MỘT SỐ BIỆN PHÁP GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH TỶ GIÁ Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY

Th\fc te' da chung minh Vi~t Nam chiing phai la mt ngo~i 1~, chung ta cling da tung tran trd VOi bao thang trftm trong CUQC chie'n chO'ng l~m phat, VOi nhii'ng thli thach ghe gom cua kin

B<) GIAO DVC VA DAO T!O

TRUONG D!I HOC KINH TE THANH PHO HO CHI MINH

NGUYEN THJ THUY VAN

CHUYEN NGANH: TAl CHINH- Lu'U THONG TlEN TJt v A TIN Dl)NG

MA s6 : s.o2.09

NGu'OI Hu'ONG DAN KHOA H<)C: TS: NGOHu'ONG

TS : HA QUANG DAO

THANH PH6 H{J CHi MINH- NAM 2001

LOICAMDOAN

Toi xin cam doan day la cong trlnh nghien CUu cua rieng toi Cac s6

li~u, ke't qua neu trong Lu~n an la trung thljc va chua tUng du'~ic ai cong b6 trong bit ky cong trlnh nao khac

Tac gia

NGUYEN THJ THUY vAN

MUC LUC • •

• CHU'ONG 1: MQT so NH~N THUC co BAN VE TV GIA

VA CHINH SACH TV GIA

1.1 Ban chat va chuc nang ty gia

1.1.1 Sl,f pha.t tri~n theo huang toan cau h6a cac quan h~ thlfong m~i dau tlf,

ngo~i giao, kinh doanh ngo~i t~ quae te Ia dieu ki~n h1nh thanh

ty gia

1.1.2 Ty gia hoi doai - mot khai ni~m gan lien v6i ph~m tru tien t~ tren b1nh

di~n quae te

1.1.3 Cac chuc nang cua ty gia

1.1.4 Tac dong cua ty gia

1.2 Sl!.:hlnh thanh va phattrien cac che dQ ty gia

1.2.2 Sl,f h1nh thanh va phat tri~n cua cac che do ty gia

1.3 Chlnh sach ty gia - trong dH~u ki~n kinh leI hi tni'C1ng

1.3.1 Chfnh sach ty gia - Sl,f can thiet va vai tro cua n6 trong nen kinh te

quae dan - Khai ni~m - M~c tieu- Noi dung

1.3.2 Nhung can cu d~ ll,fa chon chfnh sach ty gia

1.3.3 Mot so can cu d~ xac djnh ty gia hoi doai

1.3.4 Bi~n phap quan ly va an djnh tY gia hoi doai 44

1.3.6 MOt so bai hoc rut ra w cuoc khung hoang tai chfnh - tien t~ cac nude

khu vvc Dong Nam A va cac nude khac tren the gi6i 46

2.1.1 Dac trung che dO tY gia Vi~t Nam trong thai kY nay Ia co dinh

2.1.2 auan h~ tY gia cua VND v6i cac nude XHCN Ia quan hQ tY gia ap dat 55

2.2.1 Thai kY dieu hanh ty gia theo tY gia chfnh thuc cua NHNN ·

2.2.2 Thai kY dieu hanh tY gia theo gia thi truang ngo~i te lien ngan hang

2.3 Nhung thanh qua llCJt IJU'Q'c trong vi~c thl/c hiGn chlnh sach tv gia

@il'ng tlfn t~i trong viec xay d\(ng vii dil!u hiinh tY gill {t Viet Nam

2.4.1 Vi~c xac djnh ty gia chua thfch ung voi cung cau ngo~i t~ 103

2.4.3 Chfnh sach tY gia thieu gan b6 ch~t che voi chfnh sach lai suat , 106 2.4.4 Ty gia giao djch a hai trung tam giao djch ngo~i t~ va thj truong ngo~i t~ lien ngan hang chua th~ hien het vai tro dieu tiet cua m1nh 108

2.4.6 Doi vOi moi trllong dau til quan ly vay von va tra nQ nuoc ngoai 111

3.1.1 Chfnh sach tY gia a Viet Nam phai tUng buoc thfch ung voi cac dieu

ki~n t1,t do h6a thuang m~i tren thi truong tai chfnh quoc te 115 3.1.2 Chfnh sach ty gia phai kfch thfch phat tri~n xuat kh~u va

3.1.3 Chfnh sach ty gia phai gii1 vung the can bang gii1a kinh te doi nOi va

~Oinh httctng chinh Slich tY giil it Viet Nam trong giai ao~n

3.2.1 Nha nlloc can phai c6 djnh huang lau dai ve chfnh sach ty gia

a Vi~t Nam 118

3.2.2 Tiep ti,JC duy tr1 co che ty gia tha ndi c6 Sl,f dieu tiet cua nha nLJ'oc 121

@ o t slf bien phcip cu thi! nhflm th(fc hien tift chinh sich

3.3.2 Khac phi,JC nhung yeu kern trong gia xuat nh~p khau hang h6a

d~ tiet ki~m ngo~i t~, gia tang nguon thu ngo~i t~ 133

3.3.4 Thl,fc hi~n dieu chinh linh ho~t va tien den tl,f do h6a la.i suat 136

/

3.3 7 Nang cao vai tro cua cac nghi~p v1,1 mua ban ngo~i t~ trong

3.3.9 MOt so giai phap rut ra tU kinh nghi~m thl,fc ti~n cua

khung hoang tien t~ a cac nuoc Dong Nam A 144

3.4 Holm thiGn cac can eli' ad hlnh thanh ty gia hoi l'loai hi1P ly 145

3.4.5 Dt!a vao yeu to nang suat lao dOng 153

3.5.1 Nhanh chong phat tri~n Thj tntong tai chfnh a Vi~t Nam 154

3.5.2 Tht!c hi~n che dO h.ru hanh duy nhat Dong Vi~t Nam tren thi tntong

Vi~t Nam

3.5.3 T~o tien de d~ Dong Vi~t Nam chuy~n dOi dLJQc

3.5.4 Tht!c hi~n dOi mai chfnh sach cho vay bang ngo~i t~ a thi tntong

trong nuac

3.6 Hoan thi~n thi tntO'ng ngo(li hoi de l(lo digu ki~n cho vi~c

thllc hi~n chfnh sach ty gia co hi~u qua

, , "

TGHf) - f)qc Ia Ty gia hoi doai

FDI - Bqc Ia Von f)ftu Tli tn;c tie'p (Foreign Direct lnbvestment)

TTNTLNH - Bqc Ia Thi tniong ngol;li t~ lien ngan hang

TTGDNT - f)qc Ia Trung tam Giao djch ngol;li t~

SXKD - f)qc Ia san xu~t kinh doanh

CCTTQT - f)qc Ia can can thanh toan quoc t€

CCTM

CCTX

CSTG

XHCN

- B<;>c Ia can can thu'ong m~i

- B<;>c Ia can can thu'ong xuyen

- B<;>c Ia chinh sach ty gia

- B<;>c Ia Xa H(>i Chu Nghia

1 Slf cAn thie't ciia Lu~n An:

M()t trong nhii'ng n()i dung co ban cua Nghi quye't E>~i h()i Dang C()ng San

Vi~t Nam lftn thu 8la phai du'a nhanh da't nu'oc sang giai do~n cong nghi~p h6a va

hi~n d~i, ddi moi co ca'u kinh te' va xay d\fng co ca'u kinh te' moi Nhii'ng yeu cftu d6 doi hoi phai c6 chlnh sach tai chlnh - ti~n t~ quO'c gia de phl;lc V\1 cho cac chu'dng trlnh nay

M6i nu'oc xua't phat tu di~u ki~n va d~c diem phat trien kinh te' cua mlnh rna xay d\fng m()t chinh sach ti~n t~ theo ffil;lC tieu dn dinh SUC mua cua ddng ti~n,

ke ca dO'i n()i cling nhu' dO'i ngo~i, g6p phftn tang tru'dng kinh te', giai quye't cong

an vi~c lam Th\fc te' da chung minh Vi~t Nam chiing phai la m()t ngo~i 1~, chung

ta cling da tung tran trd VOi bao thang trftm trong CUQC chie'n chO'ng l~m phat, VOi nhii'ng thli thach ghe gom cua kinh te' thi tntong de tlm ra m()t hu'ong di C6 the n6i m()t trong nhii'ng n()i dung quan tr<,>ng CUa chinh sach ti~n t~ quO'c gia du'QC th\fc hi~n CO hi~U qua trong thoi gian qua t~o nen trien V<,>ng trong quan h~ VOi cac nu'oc trong khu v\fc va tren the' gioi, la tung bu'oc th\fc hi~n chinh sach tj gid tha

Xet tren khia c~nh ly lu~n c6 s\f lien h~ voi th\fc ti€n cu()c sO'ng, s\f bie'n d()ng cua ty gia ddng ti~n trong nude so vdi ngo~i t~ chiu s\f tac d()ng cua nhi~u

nhan tO' da d~ng, khac nhau Trong d6 c6 hai nhan tO' quan tr<,>ng la sue mua trong nude d\fdc the hi~n thong qua s\f bie'n d()ng cua gia ca (muc d() l~m phat trong nu'oc) va tr~ng thai can can thanh toan quO'c te' ( d~c bi~t la can can thu'dng m~i)

Vai tro cua ty gia trd nen quan tn,mg hdn, dO'i voi nhung nu'oc muO'n d<:t t du'<jc d() 6n dinh sau m()t qua trlnh lich sa dai l(,lm phat va ma't can dO'i tai chinh

Trong nhung nam qua chung ta da c6 nhi~u cO' g~ng ap d1;mg cac bi~n

phap d€ ki~m che" va d~y lui l(,lm phat c6 hi~u qua, nhu'ng can can thanh toan v~n

tie"p tl,lc b()i chi, m~c d~u can can thu'dng m(,li c6 du'<Jc cai thi~n trong giai do(,ln 1989-1992

Va'n d~ ty gia va cd che" di~u hanh ty gia trong thoi gian qua da c6 m()t bu'OC di mang tinh nhay VQt phu h<jp, ngay cang dap ung d~n yeu C~U CUa n~n

kinh te" thi tru'ong C\l th€ la di tu cd che" ap d~t quan lieu bao ca'p, cung nh~c, m~nh l~nh da chuy€n d~n sang di~u hanh chinh sach ty gia theo quan h~ cung c~u

ngo<:ti t~ tren thi tru'ong Tuy nhien hi~n nay trong cd che" di~u hanh ty gia va chinh sach ty gia v~n chu'a dap ung yeu c~u thl,l'c tien cua n~n kinh te" thi tru'ong,

do d6 vi~c tie"p tl,lc nghien cuu d~ hoan thi~n chinh sach ty gia va cd che" di~u

hanh ty gia la m()t yeu c~u c~n thie"t khong nhung hi~n nay rna ca trong tu'dng lai

