can eli' tren von chu so hfi'u nay Doanh nghi¢p nha nu6'c chi chiu trach nhi¢m hfi'u h~n v~ cac khoan nq phai tra tren von chu so hfi'u Trong doanh nghi¢p, ngu6n von chu so hfi'u g6m: ngu6n von kinh doanh va cac quy ti~n t¢ chuyen dung, cac quy d1f trii', lqi nh\}an chua

phAn phoi Trong d6, ngu6n von kinh doanh la co him nhttt duqc chia thanh ngu6n von kinh doanh ban dau va ngu6n von kinh doanh b6 sung

Ngu6n von kinh doanh ban diiu la so von kinh doanh toi thi~u, ciln thiet

do chii doanh nghi~p va cac nha diiu tu bo ra khi thanh l~p doanh nghi~p M6i hlnh thll'c sa hihl doanh nghi~p c6 co che t~o von ban diiu khac nhau Doi v0i

doanh nghi~p lien doanh c6 ngu6n von ban diiu do cac ben lien doanh dong g6p; cong ty c6 philn c6 ngu6n von kinh doanh ban diiu hlnh thanh tir so ti~n

doanh ban dilu do m(>t ho~c nhi~u nguai g6p von

Trong qua trlnh ho~t d(>ng ciia minh, doanh nghi~p c6 th~ c6 ngu6n tai trq b6 sung von tir trong n(>i b¢ doanh nghi~p ( quy phat tri~n kinh doanh, lqi

nhu~n ) ho~c tlr ben ngoai doanh nghi~p do nh~n von lien doanh, huy d¢ng von ciia c6 dong, von g6p ciia thanh vien m0i,

- N r; phdi trd: Ia so ti~n doanh nghi~p chi em dlJng va vay muqn d~ lam von kinh doanh va phai thanh toan l~i sau m(>t khoang thai gian, nhu: cac khoan U'ng tru0c tir nguai mua va nguai cung cttp nguyen v~t li~u, thue phai

n¢p cho nha nu0c, luang va phlJ cttp ciia can b¢ cong nhAn vien, cac khoan tin

dlJng,

Tuy vao tinh hlnh va yeu cilu th1fc te ciia doanh nghi~p rna trong tll'ng giai do~n nha quan ly phai llJa ch9n huy d(>ng ngu6n von nao vao san xuttt

3.2 Qm1n ly chi phi, ghi thanh san ph&m va tho nh~p doanh

nghi~p

3.2.1 Chi phi kinh doanh

Qua trinh t6 chuc san xutlt va kinh doanh ciia doanh nghi~p luon phat sinh chi phi Vi~c quan ly cac chi phf cho hqp ly, d~ khong lam d(>i gia thanh

va gia ban duqc thi truang chttp nh~n (j muc c~nh tranh han so v0i doi thii cling nganh ngh~ la vttn d~ duqc cac doanh nghi~p het sue quan tAm

Chi phf kinh doanh ciia doanh nghi~p bao g6m chi phf san xuttt, chi phf

ho~t d(>ng tieu thl;l va chi phf quan ly

- Chi phi sdn xuat: la nhfrng chi phf rna doanh nghi~p trvc tiep bora

trong qua trinh san xuttt hang h6a ciia doanh nghi~p Sl! tang giam ciia chi phf nay lien quan den qui mo san xuttt ciia don vi Chi phf nay g6m: chi phf nguyen v~t li~u trvc tiep, chi phf nhAn cong trvc tiep, chi phf san xuttt chung nhu luang cho b(> ph~n quan ly phAn xubng san xutlt, cong ClJ san xutlt, khttu hao tai san co dinh, Doi v0i cac dcm vi cung U'ng dich VlJ va mua ban hang h6a khong phat sinh chi phf san xuttt rna c6 chi phf mua hang Chi phf nay duqc tfnh tnJc tiep vao gia mua hang

- Chi phi horp d¢ng tieu thZJ va qudn ly

Day Ia nhfrng chi phf gian tiep tnl cho vi¢c xuc tien tieu th1;1 hang h6a

va ho~t d¢ng quan ly di~u hanh san xuiit kinh doanh cua doanh nghi¢p dugc

+ Chi phi ban hang p~at sinh trong qua trlnh tieu th1;1 hang h6a, bao

hang, ), chi phf tiep thi cho vi¢c tim kiem va rna r¢ng thi truang tieu thl;l hang h6a cua doanh nghi¢p (chi phf qulmg cao, chi phi bao hanh, chi phi nghien CUu thi trUang) Trong n~n kinh te thi trUang v6'i SlJ rna cira n~n kinh

te, tren thi trUang tran ng~p hang h6a, san ph~m cua doanh nghi¢p phai chiu

ap Ivc c~nh tranh n?ng n~ vita v~ chat Iugng vita v~ nhan mac vtra v~ gia ca v6'i san ph~m cung lo~i cua cac nha san xua't trong mr6'c Ian nu6'c ngoai Vi¢c tang cuang ho~t d¢ng tiep thi d~ n~m thong tin v~ khach hang, v~ d6i thu

c~nh tranh, xuc tien dua hang cua doanh nghi¢p den cac Hing 16'p nguO'i tieu dung, la rift can thiet va c6 th~ giup doanh nghi¢p phat tri~n kinh doanh, rna

-+Chi phi qudn ly va dilu hanh sdn xut{t kinh doanh: g6m chi phi quan

ly kinh doanh, chi phf quan Iy hanh chanh t6 chile

Cac chi phf gian tiep khong anh hubng tnJc tiep den Slf tang giam cua qui mo va khoi Iugng kinh doanh, nhi~u khoan chi phf van phat sinh ngay ca

Chi phi kinh doanh n6i tren la nhfrng chi phf ph1;1c Vl;J cho ho~t d¢ng kinh doanh CCI ban CUa doanh nghi¢p Khi thlJC hi¢n nhfrng ffil;IC tieu kinh doanh khac ho?c ho~t d¢ng dau tu tai chfnh, doanh nghi¢p con milt them nhitng chi phf khac nhu: chi phf lien doanh, chi phf dau tu tai chfnh, chi phf cho vay v6n, chi phf thue tai san, nhfrng chi phf nay dugc h~ch toan va theo doi rieng Va khong dUQ'C h~ch toan vao gia thanh san ph~m kinh doanh CCI

Gia thanh san ph~m Ia nhfrng chi phf g~n v6'i vi¢c t~o ra san ph~m,

hang h6a, hay dich Vl;J rna khong lien quan den yeu to thai gian

Gia thanh Ia xuilt phat di~m d~ xay dlJilg gia ca ' Ia CCI sa d~ thlJC hi¢n gia tri cua san ph~m tren thi truang Gia thanh con la chi tieu tai chfnh CCI ban

truang, qua gia thanh c6 th~ danh gia dugc hi¢u qua kinh te cua doanh nghi¢p

Thu nh~p cua doanh nghi~p la toan b¢ so ti~n doanh nghi~p thu duqc tlr cac ho~t d¢ng slm xuat, kinh doanh va d~u tu trong m¢t thai gian nhat dinh, bao g6m:

trong thu nh~p cua doanh nghi~p d~ chi trlt chi phf, n¢p thue, chia Hii c6 ph~n

gian thu (thue VAT, thue tieu thlJ d~c bi~t, thue xuat, nh~p khAu, ) ho~c da thlfc hi~n chiet khau ban hang, giam gia hang ban t:rong ky

- Thu nh~p tlr ho~t d<)ng d~u tu tai chfnh ho~c kinh doanh von

- Thu nh~p bat thuoog nhu: thu v~ nhuqng ban, thanh ly tai san co dinh; thu do b6i thuoog hqp d6ng kinh te; thu khoan nq kh6 doi da xu ly; thu

do nha nuac mi~n giam thue,

Sau khi xac dinh duqc thu nh~p va chi phf tuo'ng xll'ng, ph~n chenh l~ch

duo'ng gifra thu nh~p va chi phf tuo'ng xll'ng la lqi nhu~n truac thue cua doanh

nghi~p LQ'i nhu~n la ph~n ket qua tai chfnh cuoi cung cua m<)t chu trlnh kinh doanh, la chi tieu quan tr<~mg d~ danh gia hi~u qua kinh doanh cua doanh

nghi~p LQ'i nhu~n cua doanh nghi~p d~t duqc trong ky c6 lien quan den lqi fch cua nhi~u doi tuqng: nha nuac, doanh nghi~p va nguai lao d¢ng, do v~y

can CO C<1 che phfin phoi lqi nhu~n- th~t tot dam bao cong b~ng Va hqp ly lqi fch kinh te cua cac doi tuqng nh~m t~o nen d¢ng llfc cho sv phat tii~n

Tuy theo lo~i hlnh doanh nghi~p khac nhau c6 co che phfin phoi lqi

nhu~n khac nhau, tuy nhien co che phfin phoi lqi nhu~n doanh nghi~p d~u

tufin theo trlnh t1f nhu sau:

