MÔ HÌNH HOẠT ĐỘNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN QUỸ ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN Ở VIỆT NAM

Tinh hlnh nghien CllU d~ Uti trong va ngoai mtoc Do quy d~u tu' chling khoan la mt dinh che' tai chinh da xua't hic$n kha lau a cac TICK phat tri~n nen tren the' gioi da c6 nhieu tac gi

~.J -·-[·'1 -~· ,

BO GIAO DUC VA DAO TAO

~*f.G)

~ "' ,., , NGUYEN MIEN TUAN

MO HINH HOAT DONG VA GIAI PHAP PHAT TRIEN

Chuyen nganh: Tai chinh - Lu'u thong ti~n t~ va Tin dQng

LUAN VAN THAC SI KINH TE

NGUOI Hu'ONG DAN KHOA HOC:

PGS.TS TRAN NGOC THO

80 GIAO Dl)C VA EJAO Tl,\0 TRUClNG DH KINH 1E TP.HCM

THU VI_j:N

~

TP HO CHi lVHNH-NAl\12004

•

Ml)C Ll)C

DANH Ml)C BANG, BIEU, SO DO, HOP CHU DE I

- , , ~

DANH Ml)C ·CHU VIET TAT , •.• • • •.• •• 11

~ ? ~ PHAN M (J D AU • ••.• •• •.••• III N(>IDUNG DE TAl CHUONG 1: TONG QUAN VE QUY DAU TU CHUNG KHOAN 1.1 NHUNG vAN DE co BAN VE QUY DAU Tl.f CHUNG KHOAN 1

1.1.1 Quy di:lu tu' chung khoan 1

1.1.2 Phan loqi quy di:lu tu' chung khoan 2

1.1.3 Co ca"u t6 chuc cua quy di:lu tu' chung khoan 8

1.1.4 Cac hoqt d()ng cua quy di:lu tu' chung khoan : 9

1.2 v AI TRO CUA QUY DAU Tl.f CHUNG KHOAN DOl VOl THf TRUONG CHUNG K.HOAN • • ••• • • ••• 11

1.2.1 Bo'i voi cac nha di:lu tu': 12

122 1:'\"'' uOI vo1 cac oan ng lyp oqt Qng rong nen m ~· ' d h h'" h d" t ~ k' ht"' e 13

123 uOl n"'' VOlt ~· h't,.,.>-~ ~ fuvng c ltng 'h~ kh·~ oan : 14

1.3 QUA TRINH PHAT TRIEN QUY DAU TU CHUNG KHOAN T~I MQT SO NUOC CHAU A VA BAI HOC KINH NGHitM DOl VOl VftT NAM 15

1.3.1 Mo hlnh va qua trlnh phat trien quy di:lu tu' chung khoan d 1 cac thi tru'ong h , kh ~ h, ~ 15 c ung oan p at trlen

1.3.2 Mo hlnh va qua trlnh phat trien quy di:lu tu' chung khoan d cac thj tru'ong h~ )'1 ~ , ~ 16

c ung \.uoan mol 1101 .• • • •.•• :

1.3.3 Nhung bai hQC kitih nghi~m cho vi~c thanh l~p va phat trien quy di:lu tu' chung khoan d Vic$t Nan1 18

Ke't lu~n chtio'ng 1 19

CHUONG2:

2.1 HO~ T DQNG CUA TTCK VI~T NAM • • • •• ••• •• ••• •.•• 20

2.1.1 Slj ra doi cua TTGDCK TP.H6 Chi Minh trong bO'i canh khu vf!c 20

2.1.2 Quy mo ho~t dong cua thi tn.tong chung khoan Vi~t Nam 21

2.1.3 Cac cong ty chung khoan 22

2.1.4 Cac ngu6n cung chung khoan tren thi tn.tong 23

2.1.5 Nhu diu d~u tu' chung khoan tren thi tru'ong 24

2.1.6 Ho~t dong cua TTCK Vi~t Nam 26

2.1.7 Vai net so lu'Qt v6 tlnh hlnh ho~t dong cua TTCK khong chinh thuc 28

, , ~ ? A ? , - ): 2.2 KHUNG PHAP LY DIEU CHINH HO~T DQNG CUA CAC QUY DAU Tu' CHUNG KHOAN VA CAC CHU THE THAM GIA • •• 30

2.2.1 Nghi dinh s0'144/2003/ND-CP ngay 2811112003 30

2.2.2 Quye't dinh s0'73/2004/QD-BTC ngay 03/09/2004 31

2.2.3 Quye't dinh 36/2003/QD-TTg ngay 11103/2003 31

2.2.4 Quye't dinh 146/2003/QD-TTg ngay 17 thang 7 nam 2003 32

2.2.5 Nghi dinh sO' 38/2003/ND-CP ngay 15/04/2003 32

2.2.6 Thong tu' s0'100/2004/TT-BTC ngay 20110/2004 32

2.3 THl}C TR~NG HO~T DONG CUA CAC QUY DAU TU CHUNG , (j? A KilO AN VI~ T NAM • • • • ••• • 33

2.3.1 Giai do~n tru'oc nam 2000 (tru'oc khi TTCK Vi~t Nam ra doi) 34

2.3.2 Giai do~n tu khi TTCK Vi~t Nam di vao ho~t dong de'n nay 39

2.4 NHU'NG THU!N L(1I vA KH6 KHAN DOI vo1 HO~T DQNG cuA CAC QUY DAU TU CHUNG KHOAN (j VIJtT NAM • 48

2.4.1 Nhung thu~n l<;ii d6i voi ho~t dong cua cac quy d~u tu' chung khoan 48

2.4.2 Nhung kh6 khan d6i vdi ho~t dong cua cac quy d~u tu' ch(tng khoan 50

Ke't lu:;ln chu'o'ng 2 52

CHUONG3

3.1 QUAN DIEM VA DJNH HUONG PHAT TRIEN TTCK VI~T NAM • 53

3.1.1 Quan di€m 53

3.1.2 f>inh hu'ong phat tri€n TTCK Vi~t Nam 54

3.2 MO HINH TO CHUG, HO~T DONG v A LQ TRINH PHAT TRIEN QUY DAU Tu' CHUNG KHOAN (j VItT NAM • •.••.• SS 3.2.1 Mo hlnh t6 chile va ho<:tt d()ng cua quy dffu tu' chilng khoan (j Vi~t Nam 55

a Quy ddu tu: chang khoan dqng cong ty 55

b Quy ddu tu: chang khoan dqng lu;p d6ng 57

3.2.2 Mo hlnh t6 chile va ho<:tt d()ng cua cac ben c6 lien quan de"n ho~t d()ng cua quy dffu tu' chilng khoan 58

CA 7 l / - ojX 58 a ong ty quan y quy Ctau tU:

b Ngiin hang gianl sat 59

c Ngu'CJi ddu tu: ' 60

3.2.3 L() trlnh phat tri€n quy dffu tu' chilng khoan (j Vi~t Nam 60

a Giai doqn 1 (tU: nay ctin nam 2006) 60

b Giai doqn 2 (tU: nam 2007 den nam 2010) 61

3.3 cA.c GIAI PHAP THuc DAY sl} HiNH THANH vA PHAT TRlEN QUY DAU Tu' CHUNG KHOAN (j VItT NAM ••• •.• 63

3.3.1 Cac gich phap nh~m hoan thi~n khung phap ly :: 63

a Nhanh chong xay dl:(ng va ban himh Lu(it chang khoan 63

b Tifp t~tC xem Xet su·a dfli, bfl sung Quy chf t<f chac va hoqt dqng CUa quy ddu t~r cluing khoan 64

c Hoan thi&n h& thlfng ki toan kiim todn theo huang tiip c(in ddn cdc chutln ml;(c quoc tff 64

d Ban hc'tnh chid{) ki toan kiim toan rieng doz vai cong ty quan ly quy va quy ddu tu· chang khoan 65

3.3.2 Cac giai phap nh~m thuc dffy slf hlnh th~mh cac quy dffu tu' chung khoan 65

a Khuyfn khfch thcmh lgp va phdt triin cdc cong ty quan ly quy 65

b Khuyen khlch Quy bao hiim xii hqi va cdc cong ty bao hilm tham gia ddu ttl vao TTCK 66

c Chfnh sdch thuf tlU diii danh cho loqi hinh cong ty quan ly quy, quy ddu ttl h ' kh ' ' ' h' dx ' ~ h' 68 c ang oan va cac n a au ttl co to c ac

3.3.3 Cac ghli phap nh~m tang hi~u qua ho';lt dt)ng cua cac QDTCK 69

a Tang quy mo cua TTCK Vift Nam 69

b Nhanh chong thc'tnh lgp va dtla vao hoqt dqng Cong ty ddu ttl tai chfnh nha ntloc dl qulin ly phdn von Nha ntloc tqi cdc doanh nghifp cd phdn h6a 70

c MiJ rqng va phdt triin cdc dtnh chf tai chfnh trung gian 73

d Khuyfn cdo cdc doanh nghifp thlfc hifn mo hinh quan trt cong ty tlu Vift, tctng ctlifng tfnh minh bqch trong thong tin cua cdc cong ty 73

e C6 chfnh sdch tlu diii thuf han nila d6i voi cdc cO,ng ty niem yft 74

f NfJi r9ng ty l~ siJ hiht doi vfJi ngtlOi dtzu tllntlfJc ngoai trong cong ty cfJ phtm 74

3.3.4 Cac giai phap khac 75

a Chu uvng ctao t(to c79i ngu cac nha quem ly quj c6 trtnh d9 nghi~p Vft cao 75

b Tang ctlifng phd bifn kiln thlic vt chling khodn va TTCK cho cong chung ddu ttl 75

Ktt lu~n chlidng 3 ~ 76

BE xuir cno NHUNG NGHIEN cuu TIEP THEO 77

A' A KET LU.JJ_N · ~ 78

' A ? DANH M{JC TAl LII:;U 1'HAM KHAO 79

Danh m¥-c bang, biiu, so ct6, h(jp chit di I

DANH Ml)C BANG, BIEU, SO DO, HOP CHU DE

DANH MUC CAC BANG

Bang 2.1: Th6ng ke t!nh hmh niem ye't CK tren TICK Vi~t Nam (7 /2000-7 /2004) 21

Bang 2.2: Th6ng ke finh hmh giao dich CK tren TICK Vi~t N am (7 /2000-7/2004) 22

Bang 2.3: ThO'ng ke giao dich cua NBT ntioc ngoai tren TTCK Vi~t Nam (7/2000-7/2004) ···-'···'(;··· ···: 22

Bang 2.4: SO' 1ti<;1ng cong ty chling khoan va tai khoan giao dich sau 4 nam hoc.tt d()ng cua TTCK Vi~t Nam y···25

Bang 2.5: Ccic quy dffu tu nuoc ngoai hoc:tt d()ng o Vi~tNam giai doc:tn 1991-2000 35

Bang : ? 2 6 M·? uC p 1 quan y h' ? 1' d""" 01 Vvl A" fiQ "t "" SO quy au - d)< t·" u • •• •• •.••••.••••.••.• ; ••••• 36

Bang 2.7: 05 khoan dffu tu IOn nha't cua quy VEIL · 41

Bang 2.8: Bie'n de)ng NAV va gia c6 phie'u cua quy VEIL .42

Bang 3.1: Dl;t' bao quy mo nganh'cong nghi~p quan 1y quy Vi~t Nam 2004-2010 63

Bang 3.2: Doanh thu phi bao hi€m toan thi truong 1999-2003 68

Bang 3.3: Dl;t' bao doanh thu phi bao hi€m toan thi truong.2004-2010 68

Bang 3.4: Ty 1~ so hut~ Clh Nha mtoc va nguoi dffu tu' ntioc ngoai (tinh de'n 8/11/2004) 71

, A' DANH MUC CAC BIEU Bi€u 2.1: Di~n bje'n dta chi s6VNindex (tu 28/7/2000 de'n 28/7/2004) 27

Bi€u 2.2: Ty 1~ tang tntong NAV cua VFl so voi VNindex 46

DANH MUC CAC SO DO So d6 1.1: Mo h!nh hoc:tt de)ng cua quy dffu tti chll'ng khoan 2

S d ):: 1 2 o o : a1 tro quy, au ttt v • ' - d'}:: d ~1ng cong ty A 6 So d6 1.3: Vai tro quy c1ffu tlt dc:tng h<;1p d6ng ~ 8

So d6 2.1: Mo h!nh quy VF1 45

So d6 3.1: Mo h!nh quy c1Ju ttt dc:tng cong ty · 56

So d6 3.2: Mo h!nh quy c1Ju tu dc:tng hc;ip c16ng 51

DANH MUC CAC HOP CHU DE H()p chu d€ 1.1: Phan bi<~t guy dffu ttt dc:tng d6ng voi quy dffu tti dc:tng mC1 5

Danh m~c chil vift tdt

DANH MVC CHUVIET TAT

Thi tnl'ong chung khm1n

?

