Chinh vl v~y va'n d~ hang d§u dellt ra d6i voi tung ngan hang n6i rieng va cua ca nganh ngan hang n6i chung la phai tang tru'ong tin dvng b~n vii'ng tuc la tang tru'ong tin dvng phai ke'
Trang 1NGUOI HU(JNG DAN KHOA HQC: TS TRUONG THf HONG
80 GIAO Dl,JC VA 8AO TAO
TRlJClNG 8H KINH TE TP HCM
THUVI:¢N
TP HO CHI MINH- Nam 2004
.· ~
Trang 2Ml)CL{)C
TRANG PHl) BIA
1VilJC: ~{]<: - i
DANH MlJC: c:Ac: KY HIElJ C:HO' VIET TAT - v '
D ANH 1VilJ ~ <: <:A C: BANG -4' - vi
? ~ PIIAN 1vf(j f)AlJ -~ -vii
Chu'o'ng 1- TOng quan v~ rui ro tin dt,mg va qmin ly rui ro tin dl}.ng trong ho~t d()ng kinh doanh ciia cac ngan hang thu'o'ng m~i -1
1.1 Rui ro tin dt,mg trong ho(;l t d9ng kinh doanh cua cac ngan hfmg thu'dng m(;li (NHT1Vi) - 1
1.1.1 Khai ni~m tin dt.mg - 1
1.1 '2 Tin dt;mg ngan hang - 2
1.1.3 Rui ro tin dt,mg trong ho(;l t d9ng kinh doanh ngan hang - 2
1.1 3.1 Khai nifm rui ro tin dt,mg -2
1.1.3 2 Cdc hlnh thac cua rui ro tin d~:mg -4
1.1.3.3 Nhilng dfiu hi¢u cua rui ro tin d¥-ng -4
1.1.3.4 H(ju qua do rui ro tin d¥-ng gay ra -8
1.1.4 Nguyen nhan phat sinh rui ro tin dt.mg ngan hang - 10
1.1.4.1 Xet d' g6c dQ ngub'i di vay -1 0 1.1.4 2 Xet d' g6c dQ tcli san dam baa cho khoan vay -11
1.1 4 3 Xet d' g6c d9 ngan hcmg -11
1.1.4.4 Xet d' g6c d9 rui ro kinh,te- xii hQi cua quffc gia va tren the gi(Ji -11
1.1.5 y nghia cua vi~c h(;ln ch€ rui ro tin dt,mg trong ho(;lt d9ng kinh doanh cua cac ngan hang thu'dng m(;li - 12
1.1.5.1 Dffi v(Ji ban than ngan hang thuang m(li -12
1.1 5 2 Dffi v(Ji n~n kinh te quae dan -13
Trang 311 53 D • Ol V(Jl A'• ' • quan h~ ~ quae te -~' ~' 13
1.2 Quan ly rui ro tin dt,mg trong ho(;lt d(>ng kinh doanh CUa CllC ngan hang thu'dng ID(;li - 13
1.2.1 Khai ni~m quan ly rui ro tin dt;mg - 13
1.2.2 Cac nguyen t~c trong quan ly rui ro tin dt,mg - 14
1.2.2.1 Mlf,c tieu tin dlf,ng va qui trlnh cho vay chijt che -14
1.2.2.2 Chie'n lu<;Jc quan ly rui ro tin dlf,ng -14
1.2.3 Phan tich tin dt,mg- n(>i dung co ban cua quan ly rui ro tin dt,mg - 14
1.2.3.1 Mlf,C tieu cua vi¢c phan tich tin dlf,ng -14
1.2.3.2 Cdc ytu ttf cdn du<;Jc xem xet khi phan tich tin dlf,ng - 15
1.2.4 Banh gia rui ro tin dt,mg - 18
1 2 4.1 Mo hlnh chdt lu<;Jng -18
1.2.4.2 Phuang phap xtp hr;mg va danh gia rui ro tin dlf,ng -21
Chttdng 2- Tht;ic tr~ng rui ro tin dl}ng t~i cac ngan hang thtfdng m~i d TP HCM - 26
2.1 Tinh hlnh kinh te'- xa h(>i - 26
2.1.1 Tlnh hlnh kinh te'- xa h(>i ca nu'oc - 26
2.1.2 Tinh hlnh kinh te'- xa h(>i TP HCM - 29
2.2 Tht,tc tr(;lng rui ro tin dt,mg cua cac ngan hang thu'ong m(;li t(;li Tp HCM - 32
2.2.1 H~ thO'ng ngan hang (J Vi~t Nam - 32
2.2.2 T6ng quan ke't gua ho(;lt d(>ng cua cac NHTM t(;li Tp HCM trong thai gian qua - 34
2 2 2.1 Tinh hlnh huy dl)ng vtfn -35
2.2.2.2 Tinh hlnh cho vay -37
Trang 42 2 2.3 Ke't qua hoc;tt dqng kinh doanh -39
2.2.3 Thlfc tr~ng rui ro tin dt,mg cua ca.c NHTM t~i Tp HCM trong thoi gian qua- 41 2.2.3.1 TtJ chuc, cilng cff va siip xe'p lc;ti hoc;tt dqng cua cdc ngan himg -42
2.2.3.2 Ban himh cdc cache' chinh sdch tin d~rtng -43
2.2.3.3 Hoc;tt dqng thea thea C(J che' liii sua't linh hoc;tt -44
2.2.3.4 Tfch cljc xu ry cdc tai san the' chap di thu h6i n(J -44
2.2.3.5 Trich l(lp dlJ phong bu diip rui ro tin d~rtng -45
2.2.3.6 Tich qtc tham gia h? th{/ng cung dip thong tin tin d~rtng -46
2.2.4 M9t sci nguyen nhan d§:n d€n rui ro tin dt,mg cua cac NHTM t~i Tp.HCM trong thoi gian vua qua - 47
2.2.4.1 Rui ro tin d~rtng do nguyen nhan khdch quan -48
2.2.4.2 Rui ro tin d~rtng do nguyen nh{in chu quan -52
2.2.5 C6ng tac qmin ly rui ro tin dt,mg cua cac NHTM t~i Tp HCM trong thoi gian qua - 55
Chtfdng 3- Ghli pha p qm\n ly rtii ro tin d\}ng nh~m nang cao hi~u qua ho~t d()ng kinh doanh ctia cac NHTM t~i Tp HCM -59
3 1 Chi€n lttqc pha t tri€n kinh t€ xa h9i cua Vi~t nam va dinh hu'ong chi€n lttqc cua nganh ngan hang trong giai do~n 2001-2010 - 59
3 1.1 Chi€n htqc pha t tri€n kinh t€- xa h9i Vi~t Nam - 59
3.1.2 Binh httong chi€n lttqc cua nganh ngan hang d€n nam 2010 - 60
3.1.2.1 Quan di!m chie'n [U(Jc v~ cai each va phat tri!n h? thffng ngan hang 60
3.1.2.2 Dtnh huang phat triln NHNN -~ 60
3.1.2.3 Djnh huang chie'n lU(Jc phdt triln cdc TCTD -63
3.1.2.4 Mqt sf! chl tieu ti~n t? va hoc;tt dqng ngan hang den nam 201() -64
Trang 5hi~u qua ho~t d()ng kinh doanh cua cac NHTM t~i Tp HCM - 65
3.2.1 Cac giai phap mang tinh chfft vi mo cua nha nu'oc - 66
3.2.2 Nhung bi~n phap thu()c v~ quan ly cua NHNN -70
3.2.2.1 Nang cao vai tro cua NHNN trong vi~c djnh huang ddu tu theo ngimh kinh tt -70
3.2.2.2 Hoim thi~n ca cht ddu himh ry gia -71
3.2.2.3 Xay dlfng h~ thffng phan tfch, danh gia, chdm diim va xtp lot;~i doanh nghi~p -73
3.2.2.4 Phat huy t,Ji da hi~u qua hot;~t dl}ng cua trung tam thong tin tfn d~J,ng -73
3.2.2.5 Tang cuang cong tac quan ly nha nuac vi hot;~t dl}ng t(n d~J,ng -75
3.2.3 Cac giai phap cua cac ngan hang thu'dng m~i t~i Tp HCM - 76
3.2.3.1 Cac giai phap lien quan dtn con nguai -76
3.2 3 2 Nang cao chfl't lUt;Jng t(n d~J,ng -77
3.2.3.3 T(in d~J,ng c6 hi~u qua quy bao tanh t(n d~J,ng trong nuac -82
3.2.3.4 T(in d~J,ng c6 hi~u qua cac ngu6n w1n tai trt;J tit cac tff chac, chfnh phu nuac ngoai -83
3.2.3.5 Xay dlfng h~ thong khai thac va cung cdp thong tin tfft -84
3.2.3.6 Thanh l(ip cac cong ty quan ly nt;J va khai thac tai san cua ch(nh cac ngan hang va phat triin thi truang mua ban nt;J -85
3.2.3 7 Quan tam hcJn dtn vi~c tr(ch _l(ip quy dlf phong rui ro -87
3.2.3.8 Phan lot;~i sdp xtp lt;~i nt;J t6n d9ng va huang xilly -87
FC~T ~lJ~N - 89
' A ? T AI ~I~U THAM FCHA 0 - 91
Trang 6: Ngan hang lien doanh : Ngan hang nude ngoai : Tin d1,mg nhan dan : T6 chile tin d1,mg : Cong ty tai chinh : Tai chinh c6 phgn : Chinh sach tiSn t~
: Thanh ph5 H5 Chi Minh : Kinh te' xa h9i
: Trung tam thong tin tin dt,mg : Trung tam thong tin tin dt,mg thanh ph6 H5 Chi Minh : B9 ph~n xU' ly n<;1
: Ty gia ng9ai t~ lien ngan hang tren thi tru'ong Singapore
Trang 7, ?