-Vai t6ng so lqi nhu~n thu duqc, doanh nghi~p n<)p thue thu nh~p

- Lqi nhu~n sau thue duqc· bu dlip cac khoan 16, ti~n ph~t khong duqc tfnh vao chi phf kinh doanh theo qui dinh cua phap lu~t; trich n<)p ti~n thu v~

su diJng von ngfin sach nha nuac ( neu c6) ; ph~n con l~i trfch l~p cac quy doanh nghi¢p, bao g6m:

Quy d~u tu ph'H tri~n: su diJng vao vi~c d~u tu rna r¢ng, phat tri~n san xuilt kinh doanh ho~c dau tu chi~u sfiu cua doanh nghi~p nhu d6i mai thiet bi

cong ngh¢, nghien CUu khoa hQC, b6- sung VOn lUU d<)ng, d~U tu tai chfnh

Quy dlf phong tai chfnh: duqc trfch tir lqi nhu~n d~ l~i dam bao cho doanh nghi~p van ho~t d¢ng duqc binh thuoog khi c6 rui ro trong kinh doanh

Quy dlf phong v~ trq cap that nghi~p: dung trq cilp mat vi~c cho nguai lao d¢ng trong doanh nghi~p theo qui dinh cua lu~t lao d¢ng ho~c chi dao t~o

Quy khen thu&ng va phuc lqi: dung cho cong tac khen thu&ng, khuyen khfch lqi fch V~t ch~t, phlJC VlJ nhu cau phuc lqi cong c<')ng, cai thi~n Va nang cao dai song v~t ch~t va tinh than cua ngub'i lao d¢ng trong doanh nghi~p

- Tiich tir lqi nhu~n d~ tra 1¢ tUc cho trai phieu, c6 phan cua chu so

hiiu

3.3 Hi~u qua quan Iy tai chlnh doanh nghi~p nha nu6'c

Doanh nghi~p late bao cua n~n kinh te, d~ thlfc hi~n duqc vai tro chu de;to trong n~n kinh te th! trub'ng theo d!nh hu6'ng xa h¢i chi:t nghia, hem ai het doanh nghi~p nha nuac phai la nhihlg dem v! kinh te lanh me;tnh v~ tai chfnh

va hoe;tt d¢ng c6 hi~u qua cao.T6 chuc va quan ly tot tai chfnh doanh nghi~p la

di~u ki~n dam bao cho doanh nghi~p nha nuac c6 di:t nhihlg yeu to ca ban d~

khong ngirng rna r(>ng san XU~t kinh doanh, hoan thanh nhi~m VlJ Va ffilJC tieu nha nuac giao Quan ly tot tai chfnh doanh nghi~p giup tang cuang nang Ivc ce;tnh tranh cua doanh nghi~p tren th! trub'ng, qua d6 nang cao hi~u qua kinh te cua doanh nghi~p trong n~n kinh te th! trub'ng

Muon nang cao hi~u qua quan ly tai chfnh doanh nghi~p can thiet phai c6 ca che quan ly tai chfnh thfch hqp d~ tai chfnh doanh nghi~p phat huy duqc toi da chuc nang cua minh M~t khac ca che quan ly tai chfnh hqp ly con te;to nen d¢ng llfc phat tri~n thuc dAy doanh nghi~p hoe;tt d¢ng tot va mang le;ti hi~u qua cao hem, d6ng thai cling thuc dAy ca che v~n hanh hoan chinh

hi~u qua san xu~t kinh doanh cua dem v! v ~ phfa nha nu<Yc, doanh nghi~p

phai bao toan va phat tri~n von, lqi nhu~n rigay cang cao, d6ng g6p 16'n cho

g6c d(> trach nhi~m trong vi~c thlfc hi~n cac nhi~m VlJ chfnh tr! g~n v<Ji hi~u qua v~ m~t xa h<?i nhu: te;to ra cong an vi~c lam cho nguai lao d¢ng, cung c~p

san phAm hang h6a ch~t luqng cao, thuc dAy phat tri~n cac nganh ngh~ san

xu~t khac u·en dia ban

v~ phfa doanh nghi~p, cac chi tieu th~ hi~n hi~u qua quan ly tai chfnh doanh nghi~p nha nuac thong qua phan tfch cac bao cao tai chfnh, xem xet cac chi so tai chfnh chu yeu nhu ty su~t sinh lai (tren von, tren doanh thu, tren gia tr! tai san), kha nang thanh toan, tir d6 xac d!nh chfnh xac hi~u qua tai

- Bao cao tai chfnh phai g6m 3 bang:

+ Bang can doi ke to~n phan anh tinh hlnh tai chfnh cua m(>t doanh nghi~p te;ti m(>t di~m nh~t d!nh

- cac ty so Uti chfnh phan anh d?c tntng Uti chfnh cua m¢t doanh nghi¢p, duqc chia thanh 4 lo~i chu yeu:

+ H¢ so kha nang thanh toan: cho thily kha nang tra nq cua doanh nghi¢p, th~ hi¢n qua cac ty so nhu: kha nang thanh toan hi¢n thai, kha nang thanh toan nhanh,

+ H¢ so ket cilu tai chfnh: cho thily ket · cilu tai chfnh, ket cilu von cua doanh nghi¢p, nang h;rc di vay cua doanh nghi¢p qua cac ty so: nq tren tai san, nq tren von chu sb huu, von chu sb huu tren nq dai h~n,

+ H¢ so ho~t d¢ng kinh doanh: do luang hi¢u qua vi¢c quan ly va sir

dl;lng ngu6n von hi¢n c6 cua doanh nghi¢p, th~ hi¢n qua cac ty so: vong

+ H¢ so sinh lai: danh gia tfnh hi¢u qua va tfnh sinh lai cua qua trinh

thu, ty suilt lqi nhu~n tren von chu sCi huu, ty suilt lqi nhu~n tren tai san

1.1 Khai quat hoi canh kinh te xa hqi tinh Kien Giang

Kien Giang la tinh ven bMn neim a bien gi6'i Tay Nam cua d~t nu6'c, thu¢c D6ng being song Oiu Long, c6 d~c di~m tu nhien da d~ng: c6 dt d6ng being, rll'ng, nui, bi~n va nhi~u hai dao Toan tinh c6 di~n tfch d~t tv nhien 6.222 km2

duang bien gi6'i b¢ giap tinh Camp6t- Campuchia dai 56,8 km BO'

Campuchia, Thai Lan va Malaysia Kien Giang c6 105 hon dao n6i 16'n nho, hinh thanh 5 quAn dao, c6 43 dao c9 dan Dao 16'n nh~t la Phil Qu6c c6 di~n

Toan tinh c6 11 huy~n va 2 thi xa, dan s6 den cu6i nam 2001 la 1.574.255 nguO'i

NhO' thien nhien uu dai, Kien Giang c6 nhi~u ti~m nang lqi the trong phat tri~n kinh te nong nghi~p, thuy san va du lich Tuy nhien tinh cling c6 nhfrng b~t lqi la a xa cac t:rung tam do thi 16'n cua ca nu6'c, m~t khac do bi

chien tranh tan pha n~ng n~ nen khi b~t tay vao khoi phvc va phat tri~n kinh

te xa h¢i, tinh c6 di~m xu~t phat r~t th~p v~ CC1 sa h~ tAng, trinh d¢ dan trf,

ti~m hJc khoa h9c cong ngh~,

Qua 15 nam thl;l'c hi~n cong cu¢c d6i m6'i do Dang ta khai xu6'ng, den nay, tinh hinh trong tinh da c6 nhi~u chuy~n bien tien b¢, t6c d¢ tang trubng

kinh te binh quan hang nam cao ho'n so muc binh quan chung cua ca nu6'c

Nam 2001, san luqng luoog thl;l'c d~t 2,2 tti~u t~n, khai thac thuy san 256.200

ty tr9ng cong nghi~p va xay dl;l'llg tang tlr 23,6% len 28%, dich vv tang tlr

21,5% len 24,2%, nong lam thuy san giam t1r 54,9% xuong 47,8% Ti~m ll;tc kinh te cua tinh duqc tang cuang; ket c~u h~ tAng kinh te ky thu~t duqc dAu tu

tren di~n r¢ng, nhi~u cong trinh 16'n quan n·9ng duqc hinh thanh lam ti~n d~

nangf~-&~b~JJ&fJ'l~~p~giam xu6ng chi con 10%

Tuy nhien nhftng ket qua d(;lt duqc tren day van chua tuO'Ilg xll'ng v6i

ti~m nang va lqi the cua tinh Toe d(> tang truemg kinh te m~y nam giln day khong d~u Co c~u kinh te chuy~n dich ch~m Nang su~t, ch~t luqng, hi~u qua cua tirng nganh kinh te va cua ca n~n kinh te chua cao va chua vftng ch~c

Kien Giang van con la tinh ngheo va con nhi~u kh6 khan

Nhftng thanh tfch tien b(> va nhftng t6n t(;li tren day d~u c6 vai tro tnich nhi~m cua cac doanh nghi~p nha nu6c trong tinh Du da c6 nhi~u

hi~U qua ho(;lt d(>ng va nang llfC C(;lnh tranh CUa doanh nghi~p nha nU6c van con th~p trong kinh te thi trub'ng, nhilt la trong xu the h(>i nh~p kinh te quoc te nhu hi~n nay Di~u nay cho th~y yeu ciiu c~p bach phai tiep t\lc d6i m6i nang cao hO'n nii'a hi~u qua kinh te cua khu VlJc doanh nghi~p nha nu6c trong tinh