U y ban chung khoan nha mtoc Trung Him giao dich chung khoan T.hu'cing m~i c6 ph~n

0

0

II

Phtlnmi'Jdtlu III

PHANMODAU

1 Tinh ca'p thie't va y nghia ciia d~ tai

Phat tri€n TTCK du'Qc xem la m9t trong nhung gilti phap quan tn.mg d€ thu hut cac ngu6n v6n trung va dai h~n, g6p phffn phat tri€n n~n kinh t~ Vi~t Nam trong nhii'ng nam dffu thS ky XXI

Quy dffu tu' chung khoan da du'Qc h1nh thEmh tu cu6i th~ ky 19 t~i cac TTCK c6 lich su phat tri€n Hiu doi V oi vai tro la nha dffu tu' c6 t6 chll'c, quy dffu tu' chung khoan da g6p phffn dang k€ vao vi~c blnh 6n ho~t d()ng va phat tri€n cua TTCK

D6i voi Vi~t Nam, xua't phat til yeu cffu buc thi~t ph'H hlnh thanh m9t kenh huy d9ng v6n trung va clai h~n dci dap ung nhu cffu ~6n dffu tu' cho n~n kinh t~

trong slf nghi~p cong nghi~p h6a ::_ hi~n d~i h6a da't nu'oc, TTCK Vi~t Nam da chinh thuc du'Qc thanh l0p vao thang 7/2000 Cho dSn nay, qua hon b6n nam ho~t d()ng, m~c du da d?t c1t(c_)c m9t s6 kSt qua bttoc d~u dang khich I~ nhu' giup cong chung dffu tu' lam quen vdi m9t hlnh thuc dffu tu' moi la dffu tu' chung khoan va gop phffn thu hut m9t lu'Qng v6n nhan r6i trong dan nhu'ng TTCK Vi~t Nam vtin nhi€u m~t lwn chS, m9t trong s6 c16 la sv thiSu 6n dinh cua thi tru'ong S6lu'<Jng ngu'oi dffu tu' tham gia TTCK Vi~t Nam hi~n nay con qua khiem t6n, trong d6 phffn IOn la cac nha dffu ttr ca nhan S~t thiSu v~ng vai tro cua cac nha dffu tu' c6 t6 chuc, d~c bi~t la cac t6 chuc d~u tti chuyen nghi~p nhu' cac quy dffu tu' chung khoan la m9t trong nhung nguyen nhan chinh khiSn cho TTCK Vi~t Nam chua 6n dinh va phat tricin trong nhung nam qua Chinh VI v~y, sv hlnh thEtnh cac quy dffu tu' chung khoan tren TTCK Vi~t Nam la hSt sue cffn thi~t va c6 y nghia h~t sue quan tn;mg d6i voi vi~c tht'ic d!fy s~t phat tricin ct'ta TTCK Vi~t Nam

Ron nua, do TTCK Vi~t Nam vfin con kha moi me d6i voi d~i bQ ph~n cong chung dffu tu' nen kien thac va kinh nghi~m ciia cac nha dffu tu' ca nhan khong nhi€u La m9t djnh ch0 d~u ttr chuyen nghi~p voi d9i ngii nhan llfc c6 trlnh d() chuyen mon va kinh nghic~rn, s~t xua't hi~n ella cac quy dfru tu' chung khoan se gop

-· -···-·-·· · · -··· · -·

Ph&n miJddu IV

ph~n thu hut ngu6n v6n d~u ttl' vao TTCK M~t khac, voi mvc tieu d~u tu' dai hc,m

Va nhung u'u di~m Vu'Qt trQi ve ~ang hfc tai chinh, Slf hlnh thanh cua cac quy d~U

tli chung khoan 'se g6p ph~n blnh 6n va dfin d~t thi tru'o~g, t~o di8u kic$n d€ TTCK Vic$t Nam phat tri~n - nhanh chong trd th?mh m()t kenh huy d()ng v6n trung-dai h~n c6 hi~u qua clio nen kinh te'

2 Tinh hlnh nghien CllU d~ Uti trong va ngoai mtoc

Do quy d~u tu' chling khoan la m()t dinh che' tai chinh da xua't hic$n kha lau a

cac TICK phat tri~n nen tren the' gioi da c6 nhieu tac gia nghien CUu v€ de ali

nay voi nhung n()i dung he't sltc phong phu

Tuy nhien, do quy d~u tu' chling khoan vfin con la m()t kh:ii nic$m tu'ong d6i moi me a Vic$t Nam nen cac nghien diu d6i voi de tai nay chu'a nhi€u Ngoai m()t

s6 nghien cuu ve ho~t d(>ng Cl.h cac quy d~u tu' m~o hi~m nu'oc ngoai d Vic$t Nam trong th~p nien 1990 nbu': "TfJng quan cdc quy ctdu tu iJ Vi~t Nam" cua Bear

Sterns vao nam 1997 v2t "Thanh l4p Quy ddu tu mqw hiim iJ Vi~t Nam - m()t

tri~n kinh te' tu' nhan MFDF vao nam 1998, con c6 m()t s6 chuyen d€ nghien cuu cua th~c si kinh te' Bui Vie"t Thuyen va d€ tai "Giai phap phat tri~n quy dftu tu'

._,

chung khoan o Vi~t Nam" c1.h Th~c si kinh te' Nguy6n Thi Minh H~ng, cac nghien cuu con l~li chi mdj dt(ng l~i a m~t ly lu~n ho~c m()t s6 bai bao tren cac

t~p chi chuyen nganh

3 Mt}C dich va nhi~m Vl.,l nghien CllU

Tren co so nghien cU'u ve d~c diem, m6 hlnh t6 chile va ho~t d()ng, cac lo~i hlnh quy dffu tu' chling khoan dw cac TTCK phat tri~n va tlnh hlnh ho~t d()ng cua m()t s6 quy dftu tu' chU'ng l~hoan trong nuoc va ngoai nu'oc a Vic$t Nam trong thoi gian qua, d€ tai se cte xwi't mo hlnh t6 ch(l'c va ho~t d()ng cua quy dftu tu chung khoan phu hQp voi ciieu ki<$n ci1a n€n kinh te' va TTCK Vi~t Nam, d6ng thoi cling

de xua't m()t s6 giai phap ve kbtmg phap ly, ve m~t chinh sach nh~m hlnh thanh

va phat tri~n cac quy c1au ltl ch::l'ng khoan c) Vi~t Nam

- - - · · ,

-PhOn miJ dllu v

I>6i tu'<;Jng nghien cltu ct'la d~ t~ti la cac va'n d~ v~ m6 hlnh t6 chuc, ho~t d<)ng va giai phap phat tritiJl quy d~u tu' chltng khoan o Vi~t Nam

v~ kh6ng gian, lu~n van nghien cltu tren dia ban ca nu'oc

v~ thoi gian, gioi Iwn nghien cltu Clla d~ tai la ho~t d<)ng cua cac quy d~u tu' chung khoan o Vi~t Nam tu p.am 1991 ae'n nam 2004

v€ n<)i dung, lu~n van t~p trung nghien cltu khung phap ly di€u chinh ho~t d<)ng cua quy d~u tu' chltng khoan o Vi~t Nam, tlnh hlnh ho~t d<)ng cua TTCK Vi~t Nam thoi gian qua, frnh·hlnh ho~t d<)ng cua cac q~y d~u tu' chltng khoan t~i Vi~t Nam Tren cd so nhurig nghien cltu tren, lu~n van se d€ xua't m6 hlnh ho~t d()ng cua cac quy d~u tu' chltng ld1oan o Vi~t Nam va m()t s6 giai phap d€' hlnh thanh va phat tdGn CclC quy d~u tlt chltng khoan 0 Vi~t Nam

5 Phu'dng pluip nghien eti'u

I>€ giai quy0t cac nwc dich ma ct~ tai httong de'n, tac gia da: sli' dl;lng chu ye'u phu'dng phap nghien etl'u cl~nh lu'cjng va phu'dng phap nghien cuu dinh tinh nhu':

);> SU' d~mg phttdng pha_;J th6ng ke lich Slf va phu'dng phap t6ng h<;Jp d€ danh ghi v€ tlnh hlnh ho~t c19J!g cua TTCK Vi~t Nam va cac quy d~u tu' o Vi~t Nam thoi gian qua

);> SU' d~mg cac phttdng phap phan tich, phudng phap s.o sanh d€ lien ht% kinh nghi~m cac nu'oc lam co sod~ xua:t m6 hlnh ho~t d<)ng va cac giai phap phu h<;Jp nh~m phat triGn quy dflu tu chltng lrnoan o Vi~t Nam

6 Dong gop moi ciia Iu~n van

Tren cd so nghien cltu I}.ghiem tuc, lu~n van a6ng g6p m<)t s6lu~n diGm moi v~ m~t ly thuye't va th~rc ti~n nhtt sau:

);> I>a t6ng hcjp mot each tttc1ng dfri h~ th6ng va d~y au ho~t a<)ng cua cac quy d~u tuo Vi~t Nam tu nam 1.991 c1e'"n nay

);> I>a a€ xua't dtr<;Jc rn6 hlnh va 16 trlnh ph<:'it triGn quy dffu tu' chung khoan o Vi~t Nam, d~t bao quy m6 ph<:lt tL·i0n ng~tnh c6ng nghi~p qmln ly quy o Vit%t Nam de'n nam 2010

Ph&n miJddu VI

);> f)~ xua't m9t s6 gjal phap phat tri~n quy d~u ttt chutig khoan (J Vi~t Nam nhu' khuye'n khich cac cong ty bao hi~m, ngan hang thu'dng m~i thanh l~p cong ty qmln ly quy; khuye'n khich sli' dl,mg ngu6n thu bao hi~m xa h<)i va ngu6n thu bao hi€m nhan th9 d~u tu' vao TTCK thong qua cac quy d~u tu', thanh l~p cong ty d~u tu' tai chinh nha nuoc quan ly ph~n v6n Nha nuoc tc:ti cac cong ty niem ye't trong giai do~n d~u

7 Ke't ca'u lu~n van

Ngoai ph~n md d~ll, ke't lu~ri, ca.c bang bi~u, danh ffi\lC tai li~u tham khao va phl;l ll)c, n9i dung cua lu~n van g6m c6 3 chu'dng:

~ Chtidng m()t: T6'ng quan v~ quy dfiu tu' chll'ng khmin

~ Chtidng hai: Thtfc tn;t0.1g ho:;1t dt)ng cua cac quy dAu tu' chung khoan t~i

-Chzt®g 1: To?ng quan v€ quy ddu tu chang khoan Trang 1

CHUC1NG 1

TONG QUAN VE QUY DAU TU CHUNG KHOAN

Chu(fflg nay se trinh bay nhflng win di ly lu(in ca ban ·vi quy d&u tu chting khoan va vai tro ci'ta quy ddu tu chring khoan trong nin kinh te: Cung trong chu(fflg nay, tac gia se diim qua qua trinh phat triln quy dtllf tu chting khoan tr;ti m9t sff nuoc, thong qua d6 se rut ra m9t sff bai h(Jc kinh nghi?m cho qua tr'inh xay drjng va phat triin quy ddu tu chring khoan tc;li Vi?t Nam

1.1 NHfJ'NG vAN DE co BAN VE QUY DAU Tu' CIIUNG KHOAN

1.1.1 Quy ddu tti chung khmin

Cac quy d~u tu' chung khoan t<:,ti My du'Qc dinh nghia la cac t6 chile Uti chinh phi ngan hang thu nh~n ti~n tu m()t sef ltt<;1ng Ion cac nha d~u tu' va tie"n hanh d~u ttt s6 vefn d6 vao cac tai san tai chinh c6 tinh thanh khoan du'oi d~.mg ti~n t<% va cac cong Ct;l cua thj trtiong tai chfnh

Cac quy tin thac theo mo hinh cua Nh~t Ban du'Qc coi la m()t san ph~m du'Qc hinh thanh nham d~u tu' sef ti~n t~p h<;1p tu m()t sef lu'Qng IOn cac nha d~u tu' vao chung khoan ( c6 phie"u va trai phie"u) chu ye"u du'oi slf quan ly cua nhfi'ng ngu'oi khong phai la ngu'oi d~u tu' Va phan phefi lQi nhu~n thu du'QC cho cac nha d~U tu' theo ty 1<% vefn rna hQ d6ng g6p vao quy

Tu cac dinh nghia tren, chung ta c6 the' rut ra dinh nghia chung cho quy d~u tu' chung khoan nhu' sau:

"Quy ddu tu chring khodn la m9t dtnh cht tai chfnh trung gian tren tht trubng vffn Ngu&n vdn ci'ta quy dur;c huy d9ng tit cdc nha ddu tu cd nhan, cdc td chric tai chfnh va dur;c i'ty thdc cho cdc nha quan ly quy ddu tu chuyen nghi?p titn hanh ddu tu vao chting khodn (cd phitu, trai phitu, cdc chring khoan phai sinh, tiln t? hay cdc lor;ti tai san khdc) voi mf:lc dfch mang lc;li lr;i nhu(in hr;p phdp cao nhift voi mac ri'ti ro thdp nhat c6 thi cho nhflng ngu(Ji gop vffn thanh l(ip quy"

Chztdng 1: TOng quan vi quy dtiu tzt chang khoan

1.1.2 Phdn lo~i quy dAu ttt cht.i'ng khoan

chuc va hol;).t dqng cda quy thi c6 quy dau tlt dl;lng cong ty va quy dau tlt dl;).ng h<Jp d6ng; can cu vao m~c tieu dau ttt thi c6 quy dau ttt c6 phie'u, quy dau ttt trai phie'u, ; can eli' vao lanh th6 dau tu' thi c6 quy dau tlt toan cau, quy dau tlt khu vt.fc, quy dau ttt qu6c gia Phan sau day, chung toi xin gioi thi~u nhii'ng d~c die'm n6i b~t cda mqt so'lol;li hinh quy dau ttt chinh

a Can cu vao ngu6n v6n buy d(}ng

Quy dau tu' t~p the' 1a quy buy dqng v6n b~ng each phat hanh rqng rai ra cong chung Nhung ngu<'1i dau ttt vao quy c6 the' la cac the' nhan ho~c cac t6 chuc kinh te', nhu'ng da phan la cac nha dau ttt rieng le, it am hie'u ve TTCK Quy dau ttt ~p the' cung cftp cho cac nha dau ttt nho phudng ti~n dau ttt dam bao da dl;).ng h6a dau ttt, giam thie'u rdi ro, chi phi dau ttt thftp vdi hi~u qua dau ttt cao do tinh chuyen nghi~p cda dau ttt mang ll;li