Voi t~m quan trQng va y nghia d6 toi da chQn d~ tai "MQt s6 bi~n phap·~g6p

-~·

'

ph~n hoan thi~n chinh sach ty gia {J Vi~t Nam trong giai dotJn hi~n nay'' d~

nghien cuu

2 MQc dich nghien cuu:

Phan tich nhung khie"m khuye"t va t6n t<:ti cua chinh sach ty gia d nu'oc

ta, tren cd sd d6 d~ xua't m()t sO' bi~n phap nh~m g6p ph~n hoan thi~n chinh sach

ty gia trong thoi gian toi B~ tai cO' g~ng du'a ra th~t nhi~u bi~n phap kha thi, c6

th~ ap dl,lng vao di~u ki~n C\l th€ (1 Vi~t Nam, nh~m d<:tt du'<jc tO'c d() tang tru'dng kinh te" cao, tang thu nh~p quO'c dan, d~y lui l<:tm phat, giam b()i chi ngan sach

3 D6i tlifjng va ph~m vi nghien cuu:

Vi<$c xac dinh do'i tu'<Jng va ph~m vi nghien cuu cua Lu~n an phu h<Jp voi thl;fc te' c6 y nghia rfft lon trong vi<$c hoan thi<$n chlnh sach ty gia C1 nu'oc ta tren con du'ong ddi moi va phat tri~n s\f nghi<$p ho~t d()ng kinh te' dfft nu'oc

Do'i tu'<Jng va ph~m vi nghien cuu cua Lu~n an nay la:

- Nghien cuu S\f hlnh thanh ty gia ho'i dmii va chinh sach ty gh1 ho'i dmli (1 ,

nu'oc ta trong thoi gian qua va hi<$n nay

- Nghien cuu cac ye'u to' cffu t~o nen ty gia ho'i doai, nhung nhan to' anh hu'C1ng de'n ty gia ho'i doai va mo'i quan he$ giua ty gia voi Hii sufft, l~m phat, xufft

nh~p khffu, can can thu'ong m~i, C1 Vi<$t Nam trong thoi gian qua va hi<$n nay

Vl d~ tai du'<Jc nghien cuu lien quan de'n nhi~u vffn d~, c6 tinh phuc t~p

cao va quan he$ m~t thie't de'n nhi~u m~t ho~t d()ng cua kinh te' vi mo, rna ph~m vi

quye't nhung n9i dung lien quan de'n cac nhan to' hlnh thanh ty gia ho'i doai C1 Vi<$t Nam, va tren co sC1 d6 d~ xufft cac bi<$n phap gop ph~n hoan thi<$n chinh sach ty gia cua Vi<$t Nam hi<$n nay

Net moi cua Lu~n an la hoan thi<$n sau r()ng hon, c6 tinh he$ tho'ng hon cac nhan to' hlnh thanh nen ty gia C1 Vi<$t Nam hi<$n nay, cilng nhu' c6 nhung dinh hu'ong chinh sach ty gia trong giai do~n trung va dai h~n

4 Phu'dng phap nghien cuu:

cua H9c thuye't Mac - Lenin, nhung tin tuc thoi bao hi<$n tr~ng, cung voi cac phu'dng phap tho'ng ke, so sanh, phan tich t6ng h<Jp, do'i chie'u ke't h<Jp voi so'li<$u thl;fc te' d~ nghien cuu Ben c~nh d6 Lu~n an con v~n dl;lng m9t so' kinh nghi<$m

tn;mg tinh khoa h<;>c vl d6 la slf phan anh tinh trung thlfc cua slf v~t cua qua trlnh

v~n d()ng va phat tri8n, luon d~t slf v~t va hi~n tu'<Jng trong tr(_lng thai v~n d()ng giii'a chong d8 xem xet m6i quan h~ h6 tu'dng qua l(,li voi nhau d8 tu d6 tham nh~p

tlm hi8u du'<Jc ban cha't cua d6i tu'<Jng, tlm ra chan ly, ch<;>n ra nhii'ng va'n d~ tieu bi8u mang tinh tr<;>ng ye"u cua d6i tu'<Jng du'a vao thlfc ti8n Tren cd sd d6 d~ xua't nhii'ng bi~n phap nhiim hoan thi~n chinh sach ty gia d Vi~t Nam

5 Ke't ca'u cua Lu(ln an:

B8 d(,lt du'<Jc ml;tC tieu cua Lu~n an chung toi xin trlnh bay voi kh6i lu'<Jng

166 trang, 21 bang va 16 mo hlnh, dd thi Lu~n an c6 ke"t ca'u nhu' sau:

Ngoai phffn md dffu va ke"t lu~n Lu~n an du'QC b6 Cl;tC g6m ba chu'dng: Chtidng m()t : MQt stf nhf)n thuc cd ban vi tj gia va chinh sach tj gia

Chtidng hai : Thi/c tr{lng Chinh sach tj gia va Cd cht diiu hanh tj gia ll

Vi?t Nam trong thlli gian qua

Chtidng ba : MQt stf bi?n phap gop phli'n hoan thi?n chinh sach tj gia ll

Vi?t Nam trong thlli gian tm

B8 minh h<;>a cho Lu~n an chung toi da sii' d1;tng s6li~u cua Ngan hang nha nu'oc Vi~t Nam, T6ng Cl;tC th6ng ke, B() Thu'dng m(,li, Quy ti~n t~ IMF, nhiim d§:n chung cho d~ tai them phffn phong phu, g6p phffn lam sang to cd che" ty gia tha n6i c6 slf di~u tie"t cua nha nu'oc ta trong giai do(}.n hi~n nay

1.1 BAN CHAT VA CHUC NANG CUA TY GIA:

1.1.1 Slf phat tri~n theo hti8ng tolm diu boa cac quan h~ thtidng m~i, ddu tti,

ngo~i giao, kinh doanh ngo~i t~ quo'c te'Ia di~u ki~n hinh thanh ty gia:

Sl:f phat tri€n cua he$ tho'ng thuong m~i quo'c te' va cac quan he$ tin dvng

stt trao d6i ti~n tc$ giua cac nuoc

M5i nuoc sii' dvng d6ng ti~n~ rieng cU a nuoc minh va c6 che' d() quan ly

ly va phong tvc t~p quan huon ban cling khac nhau Nhung di€m khac bic$t, thuong gay tro ng~i, kh6 khan trong giao dich huon ban giua nuoc nay voi nuoc khac

Tu d6 cac nha kinh doanh nh~n tha'y rAng cung voi sl:f mo r()ng mua ban tren ph~m vi toan the' gioi, vic$c chuy€n d6i tu m()t d6ng ti~n nuoc nay sang m()t

de'n vic$c mua ban ngo~i thuong M()t di~u d~ nh~n tha'y la vic$c mua ban ngo~i tc$

se g~p ra't nhi~u rui ro do c6 sl:f bie'n d()ng thuong xuyen gia tri cua tung d6ng ti~n

va quan he$ so sanh gia tri giua chung (hay nguoi ta con gQi la ty gia ho'i doai Exchange Rate) cling luon thay d6i

Vi v~y c6 th€ n6i, cung voi xu huong toan c~u h6a thuong m~i, the' giOi se hlnh thanh he$ tho'ng ty gia quo'c te' r()ng IOn chi pho'i toan b() cac quan he$ kinh te' -

thO'ng ty gia quO'c te', se la sf/ chu chuy~n nhanh chong cac lu6ng vO'n quO'c te'

(ng~n hc~lll va dai hc~m), d~ kinh te' toan c~u m<)t xu the' n6i b~t cua nhung nam cuO'i the' ky 20 da va dang t1;\0 nen nhung mO'i quan h~ moi giua cac quO'c gia, giua cac

n~n kinh te' va giua cac dan t()c tren the' giOi, nhAm tang cu'C1ng mO'i quan h~ giua con ngu'C1i voi con ngu'C1i vu'<;ft ra ngoai ph1;1m vi m9t quO'c gia tren nhi~u linh vf/.c nhu': kinh te', khoa hQc cong ngh~, dC1i sO'ng van h6a, quy~n lf/.c chinh tri

1.1.2 Ty ghi ho'i dmii - m()t khai ni~m gi\n li~n voi ph:;tm tru ti~n t~ tren blnh

Trong qua trlnh san xua't, trao d6i hang h6a va djch V\1, c6 hai lo~i gia ca:

- Gia trong nu'oc, con gQi la gia quO'c gia

- Gia ngo1;1i thu'ong con gQi Ia gia quO'c te'

• Gia trong nu'oc phan anh nhung di~u ki~n C\1 th~ cua san xua't tung nu'oc rieng bi~t bi~u hi~n du'oi hlnh thai gia ca trong nu'oc, don vj ti~n t~ cua nu'oc d6

• Gia ngo1;1i thu'ong phan anh nhung di~u ki~n san xua't tren ph1;1m vi the' giOi th~ hi~n qua gia ca quO'c te' bAng cac ngo1;1i t~ tren thi trttC1ng the' gioi

Do cac di~u ki~n san xua't trong nu'oc khong giO'ng nhau (nang sua't lao d()ng (J m&i ndi khac nhau), nen gia ca hang h6a trong nu'oc cilng khac nhau va gia ca hang h6a (J m&i nu'oc (so voi gia ca tren thj tru'C1ng the' gioi) cilng khac nhau Tha'y du'QC sf/ khac nhau giua cac lo1;ti gia ca trong nu'oc, gia ca tren the' gioi chinh la nhC1 ti~n t~ (thong qua ty gia) c6 kha nang vua lam phu'dng ti~n phan anh gia trj quO'c gia, vua phan anh gia trj quO'c te' cua hang h6a

Trong m()t n~n kinh te' md, quy mo va vj tri cua n~n kinh te' d6 cang tang tntdng trong phan cong lao d()ng quO'c te' bao nhieu thl vai tro cua d6ng ti~n nu'oc d6, sue mua cua n6 voi cac d6ng ti~n khac va tac d()ng ty gia cua d6ng ti~n d6

dO'i voi thttdng rn~i va kinh te' trong nttoc cilng nhtt tren the' gioi cang Ion ba'y nhieu