1.2 Qua trlnh phat t~i~n va d6i m6i doanh nghi~p nha nu6'c tinh

1.2.1 ThOi ky 1976-1985

Tit sau ngay giai ph6ng mi~n Nam, doanh nghi~p nha nu6c 6 Kien Giang duqc hlnh thanh Ngu&n gf)c ra dai chu yeu cua cac doanh nghi~p nha nu6c la : m(>t so xf nghi~p (xf nghi~p in, xi nghi~p lien hi~p duqc) duqc

kinh doanh CUa chfnh quy~n cfi; quan ly cac CCi s(J cua cac nha tu ban bo di nu6c ngoai va thanh l~p m6i m(>t so doanh nghi~p

Trong thai ky nhftng nam 1976-1985, ca nu6c chu trUO'Ilg d~y m(;lnh cai t(;lO cong thUO'Ilg nghi~p ngoai quae doanh nh~m nhanh chong phat tri~n

hai thanh phi!n kinh te CCi ban la kinh te quoc doanh Va kinh te t~p th~, d6ng thm nha Slf bao C~p cua Nha nU6c nen cac cong ty, XI nghi~p quae doanh phat

(k~ ca cac dO'n vi do Trung ~O'Ilg quan ly), den nam 1985 tang len giln 180 dO'Il vi, trong d6 c6 171 dO'Il vi thu(>c dia phuO'Ilg quan ly, song ch~t luqng

hi~u qua ho(;lt d(>ng con nhi~u hC;lli che

1.2.2 ThOi ky 1986 den nay: C6 th~ chia thanh 3 giai do(;ln

- Giai do{ln 1986-1990

Bu6c vao thai ky d6i m6i tit sau DC;li h(>i Dang toan quae Ian thu IV, da c6 nhi~u chu truO'Ilg chfnh sach m6i ra dm, nh~t la v~ d6i m6i quan ly nha nu6c v~ kinh te, xac l~p che d(> t1J chu san xu~t kinh doanh cua cac dO'Il vi kinh te quae doanh, XOa bo CCi che ke hOC;lCh h6a t~p trung Va bao C~p ThlfC

hi~n Quyet djnh 217 /HDBT, nha n~6c mC;tnh dC;tn chu tntO'Ilg m6 r(>ng quy~n

t1J chu san xu~t kinh doanh cua cac dO'Il vj kinh te quoc doanh, d6ng thai tang cuemg nhi~m ~' quy~n h(;ln va trach nhi~m cua chinh quy~n c~p huy~n trong linh VlJc quan ly kinh te VI the, cac cong ty xi nghi~p quoc doanh c~p huy~n

ra dai hang lo(;lt, san xu~t kin]J doanh t1J can doi tai chinh va thu nh~p

d Kien Giang, vao nam 1989-1990 t~an tinh c6 den 209 dan vj quoc

doanh Tuy so lU<Jllg nhi~u nhU'ng chat lU<Jllg va hi¢u qua ho~t d¢ng thap Nam 1990 khu VlJC quoc doanh san xuat ra gia trj 7,3% so t6ng slm lU<Jllg toan tinh, n¢p ng~n sach chiem 29,4% so t6ng thu ng~n sach cua tinh Trong thai ky nay nhi~u don vj quoc doanh cap huy¢n, thj dugc th~mh l~p va phat

tri~n tran Ian, ho~t d¢ng ch6ng cheo len nhau, mua ban long vong, cho tu

nh~n nup b6ng g~y roi thj truang, thua 16 lien tvc va keo dai, ng n~n ch6ng chat va lam that th6at 16'n ngu6n' von nha nu6'c Nhi~u doanh nghi¢p bj giai

- Giai doq,n titndm 1991-1995

Khu VlJC quoc doanh bU6'c Vao cai each giai do~n hai v6'i n{>i dung chu yeu la tiep tvc tang cuO'ng quy~n tv chu san xuat kinh doanh, di doi v6'i tang cuemg quan Iy tai chfnh, sAp xep v? t6 chuc I~i cac cong ty xf nghi¢p quoc doanh, thf di~m mo hinh m6'i v~ t6ng cong ty theo d~ng t~p do~m, da d~ng h6a

sa hfiu va cac hinh thuc qulm ly Thlfc hi¢n cac chu tiUong tren cua Trung uong, tinh da tien hanh sAp xep thu g9n d~u moi cac don vi quoc doanh cua tinh tit 209 d® vj giam xuong con 34 don vj do tinh qulm ly va giai tan toan b¢ cac dan vj quoc doanh, cap huy¢n thj; d6ng thai tien hanh cong tac thanh toan cong ng nh~m lanh m~nh h6a tinh hinh tai chfnh doanh nghi¢p

Sau khi sAp xep l~i ho~t d¢ng cua cac doanh nghi¢p nha nu6'c da c6 bu6'c phat tri~n va hi¢u qua han Nam 1995 so nam 1991, v~ doanh thu tang 3,2 I~; lgi nhu~n tang 56,2%; n¢p ng~n sach tang 2,5 l~n; ty su~ft lgi nhu~n

tren von slm xuat kinh doanh tang 6,3%; ti~n luang binh qu~n/lao d¢ng tang 2,1 l~n Nam 1995 gia trj san xuat cua khu VlJC doanh nghi¢p nha nu6'c chi em

ty tr9ng 25,3% trong t6ng san philm xa h<?i toan tinh, n¢p ng~n sach chiem

- Giai doq,n tit ndm 1996 tOi nay

D~u nam 1996, tinh tiep tvc sAp xep l~i khu VlJc doanh nghi¢p nha nu6'c v6'i chu uuO'ng d6i m6'i ca che quan ly kinh te va ca che quan ly doanh nghi¢p, sAp xep I~i doanh n_ghi¢p nha nu6'c, thf di~m c6 ph~n h6a doanh nghi¢p nha nu6'c Bi¢n phap thlfc hi¢n sAp xep Ia gom g9n l~i d~u moi doanh nghi¢p, ket hgp cac doanh nghi¢p theo chuyen nganh va chuc nang san xuat kinh doanh nh~m tang cuO'ng nang llfc v~ von, ca sa v~t chat ky thu~t va d¢i ngii can b¢, qua d6 n~ng cao tfnh tl! chu cua ca sa va tang cuang vai tro quan ly nha nu6'c, tri~n khai thf di~m c6 ph~n h6a doanh nghi¢p nha nu6'c

m¢t doanh nghi¢p C\} th~ la:

doanh nghi¢p la cong ty Xuat nh~p khfiu thuy san, von khi thanh l~p la 18,078

ty d6ng sap nh~p 2 cong ty thuO'ng nghi¢p va cong ty V~t tu thanh cong ty ThuO'ng m~i, von khi thanh l~p la 23,44 ty dcSng Sap nh~p 2 doanh nghi¢p cua

nganh nang nghi¢p Ia cong ty V ~t tu nang nghi¢p va cong ty Lam slm thanh cong ty Che bien lam slm, von 3,315 tri~u d6ng.'

- C6 phfin h6a cong ty Ntt6'c m~m Nam Phuong thanh cong ty c6 phfin Ntt6'c m~m Nam PhttO'ng

- Giai th~ 1 doanh nghi~p nha ntt6'c do lam an thua 16

Thl;l'c hi¢n s~p xep tir diiu nam 1996 den cuoi nam 2001' to an tinh con

22 doanh nghi~p nha ntt6'c, tr~mg d6 c6 3 doanh nghi¢p cong fch va 19 doanh

nghi~p san xu~t kinh doanh, bao g6m: nganh xily dl!flg c6 6 doanh nghi¢p, thttO'ng ffi(;li 2, nang nghi~p 2, giao thong 2, cong nghi¢p 1, thuy san 3, nganh giao dvc 1, nganh y te 1, van h6a 1, nganh tai chfnh 1 doanh nghi¢p