Chuang 1: Tr/ng quan v8 quy ddu tu chang khodn Trang 3

_;, Quy ddu tu tu nhan

Khac voi quy d~u tu' t~p th€', quy d~u tu' tu' nhan huy d<)ng vo'n b~ng phu'dng thuc phat h~mh rieng le cho m<)t so' nh6m nho cac nha d~u tu', c6 th€' du'<jc hfa

ch<;>n tru'oc, la cac th€' nhan ho~c cac dinh che' tai chinh ho~c cac t~p doan kinh te' Ion Cac nha d~u tu' vao cac quy tu' nhan thuong d~u tu' lu'<jng vo'n tu'dng do'i Ion

va d6i l(.li, hQ doi hoi cac yeu c~u v6 qmln ly quy ra"t cao H<;> san sang chffp nh~n

kha nang thanh khoan tha"p hon so voi cac nha d~u tu' nho- nhii'ng ngu'oi d~u tu' vao cac quy t~p th€', va vl the' hQ kho'ng che' vi~c d~u tu' trong cac quy tu' nhan M<)t d~c di€'m khac cua ~ac quy tu' nhan Ia cac nha quan ly quy thu'ong tham gia ki€'m soat ho(.lt d<)ng cua cac cong ty nh~n d~u tu' Vi~c ki€'m soat nay c6 th€' du'oi

hlnh thuc la th~mh vien h<)i d6ng quan tri, cung ca"p tu' va"n ho~c c6 anh hu'C1ng

dang k€' toi cac thanh vien h<)i d6ng quan tri cua cong ty nh~n d~u tu'

b Can ell' vao diu true v~n d()ng vo'n

Quy d~u tu', dtt<jc t6 chuc theo mo hlnh cong ty hay mo hinh h<jp d6ng thl d€u du'<jc chia thanh hai lo(;li: quy d~u tu' d(;lng d6ng va quy d~u tu' d(;lng md

_;, Quy ddu tudc;mg d6ng (closed- endfund)

Quy chi phat hanh c6 phie'u/chung chi quy d~u tu' ra cong chung voi so'lu'<jng nha"t dinh va quy khong thtfc hi~n vi~c mua l<;1i c6 phie'u/chung chi quy d~u tu' khi nha d~u tu' c6 nhu c~u ban l<;1i Quy d~u tu' d<;1ng dong c6 th€' ho<;1t d<)ng theo mo hlnh cong ty ho~c mo hinh h<jp d6ng Quy c6 m<)t khoang thoi gian nha"t dinh khi

'

phat hanh c6 phie'u/chung· chi quy l~n d~u d€' huy d<)ng vo'n va thu'ong khong phat hanh them ngo<;1i tru tru'ong h<;1p cac c6 dong hi~n hii'u d6ng y tang vo'n (tu'dng ttf nhu' cong ty c6 ph~n)

Do khong c6 nghia vv mua l<;1i chung chi quy khi nha· d~u tu' yeu c~u nen quy c6 th€' dffu tu' vao cac tai slm c6 tinh thanh khoan cao ho~c cac tai san kern tinh thanh khoan Cling do d~c di€'m nay nen lo<;1i hlnh quy nay thu'ong du'<jc thanh l~p d€' d~u tu' vao cac mtoc c6 TTCK moi n6i ho~c d~u tu' vao cac cong ty chua niem ye't tren TTCK

Sau khi phat hanh l~n d~u ra cong chung, c6 phie'u/chung chi quy d~u tu' cua quy du'Qc giao dich nhu' ba"t ky chung khoan niem ye't nao tren TTCK t~p trung

ChuCJng 1: To?ng quan vi quy (tau tu chang khodn Trang 4

Cac nha d~u ttt co th~ rnua ho~c ban d~ thu h6i vo'n c6 phie'u ho~c chung chi quy

d~u tu cua rnlnh tn3n thi truong thu ca'p thong qua cac nha rnoi giOi

Quy d~u tu d~ng rnd la lo~i hlnh quy phai thvc hi~n nghia vv rnua l~i chung chi quy khi nha d~u tu yeu c~u Vi~c rnua l~i nay co th~ th1fc hi~n hang ngay

ho~c theo dinh ky (hang tu~n, hai tu~n/l~n ) theo quy 'dinh cua tung quy Do d~c di~rn nay nen quy rno vo'n cua quy co th~ thay d6i tung ngay khi co nha d~u tu' mdi tharn gia rnua chung chi quy ho~c cac nha d~u tu hi~n hliu rut ti€n ra khoi quy Di€u nay khie'n cho cac quy d~u tu d~ng rnd co th~ g~p kho khan d nhii'ng nuoc rna lu~t cong ty khong cong nh~n khai ni~rn vO'n di€u I~ cua rn()t cong ty co th~ thay d6i hang ngay

Do phai nh~n ti€n tharn gia cua nha d~u tu rnoi va phai tra ti€n rnl}t cho cac nha d~u tu hi~n hfi'u hang ngay nen quy phai d~u tu vao cac tai san c6 tinh thanh khoan cao Chinh vl d~c di~rn nay nen lu~t cac nu'oc thu'ong quy djnh quy rnd phai n~m gifi' phfin IOn ali san co tinh thanh khoan cao (nhfi'ng tai san nay co the' mua ho~c ban nhanh chong va d~ dang voi so' luqng IOn rna khong anh hu'dng nhi€u de'n gia thi tntong) M()t d~c di~rn quan tn;mg do'i voi quy d~u tu' d~ng rnd

la gia cua c6 phie"u/chung chi quy d~u tu' cua quy rnd luon g~n trvc tie'p voi gia tri tai san thu~n cua quy c6 phie"u/chung chi quy d~u tu cua quy d~ng rnd khong giao dich tren thi tntong thu ca'p rna giao dich trvc tie'p voi quy ho~c cac d~i ly duqc uy quy€n cua quy

Hi~n nay, gia tri tai san cua cac quy dfiu tu' d~ng rnd chie'm ph~n Ion trong t6ng tai san ci1a cac quy d~u tu tren toan the" gioi Sd di quy rnd chie'm u'u the' so voi quy dong Ia do cac nha dfiu tu' co th~ rnua ho~c band~ dang c6 phie'u/chung chi quy md t~i gi~tri tai san rong Tuy nhien, quy nay khong th~ ho~t d()ng c6

hi~u qua 0 nhfi'ng thi truong chung khoan kern tinh thanh khoan bdi vl quy khong th~ d~ dang mua ho~c ban cac tai san d~ dap ung cac yeu c~u rnua l~i hol}c ban

ra ch(tng chi guy, d6ng thoi cac guy nay khong th~ d~ dang tlrn ra gia cac tai san d€ co the' xac dinh gia tri tai san rong rn()t each chinh xac

Chucmg 1: Ttlng quan vg qu)! _d_tiu_tu_· _ch_u._'n _,g' k_h_o_d_n _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ T_ra_n !,g~5

Diiu kifn mua l{li Phat h[mh va l~i ;!

Quy thuong khong phat

phie'u/chl1'ng chi quy hang ngay hanh them va mua l~i c6

phie'u/chung chi quy tu nguoi d§u tu'

khi nha d~u tu' dang ky mua c6 phie'u/chling chi quy ho~c quy mua l~i c6 phie'u/chung chi quy cua ngu'oi d~u tu' vao ba't ky thoi di€m nao

Kha niing vay n(J Do quy mo quy luon bie'n dong Do quy mo v6n c6 djnh nen

nen chi du'<;ic vay n<;5 c6 h~n che' H bj h~n che' khi vay n<;5 (t6i da 10% quy mo quy)

Thili gian ho(tt llQng Khong xac djnh thoi gian C6 thoi gian c6 djnh, thu'ong

tu 10- 15 nam

Cci.ch tlulc giao djch Giao djch tnfc tie'p voi quy ho~c Niem ye't va giao djch tren

cac d~i ly du'<;ic uy quy€n TTCK tu'dng tg nhu' co ; !

phie'u

Gici giao djch B~ng gia tri tai san rang c()ng Du'<;ic quye't djnh bdi IDOl -<'•

tru'ong

V oi cac d~c diem nhu' tren, so voi quy dong, quy rnd c6 nhung l<Ji the' nhu' sau:

khoan cho cac t~li san cua quy' va khong t~p trung vao vi~c ~ifrn giu lllQt lu'<jng

IOn tai san kh6 dinh gia, nh~rn dap ling cac yeu cciu rnua lc;ti c6 the xay ra ba't ky

hk nao Do v~y, khi c~n tien, ngu'oi d~u tu' c6 the yeu c~u cong ty quan ly quy mua l~i chung chi quy/c6 phie'u cua hQ

thong tin c~n thie't, quy mo con cong b6 gia tri tai san rong cua quy h~mg ngay

Chuong 1: TfJng quem v"J quy cldu tu chung khodn -Trang 6

D€ md r()ng quy mo cua quy va c6 du'<;1c nhung khach hang 6n djnh, cong ty qulm

ly quy phcli qm1n ly quy dc:tt ke't qua hoc:tt d()ng t6t nha't c6 th€ va cung ca'p nhi~u djch V\l tu' va'n cho khach hang; cac cong ty quan ly quy cfing tranh thii mQi co h{)i d€ gioi thi~u trie't ly d~u tu' va each thuc quan ly quy cho ngu'C1i dffu ttf

chung chi quy/c6 phie'u tc:ti van phong giao djch ciia cac ngan hang (ho~c cac d<:ti

ly du'<;1c iiy quy~n) Cd che' mua ban linh hoc:tt cua cac quy d~u tu' dc:tng md cfing doi hoi cong ty quan ly quy phai quan tam hdn de'n vi~~ cung ca'p cac dich V\l dang tin c~y nh~m mang l:,li slf thu~n ti~n va nhi~u l<;1i ich cho ngu'C1i dffu tu'

c Can cu V~lO co ca'u t6 chuc va ho~t d()ng cua quy

Trong mo hlnh nay, quy dffu tu' la m()t phap nhan dffy du, tuc Ia m()t cong ty du'QC hlnh thanh theo quy dinh cua phap lu~t tung nu'OC Va Cd quan di~u hanh cao nha't cua quy Et h()i d6ng quan tri quy Cac nha d~u tu' g6p v6n vao quy la cac c6 dong va hQ c6 quy~n bffu ra cac thanh vien h()i d6ng quan trj Cac t6 chuc tham gia vao cd cfiu hoc:tt d()ng ciia quy dffu tu' dc:tng cong ty Ia cong ty quan ly quy, ngan hang bao quan Ngoai ra, tuy theo quy djnh cua tung nu'oc, con c6 Slf tham gia cua cac dc:ti ly chuy€n nhu'<;1ng va cac t6 chuc bao Hinh phat hanh chinh

Gi<im sat

Ngan hang giam sat

Cong ty quan Iy quy

Cong ty kiim toan

Cd quan qmin ly Nha mtoc

Ki€m toan

- - -

-Chuong 1: Ttlng quan_ vi quy (tdu tU' ch~i·ng khodn Trang 7

-~ -~~

H()i d6ng qmln tri quy d~u tu' do cac c6 dong b~u ra, c6 nhi~m vv chinh la quan ly toan b() ho~t d()ng cua quy, hta chQn cong ty quan ly quy va giam sat ho~t d()ng d~u tu' cua cong ty quan ly quy' hang nam xem xet l~i ho~c tu cho'i cac h<Jp d6ng voi cac cong ty quan ly quy ne"u cong ty quan ly quy ho~t d(}ng khong c6 hi~u qua Trong mo hlnh nay, cong ty quan ly quy ho~t d()ng nhu' m(}t nha tu' va'n

d~u tu' do h()i d6ng quan tri thue quan ly quy d~u tu' va hQ du'<Jc hu'dng phi tu vi~c

quan ly quy d~u tu' d6 Thong thu'ong, cac cong ty quan ly quy c6 d()i ngu nha di€u hanh quy ra"t chuyen nghi~p HQ c6 trlnh d() nghien cli'u va phan tich d~u tu'

K

rat cao

Ngan hang bao quan la ndi giu va bao quan cac tai san cua quy, ddng thoi tie"n hanh giao ho~c nh~n cac chung khoan cho quy trong cac giao d1ch Ngoai cac t6 chile tham gia chinh da neu, tuy tung nu'oc con c6 d~i ly chuy€n nhu'<Jng ho~c nha bao lanh phat hanh chinh tham gia vao ho~t d()ng cua quy dgu tu' D~i ly chuy€n nhu'<Jng thu'ong du'<Jc uy nhi~m d€ tie"n hanh vi~c ban ho~c mua l~i c6 ph~n cua quy (ne"u quy ct6 la quy d~ng md) Nha bao lanh phat hanh chinh giup quy chao ban va pharr ph6i c6 ph~n cua quy cho cac nha d~u tu'

Quy d~u ttt d~ng h<Jp d6ng con du'QC gQi Ia mo hlnh quy tin thac d~u tu' M()t

d~c di€m khac bi~t cd ban voi mo hlnh quy d~u tu' d~ng cong ty la trong mo hlnh nay quy d~u tu' khong phai Ia m()t phap nhan Quy hoan toan chi la m()t lu'<Jng ti€n nha"t dinh do cac nha d~u tu' dong g6p hlnh thanh nen quy Mo hlnh nay th€ hi~n TO vai tro Clla ba bentham gia vao ho~t d(}ng CUa quy: cong ty quan ly quy, ngan hang giam sat va cac nha d~u tu'