Vl v~y cac chuyen gia da dinh nghia: Ty gia la sv do lttong gia tri rn9t ddn vi ti~n t~ nttoc nay b~ng sO' ltt<jng ddn vi ti~n t~ nttoc khac Hay n6i each

ddn vi tiln t? cua nlt{/c khac

C6 hai phttdng phap bi~u hi~n ty gia:

La phttdng pha p rna rn9t ddn vi ti~n t~ trong nttoc dtt<jc bi~u hi~n b~ng

rn9t lu'<jng bie'n d6i ti~n t~ nttoc ngoai

Vi d1;1: T~i London, vao ngay 10/0112000, 1GBP = 1,617 USD

Hi~n nay cac nttoc dang dung phudng phap bi~u hi~n ty gia trvc tie'p Ia

Anh (GBP), Canada (CAD), Newzealand (NZD), Uc (AUD), E>6ng ti~n Chau Au (ECU, European Currency Unit)

La phttdng phap rna rn9t ddn vi ti~n t~ nttoc ngoai dtt<jc bi~u hi~n b~ng

rn9t lu'<jng ti~n bie'n d6i trong nttoc

Vi d1;1: Ty gia ti~n rn~t ngo~i t~ t~i SC1 giao dich Ngan Hang Ngo~i Thttdng

Vi~t Narn ngay 08/06/1999la:

1 Bang Anh (GBP) = 1,61 Dollar My (USD)

Hic$n nay h~u he't cac nude con lc;ti (ngoc;ti tru cac nude da dung phudng phap bi~u hic$n tn!c tie'p ty gia da n6id tren), d~u sa dvng phudng phap bi~u hic$n

? • "' • " ·~

ty g1a g1an tlep

1.1.3 Cac chti'c nang cua ty gia :

1.1.3.1 Chuc nang so sanh sue mua cua cac lo~i ti~n t~ khac nhau:

Khi tinh toan hic$u qua cua cac quan he$ kinh te' vdi nude ngoai, khi quye't djnh tham gia h<;fp tac kinh te', phan cong lao d()ng vdi cac nude khac, tie'p nh~n

cac ngu6n vO'n d~u tu cua nude ngoai hay tham gia d~u tu vao cac cong trlnh lien doanh vdi cac nude, cho de'n vic$c tinh toan hic$u qua cua cac xi nghic$p xua't nh~p

d6ng ti~n trong nude vdi ngoc;ti tc$ d~ dO'i chie'u, so sanh cac quan he$ v~ mi,it gia tri nhu gia ca, chi phi, gia thanh, V V th\l'C te' dUQC phat sinh trong qua trlnh san xua't, trao d6i trong nude va ngoai nude tren cac thi truong quO'c te', ta't ca nhung vic$c d6 d~u duqc tie'n hanh thong qua chuc nang so sanh sue mua cua cac loc;ti

MuO'n so sanh sue mua thl phai so sanh gia ca, muO'n so sanh gia ca thl phai so sanh gia tq d6ng ti~n trong nude vdi ngoc;ti tc$ MuO'n bao dam duqc tinh cha't ngang gia, bao dam du<;fc tinh chinh xac trong so sanh dO'i chie'u va phan tich cac mO'i quan he$ v~ gia tri d~ c6 m()t quye't djnh dung dAn, hic$u qua, trong cac quan he$ kinh te' dO'i ngoc;ti thl phai thong qua ty gia, mdi c6 th~ so sanh du<;fc gia

ca tren thi truong trong nude vdi thi truong the' gidi, so sanh duqc nang sua't lao d()ng gia thanh trong nude vdi cac nude khac

Do d6 ty gia phai phan anh th~t C\l th~ va khach quan, sue mua cua ti~n

trong nude so vdi sue mua cua ti~n nude ngoai, ty gia phai phan anh dung chuc nang lam thudc do gia tri cua ti~n tc$

Qua chuc nang so sanh sue mua cila cac lo~i ti~n bao dam tinh cha't ngang gia, ty gia trd thtmh m<)t cong C\1 quan tr9ng d~ d~ ra chinh sach kinh te" d6i ngo~i

dung dAn va co hi<$u qua, d~ l~p ke" ho~ch dai h~n phat tri~n ngo~i thudng va cac nganh kinh te" khac trong nu'oc

1.1.3.2 Chuc nang klch thich (di~u chinh xua't nh~p khdu va thu chi quo'c t~):

Slf gia tang hay giam tha'p ty gia giua n<)i t<$ va ngo~i t<$, c6 tac d<)ng Ion de"n doanh thu va thu nh~p cila nha xua't nh~p khffu Slf giam gia n<)i t~ so voi

xua't khffu hang h6a d6 ra nu'oc ngoai Ngu'qc l~i, khi gia n<)i t~ tang len n6lam lqi cho nha nh~p khffu, vl v~y n6 kich thich vi~c gia tang nh~p khffu tieu thl,l hang h6a nu'oc ngoai

Thong qua vi~c xac djnh ty gia, nha nu'oc c6 th~ kich thich, tac d<)ng de"n

cd ca'u xua't nh~p khffu ho~c h~n che" cac m~t hang xua't nh~p khffu trong nu'oc voi nu'oc ngoai Hi~n nay cac nu'oc tu' ban da dung ty gia lam cong C\1 d~ kich thich xua't khffu, h~n che" nh~p khffu, nang cao nang llfc c~nh tranh cila hang h6a xua't khffu trong nu'oc, tren thj tru'ong nu'oc ngoai d~ di~u tie"t can can thu'dng m~i can can thanh toan

Vi dl,l: Trong cung m<)t nhi~m ky, T6ng th6ng My Richard Nixon da hai

l~n pha gia usn

• L~n thu nha't, 15/0811971 chinh phil My tuyen b6 pha gia USD 7,89%

- Tru'oc day 1 USD = 0,888671 gr, do d6 1 ounce= 35 USD

- Ngay nay 1 USD = 0,8185 gr, do d6 1 ounce= 38 USD

• L~n thu hai, thang 311972 chinh phil My tuyen b6 tha n6i USD, l~p tuc gia USD giam them 10% so voi gia 1 ounce vang Ngoai ra d~ gay sue ep voi cac

n(>i t~ d€ kich thich xua't kh£u hang h6a cua My ra nuoc d6, hC;J.n che' nh~p kh£u hang h6a nuoc d6 vao My va nang cao nang ll!c CC;J.nh tranh cua hang h6a My tren thi tntong the' gioi

Bie't l<Ji dt;mg chuc nang kich thich cua ty ghi, nhi~u nuoc TBCN va cac nuoc dang phat tri€n da ap dvng nhi~u bi~n phap di~u hanh ty gia khac nhau,

nh~m khuye'n khich xua't kh£u, khuye'n khich du lich, ki~u ho'i d€ tang thu nh~p

ngoC;J.i t<$ va hC;J.n che' chi tieu ngoC;J.i tl$ ra nuoc ngoai

1.1.3.3 Chuc nang phan pho'i :

Ty gia la m(>t phuong til$n d€ phan pho'i lC;J.i thu nh~p qu6c dan, n6 khong nhii'ng c6 kha nang phan pho'i lC;J.i thu nh~p qu6c dan giua cac nganh kinh te' trong m(>t nttoc, rna con c6 kha nang phan pho'i lC;J.i thu nh~p qu6c dan giua cac nuoc c6 quan hi$ kinh te' voi nhau Ty gia du<jc su dvng nhu m(>t cong C\1 d~c h,tc trong cu(>c chie'n tranh thuong mC;J.i d€ gianh gi~t thi truong tieu thv hang h6a, cfing nhu

d€ khai thac nguyen li~u cua nuoc khac m(>t each re ffiC;J.t

Khi nha nuoc pha gia n(>i tl$ voi m(>t ty 11$ Ion (hC;J tha'p ty gia d6ng ti~n

trong nuoc so voi cac d6ng ti~n nuoc ngoai), tuc la phan pho'i lai m(>t phffn thu

nh~p cua cac nha nh~p kh£u, tr<J ca'p cho cac nha xua't kh£u c6 them kha nang CC;J.nh tranh, tieu th\1 du<jc san ph£m d nuoc ngoai VOi gia re hon

Khi nha nuoc nang gia n(>i t~ len so voi cac d6ng ti~n nuoc ngoai, nha nuoc da giam bot phffn thu nh~p cua cac nha xua't kh£u, tang them thu nh~p cho cac nha nh~p kh£u, vl voi d6ng ti~n c6 gia tri Ion hon se mua du<Jc hang h6a san ph£m nguyen v~t li~u cua nuoc ngoai nhi~u hon Nhi~u nuoc TBCN va cac nuoc dang phat tri€n con ap dvng che' d(> nhi~u ty gia, ho~c m(>t ty gia, nhung c6 nhi~u

tr<J ca'p cho cac m~t hang xua't nh~p kh£u khac nhau, cho nhi~u nghil$p V\1 do'i ngoai khac nhau, nhftm khuye'n khich xua't kh£u, hC;J.n che' nh~p kh£u, thu hut ki~u

ho'i, thu hut du Jich, chuy€n ti~n

Tfft ca nhung bi~n phap n6i tren d~u dl,l'a vao chuc nang phan phdi cua ty gia, dl,l'a vao kha nang ty gia c6 th~ tach roi khoi gia trj cua n()i t~ nu'oc d6 (gia trj quo'c gia), so voi cac lo~i ti~n nu'oc ngoai (gia tti qu6c te')

Cac chuc nang n6i tren cua ty gia c6 m6i quan h~ ch~t che voi nhau, trong

d6 chac nang so sanh sac mua cua cac lor;zi tiin t? la chu ytu bao trum nhtft,

1.1.4 Tac dqng cua ty gia:

Qua cac chuc nang cua ty gia, chung ta tha"y ty gia hdi doai c6 nhi~u anh huC1ng toi cac Hinh vl,l'c kinh te' trong nu'oc, rna tru'oc he't la ty gia h6i doai anh huC1ng toi xua"t nh~p khffu