DANH MlJC CAC BANG
Bang 1.1: Bang xe'p ht;tng tai san dam bao
Bang 1.2: Bang theo doi chfft lu'<;1ng khoan vay
Bang 2.1: T6c d(> tang tru'dng ca nu'oc qua cac nam
Bang 2.2: T6c d(> tang tru'dng khu Vl;l'C Tp HCM qua cac nam
Bang 2.3: Tinh hlnh huy d(>ng v6n theo hlnh thai gia tri qua cac nam
Bang 2.4: Tinh hlnh huy d(>ng v6n cua cac NHTM tren dia ban Tp HCM qua cac
nam
Bang 2.5: Tinh hlnh cho vay theo hlnh thai gia tri qua cac nam
Bang 2.6: Tinh hlnh cho vay va thi ph~n cua cac NHTM tren dia ban Tp HCM qua cac nam
Bang 2.7: Ke't qua hot;ttd(>ng kinh doanh cua 1 s6TCTD
Bang 2.8: Tinh hlnh n<;1 xffu tt;ti cac NHTM tren dia ban Tp HCM qua cac nam Bang 3.1: M(>t s6 chi tieu ti~n t~ va hot;tt d(>ng ngan hang de'n nam 2010
Trang 8~ ? ~
PHANMODAU
- Cung voi slf pha t tri~n cua da"t nttoc, nganh ngan hang cua thanh phO' n6i rieng va cua cii nttoc n6i chung da trai qua nhfi'ng bttoc thang tr~m va da d~t dtt<;1c thanh tlfu ra"t dang khich 1~ Tuy nhien dfft nttoc cang phat tri~n, cong CUQC cong nghi~p h6a, hi~n d~i h6a dfft ntiOC theo chu trtidng cua Dang va Nha Nttoc cang thanh cong thl nhu du vO'n cho nen kinh te" cang IOn, d§n de"n tO'c d<) tang trttdng tin dt;mg ciing tang len tttong ung Slf tang trtidng tin dl,mg ciing di doi voi sv gia tang rui ro tin d\lng, dieu nay lam anh httdng nhieu de"n ke"t qua kinh doanh cua cac ngan hang Hon nfi'a voi xu the' h<)i nh~p khu vlfc va toan c~u h6a nen kinh te', d~c bi~t la hi~p djnh thttong m~i Vi~t - My da c6 hi~u llfc Ia co h<)i va thach thuc IOn dO'i voi nen kinh te"·n6i chung va dO'i voi ho~t d<)ng cua nganh ngan hang n6i rieng Chinh vl v~y muc d<) c~nh tranh se khO'c li~t hon trong thai gian tdi va se khong chi gifi'a cac ngan hang trong nttoc vOi nhau, rna con la gifi'a cac ngan hang trong nttoc voi ngan hang nttoc ngoai Dieu nay se lam cho cac ngan hang phai tlm m<;>i each d~ d~t muc tang trttC1ng tin d\lng cao nh~m dam bao ktt qua ho~ t d<)ng kinh doanh cua mlnh Chinh vl le d6 se de d§n dtn nhfi'ng rui ro dang tie"c trong qua trlnh cho vay cua cac ngan hang, rna nguyen nhan chu ye"u la do vi~c tang trttdng tin d\lng khong chu y de"n cha"t ltt<;1ng tin d\lng
- Tang trttdng tin d\lng luon g~n lien voi cha"t ltt<;1ng tin d\lng M~c du trong thai gian qua Ngan hang Nha Nttoc da c6 nhfi'ng ke' ho~ch va hanh d<)ng C\1 th~ nh~m dam bao an toan, h~n che" de"n muc tha"p nha"t rui ro trong h<;>at d<)ng tin d\lng va da c6 nhfi'ng da"u hi~u dang mung la ty 1~ n<;1 xa"u cua nganh ngan hang n6i chung va cac ngan hang thttdng m~i t~i Tp HCM n6i rieng da c6 xu httong giam d~n n<;j t6n d<;>ng cha xii' ly cua cac nam trtioc
Trang 9da th[p xuO'ng, tuy nhien vftn chua d~t so voi muc yeu du Chinh vl v~y
va'n d~ hang d§u dellt ra d6i voi tung ngan hang n6i rieng va cua ca nganh ngan hang n6i chung la phai tang tru'ong tin dvng b~n vii'ng tuc la tang tru'ong tin dvng phai ke't h<;1p h<;1p voi vi~c dam bao cha't lu'<;Jng tin dvng Do d6 vi~c du'a ra cac giai phap nhhm quan ly rui ro tin dvng la m6i quan tam delle bi~t, la cong vi~c c6 y nghia va c6 tinh ca'p thie't trong ho~t dong cua cac ngan hang khong chi trong hi~n t~i rna con trong tu'dng lai Vlly do d6
- Phan tich thlfc tr~ng ho~t dong tin dvng va quan ly rui ro tin dvng, tren cd
so d6 xac dinh cac nguyen nhan gay ra rui ro tin dqng cua cac ngan hang thu'dng m~i tren dia ban Tp HCM trong thoi gian qua, tu d6 d~ xua't mot s6
giai phap va kie'n nghi Cl;l th~ trong Cong tac quan ly rui fO tin d1;1ng nhAm
TP.HCM
3 DO'i ttit1ng va ph~m vi nghien CUll
rui ro tin dqng trong hQat d()ng ngan hang
- Nghien cuu cac phu'dng thuc, ky lu~t, t6 chuc cua nghi~p vq tin dvng phu h<;1p voi delle di~m cua cac Ngan hang thtidng m~i hi~n nay va nhu cftu phat
Trang 10- Nghien cuu thl,l'c tr1;1ng ho1;1t dong tin dt.mg va cong tac qmln ly nli ro tin dt.mg cua cac Ngan hang thu'dng m1;1i tren dia ban Tp HCM hi~n nay, nhung h(;ln che" trong t~m vi mo ci1ng nhu' vi mo lam anh hu'dng de"n cong tac quan
ly rui ro tin dt.mg trong ho(;lt dong ngan hang
- v~ khong gian, d~ tai nghien cuu ho(;lt dong ciia cac ngan hang tren dia ban
Tp HCM
- V~ thoi gian, gioi h1;1n nghien CUu CUa d~ tai la h01;1t dong cua CaC ngan hang tu nam 2001 de"n nam 2004
4 Phu'dng phap nghien cll'u
Phu'dng phap nghien cuu chii ye"u dl,l'a vao kie"n thuc cac mon hQC kinh te", di;ic bi~t la chuyen nganh tai chlnh, lu'u thong ti~n t~ va tin dt.mg Vi~c phan tich cac s6li~u dl,l'a tren phu'dng phap th6ng ke lich sii' va phu'dng phap t6ng h<Jp, phan tich d~ danh gia v~ tlnh hlnh ho(;lt dong tin dt,mg va quan ly riii ro tin dt,mg ciia ngan hang thu'dng m1;1i t1;1i TP HCM thoi gian qua
5 Ke't dtu lu~n van
Ngoai ph~n md d~u, k~t lu~n, cac bang bieu, danh ffi\IC tai li~u tham khao va ph\! 11;lC, noi dung CUa lu~n Van g6m CO 3 chu'dng:
Chu'dng 1: T6ng quan v~ riii ro tin d1;lng va quan ly rui ro tin d1;lng trong ho1;1t
dong kinh doanh ciia cac ngan hang thu'dng m1;1i
Chu'dng 2: Thl,l'c tr1;1ng riii ro tin d1;lng t1;1i cac ngan hang thu'dng m1;1i d Thanh ph6
H6 Chi Minh
Chu'dng 3: Giai phap quan ly riii ro tin d1;lng nh~m nang cao hi~u qua ho1;1t dong
kinh doanh cua cac NHTM t1;1i Thanh ph6 H6 Chi Minh