Cong ty quan ly quy dling ra thanh l~p quy, tie"n hanh vi~c huy d(}ng vo'n, thlfc hi~n vi~c d~u tu' theo nhung mvc tieu da d€ ra trong di€u 1~ quy

Ngan hang giam sat va bao quan d mo hlnh nay c6 vai tro quan trQng hdn nhieu so voi ngan hang bao quan trong mo hlnh quy d~u tu' d~ng cong ty Ngoai vai tro bao quan v6n va cac tai san Clla quy, ngan hang giam sat, bao quan COll lam nhi~m V\1 giam sat ho(;lt d(}ng CUa cong ty quan ly quy d€ dam bao Vi~c tuan thu cac mvc tieu va chinh sach d~u tu' da d€ ra Quan h~ giua cong ty quan ly quy

Chuang 1: T!Jng quan v2 quy &iu tu chzl'ng khodn Trang 8

va ngan hang giam sat, bao quan du'<Jc th€ hi~n bAng h<Jp d6ng quan ly giam sat trong d6 quy dinh quy6n lQi va nghia Vl;l CUa hai ben trong Vi~C thlfc hi~n va giam sat vi~c d§u tu' d€ bao v~ quy6n l<Ji cua cac nha d§u tu'

Ngu'oi d§u tu' Ia nhung nguoi g6p v6n vao quy va uy thac vi~c d§u tu' cho cong

ty quan ly quy d€ dam bao kha nang sinh l<Ji cao nha't tu khoan v6n g6p cua hQ

Vi~c g6p v6n dm cac nha d§u tu' du'<Jc th€ hi~n bAng vi~c h<;> mua cac chung chi d§u tu' do cong ty quan' ly quy thay m~t quy phat hanh Cac nha d§u tu' trong mo hlnh nay khong phai la c6 dong nhu' mo hlnh quy d§u tu' d~ng cong ty rna chi ddn thu§n la nhung ngu'oi thl;l hu'ong ke't qua kinh doanh tu ho~t d()ng d§u tu' cua quy

Nha mt8c

1-~ Ngan hang giam sat

Cong ty qmin ly quy ~

Bao cao

1.1.3 Cd ca'u t6 chuc ciia quy ddu to' chung khmin

do c6 dong b§u ra, la co quan duy nha't c6 quy6n quye't dinh m<;>i va'n d6 cua quy H()i c16ng quan tri chju tn1ch nhi~m tri€n khai cac chinh sach d§u tu', ch<;>n cong ty quan ly quy va giarn sat vi<$c tuan thu cac quye't dinh d6 ra Theo dinh ky H()i d6ng quan tri Clh quy se hQp xern xet, ki€rn tra giam sat tlnh hlnh di6u hanh CUa cong ty quan ly quy d~ giai quye't nhung va'n d6 nay sinh Chi c6 cac quy d§u tlf d~ng cong ty moi c6 h()i d6ng qmln tri quy

Chu®g 1: T!lng quan vt quy cldu tu chung khodn Trang 9

~ -~~~

- Ban dq_i difn quy la cac th~mh vien d~i di~n quy do d~i h()i ngu'oi d§u tu' b§u ra va ho~t d()ng theo nhil'ng nguyen t~c du'<jc quy dinh trong di~u I~ quy Ban d~i di~n quy thu'ong du'cjc thanh l~p trong cac quy d§u tu' chung khoan theo mo hinh tin thac

- Cong ty qudn lj quy la cong ty c6 chuc nang quan ly, di~u hanh cac quy d§u tu' chung khoan

- Cong ty t1t van dilu t1t Ia cong ty c6 trach nhi~m l~p cac dlf an d§u tu' va phan tich cac thong tin d~ trinh H()i d6ng quan tri quy xem xet, d6ng thoi cling cong ty quan ly quy thlfc hi~n cac dlf an d§u tu' Thong thu'ong cong ty quan ly quy kiem luon vai tro tu' va'n d~u tu' cho quy d~u tu' chung khoan

- Ngiin hlmg giam sat bdo qudn la ngan hang thu'ong m~i, thlfc hi~n vi~c bao quan, lu'u ky tai san cua quy d6ng thoi giam sat cong ty quan ly quy trong vi~c bao v~ l<ji ich cua c6 dong

hanh, c6 quy~n 1~1i nhtt cac c6 dong cua cac cong ty c6 ph§n binh thu'ong

'va dtt<jc hu'ong lcji tren k€t qua ho~t d()ng cua quy Tuy nhien, nha d~u tu' n~m giil' chung chi quy d~u tu' khong c6 quyen bi~u quy€t cfing nhu' thay d6i chinh sach d~u tu' cua quy

- Cong ty kiim toan la don vi xac nh~n bao cao tai chinh cua quy d~u tu'

1.1.4 Cac ho~t d()ng cua quy dfiu tti chung khmin

E>6i voi cac guy d~u ttt d~ng cong ty, quy phat hanh c6 ph§n d~ huy d()ng vo'n hinh thanh nen quy Tu'ong t\t nhu' cac cong ty c6 ph~n, c6 dong cua quy cilng nh~n du'<jc cac c6 phi€u xac nh~n sO' c6 ph~n minh so hil'u t~i cong ty

E>O'i voi cac quy ct~u ttt d~ng h<jp d6ng, thong thu'ong lu'<jng vO'n dlf ki€n hinh thanh nen quy dtt<jc chia thanh cac don vi (tu'ong tlf nhu' c6 ph§n cua quy d~ng

cong ty) Quy se phat hanh chung chi dffu tu', xac nh~n sO' don vi tu'ong du'ong voi

ChU(Jng 1: Tring quan vJ q_uy_qciu tu chung khoan Trang 10

s6 v6n gop cua nguoi d~u tu v~o quy Cling nhu c6 phie"u ph6 thong khac, chung chi d~u tu co th€ phat h~tnh duoi hlnh thuc ghi danh ho~c vo danh va co th~ du<jc chuy~n nhu<;ing nhu c6 phie"u

Vi~c djnh gia c6 phie"ulchung chi d~u tu l~n d~u d~ l~p nen quy do cac t6 chuc dung ra thanh l~p quy xac dtnh E>6i voi quy theo mo hlnh cong ty, vi~c dinh gia c6 phie"u quy la do cac t6 chile bao Hinh phat hanh xac djnh E>6i voi quy d~u tu

d~ng hQp d6ng, cong ty qmln ly quy se xac dinh gh1 chao ban ban d~u cac chung chi d~u tu cua quy

Chi phi chao ban l~n d~u (bao g6m chi phi cho cac d~i ly, chi phi in a"n tai li~u ) dliQC kha'u tru tu t6ng gia trj cua quy huy dong dUQC

ve cd ban, co hai phuong thuc chao ban: chao ban qua cac t6 chuc bao Hinh phat hanh va do quy tnjc tie"p chao ban

Chao ban qua cac t6 chuc bao Ianh phat hanh: Phuong thuc ph6 bie"n nhfft d~ ban cf> ph~n Clh quy d~U tlt theo illO hlnh cong t~ la qua cac t6 chuc bao Hinh phat hanh Theo phuong thuc nay, nguoi bao Hlnh cua quy dong vai tro nhu nguoi ban buon va ngu'oi phan ph6i d6i voi cac hang kinh doanh va moi giOi chung khoan Cac cong ty nay de"n lu'Qt mlnh l~i ban cac c6 phie"u cho cong chung qua cac van phong chi nhanh ci1a hQ Ngoai ra, quy d~u tu co th~ thong qua cac

d~i ly chao ban la cac ngan hang thudng m~i cac cong ty chung khoan ho~c cac cong ty tai chinh d~ thljc hi~n vi~c chao ban

Chao ban trtfc tie'p tu quy ho:1lc cong ty quan ly quy: Cac quy du<;ic tn;l'c tie"p ban c6 phie"u ci1a no cho nha d~u tu khong thong qua mot trung gian nao Cac quy d~u tu' d~ng h<;ip d6ng do cong ty quan ly quy dung ra thanh l~p thuong hay chao ban chttng chi d~u tu' b~ng hlnh thuc nay thong qua h~ th6ng m~ng luoi ci1a cong ty qu3n ly quy ho~c m~ng lttoi cua ngan hang giam sat Cac quy nay ha"p dfin nha clfi u tu truoc he"t thong qua quang cao, thu trljc tie"p cling nhu' bhng nhfi'ng bai di€n van·, cac phuong ti~n quang cao hfi'u hi~u

>- Khai ni¢rn gid tr,i tai san rang va vi¢c giao djch chang chl ddu tu

· · · · ·

-I

san c6 va cac khoan d~u tu' cua guy tru di cac nghia Vl) phai trii cua guy DO'i voi guy d~u tu', gia tri tai san rong cua guy la m()t trong cac chi tieu quan trQng danh gia hil$u qua ho~t d()ng cua cac guy n6i chung va la cd so d€ dinh gia chao ban ciing nhu' xac dinh gia mua l~i dO'i voi cac guy d~u tu' d~ng mo

Giao dich chung chi quy ddu hi: DO'i voi cac guy d~u tu' d(J.ng dong o bfft

ky mo hinh nao, sau khi phat hanh, chung chi guy d~u tu' du'<Jc niem ye't tren TTCK va giao dich nhti bfit ky lo~i c6 phie'u niem ye't nao Chinh vi v~y, gia cua chung chi d~u tti do cung c~u thi tru'ong quye't dinh va dao d()ng xung quanh gia

tq tai san rong DO'i voi guy d~u tu' d~ng mo, sau khi phat hanh, chung chi d~u tu' cua guy du'<Jc phat hanh them va mua l~i t~i chinh cong ty quan ly guy ho~c

thong qua cac d~i ly cua cong ty Gia chung chi d~u tu' cua guy luon gifn li~n voi gia tri tai san rong cua guy

b Ho(lt di)ng dilu tr{

Bfit ky guy d~u tu' ch(tng khoan nao du'<Jc thanh l~p cling nham d~t du'<;1c nhfi'ng mvc tieu ban dttu nhu' sau:

Thu nh~p: nhanh chong c6 ngu6n chi tra c6 tuc

- Lai vO'n: lam tang gia tri cac ngu6n vO'n ban d~u thong qua danh gia cac c6 phie'u trong danh m~lC d~U tu' CUa guy

Thu nh~p va lai v6n: slj ke"t h<;1p gifi'a hai ye'u tO' tren

D€ d~t du'QC cac ml)C tieu ban d~u, m6i guy d~u hinh thanh cac chinh sach d~u

tu' rieng cua mlnh, tren cd so c16 c6 th€ xay dljng danh mi,lc d~u tu' nham d~t du'<;1c ffil)C tieu da ct6 ra Ngtioi d~u tu' se llja chQn va quye't dinh d~u tu' vao quy theo kha nang va m(l'c d() chiu rui ro cua mlnh dlja vao cac thong tin v~ chinh sach va mvc tieu ct~u ttl Ctla guy Chinh sach va mvc tieu d~u tu' cua guy thu'ong du'<;1c th€ hil$n o ten gQi dw quy

· ·

-Chucmg 1: Ttlni~!_[Uan v~ quy ctdu tLt chang khodn Trang 12

TRUONG CHUNG KHOAN

Nhtt da trlnh bay d ph~n tren, quy d~u tu' chung khmin la m()t trong nhfi'ng chu th€ h€t sue quan trQng d6i voi sv phat tri€n cua TTCK Day la hlnh thuc d~u

tu' t~p th€ thong qua, vi~c huy d()ng, t~p hqp nhi€u ngu6n v6n nho thanh m()t ngu6n v6n IOn, c16ng thai vi~c d~u tu' dttqc thlfc hi~n m()t each chuyen nghi~p, c6 m\}C dich ro rang C6 th€ n6i vai tro chu y€u cua quy d~u tu' chung khmin chfnh la chi€c c~u n6i giua nhung nha d~u tu' ca th€ voi TTCK, t~o ra m()t cong C\1 d~u tu' moi cho cong chung d~u tu' va thuc dgy cho TTCK phat tri€n, di€u nay du'qc th€

hi~n nhtt sau:

1.2.1 Do'i voi die nha dilu tti:

Quy d~u tu' chung khoan thong qua cong ty qm1n ly quy se sil' dl)ng v6n cua cac nha d~u tu' m()t each hi~u qua va chuyen nghi~p hdn s6 voi vi~c cac nha dfiu tu' rieng le tv d~u tlt v6n Ctla mlnh C\1 th€, cac nha d~u tu' se thu du'qc nhfi'ng lqi ich sau:

D~u tu' vao quy d~u tu' Ia m()t trong nhung bi~n phap d€ phan tan cac rui ro

vl tung nha d~u ttt ca nhan khong th€ cung m()t luc c6 du kha nang mua hang tram lo~i chung khoan nham da d~ng h6a danh m\}C d~U tu' nen d~U tu' qua quy d~u tu' chung khoan la each bo ra chi phi it nhu'ng dttqc sd hii'u hang tram lo~i chung khoan khac nhau

Cac quy d~u tt( duqc quan ly bcli cac chuyen gia c6 ky nang va giau kinh

nghi~m trong linh vvc t~li chinh va d~u tu' Ph~n IOn cac chuyen gia cua quy d€u c6 nhii'ng thanh tich tuy~t hao, dttqc dao t~o bai ban va c6 trlnh d() cao trong vi<$c nghien cuu va phan tich c1fiu ttl MC)t trong nhii'ng nhan t6 quan trQng trong vi<$c llfa chQn quy c1~ u tu' t6t la quy c16 phai du'qc quan ly t6t nha't