1.1.4.1 Ty gia va xud't nh~p khAu:

Cd che' tac d()ng cua ty gia ddi voi xua"t nh~p khffu c6 th~ di~n ra nhu' sau: Khi pha gia ddn vi ti~n t~ trong nu'oc xu6ng, thl m()t sdlu'<;Jng ddn vi ti~n

t~ trong nu'oc se d6i du'<Jc it ddn vi ti~n t~ nu'oc ngoai hdn so voi tru'oc day Hay n6i ngu'<;Jc le;ti, voi m()t ddn vi ti~n t~ nu'oc ngoai se d6i du'<;Jc nhi~u hdn ddn vi ti~n

t~ trong nu'oc Vi d\1 ty gia giua VND so voi USD h~ xu6ng, trong trltong h<;Jp d6 muo'n thu du'<;Jc ctlng m()t s6 ngo~i t~ nhu' trltoc day, ngu'oi ban hang (nha xua"t khffu) nu'oc ngoai, khi ban hang vao nu'oc c6 d6ng ti~n h~ gia, bu()c phai ban voi gia cao hdn; Vi~c nha xua"t khffu nu'oc ngoai phai nang gia ban hang len la c~n

thie't, vl h9 phai bU diip m9i chi phi san xua"t hang xua"t khffu, ne'u h9 cuban gia nhu' trltoc day thl h9 se bi 1& IOn, tuy v~y vi~c nang gia hang nu'oc ngoai, se d~n

de'n tlnh tr~ng h~n che' khdi lu'<;Jng nh~p khffu hang h6a vao nu'oc c6 d6ng ti~n h~

gia vl hai ly do:

+Do kha nang c~nh tranh hang h6a xua"t nh~p khffu cua hai nu'oc d6 tang len + C6 th~ c6 slf chuy~n hu'ong tieu th\1 hang h6a trong nu'oc d~ thay the' hang

Trong khi d6 vi~c pha gia don vi tien t~ trong mfac xu6ng, l~i c6 xu huang kich thich tang kh6i lu<;Jng xua"t khgu hang h6a tu nuac c6 d6ng tien h~ gia sang cac nuac khac

Cilng theo co che' d6, khi nang gia d6ng tien trong nuac len so vai cac

che', kha nang c~nh tranh cua hang h6a xua"t khgu bi giam slit, d6ng thoi gia ca hang h6a nuac ngoai nh~p khgu vao nuac d6 se trd nen re hon, so vai gia trong nuac vatu d6 kh6i lu<;jng hang h6a nh~p khgu se c6 xu huang tang len

ID.nh 1: Mol quan h~ giiia ty ghi hol dmii va kim ng~ch xua't nh~p khdu

B

Kim ng~ch XNK

- Trvc tung bi~u thi Ty gia h6i doai ngo~i t~/n<)i t~, cac di~m cang xa

- Trvc hoanh bi~u thi kim ng~ch xua"t nh~p khgu, duong EE bi~u thi cho

xua"t khgu, EE ca:t trvc tung d di~m Ala diim gidi hc;tn, ne'u ty gia ngo~i t~/n<)i t~

tha"p hon di~m d6 thl xua"t khgu se 16 (tuong ling vai n<)i t~ c6 gia qua cao thl Hinh V\l'c xua"t khgu se 16) luc d6 Ty gia h6i doai xua"t khgu > Ty gia h6i doai

-Duong EE bi giOi h~n bdi di~m Ma, tren trvc kim ng~ch xua"t nh~p khgu, c6 nghia la cho dffu n<)i t~ c6 giam gia nhieu de'n ma"y di nil'a, thl kim ng~ch xu:ft khgu chi d~t du<;Jc t6i da Ma thoi, di~m Ma g<;>i Ia kim ng~ch xua"t khgu tiem nang

-Duong II la duong nh~p khgu, II ciit trl;lc tung c3 di~m B, ty gia ho'i doai

tac se bi 16, h1c d6 Ty gia ho'i doai > Ty gia ho'i doai nh~p khgu, Khmlng each AB

la khmlng each bie'n thien cila ty gia ho'i doai, luon thoa cong thuc:

Ty gia ho'i doai xua"t khg u < Ty gia ho'i doai < Ty gia ho'i doai nh~ p khg u -Duong EE ciit II c3 di~m P c6 tung d<) la Ro tudng ling voi ho'i sua"t Ro, thl

Ro gQi la ho'i sua"t can bAng N6i t6m l~i, n<)i t~ tri gia cang cao thl xua"t khgu cang

bi h~n che', nh~p khgu cang du<jc khuye'n khich, va ngu<jc l~i

1.1.4.2 Ty ghi va I~m phat:

L~m phat la m<)t hi~n tu<jng xa h<)i, la din b~nh xay ra ph6 bie'n hi~n nay

minh rAng khi cac nuoc n6i chung, va m6i quo'c gia n6i rieng chuy~n sang che' d<) htu thong ti€n t~ thl h~u nhu l~m phat trd thanh m<)t hi~n tupng thong thuong

L~m phat la nhan to' anh hudng cung chi€u de'n TGIID danh nghia cila n<)i

n<)i t~, keo theo slf giam gia cila n<)i t~ (TGHE> tang), tuc la l~m phat c6 tac d<)ng ngu<jc chi~u voi gia tri cila n<)i t~

L~m phat cao hdn tudng do'i so voi nuoc ngoai dfin de'n ty gia tang len,

l~m phat tha"p hdn tudng do'i so voi nuoc ngoai dfin de'n ty gia giam Do v~y muo'n quan ly ch~t che du<jc thi tntong ngo~i hO'i va di~u tie't TGHD theo ml;lc tieu nha"t dinh, thl chinh phil c~n kho'ng che' du<jc ty 1~ l~m phat d muc d<) h<jp ly Ne'u khong kho'ng che' du<jc l~m phat, thl nhung di6n bie'n tren thi truong ngo~i ho'i va TGIID kh6 c6 th~ ki~m soat du<jc, dfin de'n nhung di6n bie'n ngoai mong muo'n cila Chinh phil trong vi~c quan ly ngo~i ho'i va TGHE>

Ty gia hO'i doai tac d(>ng Ion toi kinh te' trong nu'oc va trlfc tie'p nha't la ty

1<$ l~m phat Ch~ng h~n khi USD C1 My len gia, hang h6a nh~p kh~u tu nu'oc ngoai trd nen re hdn, va tu d6 lam cho l~m phat trong nu'oc My giam bot, va toan b(> hang h6a d6 d~u du'<jc tfnh vao chi sO' gia ca trong nu'oc Ngu'<jc l~i d6ng ti~n m(>t nu'oc cang ma't gia so voi USD bao nhieu, thl gia ca nhfi'ng m~t hang TLSX, v~t

tu nh~p kh~u bAng d6ng ti~n nuoc do cang len cao, tu d6 gia thanh san ph~m

trong nu'oc ci1ng cao hdn

Ngoai cd che' tren, cac nu'oc TBCN sau chie'n tranh the' gfdi thu hai, voi

che' d(> ty gia cef djnh ci1ng da g6p ph~n lam cho xu huong tang l~m phat C1 cac

nu'oc d6

Tu sau chie'n tranh the' gioi thu hai, quy ti~n t<$ quO'c te' chu tru'dng duy trl che' d9 ty gia cef djnh, nghia la duy trl ty gia thj tru'ong gifi'a d6ng ti~n cac nu'oc TBCN so voi USD, d6ng ti~n chu d~o cua h<$ thO'ng ti~n t<$ TBCN chi bie'n d(>ng trong m(>t bien d(> nha't djnh (tru'oc la 1%, sau noi r(>ng ra 2,25%) tren duoi ty gia

chfnh thuc

tru'ong bAng each tung do la ra ban, ne'u ty gia d6ng do la len de'n di€m cao nha't,

so voi ddng ti~n trong nu'oc, ho~c dem d6ng ti~n trong nu'oc ra mua do la vao, ne'u

ty gia d6ng do la sut de'n di€m tha'p nha't Tu cuO'i nhfi'ng nam 60 de'n d~u nam 70, d6ng do la bi ma't gia lien tl)c, sO' do la nAm trong tay nu'oc ngoai du'<Jc g<;>i la d6ng do.la Chau Au ngay m(>t tang len nhanh chong (do My bj b(>i chi CCTT nghiem

tn;mg phai phat hanh USD ra tra n<J nude ngoai) Slf ki<$n d6 dfin de'n tlnh tr~ng

d~u cd ti~n t<$ ngay m(>t n~ng n~, tren thi tru'ong the' gioi tu' ban ngu'oi ta tung 6 ~t

d6ng do la ma't gia d€ mua nhfi'ng d6ng ti~n du'<jc gia, vua d€ tranh du'<jc nhfi'ng t6n tha't do do la ma't gia gay nen, vua tranh thu kie'm l<ji Ion khi nhfi'ng d6ng ti~n

nay len gia m~nh Trong nhfi'ng ngay d~u thang 0311973, c6 luc chi trong m(>t

ngay NHTW Tay Due da phai phat hanh tren 09 ty Mac Tay Due d€ mua vao 03

ty USD Tinh tr~ng d6lam cho h.tu thong ti~n t~ cua nuoc c6 d6ng ti~n len gia nhu Tay Due, Thvy SI, Nh~t Ban va mot sef nuoc Tay Au khac trd nen he't sue ding

Ia cd che' "Nhqp khdu l{Jm phat"

Vl v~y khi xac dinh ty gia d6ng ti~n trong nuoc, nha nuoc phai xem xet

nhi~u m~t tac dong khac nhau cua ty gia toi tlnh hlnh kinh te' trong nuoc Tu d6 d~

ra nhung bi~n phap ty gia thich ung, vua c6 th€ khuye'n khich xua't khgu vua c6 th€ h~n che' duqc tac h~i tieu ql'c toi htu thong ti~n t~ va gia ca trong nuoc Ty gia d6ng ti~n trong nltoc dlt<Jc nang len hay h~ xudng con CO tac d(}ng toi S\1' di chuy€n cua cac lu6ng vefn ngo~i t~ trong nuoc

phap kinh te' khac nhau, c6 tac dong ra't Ion d~ huy dong ngu6n vefn ngo~i hefi tu nuoc ngoai vao nltoc, d€ di~u tie't va sa dvng cac ngu6n vo'n d6 cho nhfi'ng ho~t

dong san xua't kinh doanh c6 lqi cho n~n kinh te' cua nuoc mlnh, t~o nen cong an

1.1.4.3 Ty ghi va can din thanh toan :

va thay d6i d\1' trfi' thanh toan quefc te' hay con g<;>i la ph~n bu dclp cho tham hvt CCTT [23,23]

- Can can vang lai :