Trang 11CHu'ONG 1- TONG QUANVE RiJIRO TiNDVNG vA QUANLY
1.1.1 Khai Ni~m Tin DQng:
Thu~t ngfi' tin d1,1ng xua't phat tu chfi' la tinh la Creditum c6 nghia la tin tu'dng, tin nhi~m Trong tie'ng Anh du'<jc gQi la Credit Theo ngon ngfi' dan gian
Vi~t Nam, tin dvng c6 nghia la sl,l' vay mu'<jn
Tin d1,1ng la sl,l' chuy€n quy~n sii' d1,1ng m()t lu'<;lng gia tri nha't dinh duoi hlnh thuc hi~n v~t hay ti~n t~ trong m()t thoi gian nha't dinh tu nguoi sd hfi'u sang nguoi sii' dvng va khi de'n h~n nguoi sii' dvng phai hoan tra l~i cho nguoi sd hfi'u voi m()t lu'<Jng gia tri IOn hdn Khoang gia tri doi ra nay du'<;Ic gQi Ia l<;Ii tuc cho vay
Trong m()t quan h~ kinh te' Cl,l th€, "tin dvng" la m()t giao dich v~ tai san treri cd sd c6 hoan tra gifi'a hai chu th€ Ch~ng h~n m()t cong ty cong nghi~p ho~c thu'dng m~i ban hang tra ch~m cho m()t cong ty khac, trong trti'ong h<jp nay ngu'oi ban chuy€n giao hang hoa cho ben mua va sau m()t thoi gian nha't dinh theo thoa thu~n, ben mua phai tra ti~n cho ben ban
Nhu' v~y theo y nghia tren thl tin d1,1ng c6 3 d~c tntn.g cd ban nhu' sau:
- C6 sl,l' chuy€n nhu'<jng v6n tu chu th€ nay sang chu th€ khac (tu nguoi cho vay sang ngu'oi di vay)
- Sl,l' chuy€n nhu'<jng nay chi mang tinh cha't t~m thoi vi ngu'oi cho vay chi chuy€n quy€n sii' dvng chu khong chuy€n quy€n sd hfi'u
Trang 12- Sau m9t thoi gian nha't dinh ben di vay ph£ii holm tra lc;ti cho ben cho vay m9t khmln ti~n IOn hdn s6 ti~n vay ban d~u Khmln gi£1 tri doi ra d6 du'qc gQi la l<;Ji tuc tin dt,mg (Hii ti~n vay)
Ne'u thie'u m9t trong ba d~c di6m tren thl khong th€ coi la quan h~ tin dt,mg 1.1.2 Tin Dvng Ngan Hang
Tin dt;mg ngan hang la quan h~ tin dt;mg giii'a ngan hang, cac t6 chile tin dt;mg va cac t6 chile, ca nhan theo nguyen tac hoan tra, dt;ta tren cd sd sv tin
nhi~m nh~m thoa man nhu du v~ v6n cua cac doanh nghi~p cac ca nhan trong san xua't, kinh doanh va tieu dung
Ct;I th€ hdn theo Di~u 20 cua Lu~t Cac T6 chile Tin dt;Ing, ne'u dung tren g6c d() quan h~ giii'a cac T6 chile Tin dt;ing (TCTD) voi khach hang ta c6 th€ hi6u tin dt;Ing theo nghia sau: "Cffp tin dt;Ing la vi~c t6 chile tin dt;Ing ~hoa thu~n d€ khach hlmg sii' dt;Ing m9t khoan ti~n theo nguyen tac c6 holm tnl b~ng cac nghi~p V\1 cho vay, chie't khffu, cho thue tai chinh, bao lanh va CaC nghi~p Vt;I khac"
1.1.3 Rdi ro tin dvng trong ho~t d()ng kinh doanh ngan himg
1.1.3.1 Khai nifm rui ro tin dz.mg:
RUi ro tin dt;Ing la sv xua't hi~n cac bie'n c6 khong blnh thu'ong lam cho ngu'oi di vay khong hoan tra ho~c hoan tra khong d~y du ca v6n va lai vay cho ngan hang theo dung thoa thu~n ghi trong h<;Jp d6ng tin dt;Ing
Ngan hang thu'dng mc;ti la nganh kinh doanh ti~n t~ va cling nhu' cac nganh khac, trong qua trlnh hoc;tt d()ng cua n6 cling chua n'ii ro Tl,ly nhien rui ro trong hoc;tt d9ng kinh doanh ngan hang xet (j nhi~u khia cc;tnh khac nhau cho tha'y muc d9 nguy hi€m do rui ro gay ra khong chi lien quan de'n ban than ngan hang d6 rna con anh hu'dng de'n ca h~ th6ng ngan hang, lien quan de'n n~n tai chinh cua da't nu'oc va cac nganh kinh te' khac Chinh vl v~y nganh ngan hang (J cac nu'oc du'<;lc chinh phu quan tam va quan ly ra't ch~t che
Trang 13Do di;ic tinh ho~t d()ng cua ngan hang la bie'n d6i theo thoi gian, quy mo cua
nhi~u ngu6n v6n nhan r6i trong xa h()i thanh nhii'ng khmln cho vay c6 tinh cha't
v~ thoi gian, quy mo khac nhau, vi v~y trong qua trinh chuy€n boa nay da ham chua rui ro Ben c~nh d6 quan h~ kinh doanh cua ngan hang dl;l'a tren co sCJ chii' tin va n6 quan h~ voi mQi d6i tu'<Jng trong n~n kinh te', ra't da d~ng va phuc t~p,
do v~y cling ham chua rui ro
Rui ro v~ thanh khmln
Riii ro v~ lai sua't
Rui ro v~ ty gia
Rui ro v~ tin dt,mg
Trong cac rui ·ro tren thi rui ro v~ tin dt,mg ra't quan trQng va c6 lien quan toi
ba rui ro con l~i Hon nii'a trong ho~t d()ng kinh doanh cua cac ngan hang thu'ong
m~i nay thi nghi~p Vl) tin d1,1ng v§n la ngu6n thu l<Ji quan trQng va chu ye'u cua ngan hang va n6 ngay cang mCJ r()ng Do v~y xac sua't xay ra riii ro cho ngan hang (J nghi~p vv tin dvng la ra't IOn Vl the' riii ro tin dvng luon la lo~i rui ro nguy h~i va gay ra kh6 khan Ion nha't trong ho~t d()ng kinh doanh cua NHTM C6 th€ coi rui ro tin dvng la riii ro tn,tc tie'p anh hu'CJng de'n ke't qua kinh doanh, con cac rui ro khac chi la gian tie'p hoi;ic la h~u qua cua rui ro tin dvng rna thoi Rui ro tin dvng la rUi ro giln li~n vOi ho~t d()ng, la rui ro dinh gia, bCJi vi tin dt,mg t~o ra gia tri hi~n t(;li d€ d6i Iffy gia tri trong tu'ong lai Do d6, day la riii ro IOn nhfft va thttoilg xuyen nha't khong nhii'ng trong ho~t d()ng cho vay rna bao
tin dvng va dffu tu' chung khoan chie'm hai phffn ba trong tai san c6 cua NHTM
vay v6n va du'<Jc bi€u hi~n (J nhii'ng hinh thuc:
Trang 141.1.3.2 Cac hinh thuc cua rui ro tin d'(lng:
• Rui ro do n(J vay bi chg,m tra