-Chuang 1: T6ng _quan vJ quy ddu tu ch(cng khoan Trang 13

)> Chi phi ho{lt d{jng thi{p:

Do cac quy d~u tu' la cac danh m1,1c d~u tu' IOn du'qc qmin ly m(>t each chuyen nghi~p cho nen chung c6 muc phi moi gioi giao dich tha'p hdn so voi cac nha d~u tu' rieng le Nho v~y, c6 th€' mang lC;li ke't qua d~u tu' cao hdn dang k€' M~t khac, quy dclu tu' thttong c6 tinh thanh khoan cao cho cac nha dciu tu' Tuy vao lo(;li hlnh cua quy (quy d6ng hay quy md) rna nha d~u tu' c6 th~ lga chQn cho mlnh each thuc thu h6i cac khmln d~u tu' phu hqp

)> Bdo Vf ngztdi dtiu tzt:

Slf thanh cong cua cac quy d~u tu' C1 cac thi tru'ong chung khoan phat tri~n phl,l thu(>c ra't IOn V~lO cac quy dinh cua phap lu~t- luon hu'ong de'n slf cong b~ng

va tinh minh bC;lch Cac nha d~u tu' du'QC dam bao r~ng khoan ti~n cua hQ g6p vao quy dclu tu' se dttqc bao v~ Chinh phil cac nu'oc luon yeu c~u cac quy d~u tu' phiii cong khai cac khotln d~u tu' c6 gia tri Ion cua quy d~ cac nha d~u tu' c6 th€' ki€'m tra Bay la m0t lqi the' dang k~ cua quy d~u tu' so voi lo(;li hlnh cong ty bao hi€'m nhan thQ ho~c quy llltu tri N goai ra, lu~t thue' cling c6 nhii'ng u'u dai nha't dinh d6i voi cac nha dftu ttt vao quy d~u tu' so voi vi~c d~u tu' trl,l'c tie'p vao chung khoan

)> Tfnh liuh ho{tt:

Bffu tu' thong qua cac quy d~u tu' c6 tinh linh ho(;lt ra't cao khi ngu'oi dclu tu' c6 th~ tham gia mua chung chi quy ho~c ban chung chi quy m(>t each d~ dang vao bfft ky ngay nao f)i~U nay trai ngu'QC h~n voi Vi~c tham gia vao cac san ph§m bao hi~m nhan thQ ho~c quy hu'u tri

Nam u'u the' tren la n~n tang cho slf thanh cong cua quy dclu tu' C1 mQi nu'oc tren the' gioi Tuy nhien, tuy vao d~c di~m van h6a, thue', quy dinh phap lu~t

ffiUC dQ phat tri~n Clla thi tntong tai chinh rna Slf phat tri~n Ctla lo(;li hlnh quy dffu tli c6 khac nhau

1.2.2 Do'i vOi eac doanh nghi~p ho{tt d()ng trong n~n kinh te'

)> Quy dffu tu' se la nha tai trq chuyen nghi~p thong qua ho(;lt d(>ng dciu tu' trl,l'c tie'p ho~c gian tie'p: vua cung ca'p v6n d6ng thoi ciin~ c6 kha nang tu' va"n v~ tai chinh, quan trj Va tai d(u true cong ty nh~m ffil,IC dich phat tri~n cong ty rna quy dclu tu' da dffu tn vao

Chll(Jng 1: TtJng quan_ vi quy dfiu tlt chU:ng khodn Trang 14

~ Trong thoi ky bung n6 ldnh te' tri thuc, quy dftu tu' (d~c bi~t Ut cac quy dftu tu' m(;lo hi€m) dong vai tro nhu' nhung nha tai tr<;i tich qtc cho nhling y tu'Cing kinh doanh Qua S\f dftu tu' ban d~u do, cac y tu'dng kinh doanh dung diin Se CO da't so'ng va phat triSn thanh nhung co h()i kinh doanh va g~t hai du'<;ic thanh cong

~ Quy d~u tu' la rn()t nha d~u tu' kha trung th~tnh va 6n dinh trong thC1i gian dai va sAn sang tie'p tvc d~u tu' them v6n d€ doanh nghi~p c6 th€ mCJ r(>ng kinh doanh ne'u doanh nghi~p co thS chung minh voi cong ty q.mln ly quy v€ kha nang phat tri€n cua mlnh

1.2.3 Dol voi thj tniong chung khm1n

Ccic quy d~u tu' dong vai tro tich eve trong vi~c tham gia, thuc dffy ho(;lt d()ng bao Uinh phat hanh, phan pho'i chung khoan, giup cac chu th€ phat hanh huy d()ng v6n m()t each co hi~u qua, gop ph~n t(;lo them hang hoa cho thi tru'ong

Voi vai tro Et cac t6 chile d~u tu' chuyen nghi~p tren TICK, cac quy dftu tu' g6p ph~n blnh 6n gia ca giao dich chung khoan tren thi tru'ong thu ca'p, gop phftn vao slf phat tri~n cua thi tru'ong thong qua cac ho(;lt d()ng dftu tu' chuyen nghi~p VOi cac phu'cJng phap phan tfch dftu tu' khoa hQC

Khi n€n kinh te' phat tri€n Va cac tai san tai chinh ngay cang t(;lO kha nang sinh loi hon, ngttoi d~u ttt co khuynh hu'ong mu6n co nhi€u d(;lng cong cv tai chinh

de dftu tu E>S ctap ung nhu c~u cua nguoi d~u tu, cac quy dftu tu chung khoan hlnh thanh du'oi d(;lng nhi€u san phftrn tai chinh khac nhau nhu' thoi gian dao h(;ln, kha nang sinh Wi, muc d() an toan

v

Quy dftu ttt t(;lo ra m()t phuong thuc d~u tu' du'<;ic cac nha dftu tu' nho, it c6 sv hieu bie't v€ chtYng khoan u'a thich No gop ph~n tang tie't ki~rn cua cong chung d~u tttbAng vi~c thu hut ti€n d~u tu vao quy

-Trang 15

trti<lng chung khoan phat tri~n

Quy d~u tt( chung khmin, d~c bi<$t Ia cac quy h6 tu'dng da hlnh thtmh tir the'

ky 19 tqi Chau Au va c6 m()t Itch sli' phat tri~n lau dai Tliy nhien, My lqi la quO'c

gia gifi' vi tri s6 m()t v€ s6 lu'<;5ng cling nhu' quy mo cua quy d~u tu' Vao nhfi'ng nam 1997, s6ltt<;5ng quy d~u tu' chung khoan tqi My Ut tren 30 nghln quy voi t6ng

gia tri ttti san g~n 7 nghln ty do la My, trong d6 chu ye'u la cac quy dqng md va

xu hu'ong chuy~n tir mo hlnh quy d6ng sang mo hlnh quy md ngay cang trd nen ro net vl kha nang hoqt d()ng linh hoqt cua hlnh thuc quy nay Xu hu'ong chuy~n tir quy d~u tu' dqng dong sang quy d~u tu' dqng md Ia quy lu~t phat tri~n t~t ye'u trong lich sli' phat tri~n quy d~u tu' C1 cac nu'oc V oi lich sli' phat tri€n Hiu dai nen

cd c~u t6 chile hoqt d()ng cling nhu' h<$ th6ng khung phap ly di€u chinh hoqt d<)ng cua quy d~u tl( nft ch~t che da tc,to moi tru'ong thu~n 1<;5i va khuye'n khich cac chu th~ tham gia

V€ mo hlnh quy d~u tu' thl C1 My hi<$n dang c6 hai loqi hlnh quy d~u tu' hoqt d()ng phd bie'n la quy d~u tu' dqng cong ty va cac ddn vi tin thac d~u tu' (unit investment trust) Trong d6, ddn vi tin thac d~u tu' la m()t dqng cong ty d~u tu' du'QC td chuc theo ki~·U hQp d6ng tin thac thay vll~p cong ty

d Chau A, Nh~t B~:\n la qu6c gia c6 loqi hlnh quy d~u tu' r~t phat tri~n Bay

Ia qu6c gia hQC t~p mo hlnh phat tri~n quy d~u tu' chung khoan cua My voi cd ca'u t6 chuc va di€u htmh ra't ch~t che Tqi Nh~t, quy dqng md to ra ra't hi<$u qua va chie'm u'u the' vl hoc,tt d()ng ct1a quy ra't linh hoc,tt, quy mo vO'n Ion, tinh thanh khoan cao, tranh du'QC slj tha'o tung cua cong ty quan ly quy Ben Cqnh d6, chinh phu Nh~t cling ap d\mg nhi€u chinh sach u'u dai cho hoqt d<)ng cua quy nhu': mi€n thue' thu nh~p, giam thu€ sua't d6i voi cac khoan phai n()p khac theo quy dinh da

tqO di€u ki<$11 cho hoc! t d<)ng quy d~U tu' chung khoan tqi qu6c gia nay phat tri€n Vu'Qt b~c va trli thanh m()t nganh cong nghi<$p quan trQng trong n€n tai chfnh

-Chuang 1: Tffng quan v~quy rtdu tu chLrng khodn Trang 16

Hi~n nay, quy dftu tu' chilng khmin dang la m<)t trong nhfi'ng cong C\1 kinh doanh ph6 bie'n nha't t~i cac nu'oc tren the' gioi voi t6ng gia tri khmlng 12.000 ty

do la My, va dtiQC dfiu tu' vao 50.000 quy dfiu tu' khac nhau, trong do gia trj cua quy dfiu tu' t~i My la 6.942 nghln ty do la My, Chau Au la 3.059 nghln ty do la

My va cua ta't ca cac mtoc con l~i la 1.643 nghln ty do la My (ngu6n sff li?u Cong

v€ tu'dng quan giua quy dfiu tu' d<,mg md va quy dfiu tu' dzmg dong: (j cac nu'oc co thj tru'C1ng chilng~khoan phat tri€n, quy dfiu tu' d(;lng md luon chie'm u'u the' gfin nhtt tuy~t d6i so voi quy dfiu tu' d(;lng d6ng Chi co 113 s6 nu'oc cong nghi~p

thu<)c T6 chile H<;p tac va Phat tri€n Kinh te' (OECD - Organisation for Economic Co-Operation and Development) la co lo(;li hlnh quy dfiu tu' d(;lng dong

va cac nu'oc co quy dfiu tu' dzmg d6ng phat tri€n nha't trong s6 cac nu'oc nay thl

quy mo quy dfiu tu' d(;lng dong cilng chi bilng Y2 so voi quy mo quy dfiu tu' d(;lng

md d cac nu'oc nhtt My, Anh, Dai Loan va H6ng Kong, quy mo quy md chie'm de'n 90% thi tntdng quy d~u tu'

V€ d6i ttiQng ngu'di dfiu tu': Hfiu he't cac quy dfiu tu' tren the' gioi du'QC thie't ke' nhilm thu hut v6n nh~m r6i tu cac nha dfiu tu' ca nhan· Tuy nhien, cac quy nay cilng tim hut v6n til cac nha dfiu tu' c6 t6 chile nhu': cac quy hu'u tri (pension funds) ho~c cac cong ty bao hi€m Cac nha dfiu tu' h;ta ch<;>n quy dfiu tu' vl nhfi'ng nguyen nhan: sl;t' da d~ng h6a danh mvc dfiu tu', giam chi phi cua danh mvc dfiu tlt, sa

d1,mg djch V\1 quan ly chuyen nghi~p d Anh, trong giai do~n 1997- 2002, phfin

sd hfi'u cua cac t6 chile dfiu tu' chie'm tu 45 - 57% t6ng tai san cac quy; trong khi d My' phfin sd huu cua cac t6 chile dfiu tu' du'QC dl;t' doan la chie'm chu'a de'n 50% t6ng tai san dw cac quy dfiu tu' vao cu6i nam 2001 Di€u nay cho tha'y, cac t6 chuc dfiu tu' la c16i tu'Qng huy d<)ng v6n ra't quan tr<;>ng cua cac quy Ngoai ra cac cong ty va cac t6 chile tu thi~n cling la cac d6i tu'Qng tham gia mua chung chi quy

1.3.2 Quy d!iu tu' clu1'ng khm1n t~i cac thf trliong clutng khoan mm n6i ( chii ye'u Ia t~i Trung Quo'c - quo'c gia co nhi~u di~m ttidng d6ng v6'i Vi~t Nam)

Hi~n nay, t~i cac TTCK moi n6i nhu' Trung QQ6c, Han Qu6c va cac nu'oc ASEAN, xu hu'ong da d0ng h6a trong llnh vl,ic tai chinh ngay cang tang th€ hi~n

Chuang 1: Ttlng quan vg quy t!Au tu chr£ng khodn Trang 17

b~ng vi~c xua't hi en ngay cang nhi~u cac dinh che" tai chinh nhu' cac cong ty Uti chinh, cong ty thue mua tai chinh, cac quy d~u tu' chung khmin Trong xu the' d6, viec th~mh l?p cac quy d~u tu' chung khoan va sU' d1:1ng quy d~u tu' nhu' m{)t cong Cl:l d~ thu hut va gia tang d~u tu' la giai phap c~n thie"t Tuy nhien, kh6 khan ldn

nha't rna quy d~u tu' t~i npung qu6c gia nay g<l!p phai chinh last;( ye'u kern cua he th6ng phap ly d~n de'n lung tung trong ho~t d{)ng cua cac chu th~ tham gia, di~u nay da anh hu'ong ra't ldn de'n moi tru'ang d~u tu' cling nhu' st;( phat tri~n chung cua lo~i hlnh d~u tu' nay