Qua s~p xep so dO'n v! ddanh nghi~p giam ffi(;lnh, tirng btt6'c da hinh thanh dugc m¢t so doanh nghi~p m(;lnh, c6 quy rna 16'n, trinh d¢ chuyen man h6a cao theo htt6'ng cong nghi~p va hi¢n d(;li h6a Qua d6, von, tai san, lao d¢ng, CO SO V~t ch~t ky thu~t cua khu Vl;l'C doanh nghi¢p nha ntt6'c dtt<JC tang cttang Binh quan trong thai ky 1996-2000, m6i nam von kinh doanh tang 15,5%, tai san co dinh tang 16%, lao d¢ng tang 6,7% T6 chuc b¢ may, d¢i ngfi can b¢ quan ly dttgc cung co ki~n toan, quan ly dieu hanh san xu~t kinh doanh c6 ne nep hO'n va tirng btt6'c thfch Ung v6'i cache th! trttang Quy rna san xu~t kinh doanh ngay cang phat tri~n, doanh thu m6i nam tang 13%, lgi

nhu~n tn.t6'c thue tang 8,5%, n¢p ngiln sach tang 15% T'mh tr(;lng thua 16 keo

doanh nghi¢p dugc cai thi~n kha hO'n

Vai tro nong cot trong phat tri~n kinh te xa h¢i dtt<JC phat huy tot hO'n Cac doanh nghi~p nha ntt6'c gifi' vi trf quan tr9ng trong nen kinh te cua tinh, chu yeu t~p trung vao khai thac 'phat huy cac tiem nang the ffi(;lnh cua tinh nhtt san xu~t v~t li~u xily dl!flg, che bien tieu thv nang, hai san, phat tri~n dich V\} du lich; lam nong cot trong Vi~c thl;l'C hi¢n cac dl;l' an kinh te Xa h¢i, quy ho(;lch, thiet ke va thi cong xay dl!flg ket c~u hl;l tiing va cung U"ng m¢t so

v~t ttt, hang h6a, d!ch V\1 thiet yeu khac cho nhu ciiu cua tinh

Qua d6 da g6p phiin quan ti·9ng vao vi~c gifi' 6n dinh va thuc dcly cac linh Vl;l'c kinh te xa h¢i cua tinh phat tri~n Nam 2000, t6ng san phclm (GDP) cua cac doanh nghi~p nha ntt6'c thu¢c tinh qulm ly chiem tren 12% t6ng san phclm trong tinh va 60% GDP khu Vl;l'c doanh nghi~p nha ntt6'c tren dia ban Binh quan thai ky 1996-2000, GDP toan tinh tang 7,64%, GDP toan khu Vl;l'c doanh nghi~p nha ntt6'c tang· 4,92% Da d6ng g6p 50-60% t6ng kim ng(;lch

xu~t khclu cua tinh Doanh nghi~p nha ntt6'c di dfiu trong vi¢c trang bi ky

thu~t, d6i m6'i cong ngh¢, dao t(;lO can bQ Va lao d¢ng

II THl}C TR~NG QUAN LY TAl CHINH cAc DOANH NGHIEP NHA NUOC TiNH KIEN GIANG

2.1 Ve qmin ly von san xuat kinh doanh va tai san trong doanh

Ngu6n von kinh doanh cua cac doanh nghi¢p nha mrac bao g6m von

do nha nu&c dau tu, m¢t phan von do doanh nghi¢p ttJ tfch lfiy, m¢t phan ttr cac ngu6n von khac nhu vay ngan hang, vay doi tuqng khac von dau tu tlr

ngiln sach c6 xu huang giam va tang ty 1¢ cac phan von khac, dc:_tc bi~t la von vay

von nha nu6'c d~u tu t~i cac doanh nghi¢p nha nu6'c c6 tang it qua cac nam nhttng khong du so nhu cau kinh doanh cua doanh nghi¢p va chu yeu duai d~ng tai slm co d!nh Trong nam 2000 va 2001, ngiln sach cap b6 sung cho doanh nghi¢p 22,325 ty d6ng chu yeu la tai san co d!nh Trong ca cau von kinh doallh cua doanh nghi~p, gia tr! tai san co d!nh c6 xu huang tang len, tttang ll'ng la giam ty tr9ng tai san luu d¢ng, do chfnh sach giam bat vi¢c cap von luu d¢ng tlr ngiln sach bu¢c doanh nghi¢p nha nu6'c chuy~n sang su dl;lng von vay va tlJ tlJ tfch lfiy d~ tang von lttu d¢ng

d¢ng san xuat kinh doanh la 274,4 ty d6ng, nilng quy mo von blnh quiln cua

1 doanh nghi~p tlr 8,1 ty d6ng nam 1996 len 14,4 ty d6ng nam 2000 Nam

2001, t6ng von nha nu&c t~i doanh nghi¢p Ia 409,818 ty d6ng, binh quiln m<?t doanh nghi¢p c6 von 22,87 ty d6ng Trong d6, von co d!nh chiem ttr 70,3% den 76,86%; von lttu d¢ng chiem 29,7% den 23,14% Trong ca cau von san xuat kinh doanh, von ngiln sach cap- chiem 54,8% va c6 xu huang ngay cang giam xuong, von tlJ b6 sung chiem 45,2% va c6 xu huang tang len

DO'n vi tinh: tri~u d6ng

(Ngu6n: SiJTai chinh-V {lt gia tinh va tlf tinh tofm)

von dum 5 ty d6ng giam xuong va tren 5 ty d6ng tang len, nh~t la so c6 von tren 20 ty d6ng Di~u d6 chang to qua trinh tfch t1;1 va t~p trung von cua cac doanh nghi~p nha nuac thu(>c tinh quan ly, ngu6n ll;tc v~ von cua nhfrng doanh nghi~p hang dau cua tinh ~uqc tang cuang kha nhanh (xem bi~u so 2)

Bi~u so 2: So htQ'Ilg doanh nghi~p nha nuoc theo quy mo von Nha nuoc

(Ngu6n: nhu tren)

Trong tai sim luu d(>ng cua cac doanh nghi~p , cac khoim phai thu va gia tq hang t6n kho thuang Ian va t~p trung 0 nganh che bien xu~t khfiu thuy san va kinh doanh xang dau, lua g?O Di~u nay Ia do cac doanh nghi~p ban hang ch~m tra, ban hang goi dau cho cac d?i ly va t6n kho hang h6a cling dl;t trfr nguyen v~t li~u Gia tq hang t6n kho nam 2000 la 138,444 ty d6ng; nam 2001la 142,78 ty d6ng

Ian

Phan tfch h~ so ket c~u tai chfnh cua doanh nghi~p cho th~y:

TY so nq tren tai san = T6ng cac khoan nq/ T6ng tai san

Ty s6 nq tren tai san nam 2000 = 447, 72ty/746,2ty= 60%

Ty s6 nq tren tai san nam 2001 = 572,671 ty/982,491 ty= 58,3%

Ty so nq tren von chu sb huu = T6ng cac khoan nq/ von chu sb huu

Ty so nq tren von chu sb huu nam 2001= 572,671 ty/409,818 ty= 1,4

Ty so nq tren tai san qua cao cho th~y doanh nghi~p nha nuac c6 kha nang an toan th~p, dang doi m*t vai nhi~u rui ro

Ngu6n von nq phai tra nam 2000, 2001 chiem 60% t6ng ngu6n von kinh doanh cua cac doanh nghi¢p, trong d6 n<J ngan h~n chiem ty tr9ng 80-83% chu yeu la vay ngan h~n ngan hang trong mr6'c (50-55% trong nq ngan

h~n) Khi thieu von hru d(>ng cac doanh nghi¢p trong tinh uu tien bao dam

ti~n ltto'Ilg cho cong nhan, thubng chiem d1;1ng thue phai n(>p, 1¢ nhu~n phai n(>p, va phai t~m ling tru6'c nguO'i mua Giai phap vay ngan hang duqc dung trong thai di~m mua Vl;l, cac doanh nghi¢p phai vay d~ thu mua t~m t6n t:rii'

nguyen v~t li¢u goi dau cho che bien Nang h;tc di vay cua cac doanh nghi¢p rat tot th~ hi¢n qua cac h¢ so nhu:

Gic doanh nghi¢p trong tinh da quan ly ehllit che va chu d(>ng trong sit

d1;1ng von kinh doanh, khong c6 tnrang hqp xay ra mat von Tuy nhien vi thieu von, cac doanh nghi¢p da co gang huy d(>ng von d~ ho~t d(>ng kinh doanh nen du n<J kha 16'n Mllit khac von hi chiem d1;1ng va u d9ng 16'n nen hi¢u qua sir dl;lng von cua cac doanh nghi¢p a m-6-c thap va c6 xu hu6'ng giam dan qua cac nam th~ hi¢n qua cac chi tieu doanh thu tren von va 1¢ nhu~n tren von Nam 1996 m(>t d6ng von kinh doanh lam ra duqc 8,84 d6ng doanh thu

va 0,38 d6nglqi nhu~n (tru6'c thue); nam 1998 m(>t d6ng von kinh doanh lam

kinh doanh chi con lam duqc 8,11 d6ng doanh thu va 0,30 d6ng lqi nhu~n va den nam 2001 m(>t d6ng von kinh doanh lam ra duqc 6,31 d6ng doanh thu va

Chi tieu tinh tren 1 dong

khmlng 57% so nguyen gia Den cuoi nam 2001, gia tti tai san co dinh cua 18 doanh nghi~p theo nguyen gia la· 514,272 ty d6ng, tang 19,7% so nam tnr6'c cho th~y c6 sv t~p trung dau tu 16'n vao tai san co dinh nhu l~p d~t may m6c, thiet bi, nang c~p nha xubng theo yeu cau tieu chu~n HACCP va ISO

Phan nh6m doanh nghi~p theo quy mo tal san co dinh cho th~y, tai san

co dinh cua cac doanh nghi~p du<Jc quan tam dau tu va tang trubng kha nhanh, nh~t la nhfi'ng doanh nghi~p hang dau cua tinh; tuy nhien so doanh

nghi~p c6 quy mo nho du6'i 5 ty d6ng v~n con nhi~u, c6 den 5 dO'n vi (xem bang 4)