Lo~;ti rui ro nay xay ra khi khach hang hoan tra n<J ch~m tr€ so voi thoa thu~n trong h<Jp d6ng tin dvng va thu'ong xay ra khi khach hang t~;tm thai kh6 khan ve ngu6n vo'n ho~c trong san xua't kinh doanh ngoai y muo'n chu quan cua khach hang Truong h<Jp nay ngan hang v§n c6 kha nang thu h6i du'<Jc n<J thong qua bi~n phap gia h•~m n<J hay ca'u true l~;ti thai gian tra n<J cho khach hang vi khach hang v§n c6 mong muo'n tra n<J Tuy nhien ngan hang ciing cgn c6 bi~n phap theo d6i va giam sat nhil'ng khoan n<J nay m()t each ch~t che de khong d§n de'n rui ro (j muc d9 cao hon, d6 la rui ro khach hang khong c6 kha n~ng tra du'<;Jc n<;J
• Rui ro do n(J vay khong du(Jc hoim tra
Hinh thuc nay khi xay ra thl du'<;Jc danh gia voi muc d9 rui ro cao (j muc d9 nay thl khach hang khong con kha nang de tra n<J cho ngan hang, nguyen nhan c6 the do khach hang lam an tha't b~;ti, tuy nhien v§n khong lo~;ti tru kha nang tra n<;J khong t6t cua khach hang Ngan hang c6 the tim ngu6n bu d~p khoan n<;J nay b~ng each phat mai tai san dam bao khoan vay, con ne'u khong c6 tai san dam bao thl ngan hang ggn nhu' ma't khoan vo'n cho vay nay
Nhu' v~y rui ro tin dvng gia tang khi ngan hang c6 nhieu khoan cho vay c6 cha't lu'<;Jng trung blnh
1.1.3.3 Nhilng dlfu hifU cua rui ro tin d'(lng:
Rui ro tin dvng ban than n6 thu'ong ffn chua trong cac khoan vay c6 va'n de, n6 khong xay ra theo m()t mo hlnh nha't dinh nao rna di€n ra m9t each da d~;tng
va phuc t~;tp Cac da'u hi~u de nh~n biet rui ro doi khi du'<Jc nh~n ra qua m9t qua trlnh chu khong h~n la m()t thai diem, do d6 cac ngan hang dn phai bie't each
Trang 15nh~n bie't chung mot each c6 h~ thO'ng Sau day la mot sO' dffu hi~u rui ro cua khoan tin dt,mg dtt<:jc siip xe'p theo nh6m, c1,1 thS la:
• Nh6m cac dtfu hifu lien quan dtn mdi quan hf wJi ngan hcmg
Dffu hi~u cua rui ro thS hi~n (J chfi mO'i quan h~ giua ngttC1i vay va ngan hang c6 chi~u httong giam sut Cac cuoc vie'ng tham di6n ra trong b§u khong khi thie'u tin c~y, Slf h<:jp tac giua can bo ngan hang va ngltoi vay khong con giin b6
Lien quan de'n nhom dffu hi~u nay, khach hang thttC1ng co cac biSu hi~n sau:
- Thay d6i thttCJng xuyen cd cffu cua h~ thO'ng quan tri ho~c ban di~u hanh
- H~ thO'ng quan tri ho~c ban di~u hanh luon bfft d6ng v~ m1,1c dich quan tri, di~u hanh doc doan ho~c ngtt<:jc l~;ti qua phan tan
- Cach thuc ho~;tch dinh cua khach hang c6 biSu hi~n:
+ Dtt<:jc ho~;tch dinh bdi Hoi d6ng qmln tq ho~c Giam dO'c di~u hanh it hay khong c6 kinh nghi~m
+ Hoi d6ng qmln tri ho~c Giam dO'c di~u hanh cac doanh nghi~p tham gia qua sau vao vffn d~ thttCJng nh~t
+ Thie'u quan tam de'n l<:ji ich cua c6 dong, cua chu n<:j
+ Thuyen chuySn nhan vien di6n ra thttCJng xuyen
+ L~p ke' ho~;tch xac dinh m1,1c tieu kern, xufft hi~n cac hanh dong nhfft thCJi, khong c6 kha nang dO'i ph6 voi nhung thay d6i
+ Vi~c l~p ke' ho~;tch nhung ngttoi ke' c~n khong d§y du
- Qmln ly c6 tinh gia dlnh: c6 biEu hi~n thie'u tin tttong vao nhung ngttoi qmln ly khong thuoc gia dlnh, cho thanh vien cua gia dlnh chua dtt<:jc dao t~;to, huffn luy~n dffy du dam dttdng vi tri then chO't
Trang 16- C6 tranh chffp trong qua trlnh qmin ly: bao g&m cac mO'i quan h~ tranh chffp gifi'a H9i d&ng qmin tri va Giam dO'c di~u hanh voi cac c6 dong khac, chinh quy~n dia phu'dng, nhan vien, ngu'ai cho vay, khach hang chinh
- Cac chi phi quan ly bfft h<;lp ly: t~p trung qua muc chi phi d~ gay ffn tu'<;lng nhu' thie"t hi van phong rfft hi~n d~;ti, phu'dng ti~n giao thong da:t ti~n ban Giam dO'c c6 CUQC sO'ng xa hoa, lfin 19n gifi'a chi phi kinh doanh va tai chinh ca nhan
• Nh6m cdc ddu hifu lien quan t<Ji cdc ztu tien trong kinh doanh
- Dffu hi~u h9i chung h<;lp d&ng IOn: khach hang hi ffn tu'<;lng bdi m9t doanh
Giam dO'c dt giam l<;li nhu~n nh~m d~;tt du'<;lc h<;lp d&ng Ion
- Dffu hi~u h9i chung san phffm dvp: khong dung luc ho~c hi am anh bdi m9t san phffm rna khong chu y de"n cac ye"u tO' khac
- Sl,i cffp bach khong thich h<;lp nhu': do ap hfc n9i b9 dfin tdi vi~c tung ra san phffm dich Vl,l qua SOID, cac ffiUC thai gian kinh doanh du'a ra khong thl,l'c te", t~;to mong d<;li san phffm tren thi tru'ang khong dung luc
• Nh6m cdc dflu hifU thu9c vdn d~ kY thu(it va thttong mf(i
- Kh6 khan trong phat tri6n san phffm
- Thay ddi tren thi tru'ang: ty gia, Hii sufft, thay ddi thi hie"u, c~p nh~t ky
thu~ t moi, mfft nha cung ung ho~c khach hang IOn, them dO'i thii c~;tnh tranh
- Nhfi'ng thay ddi tu chinh sach cua Nha nu'oc: d~c bi~t chu y sl,l' tac d9ng cua cac chinh sach thue", di~u ki~n thanh l~p va ho~;tt d9ng, moi tru'ang
- San phffm cua khach hang mang tinh thai Vl,l cao
- C6 bi6u hi~n ca:t giam cac chi phi si'ta chua, thay the"
Trang 17• Nh6m cac ddu hi~u v~ xi't ly thong tin v~ tai chfnh, kt toan
- Chuffn bi khong ddy du s61i~u tai chinh ho~c ch~m tre, trl hoan n()p cac bao cao tai chinh
- Nhii'ng ke't lu~n v€ phan tich tai chinh cho thffy:
+ St! gia tang khong can d6i v€ ty I~ n<;1 thu'ong xuyen
+ Kha nang ti€n m~t giam
+ Tang doanh s6 ban nhu'ng lai giam ho~c khong c6
+ Cac khoan h~ch toan v6n dieu 1~ khong khop
+ Nhii'ng thay d6i v€ ty I~ Hii g()p va Hii rong tren doanh s6 ban
+ Lu'qng hang h6a tang nhanh hon doanh s6 ban
+ s6 khach hang n<;1 tang nhanh va thoi gian thanh toan cua cac con nq du'qc keo dai
+ Ho~t d()ng 16
+ L~p ke' ho~;tch tra n<;1 rna ngu6n v6n khong du
+ Khong h~ch toan dung tai san c6 djnh