La t6ng h<Jp cua CCTM (xua't nh~p khgu hang h6a), can can dich V\1 can can thu nh~p (cac khoan ti~n ludng, thudng cua nguoi lao dong, cac khoan lai ti~n

t~ng, vi~n tr<J cho mvc dich tieu dung), day la mot chi tieu quan tr<;>ng cua

CCTTQT n6i chung bdi n6 phan anh d~y du m<;>i giao dich quefc te' cua mot ml'oc

Tinh tr~ng du' thua hay thie'u h1;1t cua CCTT vang lai, tn,tc tie'p anh hu'dng toi cung va cff u ngo~i t~ tren thi tru'ang hO'i dmii cua m()t nu'oc, nghia Ut tn,tc tie'p anh hu'dng tdi ty ghi cua cac ngo~i t~ so voi ddng ti€n cua nu'oc d6, va n6 cho tha"y m()t nu'oc dang C1 tr~ng thai can b~ng hay ma"t can b~ng dO'i ngo~i

C, A ~

- an cun von:

La tdng h<;Jp toan b() cac ludng vO'n chuy8n vao va ra khoi m()t nu'oc, vO'n vao c6 th8 thong qua vay n<j, ban cac tai san (1 nu'oc ngoai, nh~n dffu tu' tn,tc tie'p hay dffu tu' vao cac gia"y tO c6 gia Ngoai ra, nhfi'ng khoan vi~n tr<;J cho m1;1c dich dffu tu', x6a n<j chuy8n tai san cua ngu'ai di dan cfing du'<jc du'a vao can can vO'n

* Phffn bu di{p cho tham h1;1t can canthanh toan:

Trong tru'ang h<;Jp can can tdng th8 bi tham hvt, n6 c6 th8 du'<;Jc tai tr<;J

nu'oc ngoai, ho~c cua quy ti€n t~ quO'c te'

Khi m()t nu'oc t~m thai bi ma"t can dO'i trong CCTT, mtoc d6 c6 th8 vay dl.f trfi' ngo~i ho'i va quy€n nit vO'n d~c bi~t (SDR) cua Quy ti€n t~ quO'c te' d8 h6 tr<;J cho ddng vO'n cua mlnh, gifi' cho ty gia USD voi n()i t~ trong nu'oc khong vu'<;Jt qua bien d() da qui dinh Trong tru'ang h<;Jp xay ra ma"t can dO'i nghiem tn;mg, nu'oc bi thie'u hvt phai pha gia do n<;J nu'oc ngoai tang len, bu()c long chlnh phu cac nu'oc d6 phai ap dl;lng hang lo~t cac bi~n phap di€u chinh, c6 khi ra't khi{c nghi~t d~c

lOng, thong qua nghi~p V\1 thi tru'ang md, giam lai sua't chie't kha"u hay giam ty 1~

dtf trfi' bi{t bu()c d8 cho khO'i lu'<;Jng ti€n v~n duy trl nhu' muc ban dffu, hay chi giam m()t lu'<jng c6 th8 cho phep ), chinh sach tai kh6a

Thong thu'ang cac nu'oc thu'ang dung chinh sach di€u chinh tY gia, d8 cai

kinh te' Ho~c c6 khi dung cong C\1 nang lai sua"t cua chinh sach ti€n t~ d8 h~n che' chi tieu va h~n che' nh~p khffu, g6p phffn cai thi~n CCTTQT nhu'ng l~i c6 tac d()ng

giam d~u tu' trong nu'oc, klm ham san xua't, giam cong an vi~c lam Con dO'i voi nu'oc du' thua thl phai nang ghi d6ng ti~n mlnh len so voi USD

Tuy nhien chinh sach nay c6 nhung h~n che', tham h1,1t CCTT lau dai se khong chi lam c~n ki~t dlf tru ngo~i hO'i cua NHTW, rna con lam cho vi~c md r()ng tin d1,1ng trong nu'oc trd nen kh6 khan Du'oi cd che' TGHB cO' dinh, CCTT Ia

m()t chi tieu quan trQng, slf md r()ng tin d1,1ng trong nu'oc lien tl,lc se lam cho ni~m

tin vao n()i t~ bi lung lay, d~n de'n hi~n tu'<jng chuy~n n()i t~ sang ngo~i t~, gay sue

ep len n()i t~ Trong tru'ong h<jp nay, NHTW bu()c phai pha gia n()i t~ hol}c

chuy~n sang cd che' TGHB linh ho~t, ne'u nhu' m1,1c tieu cua NHTW la khoi ph1,1c nhanh chong can b~ng ngo~i t~ d~ duy trl ty gia cO' dinh, thl tru'ong h<Jp tham h1,1t CCTT nay c6 th~ giam, nho giam lu'<Jng ti~n cung ung, d~n de'n giam chi tieu trong nu'oc, trong d6 c6 chi tieu v~ nh~p khifu Khi d6 NHTW se khong can thi~p

vao thi tru'ong ngo~i hO'i rna gia tq cua n()i t~ du'<jc quye't dinh bdi cung c~u c6 th~

tang giam theo slf di~u tie't cua thi tru'ong Du'oi che' d() ty gia nay, CCTT se theo

cd che' di~u chinh tlf d()ng, trd v~ muc can b~ng (b~ng 0) va khong gay ap llfc cho NHTW phai pha gia hol}c len gia n()i t~

V~y thl ty gia cfing la m()t trong nhung nhan tO' tac d()ng de'n CCTT va du'<jc xac dinh bdi cuilg c~u v~ ngo~i hO'i Muc d() anh hu'dng cua ty gia dO'i voi CCTT ra't phuc t~p doi hoi phai c6 slf phan tich v~ che' d() ty gia, di~u ki~n

thuong m~i cua m6i nu'oc va phai tinh de'n slf thay ddi cua cac chinh sach vi mo khac

t.1.4.4 Anh huang cua ty ghi de'n cac chi s6 cua kinh te' vi mo:

Khi ddn vi ti~n t~ cua m()t nu'oc tang gia (tang gia tQ so sanh voi cac ddn

hang h6a nu'oc ngoai t~i nu'oc d6 trd nen re hdn Ngu'<Jc l~i khi ddn vi ti~n t~ cua ffiQt mtoc Sl.,lt gia, hang h6a CUa llu'OC d6 t~i nu'oc ngoai trd thanh re hdn, trong khi

1.1.4.4.1 Dffi vOi chi sll thu nhqp binh qulin dtlu nglllli:

Khi c6 sl;i thay d6i ty ghi ti€n t~ thi thu nh~p binh quan d~u ngu'C1i cua nu'oc d6 cling c6 s\f thay d6i theo N6i khac di, sl;i thay d6i d6 Hi sl;i thay dcSi sue mua cua don vi ti€n t~ cua m()t nu'oc d6i voi hang h6a nh~p khffu

Khi sue mua tang len (ti€n t~ tang gia) thi thu nh~p tang (so voi tieu dung hang h6a nh~p kh~u) Ngu'qc l~i khi sue mua ghlm (ti~n t~ ghlm gia) thi thu nh~p

giam (so voi tieu dung hang h6a nh~p kh~u)

B6i voi m()t nu'oc xua't khffu, c6 thu nh~p b~ng ngo~i t~ Ion thi khi gia

te' tang Ngu'QC l~i gia ngo~i t~ giam, thi t6ng thu nh~p giam va do d6 t6c d() kinh

K • ?

te g1am

B6i voi m()t nu'oc nh~p kh~u khi gia ngo~i t~ tang se lam cho gia tri hang

nh~p giam Khi gia ngo~i t~ giam thi gia tri hang h6a nh~p khffu tang lam cho t6ng thu nh~p tang

Khi gia ngo~i t~ tang, se lam l~m phat tang Va ngu'QC l~i, khi gia ngo~i t~

giam, se lam l~m phat giam

1.2 Sl} HINH THANH VA PH1-\ T TRIEN CAC CHE DQ TY GIA:

1.2.1 Nhii'ng nhan t6 anh hlidng de'n ty ghi:

Khi ban v~ nhung ye'u t6 tac d()ng de'n ty gia c6 hai each tie'p c~n khac nhau

- Cach th(t nhitt: Cho r~ng can can thanh toan qu6c te' cua m()t nu'oc, phan anh d~y du nhung xu hu'ong cung va c~u v~ ngo~i ho'i trong cac giao dich qu6c te', c6 tac d()ng Ion toi ty gia cua n()i t~

- Cach th(t hai: Cho r~ng muO'n bie't du'qc nhii'ng bie'n d()ng ciia ty ghi phai chu y toi sue mua ciia n()i t~, du'qc bi€u hi~n qua ty I~ l~m phat va Hii sua't tin d1;lng (J nu'oc d6

1.2.1.1 Tac dqng ctia Qui Iu~t gia trj:

N()i dung ciia qui lu~t gia tri la san xua't va trao d6i hang h6a, du'qc th\fc

h6a, thl vi~c htu thong ngo~i t~ ciing chiu s\f tac d()ng ciia qui lu~t gia tQ nhu' ba't

ky m9t hang h6a nao khac

Tuy nhien (J day, qui lu~t gia tri chi anh hu'CJng de'n qua trlnh htu thong ciia ngo~i t~ va di~u chinh ty gia m()t each t\1' d()ng Ne'u trong san xua't hang h6a blnh thu'C1ng, thl qui lu~t gia tri se tac d()ng di chuy€n hang h6a tu ndi c6 gia ca tha'p vao ndi c6 gia cacao, tu ndi cung IOn de'n ndi c6 cung nho

V~ ngo~i t~ ciing tu'dng tu' nhu' v~y ngo~i t~ ndi c6 gia tha'p se di chuy€n de'n ndi c6 gia cao, cho de'n chung n~o gia ca ngo~i t~ giii'a hai ndi d6 c6 gia ngang nhau Tuy nhien di~u d6 chi xay ra khi s\1' di chuy€n ngo~i t~ d~ dang, khong hi lu~t phap cac nu'oc ngan ca'm

Ngay nay cac nu'oc d~u c6 lu~t phap d€ ngan ngua vi~c di chuy€n ngo~i

t~ m()t each t\1' do, nen tac d()ng cua qui lu~t gia tri dO'i voi ty gia la h~n che'

1.2.1.2 Tac dqng ctia sue mua ti~n t~, bi~u thj qua chi s6I~m phat:

Theo qui lu~t m()t gia, khi hai nu'oc san xua't m()t lo~i hang h6a y nhu' nhau, thl gia ca ciia hang h6a d6 se nhu' nhau tren ph~m vi the' gioi Gia dinh thep