T~i Trung Qu6c, hlr{h thuc quy d~u tu' xua't hien tu nam 1991 cling vdi st;t' ra

dai cua So Giao dich Chung khoan Thu'<;jng Hai Vao thai di~m nay, Trung Qu6c chu'a c6 khung phap ly di~u chinh va giam sat ho~t d{)ng cua cac quy d~u tu' nen ta't ca cac quy d~u tu' du'<;jc thanh l?p trong giai do~n nay d~u khong du'<;jc ca'p phep Vao cu6i nam 1993, Trung Qu6c da c6 de'n 70 quy d~u tu' d~ng dong (trong d6 c6 27 quy du'Qc niem ye't tren TTCK) Cu6i nam 1993, Ngan hang Trung u'dng Trung Qu6c ra thong bao kh£n ca'p v~ viec ngung thanh l?p cac quy d~u tu' mdi Nam 1998, khi Uy ban Giam sat Chung khoan Trung Qu6c du'QC trao nhi~u

quy8n lt;tc hdn, uy ban eta cha'p thu?n cho cac cong ty quan 1:9 quy va quy ct~u tu du'<;jc thanh l?p va ho~t d{)ng thong qua viec ban hanh Hu'ong d~n t~m thai v8 viec thanh l?p cac C6ng ty quan ly quy va quy d~u tu' chung khoan Trong giai doc;tn nay, cac quy d~u tu chi du'<;ic d~u tu' vao trai phie'u Chinh phu va cac c6 phie'u loc;ti A danh cho nha d~u tu trong nude

Nam 1999, Trung Qu6c da xua't hien quy d~u tu theo chi s6 chung khoan Nam 2001, theo 19 trlnh gia nh?p T6 chuc thudng mc;ti The' gidi (WTO), cac cong

ty nude ngoaj c6 th€ n~m giu 33,33% c6 ph~n trong m{)t cong ty lien doanh quan

ly quy va ty 1e nay dli<!c tang len 49% sau 3 nam h{)i nh?p WTO Cling trong nam

2001, quy d~u tli chung khoan dc;tng mo da du<;jc phep thanh l?p va cac quy du'<;jc phep d~u tu vao trai phie'u C6ng ty Nam 2002, Trung Qu6c ban hanh quy dinh quan tri n{)i b9 d6i vdi c6ng ty qhan ly quy D6ng thai, trong nam nay' cong ty lien doanh quan ly quy d~u tu ch(tng khoan d~u tien da dli<;jc th~mh l?p

Vao cu6i th<:lng 10/2003, sau m{)t thai gian dai cha d<;1i, Lu?t Quy f)~u tl.f chung khoan da du'QC ban hanh va c6 hieu h,tc tu ngay 1/6/2004 Lu?t nay di8u

-Chuong 1: Tdng quan vf quj_ dciu !!J chun_g khodn Trang 18

chinh hoc:tt d()ng cua cac quy d~u tu' chung khoan huy d()ng v6n r()ng rai trong cong chung va ca cac quy d~u tu' huy d()ng v6n theo phu'dng thuc phat hanh rh~ng

le Theo Lu~t Quy d~u tu' chung khoan cua Trung Qu6c thl quy d~u tu' khong phai

la ffiQt phap nhan rna du'QC thanh l~p theo dc:tng hQp d6ng giii'a cong ty qm\n ly quy, ngan hang giam sat va ngu'oi d~u tu' Lu~t cling quy dinh hai loc:ti hinh quy

d~u tu' la quy dong va quy md; quy dinh v€ cong ty qmln ly quy va ngan hang giam sat, v€ vi~c bao v~ lc;Si ich cac nha d~u tu' Theo Lu~t Quy d~u tu' chung khoan cua Trung Qu6c thl chi nhii'ng cong ty qmln ly quy du'QC Uy ban Giam sat chung khoan Trung Qu6c c1p phep thl moi du'QC qmln ly quy d~u tu' va vi~c thanh

l~p quy d~u tu' phai du'QC S.lf chip thu~n cua Uy ban Giam sat Chung khoan Trung

nhan dan t~ voi it nh1t la 1.000 c6 dong Quy d~u tu' chung khoan chi du'c;Sc phep

d~u tu vao c6 phie'u niem ye't, trai phie'u va cac loc:ti chung khoan khac du<Jc uy ban Giam sat Chung khoan Trung Qu6c c1p phep

De'n cu6i thang 9/2003, Trung Qu6c co de'n 34 cong ty quan ly quy du'<;1c c1p phep bao g6m 25 cong ty trong nu'oc va 9 cong ty lien doanh Cac cong ty nay quan ly 87 qu)i d~u tu' (i Trung Qu6c, bao g6m 54 quy dong (niem ye't tren SGDCK Thu'c;Sng Hai v.a SGDCK Tham Quye'n) va 33 quy md T6ng tai san cac quy vao thai diSm do ttoc tinh khoang 155,3 ty nhan dan t~ trong do tai san cua cac quy md la 79,4 ty J!hfin dan t~ va tai san cac quy dong la 75,9 ty nhan dan t~

Nha d~u tu' vao quy chu ye'u la cac ca nhan, tuy nhien cac nha d~u tu' t6 chile ( cac cong ty bao hiSm cling eta tang d~n len)

d Trung Qu6c, cac h9 gia dlnh <5 thanh thi dan~ khoang 10% thu nh~p dS

d~u tu' chung khm1n Ngoai ra, Trung Qu6c con co Quy an sinh xa h()i qu6c gia voi s6 v6n len ae'n 15 ty c!o la My danh dS d~u tu' va quy nay da uy thac khoang 1,7 ty do la My cho 6 cong ty quan ly quy trong nu'oc quan ly Di€u nay tc:to thu~n

lqi r1t IOn cho ho(,lt d()ng cua cac cong ty quan ly quy d~u tu'

1.3.3 Nhfi'ng bai hQC ldnh nghi~m cho vi~c thanh l{lp va phat tri~n quy dau tti

chung khoan {J Vi~t Nam

Co th€ kh~ng dinh n€n kinh t€ thi tru'ong va TTCK Vi~t Nam vfin dang trong giai c1o(;ln hlnh thanh va pluh trjSn, do do it nhi€u cling co diSm tudng d6ng voi

\

Trang 19

cac nu'oc c6 TTCK moi n6i, delle bi~t Ia voi Trung Qu6c d cac nu'oc da c6 TICK, quy d~u tu' chung khoan c6 vai tro he't sue quan tn;mg trong vi~c thu hut ngu'C1i d~u

tu' tham gia thi tru'ong cling nhu' d6i voi slf phat tri€n ciia TTCK

D6i voi h~u he't cae nu'oe e6 quy d~u tu' phat tri€n, moi tru'C1ng phap ly di€u chinh ho(;lt dl)ng eiia quy d~u tu' du'qe xem Ia ye'u t6 d~e bi~t quan trQng trong vi~c duy tri long tin eiia nguoi d~u tu' va thu hut ngu'C1i d~u tu' tham gia d~u tu' thong qua quy d~u tu' d cac mtoe phat tri€n, cung voi slf phat tri~n ciia thi tru'C1ng chung khoan la xu hu'ong ehuy€n tu quy d~u tu' dqng dong sang quy d~u tu' d(;lng mCJ Day la nhfi'ng kinh nghi~m rna ehung ta e6 th€ ap d1,1ng vao qua tdnh xay dlfng va phat tri€n cac quy d~u tu' ehung khoan (J Vi~t Nam

Ben e(;lnh d6, a€ tqo di€u ki~n eho eae quy d~u tu' chung khoan hlnh thanh

va phat tri€n, ehung ta phai delle bi~t quan tam de'n vi~e t(;lo ngu6n cung hang h6a d6i dao, phong phu eho TTCK, t(;lo di€u ki~n thu~n lqi eho vi~e huy dl)ng cac ngu6n v6n nhan r6i trong dan eu' d€ d~u tu' vao TTCK, c6 chinh sach uu dai v€ thu€ d6i voi loqi h1nh quy d~u tu' ehung khoan nhu Nh~t· Ban da ap d1,1ng M~t

khae, kinh nghi~m c11a Trung Qu6e trong vi~e sii' d1,1ng ngu6n v6n tu cac quy bao hi€m xa hl)i, quy bao hi0m y t€ a€ d~u tu' vao TTCK cling ra"t dang d€ ehung ta quan tam va c6 giai phap v~n d\mg phu hqp voi tlnh hlnh thlfe t€ (J Vi~t Nam

Ke't luan Chu'o'ng 1

V oi vai tro la ml)t dinh ehe' tai ehinh phi ngan hang, quy d~u tu' chung khoan c6 vai tro he't sue quan trQng trong vi~e huy dl)ng v6n d€ dap ung nhu c~u v6n

d~U tu' trung· va dai hqn, q~'y d~U tu' ehung khoan COn la ffiQt cong Cl,l khuye'n khich dan chung tie't ki~m, va e6 tae dl)ng ra"t IOn de'n slf qn dinh va phat tri€n ciia TTCK Va"n d€ quan trQng a€ phat tri€n loqi hlnh quy d~u tli chung khoan (J cac mtoe nh~m khai thac nhfi'ng lqi ieh rna n6 mang l(;li la ph:H xay dlfng du'qc khung phap ly d~y dtl nh~m t(;\O ni€m tin eho eong ehung d~U tu', d6ng thCfi phai llfa ChQn

mo hlnh va nhfi'ng bu'oe di phu hqp voi trlnh dl) phat tri€n eiia n€n kinh t€ va thi

tru'C1ng ati chinh Clla m6i mtoe

('.3'~ Chudng 2: Th7!c tr9ng ho9t dl)ng cua cdc QDTCK iJ Vi?t Nam Trang 20

CHUONG2

di~u chlnh hot;tt dqng cua cdc quy ddu tu chang khodn Trong chuong nay, tdc gid

se phan t(ch nhflng thut]n lqi va kh6 khan ddi wJi hoqt dqng cua quy ddu tll chang

2.1.1 Stl ra doi cua TTGDCK TP.H6 Chi Minh trong b6i canh khu vtjc

Sau gffn 10 nam chu1n bi, vao ngay 20/07/2000, TTGDCK TP H6 Chf Minh chfnh thuc di vao ho<;1t dt)ng danh da"u slj hlnh thanh cua TTCK c6 t6 chuc dffu tien (J Vit$t N am V oi sv kit$n Vit$t N am md TTCK, hffu he't cac n~n kinh te' IOn (J khu vljc Dong N am A d~u c6 c6 TTCK (bao g6m Singapore, Thai Lan, Malaysia Indonesia, Philippin va Vit$t Nam)

Cling voi cac khu vljc nhu My La tinh va Dong B~c A, cac TTCK (J Dong Nam A Ia d6i tlfcjng ducjc hudng lcji nhi~u nha"t tu xu huong toan cffu h6a Nam TTCK chfnh cua khu vljc Dong Nam A (tru Vit$t Nam) da c6 buoc tang trlfdng dang k€ v~ t6ng muc v6n h6a thi truong, tu muc 122 ty USD vao dffu nam 1990 tang len dinh di€m 837 ty USD vao thang 2 nam 1997 Tuy nhien, CUQC khung hoang tai chfnh Chau A nam 1997 va slf suy giam kinh te' nhung nam 1997-1998 da gay thit$t h<;1i IOn cho cac TTCK trong khu vljc va t6ng muc v6n h6a cua nam thi

trlfong tren da bi thu hctp dang k€ vao cu6i th~p nien 1990 Vao thang 3 nam 2004,

t6ng muc v6n h6a thi tntang cua nam TTCK chinh (J Dong NamA chi d<;1t 409 ty USD, giam m(;lnh so voi dinh di€m vao dffu nam 1997.1

1

"V6n c5 phSn - Kenh tai chlnh dang phat tri~n t~i Vi~t Nam", trang 17-18 - Chuyen d~ nghien

cuu kinh te tL1 nhan so 16 cua IFC, ,\t\PDF

Chuang 2: Thf!c trr;mg hot;~t d9ng ata cac QDTCK Cl Vi~t Nam Trang 21

2.1.2 Quy mo ho~t d()ng cua thj tru'O'ng chti'ng khmin Vi~t Nam

Vao thoi di€m cu6i thang 7/2004, sau b6n nam di vao ho~t d(>ng, s6 ht<;Jng

cong ty niem ye't tren thi tntong da tang tu 2 cong ty ban d~u (REB va SACOM)

len 24 cong ty T6ng gia tri niem ye't cua thi tntong c6 phie'u d~t 1.240 ty ddng va

tcSng muc v6n h6a cua thi tntong c6 phie'u d~t khoang 3.600 ty ddng Ngoai ra, con c6 154 lo~i trai phie'u (151 lo':li trai phie'u Chinh phu, 1 lo~i tnii phie'u chinh quy~n dia phu'ong va 2 lo';li trai phie'u cong ty) voi t6ng gia tri nlem ye't khming 17.780 ty ddng Nhu' v~y, sau b6n nam ho~t d(>ng, t6ng muc v6n h6a cua TTCK

Vi~t Nam d~t xfip xi 21.380 ty ddng2 chie'm khoang 3,47% GDP (GDP nam 2003 cua Vi~t Nam d~t khoang 616 ngh!n ty ddng)