+ Lam d~p bang can d6i b~ng each t~o ra cac tai san vo hlnh
+ Thu'ong xuyen khong d~t muc ke' ho~ch v€ san xufft va ban hang
+ Tang gia tri qua cao thong qua vi~c danh gia l~i tai san
+ Phan b6 n<;1 khong thich h<Jp
+ L~ thuoc vao san phffm bfft thuong dE t~o lqi nhu~n
- Nhii'ng dffu hi~u phi tai chinh khac: day Ia nhii'ng dffu hi~u rna can b9 tin dt,mg c6 thE nh~n bie't b~ng mift thu'ong:
+ Nhii'ng vffn de v€ d~;to due, th~m chi dang ve cua nha kinh doanh cfing biEu hi~n dffu hi~u gl d6
+ Slf xu6ng cffp trong thffy cua noi kinh doanh cfing Ia mot dffu hi~u
+ Ndi lu'u giii' hang h6a qua nhieu, hu' hong va l~;tc h~u
Trang 18Trong tfft ca cac dffu hi~u (J tren, dffu hi~u r5 rang va c6 y nghia nhfft la
1.1.3.4 HQ-u qua do rui ro tin d1,mg gay ra:
C6 th~ n6i ngan hang la trung tam th~n kinh cua toan b() n~n kinh te' va la cong Cl,l di~U tie't n~n kinh tS Vl mo cua nha nu'OC, do v~y ne'u ngan hang gi;ip rui
ro trong ba't cu ho~t d()ng nao di;ic bi~t Ia rui ro tin dl,lng thi n6 se gay ra nhii'ng
h~u qua vo ci!ng tai h~i khong chi de'n ban than ngan hang d6 rna con gay anh hu'dng nghiem trQng de'n h~ thO'ng ngan hang va n~n kinh te' qu6c gia va c6 th~
trong khu vlfc
• Trong quan hf do'i nl)i
Do'i vfii ngan hang bi rili ro:
Vt? m(it tai chfnh: Do khong thu h6i du'<jc n<j (g6m v6n gO'c, Uii vay va cac
trong khi d6 ngan hang vfin phai chi tra Hii ti~n gii'i cho ngu6n v6n huy d()ng du'<jc, tu d6 lam cho l<ji nhu~n cua ngan hang bi giam, ngu6n v6n kinh doanh cua ngan hang bi thu hyp Ne'u tinh tr~ng nay tr~m trQng va keo dai c6 th~
dfin de'n tru'ong h<jp ngan hang ma't kha nang thanh toan va bi pha san
V~ m(it xii h9i: Rui ro tin dl,lng ngan hang c6 th~ dfin de'n tinh tr~ng ngan hang ma't kha nang thanh toan do gay ma't long tin cua ngu'oi gii'i ti~n va hQ 6
chi xay ra t~i m()t ngan hang rna c6 th~ xay ra t~i cac ngan hang khac, gay tam ly hoang mang va bfft 6n trong xa h()i
Do'i vfii h? tho'ng ngan hang:
Ho~ t d()ng cua m()t ngan hang trong m()t qu6c gia c6 lien quan de'n h~ thO'ng ngan hang va cac t6 chuc kinh te', xa h()i va ca nhan trong n~n kinh te' Do v~y
ne'u m()t ngan hang c6 ke't qua ho~t d()ng xa'u, hoi;ic th~m chi dfin de'n ma't kha
Trang 19nang thanh tmin va pha san thl se c6 nhung tac d()ng day chuy~n khong tO't de'n cac ngart hang va b9 ph~n kinh te' khac Ne'u khong c6 sl,l' can thi~p va giup do tu Ngan hang Nha Nuoc (NHNN) va cac ngan hang khac thl tam ly sq ma't ti~n se lay Ian de'n toan b() ngu'oi gii'i ti~n va h9 se d6ng lo~;tt rUt ti~n t~;ti cac ngan hang khac, lam cho cac ngan hang khac ciing c6 th~ rdi vao tlnh tr~;tng mfft kha nang thanh toan
£)(Ji vai nin kinh tt·
Ngan hang c6 mO'i quan h~ rfft ch~t che voi m9i thanh phffn kinh te' khac, la kenh thu hut va born ti~n dffu tu' phat tri~n san xufft kinh doanh, doi sO'ng cho m9i b(> ph~n kinh te' Vl v~y khi rui ro tin d1,1ng gay nen sl,l' pha san m()t ngan hang hay th~m chi gay anh hu'CJng xffu de'n cac ngan hang khac se dfin de'n n~n kinh te' qu6c gia bi rO'i lo~;tn, ho~;tt d(>ng kinh te' bi mfft 6n dinh va ngu'ng tr~, mfft blnh 6n v~ quan h~ cung du, l~;tm phat, thfft nghi~p, t~ n~;tn xa h9i gia tang, tlnh hlnh an ninh chinh tri bfft 6n,
• Trong quan h~ do'i ngo(li
Ngay nay voi xu hu'ong mCJ cii'a n~n kinh te', m()t qu6c gia muO'n phat tri~n n~n kinh te' khong chi phl,l thu(>c vao nang ll,l'c san c6 cua mlnh rna con phl,l thu(>c vao n~n kinh te' trong khu vl,l'c va ca n~n kinh te' the' gioi Chinh vl v~y khi rui ro tin dvng mang tinh chfft day chuy~n thl c6 th~ se gay ra sl,l' khung hoang kinh te' khu vl,l'c va tren the' gioi, nhfft la khi khung hoang kinh te' xay ra (J m()t cu'ong
qu6c kinh te'
Tom l~;ti, hi~n tu'qng pha san cua ngan hang Ia vffn d~ rna Chinh phu cac nu'oc rilt quan tam va lo ng~;ti, do d6 ngan hang nha nu'oc luon thu'ong xuyen ki~m tra khuye'n cao cho cac ngan hang hay thl,l'C hi~n tai tr<;f vO'n d~ CUu nguy
Trang 20cac rui ro va thi~t h~i trong kinh doanh thl cac ngan hang phai chinh la ngttoi tn,tc tie'p quan ly phong ngua rui ro
1.1.4 Nguyen nhan phat sinh riii ro tin dl}ng ngan hang
Nhtt da trlnh bay (j ph~n tren h~u qua do rui ro tin dt,mg ngan hang gay ra la rfft IOn, khong chi anh htti'Jng de'n ban than ngan hang d6 rna con anh htti'Jng de'n
anh htti'Jng de'n ca m<)t n€n kinh va c6 th~ Ian ra cii m<)t khu Vl;l'C Do d6 vi~c tim hi~u va phan tich nguyen nhan gay ra rui ro tin dt;mg va bi~n phap phong ngua
la ra't quan trQng trQng trong ho~t d<)ng cua ngan hang
Rui ro tin dt;mg thttong xay ra (j hai d~ng cd ban sau:
- Dt;mg thu nhtft: la rui ro xay ra khi ngttoi vay khong hoan tra n<;l vay dung h~n do h9 dang gl)p kh6 khan v€ ngu6n vO'n hay do ye'u tO' kh6 khan khach quan trong kinh doanh ngoai y muO'n cua ngttoi vay
- Dr;mg thu hai: Ia rui ro xay ra khi ngttoi vay chi c6 th~ tra dtt<;lc m<)t ph~n n<;l vay hay khong con kha nang trii n<;l
Nguyen nhan cua rui ro xua't phat tu nhi€u ye'u tO':
1.1.4.1 Xet ll g6c dl) nglllli di vay:
• Btfi vm khach himg vay tieu dung
- Khong c6 hay khong c6 du nang ll;l'c va nang ll;l'c thl;l'c hi~n hanh vi dan S\1'
- Cong vi~c va thu nh~p khong 6n d!nh
- Do hoan canh gia dlnh bi ly than hay ly d!