My la 100 USD/ta'n thep va Nh~t la 10.000 JPY/ta'n thep Qui lu~t m()t gia cho bie't ty gia giii'a JPY va USD phai la 100 JPY cho 1 USD hay 0,01 USD cho m6i JPY Do d6 sue mua cua 10.000 JPY tu'dng du'dng sue mua 100 USD

Tu d6 ta c6 th€ so sanh sue mua cua cac don vi ti€n t~ cua cac nu'oc voi nhau, tren co sC1 so sanh gia ca cua 1 loc;~.i hang h6a bAng cac loc;~.i ti€n t~ khac nhau Tuy nhien vi~c so sanh gia ca hang h6a ddng cha't nhu' v~y tren tht gioi ra't hc;tn cht, nhu'ng chung ta c6 th€ so sanh sue mua giua cac don vi ti€n t~ thong qua m()t s6 hang h6a d~c bi~t Vi du: 1 ounce vang gia = 270,20 USD

Ap dl}ng qui lu~t m9t gia vao cac muc gia ca tc;~.i hai nuoc tc;~.o nen thuytt ngang gia sue mua, thuytt nay phat bi€u rAng" ty gia giua ba't ky 2 ddng ti€n nao

se di€u chinh, d€ phan anh nhii'ng thay ddi trong muc gia ca cua 2 nu'oc" Thuytt ppp chi la slf ap dl}ng cua qui lu~t m()t gia vao muc gia ca cua 2 nu'oc chu khong

phai vao gia ca ca nhan

Trong cac nu'oc Tu' ban phat tri€n ngu'oi ta hay dung phu'ong phap ddng gia sue mua (purchasing power parity - PPP) Cach giai thich don gian nha't cua phu'ong phap PPP la la'y vi dl;l m(>t m~t hang Ntu m()t ta'n thep C1 Nh~t d:it hon C1 My thi nguoi mua se c6 xu hu'ong thich mua thep C1 My thay vi C1 Nh~t Vi nhi€u nguoi lam nhu' v~y nen gia thep C1 Nh~t hc;t xu6ng va C1 My tang len, va do thu nh~p xua't

kh~u C1 Nh~t giam, C1 My tang se d~n dtn xu hu'ong ddng JPY giam gia so voi ddng USD, gia ca thep va ty gia giua 2 ddng ti€n titp tl}C thay ddi cho toi khi gia thep trong hai nude, do ty gia di€u chinh trd nen bAng nhau

M()t trong nhung h~ qua khac cua ly thuytt ddng gia la sue mua du'<Jc bi€u

Ianh m~nh, muc d() l~m phat cua hai nu'oc ne'u nhu' khac nhau, d~n de'n gia ca hang h6a (J hai nu'oc d6 se c6 s1f bie'n d()ng khac nhau, lam cho ngang gia sue mua cua hai d6ng ti~n d6 hi pha vo, tuc la lam thay d6i ty gia hO'i doai Muc chenh

l~ch l~m phat cang Ion thl se d~n de'n muc thay d6i ty gia cling IOn theo N6i each khac, muc chenh l~ch trong ty 1~ l~m phat giua hai quO'c gia lam thay d6i tu'dng quan gia ca hang h6a giua hai nu'oc tuc thay d6i ty gia th1fc [23, 24]

Nhln chung, sue mua th1fc te' cua cac lo~i ti~n t~ se anh hu'dng de'n ty gia giua cac lo~i ti~n d6

1.2.1.3 Tac dqng ciia Can can thanh toan Quo'c t~ d~n ty gia ho'i doai:

Can can thanh toan QuO'c te' la m()t bi~u t6ng h<Jp v~ ta't ca cac khoan thu chi quO'c te' th1fc te' cua m()t nu'oc voi nu'oc khac, trong m()t thoi gian nha't dinh, n6

la bang bao cao thO'ng ke cung c~u ngo~i t~ m()t nu'oc trong m()t thoi ky nha't dinh

Can can thanh toan bao g6m can can vang lai, can can vO'n va thay d6i dl! trfi' thanh toan quO'c te' hay con gQi la ph~n bu dAp cho tham hvt CCTT Chung ta c6 th~ xem CCTT nhu' la han thii' bi~u cua m()t nu'oc, do lu'ong tu'dng quan l1fc lu'<Jng cung va c~u v~ ngo~i t~ tren thi tru'ong nu'oc d6 Trong CCTTQT thl tai khoan vang lai du'<Jc xem nhu' la thu'oc do cung va c~u ngo~i tc% ro r~t nha't Can can vang lai la m()t chi tieu quan tn;mg bdi n6 cho tha'y m()t nu'oc dang (J tr~ng thai

Yang lai CO th~ du'QC tai tfQ b~ng ngu6n d1f trfi' CUa Cd quan ti~n tc% (thu'ong la NHTW) ho~c vay cua NHTW nu'oc ngoai, Quy ti~n t~ quO'c te', ho~c b~ng nhung thay d6i trong tai san d1f tru quO'c te'

S\1' thay d6i thu chi ngo~i t~ tren CCTTQT se c6 anh hu'C1ng Ion de'n cung c~u

c~u

Vi d\1 trong nam 1980 tai khoan vang lai (current account) cua My b()i thu 3,72 ty do la, di~u d6 n6i len cung ngoai t~ Ion hdn c~u ngoai t~ C1 My du'<;fc dung trong thu'dng m~i hang h6a dich Vl}, chuy~n ti~n, giii'a My voi cac nu'oc khac tren the' gioi Ne'u khong c6 m()t khoan ml}c giao dich nao trong CCTTQT, thl tai khoan vang lai se c6 xu hu'ong gay ap l\fc, lam giam gia tq cac lo~i ti~n t~ nu'oc ngoai xu6ng so voi USD N6i each khac, la se c6 sue ep lam cho cac ngo~i t~

khac ma't gia so voi USD

Tuy v~y mu6n xac dinh du'<;fc tac d()ng cua tlnh hlnh CCTTQT d6i voi ty gia, phai lo~i tru nhii'ng khoan ffil}C phan anh S\1' can thi~p CUa chlnh phu va tu'dng quan h;tc lu'<;fng cung c~u ngo~i h6i tren thi tru'ong, nhii'ng khoan nay thu'ong n~m

trong bang can d6i chung (Overall Balance)

Bang can d6i chung trong CCTTQT My nam 1980 ghi b()i chi la 6,82 ty

do la Trong bang can d6i chung, nhii'ng thay d6i trong d\f trii' chlnh thuc cua My

va d\1' trii' b~ng do la My cua cac chinh phu nu'oc ngoai, du'<;fc coi nhu' la m()t trong nhii'ng bi~n pha p can thi~p nh~m lam giam bot cha'n d()ng, dung hoa du'<;fc s\f ma't can d6i giii'a cung va c~u cua cac ngo~i t~ khac so voi do la My tren thi tru'ong Trong nam 1980, s6 n<j cua My d6i voi cac NHTW nu'oc ngoai tang len (toi 14,86

ty do la), la m()t ye'u t6 bu d~p chu ye'u cho s6 b()i chi bang can d6i chung cua

Iviy Th~t ra, nhii'ng chenh l~ch giii'a cung va c~u, nhii'ng s\f di~u chinh lam thay d6i dlf trfi' ngo~i h6i, thay d6i nhf:i'ng khoan n<;f nu'oc ngoai chi t6n t~i chung nao rna cac nha c~m quy~n mu6n duy trl m()t ty gia c6 dinh Ne'u ty gia du'<;fc phep tha n6i t\1' do thl cac khoan d\1' trii' ngo~i t~ chlnh thuc khong c~n thie't phai bu d~p

nhfi'ng thie'u hl,lt va ta't nhien ty gia ngo~i h6i se thay d6i hoan toan theo ye'u t6

cung c~u cua thi tn.tong

Muc d(> anh hudng cua CCTTQT d6i voi ty gia hoan toan khong don gian doi hoi phai CO S\f phan tfch ve che' d(> ty gia, dieu ki~n thltong m~i CUa m6i nltoc

va phai tfnh de'n S\f thay d6i CUa cac chfnh sach kinh te' khac CUa m6i nltoc

-Vi~c danh gia qua cao ty gia cua n(>i t~ so voi gia tri th\fc cua n6 se lam giam tinh c~nh tranh qu6c te' Ke't qua la xua't kh~u giam, nh~p kh~u tang d~n de'n b(>i chi CCTM, tham h1,1t can can vang lai

- NgliQC l~i, vi~c danh gia ty gia tha'p hon so voi gia tri th\fc cua n6 la c6 th€ lam tang tinh c~nh tranh cua hang h6a xua't kh~u, khie'n hang h6a nh~p kh~u

trd nen diit do, va nho v~y CCTM dltqc cai thi~n Khung hoang tai chinh tien t~ C1

Bong N am A da bu(>c nhieu nttoc phai th\fc hi~n chinh sach pha gia ddng n(>i t~

voi m1,1c dich cai thi~n CCTT

1.2.1.4 Tac dqng cua cac chinh sach vi mo de'n ty gia:

La m(>t b(> ph~n ca'u thanh quan tr<;mg trong t6ng th€ cac chinh sach kinh te' vi mo, c6 tac d(>ng m~nh me va he't sue nh~y cam d6i voi toan b(> ho~t d(>ng cua nen kinh te' qu6c dan Thong qua vi~c dinh httong va dieu chinh kiP thoi m9i

ho~t d(>ng tien t~ tin dl,lng va ngan hang, chinh sach tien t~ luon duy trl s\( 6n dinh cua h~ th6ng tien t~, ki€m soat t6t l~m phat va gop ph~n bao dam S\f tang trltdng nhanh, ben vfi'ng cua nen kinh te', kiem che' l~m phat, thuc d~y kinh te' phat tri€n dam bao qu6c phong an ninh Va nang cao doi s6ng CUa ngltoi dan, la cong Cl,l quan ly vi mo cua nha nude ve tien t~ do NHTW chiu trach nhi~m khC1i thao va

th\(c thi

Chinh sach ti~n tc$ khong chi di~u chinh kho'i ti~n tc$ (ca ti~n milit va but tc$ ), cung ung them ti~n tc$ trong m9t thoi ky nha't djnh cho n~n kinh te' thong qua con duong tin d1;1ng, mua ngo~i tc$, t~m ung cho ngan sach, nghic$p V\1 thi truong

mo rna con di~u chinh kho'i ti~n tc$ c6 san trong htu thong cho phu h<jp voi muc tang t6ng san phffm quo'c dan, phu h<jp gifi'a t6ng cung va t6ng c~u ti~n tc$, gifi'a

thong Chinh sach ti~n tc$ huong vao vic$c kho'ng che' ngu6n go'c lam tang giam lu'<jng ti~n cung ung, lam tang giam kho'i lu<jng ti~n tc$, va vi v~y lam tang giam ty gia d~ d~t d6ng thoi hai m1;1c tieu