Tr~n 50 ty d6ng 1 5,6

( Ngu6n: nhu tren)

- Ve' may moe, thie't hi va cong ngh¢

May m6c thiet hi va cong ngh~ t~p trung chu yeu 0 khu vvc cong

nghi~p che bien va cong nghi~p san xu~t v~t li~u xay dVfig Linh vvc che bien, khai thac hai san c6 6 nha may dong h;tnh v6'i cong su~t 20.000 t~n/nam,

5 day chuy~n che bien 1

b9t ca v6'i cong su~t 14.000 t~n san ph~m/nam va 33 chiec tau danh b~t hai san v6'i t6ng cong su~t 14.970 CV Linh vvc san xu~t

1 co sa slm xu~t da xay dvng 18.000 m3/nam, 1 nha may san xu~t bao bl v6'i cong suat 25 tri~u bao/nam Linh vvc che bien luO'ng thvc, thvc ph~m c6 2 nha may lau bong gc;to cong su~t 80.000 t~n/nam, 1 nha may che bien mfa duang cong su~t 1.000 t~n mfa/ngay Ngo~i ra con m¢t so may m6c, cong

ngh~ 0 m¢t so l'inh vvc khac nhu giao thong thuy lqi, v~n tai, in, cap th6at

~ kh"

nuoc, co 1

May m6c thiet hi pharr 16'n da qua cii, cong ngh~ lc;tc h~u, du<Jc trang hi

tu nu6'c khac nhau (nhu Lien Xo cii, cac nu6'c B~c au, Nh~t Ban, Trung Quoc, Thai Lan ), thu¢c nhi~u the h~, khong d6ng b¢, nhi~u loc;ti du<Jc san xu~t

each nay 10-20 nam

Trinh d¢ cong ngh~ chu yeu la ban thu cong, 6 dC;tng so che, tieu hao

nhi~u nguyen nhien v~t li~u, nang sucft va chcft lugng si'm ph~m thap, chi phf cao, nhu: cong ngh~ dong lC;tnh hai san, thai gian dong tlr 5-6 gia (thiet bi moi

hi~n nay chi 2-3 gia); cong ngh~xi mang chu yeu lo dl1ng loC;ti nho, lao d¢ng thu cong, thea cac chuyen gia danh gia thl cong ngh~ nay chi ton tC;ti 5-10 nam nua (the h~ cong ngh~ hi~n dC;ti la lo quay h~ kho ho~c h~ thong lo nung

ki~u tang chay); cong ngh~ che bien luang tht;rc chu yeu 6 dC;tng so che; thiet b!, cong ngh~ 6 nhfing nganh khac nhu x~y dt;rng, v~n tai thuy b¢, co khf, cap th6at nuoc, slm xuat dugc ph~m, in cfing trong tinh trC;tng tuang tt;r, hi~u suat

su dl;lng thap, c6 doanh nghi~p cong suat su dl;lng chi dC;tt 30-50%

Do trlnh d¢ cong ngh~ 6 mac trung blnh va lC;tC h~u, nen san ph~m cua cac doanh nghi~p chUa CO ham lU<Jng chat xam va gia tq cao, SUC CC;tnh tranh con nhi~u hC;tn che, nhat la cac san ph~m xuat kh~u d~u 6 dang so che Chi

ccfp dang dugc quan ly thea tieu chu~n HACCP, 3/6 nha may dC;tt tieu chu~n xucft hang tn;tc tiep vao cac nJJ6'c EU va m¢t cong ty xi mang dang tht;rc hi~n

tieu chu~n ISO

Vu di~m cua cong tac quan ly tai san co dinh cua cac doanh nghi~p

nha nuoc trong thai gian qua la: tai san dugc quan ly ch~t che, nhi~u doanh

nghi~p da dua tai san vao su dwig va phat huy tot dem lC;ti hi~u qua kinh te cao, doanh thu va lgi nhu~n cua dan vi gia tang M¢t so b¢ ph~n va chi tiet

dugc ciii tien dugc thi tntbng chcfp nh~n Tuy nhien 6 m¢t so doanh nghi~p,

tai san co dinh van chua dugc khai thac va phat huy het cong suat nen gia thanh san ph~m cao lam giam tfnh CC;tnh tranh CUa san ph~m tren thi trUbng, c6 noi tai san con bo khong lam lang phf von nha nuoc

-v e' da'u tzt

Trang 5 nam (tlr 1996-2000), 18 doanh nghi~p nha nuoc cua tinh da dau tu X~Y dt;rng CO ban va mua stim tai san CO dinh phl;IC Vl;l san XUat kinh doanh la 360,3 ty dong, blnh qua:n m6i nam dau tu han 72 ty dong Trang d6, hUang dau tu VaO tai san CUa danh nghi~p la X~Y dt;rng n~ng cap cai tC;tO nha xu6ng v~t kien true nh~m dC;tt cao tieu chu~n v~ di~u ki~n san xuat cua nganh nhu tieu chu~n HACCP, ISO (chi em 22,7% ); d~c bi~t t~p trung cao cho vi~c

dau tu n~ng ccfp va d6i moi cong ngh~ che bien, phUang ti~n V~n chuy~n phl;IC

thiet hi may m6c, phUang ti~n V~n tai (chiem 70,3%); d1;1ng Cl;l qu{m ly Va cac tai san khac chiem 7% v~ co cau nguon von dau tu, chu yeu lavon tfch lfiy cua doanh nghi~p chiem 50,5%, von ng~n sach nha nuoc cap rat ft chi chiem 16,6%, vay ng~n hang chiem 6,8%; vay quy h6 tr<J phat tri~n chiem 13,5%, huy d¢ng cac nguon khac chiem 12,6% Trang co cau nguon von dau tu, von

tl;t c6 cua doanh nghi~p, von vay quy h6 tr<J phat tri~n, von huy d¢ng khac c6

chi~u hu6'ng tang len, do doanh nghi¢p da co g~ng he;tn che von vay tfn dl;lng nhlim tang hi¢u qua d~u tu d6ng thai do ngAn sach c6 giai he;tn nen nen von vay tfn dl;lng va von ngAn sach c6 chi~u hu6'ng giam (xem bi~u so 5)

Danh m~c dau tu Von trQng

von dau tu Von trQng

tra phat tri~n

khac

(Ngu6n: Bao cao khoa h9c ve' DNNN tinh, Van phong Tinh uy Kien Giang,

thang 1212001)

vai t6ng von 70,617 ty trong d6 von ngAn sach 15,48%; von tl;t c6 ciia doanh nghi¢p 40, 7%; von vay khac 38,3%

Nhln chung cong tac qm\n ly cac dl! an d~u tu ciia cac doanh nghi¢p nha nuc.Jc trong thai gian qua duqc thvc hi¢n nghiem tile, dung qui trlnh

Hang nam, cac doanh nghi¢p nha nuac d~u c6 ke hoe;tch d~u tu vao tai slm can cu tren yeu c~u thvc te cua dO'Il vi c~n d~u tu phat tri~n, rna r¢ng hoe;tt d¢ng san xuat kinh doanh va yeu c~u ciia thi tnib'ng tieu thl;l san ph~m n¢i dia

va xuat kh~u Gic doanh nghi¢p phai xAy dl!Jlg dl! an va trlnh cap tren phe duy¢t (SO' Ke hoe;tch d~u tu chii trl cling cac sa nganh lien quan th~m dinh dl!

an va trlnh UBND tinh phe duy¢t) D~c bi¢t cac dAy chuy~n cong ngh¢ che bien, may moe thiet bi d~u tu dU<JC nghien CUu ky V~ CaC d~c trung ky thu~t,

danh gia muc d¢ phil h<Jp d~c di~m va trlnh d¢ quan ly ciia tinh, c6 tham khao cac ch-uyen gia tu van (thub'ng tir Thanh pho H6 chf minh) Vi¢c cap phat VOn d~U tU theo tien d¢ cong trlnh va CO Sl! th~m dinh CUa cac C<1 quan chuyen mon Cong tac quyet toan khi cong trlnh hoan thanh duqc thvc hi¢n dung qui dinh

Tuy nhien cong tac quan ·ly d~u tu ciia doanh nghi¢p trong thai gian qua ciing con he;tn che KhAu chu~n hi d~u tu con ch~m va keo dai, nhi~u dl!