Tinh de'n ngay 2817/2004, TTGDCK TP.Hd Chi Mi~h da tcS chuc du'<;Jc 839 phien giao dich voi t6ng gia tri giao dich chung khoa'n d~t 14.736 ty ddng Rieng

7 thang d~u nam 2004, gia tri giao dich chung khoan d';lt 9.530 ty ddng, b~ng

65% t6ng gia tri giao dich trong g~n 4 nam qua Xu the' giao djch tren thi tru'ong

cho thfiy giao dich trai phie'u chie'm ty trQng chu ye'u, chie'm de'n khoang 72%

t6ng gia tri giao dich toan thi tru'ong

Be'n cu6i thang 7/2004, UBCKNN da cflp gifly phep ho(;lt d9ng cho 13 cong ty chll'ng khoan, 1 cong ty qulm ly quy dftu tu' chung khoan, 5 ngan hang htu k:Y chll'ng khmin, 7 cong ty ki€m toan trong riitoc va ngoai nu'oc du'<jc phep ki~m toan bao cao tai chinh cua cac cong ty phat hanh chung khoan, cong ty nit~m ye't, cong ty chll'ng khoan Bang 2.1: ThO'ng ke tlnh hlnh niem ye't CK tren TTCK Vi~t Nam (7/2000-712004)

NAM 2000 2001 2002 2003 2004 LUYKE

~6ltt<jng c6 phie'u NY 5 6 9 2 2 24

~6ltt<jng tnii phie'u NY 4 14 23 62 54 157 [I'dng s6 lu'c;tng CK NY 9 20 32 64 56 181 pili tri c6 phie'u NY (tri~u d) 321.178' 178.939 499.516 120.377 121.981 1.241.991 Oili tri tnii phie'u NY (tri~u d) 1.183.070 1.706.268 1.382.000 7.633.000 5.878.700 17.783.03ti rrdng ghi trj CK NY (tri(!u d) 1.504.248 1.885.207 1.881.516 7.753.377 6.000.681 19.025.02~

2 Gia dinh ding t6ng mlic von h6a ella thi trL(ong trai phieu Ia 17.780 ty d6ng

Chuang 2: Thl:(c tr(mg hoc;lt d9ng ctla cdc QDTCK iJ Vi~t Nam Trang 22

Bang 2.2: Tho'ng ke tinh hlnh giao dfch CK tren TTCK Vi~t Nam (712000-7/2004)

phi tri giao dich c6 phie'u (tri~u d) 90.215 964.020 959.330 502.022 1.459.986 3.975.57~

Phi tri giao dich TPCP (tri~u d) 39 58.148 113.986 2.464.186 8.059.677 10.696.03~

phi tri giao djch TPCT (tri~u c1) 2.014 12.553 7.576 32.113 10.613 64.86~

rr&ng gia tri giao djch (tri~u d) 92.268 1.034.721 1.080.892 2.998.321 9.530.276 14.736.47B

Bang 2.3: Tho'ng ke giao dfch cua NDT mioc ngoai tren TTCK Vi~t Nam (7/2000-7/2004)

phi tri mua (tri~u d) 0 12.10C 107.239 99.763 514.734 733.836 pia trj ban (tri~u d) 0 2.365 25.228 6.024 96.262 129.879

!Chenh l~ch mua- ban (tri~u d) 0 9.735 82.011 93.739 418.472 603.957

Voi quy m6 nhu' tren, TTCK Vi~t Nam hi~n dang con qua nho be so voi nam TTCK chinh trong khu vlfe Dong NamA, xet theo ta't ca cac khia cc,tnh: s6

lu'<jng cong ty niem ye't, mile v6n h6a thi tru'ong, t6ng gia · tri vo'n h6a tinh theo phffn tram GDP, s6 lu'<Jng chilng khoan giao dich blnh quan hang ngay, hang thang Ch~ng h~n, ne'u xit theo mile v6n h6a thi tru'ong c6 ·phie'u thl TTCK Vi~t

Nam nho hon TTCK Philippin khoang 70 lffn (0,24 ty USD so voi 18 ty USD), trong khi TTCK Philippin la TTCK nho nha't trong nam thi tru'ong chinh (J Dong NamA

M~c du quy mo hi~n t~i et\a TTCK Vi~t Nam con nho nhu'ng vi~c md TTCK danh da'u m()t bttoe phat tri€n quan trQng cua thi tru'ong tai cliinh Vi~t Nam trong n6 ll,l'c h()i nh?p kinh t€ q~6e t€

2.1.3 Cac cong ty chang khoan

De'n cu6i thang 7/2004, eta e6 13 eong ty ch(tng khoan du'<Jc ca'p phep ho~t d()ng tren TTCK Vi~t N am voi t6ng v6n di€u 1~ la 557 ty ddng Trong s6 d6, c6

· · ·

-Chllong 2: Thlfc trt;mg ho{lt tl9ng ciia cdc QDTCK iJ Vift Nam Trang 23

de'n 7 cong ty chung khmin Ut cong ty con cua cac ngan hang thu'cJng m~i3• Hic$n t~i, ho~t d()ng CUa cac cong ty chung khoan chi t~p trung chu ye'u vao nghic$p Vt;l moi gidi chung khoan va tlj doanh chung khoan Tuy nhien, do quy mo cua thi

;;

tru'ong con qua nho be ( 13 cong ty chung khoan moi gioi cho 24 cong ty niem ye't) nen cac cong ty chung khoan khong c6 nhi~u vic$c d€ lam Ph~n Ion cong ty dang tlm each b6 sung ngu6n thu thong qua vic$c d~y m~nh ho~t d()ng tu' va'n tai chinh va tu' va"n c6 ph~n h6a doanh nghic$p nha nu'oc M~c du ho~t d()ng cua h~u

he't cac cong ty chung khoan d€u c6 Hii nhu'ng muc sinh loi khong cao va ph~n IOn thu nh~p la tu v6n di€u 1~ dem gli'i ngan hang trong kh1 ngu6n thu tu cac ho~t d()ng nghi~p vt;t chinh khong cao

2.1.4 Cac ngufin cung chung khoan tren thi trtiong

Be'n cu6i thang 7/2004, tnli phie'u vfin la lo~i hang h6a chu d~o tren TTCK Vic$t Nam voi gia tri niem ye't chie'm khoang 93,5% va mu9 v6n h6a thi tru'ong chie'm khoang 83,2% toan b() thi tru'C5ng Rieng c6 phie'u, m~c du chie'm ty tn;mg khiem t6n nhu'ng l~i la lo~i hang h6a du'<!c d~i da s6 ngu'oi d~u tu' tham gia thi trttong quan tam Be'n cu6i thang 7/2004, moi chi c6 24 cong ty niem ye't c6 phie'u tren TTCK Vit%t Nam voi t6ng gia tri niem ye't vao khoang 1.240 ty d6ng H~u he't cac cong ty niem ye't tren TTCK Vi~t N am la cac doanh nghi~p nha nu'oc c6 ph~n h6a (ngo~i tru Cong ty c6 ph~n Nu'oc Giai khat Sai Gon-Tribeco), va vit%c phat hanh c6 phie'u ra cong chung dtt<;5c tie'n hanh m()t thoi gian kha dai tru'oc khi niem ye't tren TTGDCK TP.H6 Chi Minh Xet (J m()t s6 khia c~nh, di~u nay tu'cJng tlf voi Trung Qu6c, ncJi chi c6 khoang 80 trong t6ng s6 1.200 cong ty niem ye't tren S(J Giao dich Chung khoan Thtt<;5ng Hai va Th~m Quye'n la cac cong ty ttt nhan, s6 con l~i d€u la cac doanh nghit%p nha nu'oc c6 ph~n h6a4•

Trong s6 khoang 1.960 doanh nghi~p nha nu'oc c6 ph~n h6a de'n nay, m()t s6

lu'<;5ng IOn cong ty dap ling cac tieu chi t6i thi€u d€ du'<;5c niem ye't tren TTCK

3 Cong ty Chung khoan: Ngan hang 8~u tLI va Phat tri~n Vi~t Nam, Ngan hang Cong thliong Vi~t

Nam, Ngan hang Ngo;;1i thuong Vi~t Nam, Ngan hang Nong nghi~p va Phat tri~n Nong thon Vi~t

Nam, Ngan hang A Chau, Ngan hang Quan 8Qi va Ngan hang 8ong A

4

"V6n c6 ph~n - Kenh tai chinh dang phat tri~n t<,ti Vi~t Nam", trang 17 - Chuyen d~ nghien cCtu kinh te tli nhan so16 cua IFC, MPDI-

Chuang 2: Thtjc tr(mg hor;r.t {lQng Gila cdc QDTCK iJ Vi?t Nam Trang 24

nhu'ng da phfin cac cong ty chua tham gia niem ye't do TTCK Vi~t Nam chua mang h;ti nhi~u lc;Ji ich cho cac cong ty tham gia nhu'ng ban than cac cong ty h,li phai du'ong dfiu voi nhi~u thach thuc v~ vi~c cong khai, minh bC;lch h6a thong tin trong bO'i canh moi tru'ong kinh doanh (j Vi~t Nam chu'a th~t S\1' minh bC;lch, ap 1\l'c v~ tO'c d(> tang tru'dng va ap 1\l'c chi tra c6 tuc M~c du Chinh phil da c6 bi~n phap khuye'n khich tai chinh nhu' giam 50% thue' thu · nh~p doanh nghi~p trong vong hai nam k@ til 'hgay niem ye't nh~m thuc d~y nhi~u doanh nghi~p tham gia niem ye't nhu'ng nhung bi~~ phap khuye'n khich tren chtla du sue ha'p dftn dO'i voi cac doanh nghi~p

M(>t thl!c te' nua 1a hfiu he't cac cong ty niem ye't la cac cong ty c6 quy mo nho NgoC;li tru cac Cong ty c6 phfin Co Bi~n LC;lnh (REE), Cong ty c6 phfin Be;ti ly Lien hi~p V~n chuy@n (Gemadept) va Cong ty c6 phfin Cap & V~t li~u Vi€n thong (Sacom) c6 quy mo vO'n di~u 1~ tren du'oi 200 ty d6ng va quy mo vO'n thi tru'ong tren 500 ty d6ng, cac cong ty niem ye't con lC;li d~u c6 vO'n di~u 1~ du'oi 100

ty c16ng Ba qua bO'n nam hoC;lt d(>ng nhu'ng chung ta vftn chu'a tha'y trong danh sach niem ye't nhung cong ty c6 quy mo IOn, tieu bi@u cho tung nganh ngh~ c6

\ thu'dng hi~u n6i tie'ng tham gia niem ye't Ne'u c6 S\1' tham gia cua cac cong ty IOn, )~ tieu bi@u cho cac nganh cong nghi~p quan trQng cua n~n kinh t€, thl TTCK Vi~t

Nam moi thu hut du'c;Jc S\1' quan tam cua cac nha dfiu tu' trong va ngoai nu'oc

2.1.5 Nhu cdu ddu tu' chung khoan tren thi truong ·

Tru'oc nam 2000, dfiu ttt chung khoan vftn con la m(>t khai ni~m kha moi me trong nh~n thuc cua hfiu he't dan chung Vi~t Nam M~c du tie'n trlnh c6 ph§n h6a doanh nghi~p nha mtoc da du'c;Jc tie'n hanh til dfiu th~p nien 1990 nhu'ng vi~c c6

phfin h6a chu ye'u dien··ra trong n(>i b(> Cong ty va th~t s\1' khong c6 nhi~u ngu'oi

sd hU'u c6 phfin nh~n thlic va hi@u bie't m(>t each dfiy du v~ khai ni~m chung khoan va TTCK

Mai de'n nam 2000, khi TTCK Vi~t Nam du'c;Jc thanh l~p va di vao hoC;lt d(>ng, cong chung dfiu tu (j Vit';t Nam moi c6 co h(>i tie'p c~n va tr\l'c tie"p CQ Xllt

voi hoC;lt d(>ng dfiu tu chung khoan Til con sO' 832 tai khoan cua nha dfiu tu' (816 tai khoan cua nha dfiu tLt ca nhan Va 16 tai khoan CUa nha dfiu tu' CO t6 chuc) VaO cuO'i nam hoC;lt d()ng d~u tien, de'n 28/07/2004, thi tru'ong Vi~t Nam da c6 19.091

- - - - · - - · - - - ·

Chuong 2: Thljc tr(mg hog.t c:19ng c~(a cdc QDTCK iJ Vi~t Nam Trang 25

Hli khmln giao dich chilng khm1n (18.764 Hli khmln cua nha dgu tu' ca nhan, 174 tai kho{m cua nha dfiu tu c6 t6 chile va 153 tai khmln ella nha dgu tu' nu'oc ngoai) Tuy nhi<~n s6 tai khmln c6 ·giao dich chilng khoan l~i it han ra't nhi€u so voi s6 dang ky M~t khac, phfin IOn nha dfiu tu' tren TTCK hi~n nay la cac ca nhan voi quan di~m dgu tu ng~n h~n, dfiu co voi ml,lc dich kie"m lOi nhanh chong Trong

khi cac t6 chile dfiu tu' VOi quan di~m dgu tU dai h~n l~i COn qua it va chu'a du'QC khuye"n khich Bay cilng la m9t ly do d§:n de"n tlnh tr~ng bie"n dC)ng tha't thu'ong va sl,l' kern phat tri~n cua TTCK Vi~t Nam trong su6t thoi gian qua Qua han b6n nam ho~t dC)ng ct'ia TTCK Vi~t N am, c6 th~ nh~n tha'y ding duong nhu' da s6 dan cu' thanh thi giau c6 cua Vi~t Nani v§:n chua san long dgu tu vao cac cong ty niem ye't tren TTCK do chua du tin tudng r~ng TTCK la m9t noi tu'ong d6i an toan d~ dfiu tu' cac khoan tie"t 1d~m cua mlnh va chua tha'y r~ng dgu tu' vao TTCK c6 th~ mang l~i lqi nhu~n IOn han cac d~ng dfiu tu khac dang du<,1c u'a chuC)ng hi~n nay nhu dfiu tu' vao ba't dC)ng san