+ Thu nhdt: 6n djnh ti~n tc$, bao vc$ gia tq do'i n9i va do'i ngo~i cua d6ng

ti~n, tren co so ki~m soat du<jc l~m phat, can bAng du<jc CCTTQT, 6n djnh TGHB

+ Thu hai: 6n djnh va tang tru'ong kinh te', t~o cong an vic$c lam, nhAm

d~t de"n muc toan d1;1ng nhan h!c rna khong t~o ap hfc l~m phat

M9t chinh sach ti~n tc$ cung nhifc, hoilic cac cong C\1 cua chinh sach ti~n tc$ nhu cong c1;1 ty gia, du'<Jc sit d1;1ng khong phu h<Jp, khong c6 hic$u qua, c6 th~ lam xa'u di cac di~u kic$n 6n djnh va tang truong cua n~n kinh te'

1.2.1.4.2 Chinh sdch liii sudt:

· Trong co che' thi truong, Hii sua't va ty gia la hai cong C\1 quan trQng nha't trong vic$c di~u hanh chinh sach ti~n tc$ Chinh sach Hii sua't va chinh sach ty gia luon luon gifn b6 va h6 tr<j cho nhau

Lai sua't la cong C\1 he't sue quan trQng va nh~y cam trong' vic$c di~u hanh chinh sach ti~n tc$ quo'c gia, lai sua't vua la gia ca sit d1;1ng vo'n trong ho~t d9ng tin d1;1ng, vua c6 tac d9ng to Ion do'i voi vic$c tang hay giam kho'i lu<jng ti~n luu thong, thu http hay mo r9ng tin d1;1ng, khich lc$ hay h~n che' huy d9ng vo'n Lai sua't la m9t cong C\1 chu h!c, c6 d9 nh~y cam cao, trong vic$c di~u hanh chinh ~ach ti~n tc$, la

phu'ong phap rna NHTW thu'ong sii' dvng d€ dieu chinh TGHB tren thi tru'ong, voi phu'ong phap nay khi TGH8 dl,lt de"n muc "bao d<)ng" c~n phcli can thi~p, thl NHTW nang cao Hii sua"t chie"t kha"u Vi d1,1 tntoc E>l,li chie"n the" giOi l~n hai, Anh

Ia m<)t trong nhfi'ng nu'oc di€n hlnh ve vi~c sii' dvng Hii sua"t chie"t kha"u d€ can

thi~p thi tn.tong ho'i doai Vao nhfi'ng nam khting hmlng tr~m tr<.mg, T6ng tho'ng

My Nixon da phcli ap d1,1ng nhfi'ng bi~n phap kh~n ca"p, d€ cUu nguy cho USD

b~ng each tang lai sua"t chie"t kha"u len ra"t cao, nh~m thu hut vo'n ngAn hl,ln tren thi

tntong tien t~ quo'c te"

Tuy nhien vi~c sii' dvng chinh sach lai sua"t d€ tac d<)ng de"n ty gia, ci1ng c6 nhftng hr;m chl nhdt dtnh, vl quan h~ gifta lai sua"t va ty gia chi la quan h~ tac d<)ng qua ll,li m<)t each gian tie"p, khong phcli Ia quan h~ trl,l'c tie"p va nhan qua Cac ye"u to' d€ hlnh thanh lai sua"t va ty gia khong gio'ng nhau, vl v~y nhln ll,li sl,l' bie"n d<)ng ctia lai sua"t chua han da anh hu'dng de"n slf bie"n d<)ng ctia ty gia

E>€ minh hQa va"n de nay, c6 th€ la"y CUQC khting hoang USD thoi ky

1971-1973 lam vi d1,1 Vao luc nay, m~c du lai sua"t tren thi tru'ong NewYork cao ga"p ntai thi tntong London, ga"p 3 l~n thi tru'ong Frankfurt nhu'ng vo'n ngAn hl,ln cling khong du'c;1c chuy€n vao My rna ll,li du'a de"n Tay E>uc va Nh~t Ban, m~c du cac nu'oc nay thl,l'c hi~n chinh sach lai sua"t tha"p, vlluc ba"y gio USD dang dung ben bo

? ~ • "

cua nguy co mat gta

Thi tru'ong ho'i doai la nhan to' he"t sue quan trQng ne"u khong n6i la khong

th€ thie"u trong nen kinh te" thi tru'ong a€ hlnh thanh ty gia Thi tru'ong ho'i doai la ndi di6n ra cac giao dich ve ngol,li ho'i, chuyen mon h6a ve trao d6i mua ban vay

mu'c;1n ngol,li t~, thong qua slf CQ sat gifta cung va c~u ngol,li t~ d€ thoa man nhu

c~u ctia cac chti th€ kinh te"

+ Tinh qu6c te' cua thi tntong

+ Tinh lien ngan hang (interbank) tren thi tntong

+ Tinh t~p trung cao

+ E>6ng USD la d6ng ti~n chu~n trong cac quan he$ mua ban

+ Ty gia n6i chung du'Qc xac dinh theo cac quan he$ cung cffu rna khong c6 sv can thic$p cua nha nu'oc

E>~ c6 th~ nAm du'<;jc m<)t each dffy du tlnh hlnh cung cffu ngo~i tc$ tren thi tntong, ngay nay nhi~u nu'oc tren the' gioi da va dang tham gia cac thi tru'ong

tntong t6t nha't, d~ khai thac cac thong tin cffn thie't cho tha'y sv v~n d<)ng cua ty gia Tuy nhien di~u chinh ty gia tren thi truong h6i doai, ciing thuong gc}p phai nhil'ng phan ung trai ngu'QC nhau cua cac doanh nghic$p, cilng nhu' cua cac tffng lop dan cu' khac trong xa h<)i Nhil'ng mau thu§n nay thu'ong xay ra giil'a cac nha xua't

nhil'ng ngu'oi trong tui chi c6 d6ng ti~n qu6c gia E>~ th\fc hic$n c6 hic$u qua, m<)t trong nhil'ng di~u kic$n khong th~ thie'u du'<;jc cho ba't ky qu6q gia nao, la cffn phai

thu'C1ng xuyen c6 m<)t nh6m lu'<;1ng dlf tril' ngo~i tc$ du sue d~ can thic$p vao thi tru'ong khi cffn thie't

Trong ph~m vi m<)t quo'c gia, thi tru'ong h6i doai du'<;jc xem nhu' m<)t d~ng

thi tru'ong lien ngan hang Nola noi giao dich mua ban, chuy~n d6i cac lo~i ngo~i

tc$ du'<;jc cha'p nh~n ra n<)i tc$, hoc}c giil'a cac lo~i ngo~i tc$ du'Qc hoan d6i cho nhau tren CO SO cac di~U kic$n du'QC xac dinh (tuc la gia ca va lu'<;jng v6n)

Th~t ra, tren thi tru'ong ti~n tc$ qu6c t€ Au- My -Nh~t, thi tru'ong ngo~i tc$ lien ngan hang (Interbank market), th\fc cha't la m<)t lo~i thi tru'ong ti~n goi (money market), giao dich hoi cac ngan hang khong thu<)c nh6m cac ngan hang

thanh tmin bii tru (non clearing bank) vay mu'<;in l~n nhau, phat sinh d~u tien (J

Luan Bon LoC;li Thj tru'ong ngoC;li t~ lien ngan hang nay phat tri~n IDC;lnh me vao nhfi'ng nam 1960 d~ trCJ thanh m9t thj tru'ong ti~n gCJi ngay nay, dtt<,1c ph~n Ion cac djnh che' tai chinh tren the' gioi dung d~ di~u hoa vO'n HQ stY dt.mg cac phu'dng thuc giao djch vO'n ra"t da dC;lng, til' "g(Ji qua dem" (over night), "rut vO'n sau vai ngay" (at call), de'n cac loC;li "ti~n g(Ji c6 ky hC;ln khong qua m9t nam"

Trong di~u ki~n thljc te' (J nu'oc ta hi~n nay, thj tru'ong hO'i doai chi moi hlnh thanh (J giai doC;ln d~u c6 mua ban ngoC;li t~, c6 huy d9ng va cho vay ngoC;li

t~ nhu'ng chi (J muc d9 tha"p va phan tan, thj tru'ong ngoC;li t~ lien ngan hang moi chi dap ung du'<;ic ph~n nao nhu c~u mua ban do la My Cac NHTM nu'oc ta ctlng

da c6 nhung quan h~ ti~n t~, tin dvng quO'c te', nhu' thie't l~p quan h~ ngan hang dC;li ly, mCJ tai khmln ngoC;li t~ tC;li cac ngan hang (J nu'oc ngoai, da c6 nhfi'ng quan

h~ vay vO'n, song chu'a tham gia th~t slj vao thj tru'ong hO'i doai m9t each d~y du

va dung nghia

1.2.1.4.4 Chfnh sach ngo{li hoz:

Chinh sach hO'i doai cua ba"t ky m9t quO'c gia nao cilng du'QC coi nhu' m9t trong nhung dtU thanh quan trQng CUa chlnh sach ti~n t~ quO'c gia, la Cong Cl} quan

ly vi mo cua nha nu'oc dO'i voi n~n kinh te', nha"t la trong kinh te' dO'i ngoC;li Chinh sach ngoC;li hO'i la chinh sach rna nho d6 c6 th~ t~p trung ngay cang nhi~u cac ngu6n thu ngoC;li hO'i cho nha nu'oc, tC;lo ra lljc lu'<;ing tai chinh d€ thljc hi~n cac mO'i quan h~ v~ kinh te', chinh trj, ngoC;li giao, xa h9i h<;1p tac khoa hQc, ky thu~t giua nu'oc ta voi cac nu'oc tren the' gioi v~ cac phu'dng di~n:

+ Quan ly ngoC;li hO'i

+ L~p va theo doi can can thanh toan quO'c te'

• Thljc hi~n cac nghi~p Vl} hO'i doai, t6 chuc va di~u tie't thj tru'ong hO'i doai