an phcii lam di lam le;ti do thay d6i nha cung cap thiet hi, tien d¢ thi cong bi

keo dai, vi¢c cap von d~u tu ch~m va chua kiP thai M¢t vai trub'ng h<Jp, C<1

che d~u tu con tach rai qua trlnh d~u tu vc.Ji vi¢c khai thac, su dl;lng Doanh nghi¢p nay xAy dl!Jlg phuO'Ilg an d~u tu, dO'Il vi khac quan ly d~u tu , sau khi

cong trinh ho~m th~mh giao cho doanh nghi¢p khac sir d1;1ng, do d6 khong g~n

duqc trach nhi¢m cua ngubi dau tu, sir dl;lng cong trlnh v6'i hi¢u qua sir dl;lng cong trlnh ( Cong ty Quoc doanh danh ca duqc B¢ thuy san duy¢t dau tu m(>t tau l';tnh thu mua thuy san xa bb xong giao cho Cong ty Xu§t nh~p khilu thuy san nh~n dua vao ho(;tt d(>ng khong c6 hi¢u qua) M¢t vai trubng hqp, doanh nghi¢p chua t~p trung vao ho(;tt d¢ng san xu§t kinh doanh chfnh, l(;ti mb r(>ng huang dau tu kinh doanh vao nhfi'ng llnh Vl!C rui ro cao ( cong ty Xu§t nh~p

khi\u thuy san dau tu vung qui hO(;l.Ch nuoi tom SU 200 ha) nen hi¢u qua VOn dau tu khong cao va l(;ti khong an toan

nghi¢p nhit nuuc tinh Kien giang

Tit 1989, th1fc hi¢n Lu~t dau tu nu6'c ngoai cua Vi¢t Nam, nhi~u nha

1989-1995 c6 9 d1f an dau tu nu6'c ngoai vao tinh Kien Giang du6'i hinh thuc thanh

nha mt6'c Kien Giang 30-50%, nhu:

lien doanh v6'i Thai Lan)

+ Cong ty lien doanh che bi~n thuy san d6ng h¢p ( cong ty Che bien xu§t khilu thuy san lien doanh v6'i Thai Lan) ·

+ Cong ty lien doanh che bien kh6m co d~c ( cong ty Che bien th1fc philm lien doanh v6'i Thai Lan)

+ Cong ty lien doanh Ng<;>c Trai Vi¢t Nh~t ( cong ty Quoc doanh danh

ca lien doanh v6'i Nh~t)

+ Cong ty lien doanh tr6ng rirng Kien Tai ( cong ty L~m san lien

+ 3 Cong ty lien doanh che bien b(>t ca gia sue ( cong ty B¢t ca tinh lien doanh v6'i H6ng Kong va Singapore)

Due)

T6ng von dau tu cua cac lien doanh la 43.733.399 USD, trong d6 von

So Ke'hof!ch va ddu tu Kien Giang) Von cua cac doanh nghi¢p nha nu6'c tinh g6p chit yeu b~ng quy~n sir dl;lng d§t va m~t nu6'c va m(>t phan von tv c6 cua doanh nghi¢p Sau thai gian lien doanh ( 2-3 nam) khong c6 lien doanh nao c6 lbi, t§t ca cac lien doanh nay d~u bi th§t b(;ti di den giai th~ toan b¢ va d~ l(;ti h~u qua cho cac doanh nghi¢p trong tinh den nay con chua giai quyet xong

Nguyen nhan thfit b~i pua ho~t d¢ng lien doanh d~u tu vai nuac ngoai

la do:

- Anh huemg tir cong ty my: do phfa cong ty my b nuac ngoai von khong Ian, g6p von d~u tu tir von vay nen khi thi truemg bien d¢ng ghim gia san ph~ill (kh6m co di,ic ); hoi,ic khung hoeing tai chfnh ti~n t¢ ( cong ty Ng<;>c trai) thl cong ty illy khong chiu n6i, phai pha san; hoi,ic cong ty illy b nuac ngoai chuy~n huang ho~t d¢ng sang d~u tu bfit d¢ng san va thi truemg tieu

giai th~ lien doanh ( lien doanh nganh thuy san)

- Phfa Vi¢t Naill khong ki~m soat duqc chi phf cua phfa doi tac nuac ngoai, chi phf qua cao lien doanh kh6ng chiu n6i

cong ngh¢ va thi truemg tieu thv nen phai phv thu¢c qua nhi~u vao doi tac nuac ngoai, khong tv xoay xb duqc d~ khoi phvc ho~t d¢ng cua cac lien doanh khi phfa nuac ngoai gi,ip kh6 khan, d~n den giai th~ lien doanh

- Quan ly von d~u tu khong chi,it che d~ mfit von

vai cac doi tac nuac ngoai, di~u nay lam h~n che vi¢c thu hut ngu6n von d~u

tU cfing nhu h~n che kha nang tiep c~n vai phUO'ng phap quan ly hi¢n d~i va

Cac doanh nghi¢p da g6p von lien doanh vai cac doanh nghi¢p trong nuac nhu: cong ty Du lich hqp tac lien doanh vai Cong ty SaigonTourist cua

illang Kien Giang lien doanh vai cong ty X1 mang Ha Tien 2 (B¢ Xay dl!Jlg) thanh l~p cong ty Bao bl, Cong ty co khf di¢n may lien doanh vai thanh pho H6 chf Minh san xufit trv be tong ly tam T6ng von g6p lien doanh den nam

2001 la 29,474 ty d6ng, lai tit cac ho~t d¢ng d~u tu nay trong nam 2001 la 5,264 ty d6ng

Ty tr<;>ng chi phf san xufit kinh doanh trong doanh th u cua cac doanh nghi¢p chieill 95-97% doanh thu va c6 chi~u huang tang len Ty tr<;>ng gia thanh san ph~m va dich vv chiem Ian trong co diu chi phf do ham luqng nguyen v~t li¢u chfnh trong san ph~m qua Ian ~an ph~m duqc xufit ban duai

hang tang do di~u ki¢n c~nh tranh doanh nghi¢p phai tang cuemg tiep thi, quang cao va hoa h6ng moi giai thuO'ng m~i d~ d~y ill~nh tieu thv Do vi¢c gia tang san luqng hang h6a va dich Vl;l cung cfip va cai tien phUO'ng phap

Bi~u so 6: Co cau chi phi san xuat kinh doanh

Don vi%

Chi tieu Nam 1996 Nam1997 Nam 1998 Nam 1999 Nam 2000 Nam 2001

- Ty trQng t6ng chi phi

trong doanh tho

- Ca can chi phi

1212001 va SifTai chinh-V(it gia KG)

Cong tac qm1n Iy chi phf san xu~t kinh doanh trong m¢t vai doanh nghi¢p con thieu ch~t che, chua tiet ki¢m va thieu hi¢u qua Ty trQng chi phf chiem qua cao trong doanh thu H'lm h~n che lqi nhu~n cua cac doanh nghi¢p d6ng thai lam giam k:ha nang C~nh tranh cua hang h6a va dich Vl;l tren thi trUbng Khi thi truang c6 bien d¢ng, gia san phfim cling lo~i hi giam thi doanh nghi¢p g~p nhi~u kh6 khan v~ tieu thl;l va d~ bi 16

Do cac doanh nghi¢p khong h~ duqc chi phf, nh~t la gia thanh san phfim va lai vay ngfin h~mg cho nen quy mo ho~t d¢ng va doanh thu tang len,

2.4 Ve ket qua san xuat kinh doanh va phan phoi ket qua san xuat kinh doanh

2.4.1 Tdng thu nhtj,p dtJl dltf!c

g~t, doanh thu cua cac doanh nghi¢p nha nuac c6 chi~u huang giam slit va trong tirng nganh, tirng doanh nghi¢p tang truang khong d~u Nam 2001,

doanh thu cua cac doanh nghi¢p da c6 buac tang trubng 3,95% so nam tntac

Tfnh tren 1 d6ng von kinh doanh, nam 1996 cac doanh nghi¢p lam ra duqc 8,84 d6ng doanh thu, nam 1998 giam con 8,69 d6ng, den nam 2000 tiep tl;IC giam con 8,11 d6ng, nam 2001 thi mQt d6ng VOn chi con lam ra 6,31 d6ng doanh thu

2.4.2 L¢ nhutj,n va cac chi tieu tai chinh

L¢ nhu~n tru6'c thue c6 muc tang tnremg kha nhung khong 6n dinh Neu 1o~i trlr ph~n 1¢ nhu~n cua Cong ty X6 s6 kien thiet, h~u het cac doanh

nghi~p con 1~i deu giam Nam 2000, 1gi nhu~n binh quiln cua 1 doanh nghi~p d~t 4,3 ty d6ng, neu 1o~i trlr Cong ty X6 s6 kien thiet thi chi d~t 2,2 ty d6ng C6 14 doanh nghi~p nha nu6'c c6 quy mo 1gi nhu~n du6'i 5 ty d6ng, trong d6 c6 6 doanh nghi~p c6 lgi nhu~n du6'i 1 ty d6ng, chi c6 2 doanh nghi~p c6 lgi

san xuat kinh doanh d~t rat thap Nam 2001, 1gi nhu~n cua cac doanh nghi~p

nha nu6'c tang 46,9% so nam· tru6'c, 1gi nhu~n binh quiln cua 1 doanh nghi~p

1a 5, 79 ty d6ng Neu lo~i trlr Cong ty X6 s6 kien thiet thi chi d?t 1gi nhu~n

binh quiln m¢t doanh nghi~p 1a 2,18 ty d6ng

S6' doanh nghi¢p bj 16: Nam 1996 c6 1 doanh nghi~p khong c6 lgi

nhu~n sau thue (Cong ty Dugc va v~t tu y te) Nam 1997 c6 2 dO'n vi (Cong ty Dugc va v~t tu y te va Cong ty Nang lam san) Nam 1998 c6 1 dO'n vi 16 (Xf

sau thue (Cong ty Dugc va v~t tu y te) Nam 1999 va 2000 c6 1 dO'n vi khong c61gi nhu~n sau thue (Cong ty San xuat v~t li~u xily d\l'Ilg) Nam 2001 chi c6