- Do cac t~t xa'u nhtt rtt<;lu che, co b~c, ca ctt<;lc,
- Do cac rui ro bfft thttong v€ b~nh t~t, tai n~n, til' vong,
• Bo'i vui khach himg vay san xudt, kinh doanh
- Thie'u nang d<)ng, kinh nghi~m trong quan ly va kinh doanh, phttdng an kinh doanh khong hi~u qua
Trang 21Su dl).ng v6n sai ml).c dich
- Thi tntong nguyen li~u, tieu thl) gi;ip kh6 khan hay hi thu h(fp
Cong ngh~, ky thu~t, phu'dng ti~n san xua't, kinh doanh h;tc h~u
- Tai n<;tn do hoa ho<;tn, chay n6 ndi san xua't, Utm vi~c, do dlnh cong,
1.1.4.2 Xet (I g6c d{) tid san dam bao cho khoan vay:
- Tai san dam bao cho khoan vay Ia cac ba't d()ng san nhu' nha cll'a, nha xu'dng, da't dai, du'<Jc the' cha'p hay cac dong san nhu' gia'y tO c6 gia, hang hoa, may moe thie't hi, du'<Jc c~m c6 hi cac rui ro v€ ma't mat, giam gia
tq, chay n6, hi thien tai dong da't, Iii ll).t, lam cho cac tai san nay khong thanh ly du'<Jc hay ngu6n thu tu thanh ly khong du bit d~p cho n<J vay
- Hoi;ic khoan vay du'<Jc dam bao tin cha'p hay du'<Jc bao Hinh tu ben thu ba rna ben bao Hinh khong c6 kha nang thlfc hi~n du'<Jc nghia Vl) bao Hinh cua mlnh
1.1.4.3 Xet (I g6c d{) ngiin hang:
- Trlnh do nghi~p Vl) cua can b() ngan hang con ye'u kern
- Can bo ngan hang thie'u tu' each d<;to due, hi mua chuoc
- Thie'u S\1' quan ly, ki€m soat trong qui trlnh nghi~p Vl) cho vay, ki€m tra tru'oc va sau khi cho vay
- Do ngan hang ch<;ty theo l<Ji nhu~n cha'p nh~n rui ro cao
- Do ngan hang khong dam bao va thlfc thi d~y du cac nguyen t~c ca'p va quan ly tin dl),ng theo qui dinh cua ngan hang va cua ngan hang nha nu'oc
1.1.4.4 Xet (I g6c d{) rili ro kinh te'- xii h{)i cila qufic gia va tren the' gifti:
- Tlnh hlnh kinh te' - xa hoi trong nu'oc khong thu~n l<Ji nhu' n€n kinh te' hi giam phat, khung hoang do chie'n lu'<Jc phat tri€n kinh te' sai, do l<;tm phat,
do tlnh hlnh chinh tri bie'n d()ng xa'u, xay ra n()i chie'n hay chie'n tranh
Trang 22ho~e do thien tai Iii h;~t, h~n han, eiing la nhii'ng nguyen nhan gay ra nh
ro tin dl,mg ngan hang
- Do tlnh hlnh kinh te' ehinh tti the' gioi bie'n d()ng xa'u lam eho thi tntong tieu thl) xua't kh~u eua eae doanh nghi~p trong nu'oe hi giarn sut, thu hvp, dfin de'n kh6 khan trong san xua't kinh doanh va eiing gay anh hu'dng de'n tin dt,mg ngan hang, rnue d() rui ro nay eang Ion khi n~n kinh te' qu6e gia ehu ye'u dl;ia vao ehie'n lu'qe phat tri~n san xua't hang xua't kh~u
1.1.5 Y nghia ciia vi~c h~n che' riii ro tin dl}ng trong ho~t d()ng kinh doanh
Nhu' da neu, rui ro tin dvng la rui ro ed ban nha't trong ho~t d()ng kinh doanh eua cae ngan hang thu'dng rn~i, n6 Ia ye'u t6 ehu ye'u lam eho ke't qua kinh doanh trong ho~;tt d()ng tin dvng n6i rieng thua 16 va anh hu'dng n~ng n~ de'n ho~t d()ng kinh doanh ehung eua ngan hang, gay nen tlnh tr~;tng ba't 6n Vi~e d:anh gia va quan ly rui ro tin dvng hi~n nay la va'n d~ ra't kh6 khan bdi n6 la ke't qua t6ng h<;lp eua nhi~u nguyen nhan khaeh quan Ifin ehu quan Chinh vl the' rna hi~n nay khong rieng gl ngan hang nha nu'oe, eae NHTM eiing khong ngung nghien etl'u d€ e6 ga:ng tlrn ra h~ th6ng nhii'ng bi~n phap hi~u qua nhhm ngan eh~n, h~n ehe' rui ro tin dvng d mue thffp nha't Vi~e lam nay e6 y nghia nhu' sau:
1.1.5.1 Blfi viii ban than ngan hcmg thlldng m{li:
H~n ehe' rui ro tin d1;1ng se giup eae NHTM darn bao an toan v6n, lai, eae khoan thu nh~p khong bi giarn sut, giup phat tri~n ho~t d()ng tin dvng va tu d6
N goai ra, vi~e quan ly, h~n ehe' du'qe rui ro tin dvng eiing se t~o du'qe uy tin d6i voi ngu'oi dan, eae doanh nghi~p va eae nha dffu tu', giup eae ngan hang md r()ng
ho~;tt d()ng tin dvng hdn nii'a, dong g6p tieh eve vao ke't qua kinh doanh n6i ehung eua ngan hang M~t khae, trong di~u ki~n kinh te' thi tru'ong voi S\1' e~nh tranh
Trang 23gay g~t va luon ti~m gn nhi~u nli ro thl va'n d~ qmln ly, h~n ch~ rui ro tin dt,mg cang dong vai tro quan tn;mg, n6 quy~t djnh Stf t6n t~i hay suy vong cua cac NHTM
1.1.5.2 Bffi v(/i nin kinh te' quffc dan:
NHTM voi vai tro la trung tam thffn kinh cua n~n kinh t~, ho~ t d9ng cua n6 lien quan va bao trum ta't ca ho~t dQng CUa n~n kinh t~ Vl V~y, h~n ch~ du'QC rui
ro tin dt;mg se giup cac NHTM khong nhii'ng khong pha san rna con phat huy du'QC dffy du cac <:;hue nang v6n CO cua mlnh, g6p ph~n quan tn;mg vao vi~c thuc dffy san xuilt kinh doanh, phat tri~n kinh t~ h~n ch~ l~m phat va tha't nghi~p dam bao stf 6n dinh an ninh, chinh tri
1.1.5.3 Boz v(/i quan h? quoc te':
NHTM vOi vai tro la trung tam thffn kinh cua n~n kinh t~, do d6 mQi stf phat
soat du'<jc rui ro, tranh du'<jc nguy cd pha san thl NHTM da dong ra't tich ctfc vao Stf phat tri~n n6i Chung CUa n~n kinh t~, d6ng thai t~O du'QC uy tin d6i VOi cac t6 chuc tai chinh, cac nha dffu tu' tren th~ gioi va tu d6 tang them stf ha'p dfin d6i