+ Xay dl,l'ng va th6ng nha't quan ly quy dl,l' trii' ngo~i h6i cua da't nu'oc

+ Tie"n hanh kinh doanh ngo~i h6i tren thi tru'ong h6i doai qu6c te"

+ Pha'n da'u 6n dinh TGHD d~ ki€m che" l~m phat 6n djnh gia ca trong nu'oc + Quan h~ voi cac NHTW khac, voi cac t6 chuc tai chinh ti€n t~ qu6c te", nhAm tlm kie"m ngu6n tai tr<;1 (vay n<;1) nu'oc ngoai, c6 di€u ki~n u'u diii, khuye"n khich d~u tu' nu'oc ngoai va thu hut ki€u ho'i

+ T6 chuc quan ly n<;1 nu'oc ngoai

Trong s6 cac va'n d€ neu tren thl chinh sach ho'i doai, d\1' trii' ngo~i h6i, thi

tru'ong h6i doai la nhii'ng ye"u t6 tac d9ng m~nh toi kho'i lu'<;1ng ti€n t~, gia tri d6ng ti€n trong nu'oc, va nhu' v~y tac d9ng m~nh toi TGHD cua m9t nu'oc Mvc tieu cua chinh sach ngo~i ho'i la nhAm bao v~ d9c l~p chu quy€n v€ ti€n t~ qu6c gia, dam bao chi[it che cac ngu6n thu ngo~i t~, d~ xU' ly tie"t ki~m tri~t d~, t~n dvng cac ngu6n thu va sli' dvng c6 hi~u qua

Nhu' v~y chinh sach quan ly ngo~i h6i tac dQng de"n S\1' 6n dinh cua n€n kinh te", t~o the' can bAng giii'a kinh te" d6i ngo~i va kinh te" d6i n9i M9t chinh sach phil h<;1p voi vi~c quan ly ngo~i h6i, ngo~i thu'dng se tac d9ng trl,l'c tie"p de"n cac lu6ng v6n ngo~i ho'i, d6ng thoi tac d9ng trl,l'c tie"p de"n ty gia Khi ty gia ho'i doai du'<;1c xac dinh dung da:n, phil h<;1p se khuye"n khich ngo~i thu'dng phat tri~n tang cu'ong quan h~ xua't nh~p kh~u hang h6a, dich V\1, tu do thuc d~y va md fQng san xua't hang h6a, dich vv trong nu'oc, t~o cong an vi~c lam, tang tru'dng kinh te" Nhu'

v~y, khong nhii'ng chinh sach quan ly ngo~i h6i la ye"u t6 tac dQng vao S\1' 6n dinh n€n kinh te", rna con la ye"u t6 kich thich S\1' phat tri~n kinh te"

1.2.1.4.5 Chinh sach kinh te' ngo{li thlldng:

chinh quO'c te' dung d€ lung do~n n~n kinh te' cac nu'oc, la mO'i quan h~ giua thi tru'ong trong nu'oc va ngoai nu'oc gAn b6 ch~t che voi nhau, cac ho~t d()ng xua't

ldn nhau bi~n chung

nu'oc, la khau md d~u va ke't thuc cho vi~c ban hang xua't va mua hang nh~p b~ng

thanh ngo~i t~ Nh~p khgu ngu'<Jc l~i la hanh vi ngo~i t~ d6 chuy€n h6a thanh hang nh~p khgu, toan b() xua't nh~p khgu ciia m()t nu'oc ke't h<Jp voi nhau trong m()t chu ky khep kin, chu ky d6 c6 d~ng "NQi t? - Hlmg Xutft khdu - Ngor;,i t? -

D6 la mO'i quan h~ giua hang h6a xua't khgu va hang h6a nh~p khffu, mO'i quan h~ giua gia tri n()i t~ va gia tq ngo~i t~ Cac quan h~ hang h6a va ti~n t~ n6i tren khong th€ tach roi, va chi c6 th€ thl!c hi~n du'<Jc thong qua trao d6i quO'c te'

1.2.1.4.6 Chink sach huy dl)ng vlfn dtlu tll nllflc ngoai:

Nh~m thlfc hi~n phu'ong cham dgy m~nh huy d()ng vO'n d€ phat tri€n kinh te', va bu dAp thie'u hvt v~ vO'n, nha nu'oc c~n phai nho de'n cac ngu6n tai tr<J tu ben ngoai (thu hut vO'n d~u tu va vay vO'n nuoc ngoai) g6m ca ngAn h~n va dai

phat tri€n, thl nhung khoan ti~n c~n thie't cho vi~c dffu tu' kinh te' d~u vu'<Jt qua xa kha nang tich liiy vO'n trong nu'oc, nha't la trong giai do~n d~u thoi ky phat tri€n

Do d6 muO'n d~t du'<Jc cac chi tieu vi mo ciia n~n kinh te', cac nu'oc luon phai dl!a vao ngu6n vO'n tu nu'oc ngoai C6 hai ngu6n vO'n IOn nha't tu ben ngoai d6 la d~u

tu' trl!c tie'p nu'oc ngoai (FDI - Foreign Direct Investment) va vi~n tr<J phat tri€n

S\1' thay d6i IOn trong ty gh1 hO'i dmli, tinh cha't dao d()ng cila TGHB c6 th€ gay ra h~u qua tieu eve dO'i voi dong vO'n d~u tu', d~c bi~t Ia ngu6n vO'n d~u tu' FDI, vl r~ng nhung nha d~u tu' nu'oc ngoai sed~ dang nh~n tha'y qua tinh chlt dao d()ng cila TGHB, c6 th€ la kha nang ki€m smlt ye'u kern v~ chinh sach ti~n t~ cila chlnh phil nu'oc du'<;1c d~u tu'

Ben cC;tnh ngu6n vO'n d~u tu' nu'oc ngoai chung ta cilng phai d~ c~p toi

chinh sach buy d~ng vo'n trong mtoc vl day la m()t nhan tO' khong kern ph~n

quan trQng, d€ dam bao cho h~ thO'ng NHTM hoC;tt d()ng blnh thu'ong, 6n dinh ti~n t~, 6n dinh ty gia

Qua nhung di~u trlnh bay tren ta tha'y r~ng chinh sach TGHB (J Vi~t Nam c6 mO'i lien h~ ch~t che voi chinh sach huy d()ng vO'n va sii' dt;mg vO'n nu'oc ngoai,

vay n<;1 cac chlnh phil cila cac t6 chuc tin dl)ng quO'c te' va cila cac ngan hang nu'oc ngoai, cac khoan ngoC;ti t~ va chuy€n ti~n, cac hoC;tt d()ng xua't nh~p khfiu hang h6a, dich V\1 ngoC;ti t~, ngay cang phat tri€n (J Vi~t Nam

Cung voi m()t khO'i lu'<;1ng Ion ngoC;ti t~ vao Vi~t Nam qua con du'ong d~u

tu, m()t Iu6ng ngoC;ti t~ khong chlnh thuc do Vi~t ki~u nu'oc ngoai chuy€n v~, la ngu6n cung ngoC;ti t~ ra't Ion, ne'u nha nu'oc khong c6 bi~n phap quan ly phan b6

va sii' dl)ng m()t each c6 hi~u qua, se d~n de'n tlnh trC;tng ngoC;ti t~ len gia ho~c

giam gia IDQt each khong lanh IDC;lllh

1.2.1.5 Nhii'ng ye'u to' tam ly:

Cac nha kinh doanh tren thi truong ti~n t~ va thi tru'ong hO'i doai cung ra't nhC;ty cam voi nhung phan ung c6 tinh cha't tam ly, ky thu~t vl nhung phan ung nay c6 th€ nha't thoi dao ngu<;1c ca m()t xu huong cd ban, dai hC;tn cila ty gia Cac nha kinh doanh chuyen nghi~p tren thi tntong hO'i doai cung m()t thoi di€m, c6 th€

c6 hai y kie'n, nh~n dinh ho~m toan tnii ngu'<;1c nhau v~ xu hu'ong bie'n dt)ng ty ghi cua mt)t d6ng ti~n

- Ml)t Ia, lo~i dlf dmin v~ xu huang phat tri€n dai h~n dlfa vao m6i tu'dng quan giua cac lljc lu'<;1ng kinh te' cd ban

- Hai Ia, lo~i dlf doan khac v~ xu hu'ong phat tri€n tntoc ma:t, dlfa vao nhung di~u ki~n tam ly ky thu~t cua thi tru'ong Thai dt) cua nha kinh doanh Ion

tren thi tru'ong hO'i doai c6 th€ tac dt)ng nha't thai de'n ty gia, c6 khi ba't cha'p de'n nhung the' Ivc kinh te' c6 tinh cha't dai h~n Ne'u nha kinh doanh d6 dt)t nhien mua

th€ trd thanh mt)t dt)ng llfc thuc dffy mt)t s6 nha kinh doanh khac lam theo

N6i tom l~i, sv thay ddi ty gia tiiy thut)c ra't nhi~u ye'u t6, cac ye'u t6

thu'ong dan xen vao nhau va tiiy thut)c Ifin nhau d mt)t thoi di€m C\1 th€, tlnh hlnh

cv th€, se c6 ye'u t6 ndi b~t la nguyen nhan lam thay ddi ty gia va cling c6 ye'u t6

trd thanh la ke't qua cua slj thay ddi ty gia

1.2.2 Sl! hinh thanh va phat tri~n cua cac ch€ d() ty gia:

Ti~n t~ la v~t ngang gia chung d€ bi€u hi~n gia tri cua hang h6a, ty gia la

ty ~~ SO SaJ?-h gia tq giua cac d6ng ti~n voi nhau, nhu'ng muO'n SO sanh gia trl giua cac d6ng ti~n voi nhau de'n lu'<;1t chung cling phai c6 mt)t v~t ngang gia chung Qua trlnh phat tri€n cua cac che' dt) ty gia, cling la qua trlnh Iva chQn v~t ngang gia chung giua cac d6ng ti~n khac nhan, cho phil h<;1p voi qua trlnh san xua't va trao

ddi hang h6a giua cac nu'oc C6 ba chi dq ry gia quan trr;mg c&n nghien cztu, va

+ Che' dt) ty gia trong di~u ki~n che' dt) ban vi vang

+ Che' dt) ty gia c6 dinh Bretton Woods

+ Che' dt) Ty gia tha ndi va che' dt) ty gia tha ndi c6 slj di~u tie't cua nha nu'oc