( N gu6n: nhu tren)

Bi~u s6 8: SoltrQllg doanh nghi~p nha nu6'c theo quy mo IQi nhu~n

TT Chi W~u so

1 Du6'i 1 ty d6ng 9 50,0 6 33,3 5 27,8

( Nguo'n: nhu tren)

Ty su~t lqi nhu~n tren doanh thu cua cac doanh nghi~p qua cac nam

1999 den 2001 giam ITt 4,34% xu6ng con 2,776%; ty su~t lqi nhu~n rong tren v6n nha mt<Yc giam rrr 23% xu6ng con 11,36%

Chi tieu f>VT Nam Nam Nam Nam

1996 1998 2000 2001

nha nu6'c (tru DN 16)

( Ngu6n: Phong Tai chinh doanh nghi¢p- SifTai"chinh v(u gia KG)

Ty su~t lqi nhu~n binh quan cua cac doanh nghi~p tfnh tren v6n nha nu<Yc tuy cao hem lai su~t ti~n gbi tiet ki~m ky h~n 3 thang cua ngftn hang thuemg m~i, nhung dang c6 chi~u liu&g giam slit m~nh (xem bi~u s6 1 0)

Nam 1996 c6 9/19 doanh nghi~p (chiem 47,4%) c6 ty su~t lqi nhu~n tren v6n nha nu<Yc th~p hem Hii su~t tiet ki~m; nam 1998 c6 7/19 doanh nghi~p (chi em 37%) ; nam 2000 c6 3/19 d<;>anh nghi~p (chiem 15,8 %); nam 2001 c6 8/19 doanh nghi~p ( chi em 42, 1%) c6 ty su~t lqi nhu~n tren v6n nha nu<Yc th~p hem

Uii su~t tiet ki~m

BMu s610: Ty suat IQi nhu~n rong tren von nha nuoc

Don vi tinh: %/th{mg

nu6'c cua 18 doanh nghi¢p

nu6'c cua 1 7 doanh nghi¢R (tru XSKT)

thang) ngan hang thuong m<;Ii

( Ngu6n: nhutren va tlftinh toan)

1 Du6'i 1 ty d6ng 9 50,0 6 33,3 5 27,8

2 Tir 1 - duai 5 t:Y 5 27,8 8 44,4 11 61,1

3 Tir 5-du6'i 10 ty 2 11,1 2 11,1 1 5,55

( Ngu6n: nhu tren)

Ty su~t lqi nhu~n tren doanh thu ciia cac doanh nghi~p qua cac nam

1999 den 2001 giam tir 4,34% xuong con 2,776%; ty suilt 1¢ nhu~n rang tren von nha nuac giam tir 23% xuong con 11,36%

Bi~u so 9: Ty sm)t IQi nhm)n cua cac doanh nghi¢p

TY su~t lqi nhu~n tr~n doanh thu % 4,34 3,64 3,68 2,776

TY su~t Iqi nhu~n rang tr~n von % 23,00 19,83 12,12 11,36 nha nu6'c (tru DN 16)

( Ngu6n: Phong Tai chinh doanh nghi¢p- SJTai chinh v(lt gia KG)

TY su~t Iqi nhu~n bmh quan ciia cac doanh nghi~p tfnh tren von nha nuac tuy cao h<1n Uli su~t ti~n gbi tiet ki~m ky h~n 3 thang ciia ngan hang thu<1ng m~i, nhung dang c6 chi~u huang giam sut m~nh (xem bi~u so 1 0) Nam 1996 c6 9/19 doanh nghi~p (chiem 47,4%) c6 ty su~t lqi nhu~n tren von nha nuac th~p h<1n Hii su~t tiet ki~m; nam 1998 c6 7/19 doanh nghi~p (chi em 37%); nam 2000 c6 3/19 doanh nghi~p (chiem 15,8 %); nam 2001 c6 8/19 doanh nghi~p ( chi em 42,1%) c6 ty su~t lqi nhu~n tren von nha nuac th~p h<1n Hli suilt tiet ki~m

Bi~u so 10: Ty sm)t lqi nhu~n rong tren von nha ntt6'c

2.4.3 Ve'n9p ngdn sach

n<?p ngan sach kha cao, nhung trong cac nam 1999-2001 co chi~u huang giam Nguyen nhan m<?t ph~n la do th1fc hi¢n chfnh sach thue m6i, nhung chu yeu do ho<;tt dqng san xu~t kinh doanh ngay cang kho khan, ty su~t lqi nhu~n

giam Muc dong gop hang nam cho ngan sach nha nu6c cua cac doanh nghi¢p

dong gop 16n nh~t Cong ty X6 so kien thiet chiem 40-50% trong t6ng so n<?p ngan sach cua cac doanh nghi¢p nha nu6c trong tinh, doanh nghi¢p nganh

nghi¢p nganh thuang m<;ti-du lich chiem 10%, doanh nghi¢p thuqc nganh khac chiem tir 7-13%

2.4.4 Ve' trich ltJ,p cac quy doanh nghi¢p

cac nam qua, vi¢c trfch l~p cac quy doanh nghi¢p t<;ti cac doanh nghi¢p nha nUOC cua tinh dU<JC thlJC hi¢n kha tot thea qui d!nh va dU<JC Slt

d1;1ng dung m1;1c dfch

Quy d~u tu phat tri~n duqc dung vao vi¢c d~u tu d6i m6i cong ngh¢, may moc thiet bi phat tri~n san xu~t kinh doanh Trang nhi~u tntang hqp quy

Quy d1f phong tai chfnh da giup cac doanh nghi¢p khAc ph1;1c nhilng

1997, chay rirng, anh hubng cua khung hoang tai chfnh va ti~n t¢ b cac nu6c Chau A, ) duy trl duqc ho<;tt dqng cua doanh nghi¢p va 6n dinh cong an vi¢c lam cho nguO'i lao dqng

Tuy nhien, ben c<;tnh mqt so doanh nghi¢p su d1;1ng tot quy khen thubng va phuc lqi thi b mqt vai doanh nghi¢p, hai quy n~y con bi chiem dl;lng ho~c qua be nho, muc thubng kh6ng du thea qui d!nh, dO'i song v~t ch~t

va tinh than cua nguO'i lao dqng chua duqc quan tam dung muc, lam cho h9 khong th~y gAn bo v6i ket qua ho<;tt d¢ng cua doanh nghi¢p

Cong nq 16n va ngay cang tang Nam 2000, nq phai thu la 286 ty d6ng, tang 16% so· nam 1998 va g~p 3 l~n nam 1996; chi em 32,7% so v6i t6ng ngu6n von cua doanh nghi¢p, b~ng 104% so von nha nu6c va g~p 6,4 l~n so von luu dqng cua Nha nu6c trong doanh nghi¢p Nq phai tra len t6i 448 ty

Nq phai thu doi tuqng nguO'i mua la 16n nh~t chiem tren 60%, khoan

nq nay va nq t<;tm ling tang len nhanh ca v~ so luqng va ty tr9ng Tir do cho

th~y von khong tham gia vao ho<;tt dqng san xu~t kinh doanh bi chiem dl;lng du6i nhi~u hinh thuc ngay cang nhi~u, nam 2000 co 7/19 doanh nghi¢p co ti 1¢ nay tren 40% cac doanh nghi¢p dang dll'ng tru6c n6i lo la c~n phai mb

r¢ng h~ thong phan phoi, dAy m~nh ban hang nhung n<J phai thu va n<J kh6

Ng phai tra chu yeu la n<J ngan hang, chiem ty trQng t1r 42-52% t6ng n<J phai tra, trong d6 phttn 16'11 Ia vay ng~n h~n d~ dap ll'ng yeu cttu kinh doanh; nam 2000, cac doanh nghi~p phai tra Hli ti~n vay tren 22 ty d6ng, chiem 1,04% t6ng chi phi va b~ng 27% Igi nhu~n Ng phai tra can b¢ cong nhan vien ciing c6 xu hu6'ng tang len N<J phai tn\ nguai ban va nguai mua ll'ng truoc, n<J thue va cac kh9an n¢p ngan sach tuy tang v~ so lu<Jng, nhung

nguai mua rrng tru6'c

- Thu~ va cac khoan 30.717· 15,86 33.148 9,53

phai n()p ngfin sach

( Nguo'n: Baa cao khoa h9c ve'DNNN tinh,

Van phong Tinh uy KG, thang 1212001)

: tn u ong Nam 2000

Ian

Ian

-Ty so thanh toan nhanh nam 2000 = 0, 943 Ian

Phan tfch cac h~ so thanh toan cua cac doanh nghi~p cho th~y kha nang thanh toan cua doanh nghi~p doi v6i cac khoan nq ng~n h<;tn la r~t kh6 khan Day la d~u hi~u bao d¢ng cho cac doanh nghi~p trong vi~c thl;tc hi~n

cac cam ket thanh toan cac khoan nq den h<;tn

III DANH GIA CHUNG VE THVC TR~NG QUAN LY TAl CHINH DOANH NGHI~P NHA NUOC TiNH KIEN GIANG 3.1.Ve uu di~m trong qmin ly tai chinh doi v6i cac doanh nghi¢p nha nttoc