cong nghi~p h6a, hi~n d~i h6a da't nu'oc trong thai gian toi
Quan ly riii ro tin dvng la m9t qua trlnh lien tvc tu dffu d~n cu6i trong cong tac phong ch6ng, xii' ly rui ro ho~t d9ng tin dvng cua cac ngan hang thu'dng m~i
Trang 241.2.2 Cac Nguyen Tiic Trong Qmin Ly Riii Ro Tin DQng
1.2.2.1 Ml}C tieu tin dl}ng va qui trinh cho vay chijt che:
Vi~c quan ly riii ro tin dt;mg doi hoi phai c6 ml)c tieu tin dl)ng (trie't ly cho vay) r6 rang nhlim d~t ra nhung muc d() u'u tien v6 quan ly d6i vC1i tung thi tntC1ng Ml)C tieu tin dl)ng cua ngan hang c6 th€ Ia sl)' t~p trung vao vi~c thl)'c hi~n th6ng nha't danh ml)c cho vay voi cha't lu'<,Jng cao nha't dl)'a tren nhung tieu chuffn dam bao mang tinh ch~t che ho~c c6 th€ Ia sl)' t~p trung vao tang tru'dng thi phffn m()t each m~nh me voi nhung tieu chuffn dam bao linh ho~t Ml)C tieu cho vay cua ngan hang du'<,Jc hlnh thanh trong chinh sikh cho vay chinh thuc bllng van ban
Sau d6, ffil)C tieu tin dl)ng va chinh sach cho vay phai du'QC h6 tr<j va trao d6i bdi m()t qui trlnh cho vay ch~t che M()t qui trlnh cho vay hi~u qua t6n t~i khi hanh vi thl)'c te' cua ta't ca cac ca nhan trong t6 chuc tin dl)ng tu'ong tl)' suy nghi cua Hinh d~o Cu6i cling, qui trlnh cho vay du'<jc phan anh trong h~ th6ng va thu tl)c cua t6 chuc cho vay d€ thl)'c hi~n suy nghi cua Hinh d~o va giam thi6u 16i cac quye't dinh cho vay cha't lu'<,Jng kern
1.2.2.2 Chie'n lu{lc quan ly rui ro tin dl}ng:
M()t khi ffil)C tieu va qui trlnh cho vay h<,Jp ly da du'QC hlnh thanh, ngan hang phai thie't ke' m()t chie'n lu'QC quan ly rui ro tin dl)ng cua mlnh Chie'n lu'QC quan
ly rui fO se du'QC cac ngan hang du'a ra tuy thu()c vao hoan canh thl)'c te' dien ra t~i m6i -ngan hang
DQng
1.2.3.1 Ml}C tieu cua VifC phlin tich tin dt,mg:
Ml)c dich chu ye'u cua phan tich tin dl)ng la xac dinh kha nang va y mucfn cua ngu'C1i vay trong vi~c hoan tra ti6n vay, phu h<,Jp voi cac di6u khoan cua h<,Jp'
Trang 25d6ng tin dvng Mot ngan hang phai xac dinh muc do nH ro c6 th~ cha'p nh~n trong m6i tntong h<Jp va muc cho vay c6 th~ duqc cha'p I?-h~n ling voi muc nH ro c6 th~ xay ra
Phan tich tin dvng v~ cd ban gi6ng nhau trong ta't ca cac ngan hang, nhu'ng
d mot s6 ngan hang, ngu'oi ta nha'n mc:_tnh de'n mot s6 chile nang nay trong khi d6 cac ngan hang khac lc:_ti nha'n mc:_tnh de'n mot s6 chile nang khac N6i chung chung bao g6m vi~c thu th~p thong tin c6 y nghia d6i voi vi~c danh gia tin dvng, vi~c chuffn bi va phan tich thong tin thu th~p du'qc, su'u t~m va lu'u lc:_ti thong tin d~ sli' dvng trong tu'ong lai
1.2.3.2 Cac yeu to' cdn dll{lc xem xet khi phiin tich tin d"(lng:
C6 ra't nhi~u ye'u t6 dung d~ cac ngan hang xem xet khi phan tich, danh gia mot yeu du xin vay, nhu'ng nhln chung trong nhii'ng nam g~n day, cac ye'u t6 sau thu'ong quan tam nhi~u hdn: Capacity - nang h.)'c; Character - uy tin; Capital -v6n; Collateral- tai san the' cha'p va Conditions- nhii'ng di~u ki~n
• Nang lf:(c vay nr;J
Cac ngan hang khong chi quan tam de'n kha nang hoan tra cuangu'oi vay rna cling con quan tam de'n nang h!c phap ly cua h9 khi di vay B6i voi d6i tu'qng vay la ca nhan, cac ngan hang phai xac dinh tu' each th~ nhan, nang h!c hanh vi
xac dinh tu' each phap nhan cua cong ty, ngoai ra con phai xem xet di~u 1~ cong
ty d~ xac dinh r6 rang ai la ngu'oi c6 du tu' each dc:_ti di~n cong ty di vay v6n Trong nhi~u tru'ong hqp, ngan hang yeu du khach hang phai dua ra mot quye't dinh t~p th~ cua cac thanh vien c6 thffm quy~n cua Cong ty d~ xac dinh r6 v~
m~t phap ly cac va'n d~ lien quan de'n h6 sd vay v6n, ch~ng hc:_tn nhu': th6ng nha't
s6 ti~n vay v6n; tai san dam bao cho khoan vay va eli' ai la ngu'oi dc:_ti di~n cong
ty dung ra quan h~ vay v6n, ky ke't cac hqp d6ng vay v6n vOi ngan hang
Trang 26• Uy tin
Khai ni~m v~ uy tin c6 lien quan de'n cac giao dich tin d1;mg, khong chi c6 y
nghia Ut sl;l' san long tni n<j rna con c6 y nghia la phan anh y muO'n kien quye't thl;l'c hi~n tfft ca cac giao u'oc trong h<jp d~ng tin dl,mg M()t ngu'oi c6 tu' chfft thttong c6 cac due tinh nhu' th~t tha, liem chinh, sieng nang va due hl;lnh, nhu'ng
uy tin la m()t di~u kh6 danh gia du'<Jc bdi c6 kha nang mot ngttoi hoan toan khong c6 nhii'ng phffm chfft tren nhttng vfin c6 th~ tra n<J nhtt da thoa thu~n Khi danh gia v~ uy tin tin d1,mg cua khach hang, Ngan hang thu'ong xem xet h~ so qua khu cua khach hang d6 trong vi~c thl;l'c hi~n cac h<jp d~ng cua h<;>.Tuy nhien, doi khi vi~c danh gia mot ngttoi chu ye'u la phan doan chu khong th~ hi~n tren
co sd cac thong tin thl;l'c te' d~y du
• Kha nang tr;w ra lf/i tuc
Ne'u khoan vay dtt<jc tinh tu l<ji nhu~n d~ hoan tni thl di~u quan tr<;>ng la phai danh gia du'<jc kha nang cua ngu'oi vay trong kinh doanh nh~m kie'm du sO'lOi d~ tn\ n<j M()t sO' khoan vay dtt<jc thl;l'c hi~n voi hy v<;>ng vi~c hoan tra tu vi~c ban cac tich san, tu cac khoan vay khac ho~c tu vi~c phat hanh cac c5 phie'u, nhu'ng