Bang 2.4: S6lu'Q'ng cong ty cluing khoan va tai khmin giao <ijch sau 4 nam ho~t d()ng cua TTCK Vi~t Nam

S6 Cty Chung khoan

s6 tai khoan cua khach hang 832 8.774 13.651 16.502

-Chu®g 2: Th~cc trwzg hot;tt ctl)ng cua cdc QDTCK iJ Vi?t Nam Trang 26

guy dffu tu' trong nu'oc chinh thuc dffu tien cua Vi~t Nam voi s6 v6n 300 ty ddng vao guy 1/2004 la m(>t Sl,l' khdi dffu ra't dang khich 1~ V oi d(>i ngii gmin ly guy chuyen nghi~p, Vietfund Management va cac nha guan ·Iy guy khac se gop phffn vao sl,l' 6n djnh va phaUri€n ci1a TTCK Vi~t Nam

Ben Cqnh·cac nha dffu tu' trong nu'oc, sl,l' xua't hi~n cua cac nha dffu tu' nu'oc ngoai, d~c bi~t la cac nha dffu tu' c6 t6 chile da c6 nhii'ng anh hu'dng nha't djnh de'n sl,l' phat tri€n cua TTCK Vi~t Nam thai gian qua Tuy nhien hi~n nay, cac nha dffu tu' nu'oc ngoai v~n con g~p ra't nhi€u kh6 khan khi tham gia mua ban c6 phie'u tren TTCK Vi~t Nam do cac guy dinh lien quan de'n md tai khoan giao djch, cac guy djnh hqn ch€ ty 1~ sd hii'u trong m9t cong ty c6 phffn, chinh sach thut va guy djnh chuy€n lc;;i nhu~n v€ nu'oc M~c du c6 nhi~u t6 chuc dffu ttt nu'oc ngoai quan tam de'n TTCK Vi~t Nam nhung sau khi tlm hi€u hffu he't cac t6 chuc d€u nh~n tha'y rAng ngoai nhii'ng hqn che' nhu' da neu tren thl guy mo cua TTCK Vi~t Nam con qua nho, tinh thanh khoan tha'p, khung phap ly con ~hu'a dffy du ciing la nhii'ng trd ngqi IOn d6i voi hoqt d(>ng dffu tu' cua hQ

2.1.6 Ho~t d()ng ciia TTCK Vi¢t Nam

Tinh c1e'n cu6i thang 7/2004, ho~t d(>ng ctla TTCK Vi~t Nam va bie'n d(>ng cua chi s6 VNindex da trai qua b6n giai doqn tu'dng d6i khac bi~t xua't phat tu cac nhan t6 sau:

Cac thay ddi trong suy nghl cua nha dffu tu' v€ hoqt d9ng cua TTCK va hoqt d(>ng cua cac cong ty niem ye't voi s6lu'<;ing ngay cang tang tren TTCK

Sl,i thay d6i v€ ·m~t chinh sach cua Chinh phu va cac guy djnh v~ giao djch cua UBCKNN

T6c d9 gia tang cac cong ty niem ye't tren TTCK (tang xa'p xi hai lffn m6i nam tinh de'n cu6i nam 2002 va chl,l'ng lqi trong nam 2003)

Sl,i tham gia Clh cac t6 chltc dffu tu' nu'oc ngoai

Giai do~n tlui' nha't {tit khi khai truang phi en giao djch ddu tien vao ngay

tang d€u d~n qua tung phi.en giao dich va thu'ong tang de'n muc trffn trong m6i phien Trong giai doqn nay, TTCK Vi~t Nam c6 le la TTCK dffu tu' c6 hi~u qua

- - - - - - - · - - - ·

Chudng 2: Th-t!C trt;zng hot;zt dQng CUa cac QDTCK (j Vi~t Nam Trang 27

nhfit the' gidi vdi vi~c chi s6 VNindex tang tll'1 00 diem trong phi en giao djch ddu tien len de'n muc cao nhfit Ia 571,04 diem vao ngay 25/6/2001

Biiu 2.1: Dien bie'n cua chi s6 VNindex (til 28n/2000 de'n 28n/2004)

Toy nhien, trong giai do~n thu hai (tit gilla cudi 612001 dtn thang 312002),

chi s6 VNindex gdn nhu' giiim lien n;tc Ngoai slf di~u chinh tfit ye'u cda th! tru'ong

do ghi c6 phie'u tang qua cao thl cac nguyen nhan khie'n c6 phie'u giiim gia mC;tnh trong giai doC;tn nay chd ye'u xufit phat tit cac bi~n phap hanh chinh cda UBCKNN Cac bi~n phap hanh chinh bao g6m: ndi r<}ng bien d<} dao d<}ng gia trong m6i phien giao djch tit +1- 2% len +/-7%, quy diflh s6lu'<1ng c6 phie'u t6i da rna m<}t nha ddu t11 c6 the mua trong m6i phien Va m~c du chua du'<1c cong b6 chfnh thuc, nhu'ng thong tin v~ vi~c UBCKNN c6 th€ du'a ra quy djnh yeu cfiu cac nha ddu tu' phiii nAm gifi' c6 phie'u rna hQ da mua trong thoi gian tit ba de'n sau thang tru'dc khi ban IC;ti da khie'n cho cac nha dfiu t11 lo ngC;ti va ke't qua la gia cac c6 phie'u tren thj tru'Cing giiim mC;tnh Vao thang 10/2001, m<}t Ifin nfi'a, UBCKNN di~u chinh bien d<} dao d<}ng gia trd v~ muc ban ddu +/-2% de hC;tn che' da giiim gia c6 phie'u Trong giai doC;tn nay, chi s6 VNindex tit 571,04 di€m da giiim xu6ng con 180,73 diem tC;ti phien giao djch thu 246 ngay 11103/2002

ChU(Jng 2: Tht:(c trqmg hoqlt tli}ng nt'a cdc QDTCK iJ Vi¢t Nam Trang 28

Trong giai <1o~m thu ba (tit cuoi thang 312002 din cutfi thang 1012003 ), chi

s6 VNindex tu'ong d6i it bie'n dong han hai giai do~n tru'oc d6 va da cling c6 vi td cua mlnh trong khmlng 130- 150 di~m Voi vi~c chi s6VNindex khong thay d6i nhi€u cho du quy mo v6n thi tntong da tang g~n gftp doi do slf tham gia cua mot s6lu<:jng dang k~ cac cong ty niem ye't trong nam 2002 da cho tha'y TTCK trong giai do~n nay v~n chu'a mang l~i tri~n v<,mg d~u tu' hip d~n cho cac nha d~u tu' ti€m nang

Trong giai do~n thu tu' va ciing Ia giai do~n gdn day nha't (ttl cutfi thang

24110/2003, chi s6 VNindex da c6 slf h6i phvc m~nh me vao 'cu6i nam 2003 va d~u nam 2004 Dinh di~·m cua giai do~n nay la chi s6 VNindex tang len g~n 280 di~m trong phien giao dich ngay 01/04/2004 Nguyen nhan chfnh cua giai do~n h6i phvc nay la nho sv tham gia m~nh me cua cac nha d~u tu' nu'oc ngoai va mot

s6 t5 chuc d~u ttl' trong nu'oc da g6p ph~n dinh hu'ong cho cac nha d~u tu' ca nhan trong nu'oc, giup TTCK quay trd l~i voi nhip do phat tri~n phu h<:jp quy lu~t thi

tru'ong5 Voi slf noi r9ng ty 1~ sd hfi'u t6i da cua nha d~u tu' nu'oc ngoai trong cac : cong ty c6 phffn tu 20% len 30%, sv xua't hi~n cua hai quy d~u tu' nu'oc ngoai Vietnam Opportunities Fund, PXP Vietnam Fund va slf xua't hi~n cua Vietfund Management, nha d~u tu' trong nu'oc da ky VQng nhi€u hon vao TTCK Vi~t N am Vao thai di~m cu6i thang 7/2004, TTCK Vi~t Nam 6n dinh d muc 230 - 250 di~m

2.1.7 Vai mH sd lu'Q't v~ finh hlnh ho~t d()ng cua TTCK khong chinh thuc TTCK khong ·chinh thuc thlfc t€ da xua't hi~n d Vi~t Nam tru'oc TTCK t~p trung vai nam Tu giita nhftng nam 1990, sau cac d<:jt ban c6 ph~n cua cac doanh nghi~p nha nu'dc c6 ph~n h6a, c6 phie'u cua cac doanh nghi~p nay da du'<:jc cac nha d~u tu' mua ban tren th~ tru'ong Hi~n nay, d Vi~t Nam c6 khmlng 1.960 doanh nghi~p nha nu'oc du<;c c6 ph~n h6a va hang nghln cong ty c6 ph~n trong s6 d6 c6 khong du'oi 100 doanh nghi~p dap ling cac di€u ki~n d~ du'<:jc niem ye't tren TTCK nhu'ng hi~n t~i moj chi c6 1% cac doanh nghi~p tham gia niem ye't

5 "Phat tri~n TTCK va nhUng van de ve thu hut von dJu tli trong va ngoai nlioc" cua tac gia TrJn Xuan Ha Quyen Cht:, tich UI3CKNN -Trang 6, T<Jp chi Chung khoan thang 7/2004

ChU(Jng 2: ThT;(c trq.ng hoqzt d(}ng c~Ia cdc QDTCK iJ Vi?t Nam Trang 29

c6 phie'u cua cac doanh nghi<$p chu'a niem ye't vfin du'<Jc giao djch tren thj tru'ong khong chinh thltc, du vi<$c giao djch di~n ra khong thu'ong xuyen

Theo th6ng ke khong chinh thltc, cac cong ty c6 giao djch cd phie'u tttdng d6i thttong xuyen len de'n hang tram cong ty bao g6m: cd phie'u cac doanh nghi~p Nha nude cd ph§n h6a, cd phie'u cac ngan hang thttdng m~ti c6 ph~n va ca c6 phie'u cua cac cong ty c6 ph~n ttt nhan v oi khoang 25 ~gan hang thttdng m~i c6 ph~n do thj c6 mltc v6n thi tntong hi<$n nay xa'p xi 6.000 ty d6ng, hang tram doanh nghi<$p c6 ph~n h6a trong d6 c6 nhi~u cong ty c6 v6n IOn nhtt: Cong ty c6 ph~n Sua Vi<$t Nam (v6n di~u 1<$ 1.590 ty d6ng va v6n thj trttong khoang 3.500 ty d6ng), T6ng Cong ty c6 ph~n Bao Minh (v6n di~u 1<$ 434 ty d6ng va v6n thj trttong xa'p xi 900 ty d6ng), Cong ty c6 ph~n D~u Tttong An (v6n di€u 1<$ 189 ty d6ng va v6n thi tnl'ong khm1ng 300 ty d6ng).v.v., TTCK khong c4inh thuc c6 t6ng muc vO"n h6a IOn hcin ga'p nam l~n so voi t6ng mltc v6n h6a tren thi trttong chinh thuc va kh6i ltt<jng giao djch trung blnh cao hcin tu 5-7 l~n so voi thj trttong chinh thuc Theo ke't qu::1 etta chu'cing trlnh c6 ph~n h6a, s6 ltt<Jng cac nha d~u ttt ti~m nang tren thi tntdng khong chinh thuc hi<$n c6 xa'p xi 300.000 c6 dong, ga'p

· khoang 15 l~n so lu'c;ing nha d~v tu' tren TTCK chinh thuc Chi rieng s6 c6 dong cua Cong ty c6 ph~n M1a Uttong Lam Son (19.000 c6 dong) va Ngan hang thu'dng m~i c6 ph~n SaiGon Thlrong Tin (hcin 6.000 c6 dong) da nhi€u hdn s6ltt<Jng nha d~u ttt tren TTCK t~p trung hi~n nay

Ho~t d9ng giao dich tren TTCK khong chinh thuc c6 m6i lien h<$ ra't ch~t che voi thi tnl'ong giao dich chltng khoan t~p trung E>i~u nay da dtl'<Jc chung minh qua hcin bO"n nam ho~t d9ng cua TTCK Vi<$t Nam va d~c bi<$t dung d6i voi nhii'ng trttong h<Jp c6 tin d6n ho~c thong bao chinh thuc v~ vi~c m9t cong ty se tham gia niem ye't tren TTCK Vi<$c nay thttong khie'n c6 phie'u cua cac cong ty nay du'qc giao dich soi d9ng tren th~ trttong khong chinh thuc va gia c6 phie'u tang dang k~

Giao clich tren tbi tnl'oQ.g l:hong chinh thuc khong · c6 m9t dia di~m C\1 th~

nao 1-Hlu he't cac giao d !ch du'<Jc tlw'c hi<$n theo phttdng thuc tl! thoa thu~n giii'a doi ben ho~c thong qua de nha moj giOi (k~ ca m9t s6 nha moi gioi la nhan vien cong ty chung khm1n) M9t hlnh thltc giao dich kha phd bie'n la thong qua chinh cac cong ty phat hanh voi vai tro moi giOi giua ngu'oi mua voi ngttoi ban Cung

· -· -· · · -·