- Qua qua trlnh d6i m6i nang Ivc C<;tnh tranh cua cac doanh nghi~p

nha ntt6c cua tinh da duqc tang cttbng, nhi~u doanh nghi~p da thfch ll'ng voi

CCI che thi trubng va ngay cang phat tri~n Du solttqng doanh nghi~p c6 giam

di nhung khoi Iuqng hang h6a nhfing m*t hang quan u·9ng khong ngll'ng tang len duqc thi nuemg ch~p nh~n Giai do<;tn 1996-2001, T6ng san phAm cua cac

- Doanh nghi~p nha ntt6c da nang d¢ng sang t<;tO va phat huy tfnh tv

chu trong san xu~t kinh doanh Cong tac quan ly tai chfnh doanh nghi~p c6

nhi~u tien b¢ Doanh nghi~p da tang cuemg trach nhi~m trong vi~c quan ly,

sit dtJng, bao toan va phat tri~n von Che d¢ quan ly von cho phep doanh

nghi~p phan nao chu d('>ng sit dtJng linh ho<;tt cac lo<;ti von vao mtJC dfch kinh doanh Ti~n kh~u hao co band~ l<;ti giup doanh nghi~p c6 them von dau ttt d6i

- Cong tac h<;tch toan ke toan day du, chfnh xac Chi phf kinh doanh cua doanh nghi~p duqc phan anh day du ho'll do gia cua tai san co d!nh duqc

di~u chinh l<;ti phu hqp v6i gia thi truemg

- Doanh thu, lqi nhu~n cua doanh nghi~p m6i nam d~u tang, tlnh tr<;tng thua 16 duqc kh~c phtJC dftn S6 thu n¢p ngan sach ngay cang Ian, cac quy doanh nghi~p dtt<JC trfch l~p Va Slt dtJng dung qui dinh

3.2 Nhfi'ng ton t~i trong qmin ly tai chlnh doanh nghi¢p nha nu6'c tinh Kien Giang

Qua thlJC hi~n chu tnWng si\p xep, d6i moi khu VlJC doanh nghi~p nha mtoc da de;tt dugc ket qua dang k~ Tuy nhien, van con nhfrng t6n te;ti yeu kern, chu yeu la nang llJc ce;tnh tranh va hi~u qua san xua"t kinh doanh cua cac doanh nghi~p con tha"p, chua vfrng chiic, chua dap ling tot yeu cau khai thac cac ti~m nang the me;tnh cua tinh va h¢i nh~p kinh te

- Khu VlJC doanh nghi¢p nha nuoc chiem ty trQng tha"p trong nen kinh

tan, binh quiln von Nha nuoc cua m6i doanh nghi~p nam 2000 la 14,4 ty d6ng, so binh quiln ca nuoc la 21 ty d6ng Von ngiln sach nha nuoc hi~n nay chi chiem 54,8% t6ng von kinh doanh

- T'mh tre;tng thieu von kinh doanh kha ph6 bien, vi~c quan Iy su dlJng kern hi~u qua Von hi chiem dlJng va "dong bang" duoi nhi~u hinh thuc nhu dlJ trfr v~t tu, hang h6a t6n kho giam ph~m cha"t Cong ng Ian, ngay cang tang

doanh nghi~p luon trong tinh tre;tng cang th~ng Sau khi trao quyen tv chu cho doanh nghi~p thi von dau tu cua ngiln sach nha nuoc cho cac doanh nghi~p

phan kinh te khac qua hinh thuc lien doanh lien ket d~ giai quyet von cho

d1;1ng ngiln hang va phai tra m¢t khoan ti~n lai Ian

Hi¢u qua Slt dlJng von dau tu kern, tinh tre;tng dau tu tran Ian, cong

ngh~ le;tc h~u, chua tfnh day du den ngu6n nguyen Ii~u, chua khai thac het cong suat may m6c thiet hi hi¢n c6, tai san dua vao lien doanh hi x6i mon

Hi~u qua vi¢c dau tu ra ngoai doanh nghi¢p tha"p, d~c bi¢t la trong g6p von lien doanh voi nuoc ngoai

- Quan Iy chi phf con chua ch~t che, nhieu chi phf chua hgp ly nhung

ch~m dugc ki~m tra va he;tn che kiP thO'i Doanh thu tang truemg kha, nhung chi phi san xuat ding tang len va tang nhanh hem nen hi~u qua c6 xu huang giam Ty sua"t lgi nhu~n tren doanh thu va ty sua"t lgi nhu~n rong tren von nha

" ' ' • ?

nuoc ngay cang g1am

- Muc lgi nhu~n hi~n nay cua nhi~u doanh nghi~p ra"t khiem ton C6 ne1i lgi nhu~n chua dugc tfnh dung, du rna con c6 hi~n tugng IO'i gia 16 th~t

Ian, do d6 vi~c phat tri~n quy mo doanh nghi~P v1ra qua khong phai chu yeu

b~ng con duO'ng tfch llJ von do hi¢u qua kinh doanh cao dem le;ti, rna chu yeu

dau tu them tit von ngiln sach va vay_ dau tu

- Cong tac qmin ly giam sat tai chfnh doanh nghi~p c6 khi so h6', chu

yeu t~p trung thAm dinh c~p von, xet duy~t bao cao ke toan, di~u d¢ng tai sfm, nhy giam sat v~ tai sfm co dinh, ti~n, hang h6a v~t tu

Nguyen nhan ton t~i

- cac chu truong cua Trung uong v~ siip xep, d6i mdi doanh nghi~p

nha nuac c6 m~t chua duqc cac nganh cac c~p quan tii~t sau siic, nen trong chi d~o thl)'c hi~n chua kien quyet va thieu phuong an, gicH phap kha thi Nh~t

la chu truong c6 philn h6a va giao, kh6an, cho thue cac doanh nghi~p nho,

ho~t d¢ng kern hi~u qua va Nha nuac kh6ng din niim gifr la nhfrng chu truong mai, dung diin nhung chua duqc nh~n thuc sau siic va thong nh~t v~

ffil;IC dfch y nghia, phUong an thl)'C hi~n nen tri~n khai chUa d~t ket qua

Cac ban nganh c6 lien quan, nh~t la cac nganh c6 chuc nang tfl)'c tiep

chuy~n bien chua thea kiP yeu cilu d6i mai quan ly doi vai doanh nghi~p nha nuac Con h~n che va thieu chu d¢ng trong vi~c tham muu cho Tinh uy, Uy ban nhan dan tinh so ket rut kinh nghi~m, kip thai d~ ra chu truong chi d~o

phat huy nhfrng m~t lam tot (nhu siip xep cac doanh nghi~p trong nganh thuy san va c6 philn h6a C6ng ty Nuac iniim Nam Phuong), khiic phl;lc nhfrng tri

tr~ yeu kern, giup do cho cac doanh nghi~p thao go kh6 khan, t~o moi truang

thu~n lqi va blnh d~ng cho cac doanh nghi~p ho~t d¢ng Vi~c dilu tu van con dan trai va thieu d6ng b¢, chua t~p trung cao cho cac doanh nghi~p tr9ng yeu ho~c thUQC cac linh VlfC the in~nh cua tlnh, chUa gi\n ch~t san XU~t nguyen

chua ch~t che, nhung cling c6 vi~c con gay phi~n ha ho~c can thi~p vao quy~n

tl)' chu cua doanh nghi~p trong kil).h doanh

- Co che, chfnh sach con nhi~u b~t c~p, chua d6ng b¢, con nhi~u di~m

chua phu hqp, chua t~o duqc d¢ng l1fc m~nh me thuc dAy can b¢ va nguoi lao d¢ng trong doanh nghi~p nang cao nang su~t lao d¢ng va hi~u qua kinh doanh, Cl;l th~ nhU chfnh sach thue, chfnh sach ti~n lUang, chfnh sach phan phoi lqi nhu~n Chfnh sach uu dai dilu tu thl)'c hi~n thieu hi~u qua, chua thu hut cac thanh phitn kinh te ditu tu va9 doanh nghi~p nha nUOC

Vi~c siip xep doanh nghi~p nha nuac vii'a qua chi mai chu tr9ng den

v~n d~ nang cao v~ qui m6, v~ von kinh doanh , v~ tfnh ch~t chuyen doanh cua doanh nghi~p, nhfrng van d~ t6n t~i v~ chi d~o di~u hanh, co che chfnh sach quan ly kinh te 6' dia phuong, moi quan h~ giua chuc nang quan ly nha nuac cua cac sO', nganh va quy~n tl)' chu trong ho~t d¢ng kinh doanh cua doanh nghi~p chua duqc phan hi~~ r5 rang

Vi~c chuy~n d6i moi quan h~ tai chfnh giua nha nuac vai doanh nghi¢p nha nuac tit co che bao c~p v~ von ( c~p khong hoan l~i) sang hlnh thuc dilu tu tai chfnh vao doanh nghi~p va tach quy~n sO' hfru tai san ra khoi