ngttoi vay
• Quyen sa hflu cdc tich san
Quy~n sd hii'u cac tich san tu'ong tl;l' nhu' vO'n va v~t the' chffp la m()t trong cac tieu chuffn tin dvng Cac nha san xufft phai c6 may m6c va trang thie't bi
hi~n dl;li ne'u h<;> muO'n trd thanh nhii'ng nha san xufft c6 sue Cl;lnh tranh Nha ban
le phai c6 ngu~n hang h6a, cli'a ti~m va ti~n nghi ha'p dfrn ne'u h<;> muO'n thu hut khach hang Tin dvng se khong dtt<jc cung cffp cho cac doanh nghi~p tru khi ngttoi chu c6 vO'n bao dam cho khoan n<;1 Gia tri thl;l'c cua m()t doanh nghi~p (vO'n chu sCi hii'u) la m()t tieu chuffn do Iuong sue ml;lnh tai chinh cua chinh don vi
Trang 27va thu'ong la mot trong nhung ye'u tO' quye't dinh de'n khO'i lu'<;jng tin dt;mg rna mot ngan hang san long cho doanh nghi~p d6 vay KhO'i lu'<;jng va chfft lu'<;1ng cua cac tich san cua mot doanh nghi~p n6i len sv th~n tr<~ng va tfnh thao vat cua nha quan tri Mot sO' ho~c tfft ca cac tich san c6 th~ bao dam cho khoan vay va nhu'
ngu'oi vay khong du d~ thu h6i Tuy nhien, ta nen nhffn m~nh r~ng, trong khi v~t bao dam la nh~m giam bot du'QC rui ro tin dt;mg, la ngu6n hoan tra thu hai nhu'ng cac ngan hang vfin mong muO'n vO'n vay se du'<;jc tra tit l<;1i nhu~n va ngu6n thu tit
hoi;lt dong san xufft kinh doanh- ngu6n hoan tra thu nhfft
• Cdc ditu ki?n kinh tt
chung thu'ong Vu'Qt qua sv ki~m soat cua ngu'oi vay lfin ngu'oi cho vay Cac di~u
dang ho~t dong Nguoi vay c6 uy tin tO't, kha nang t~o ra l<;1i nhu~n r6 rang va
dg y du cac tfch san, nhu'ng d~ tit d6 phan xet cac quye't dinh ho~c du'a ra cac d~ xufft tin dt;mg la khong khon ngoan Chfnh C1 di~m nay, nhan vien tin dt;mg trd thanh nha dl;i doan kinh te' Ky hi;in cua khoan n<;1 cang dai thl vi~c dl;i bao kinh te' cang trd nen quan tn;mg vl c6 nhi~u bie'n cO' dfin de'n mot sv suy thoai kinh te' tru'oc khi m6n n<;1 da du'Qc hoan tra toan bo N~n kinh te' 1~ thuoc vao nhung bie'n dong ng3:n hi;in va dai hi;in khac nhau v~ cu'ong do va tru'ong do Nhung bie'n dong nay khong bao gio giO'ng nhau nhu' mot khuon mfiu nhfft dinh va c6 th~ anh hu'dng de'n cac nganh cong nghi~p va cac khu vvc khac nhau trong nu'oc voi nhung muc do khac nhau
• Tdm quan tr9ng cua cdc ytu t{/ tin df!-ng
M~c du tfft ca cac ye'u tO' tren d~u quan tr9ng trong phan tfch tin dt;mg, nhu'ng hgu he't cac nha quan tri ngan hang d~u d6ng y ding: v~t the' chffp cho mot
BQ GIAO Dl)C VA 8AO TP,.O
THU\TI~N
Trang 28khmln vay n6i chung it quan tn;mg nhfft Khoan tin d1,mg du'qc ca'p voi hy v<,mg Ia
se du'<;1c hoan tra nhu' thoa thu~n chu khong phai la cac tfch san the' chffp se ban
di d~ tra n<;1 Trong hffu he't cac tru'ong h<;1p, ngttoi ta giu v~t bao dam Ia nh~m h~;tn che' nhung thie'u x6t lien quan de'n m9t ho~c nhiSu ye'u t6 vS tin d1,mg, ch~ng
h~;tn nhu' kha nang t~;to ra l<;1i nhu~n
Trong cac ye'u t6 tin d1,mg, m9t ye'u t6 c6 th~ dttqc xem xet Ia quan trQng nhfft tuy thu<)c vao tung tru'ong h<;1p cho vay khac nhau Tuy nhien, du'oi toan b<) lang ldnh phan tich tin dvng, uy tin ndi len nhu' ye'u t6 quan trQng nha't Ne'u m<)t ngu'oi vay khong c6 chi khi, khong c6 kha nang thl vao m<)t h1c nao d6, ngu'oi a'y
se khong tuan theo cac diSu khoan cua hqp ddng tin dvng
1.2.4 Danh Gia Rtii Ro Tin Dt;mg
B€ danh gia muc rui ro tin dvng trong cac quye't dinh cho vay, cac ngan hang dn c6 cac phu'ong phap nh~m xac dinh kha nang tra nq cua khach hang BiSu nay phv thu<)c ra't nhiSu vao kh6i lu'qng, cha't ltt<;1ng thong tin vS khach hang rna cac ngan hang c6 th~ thu th~p du'qc Tren co sd thu th~p thong tin, cac ngan hang da sii' dvng nhiSu mo hlnh khac nhau d~ danh gia rui ro tin dvng d6i voi cac khoan vay Cac mo hlnh nay ra't da d~;tng, bao gdm cac mo hlnh phan anh
vs m~t s6Iu<;1ng va ca nhung mo hlnh phan anh vs m~t cha't lttqng cua rui ro tin d1;mg Hon nii'a, cac mo hlnh nay khong lo~;ti tru Ifin nhau, do d6 cac ngan hang c6 th~ sii' dvng nhiSu mo hlnh d~ phan anh rui ro tin dvng tu nhiSu g6c d9 khac nhau
1.2.4.1 Mo hinh chdt lll(lng
Trong tru'ong h<;1p cac thong tin c6 lien quan de'n chfft lttqng cua ngu'oi vay v6n khong du'<;jc cong b6 r<)ng rai, cac ngan hang phai thu th~p thong tin tu cac ngudn don te nhtt cac hd so vs tin dvng va tiSn gii'i ho~c cac ngudn cung ca'p thong tin khac Nhii'ng thong tin nay giup cac ngan hang danh gia xac sua't rui ro
Trang 29cua nglioi vay va tren cd so d6 djnh ghi cac khoan vay m('>t each chinh xac Thong thliang cac ye'u t6 chu ye'u lien quan de'n cac quye't djnh cho vay du<jc chia thanh hai nh6m: nh6m ye'u t6 lien quan de'n ca nhan nguai vay v6n va nh6m ye'u t6 lien quan de'n thi trliang cua tfft ca nhii'ng nguai vay v6n vao thai di€m quye't djnh cho vay
• Cac ye'u tff lien quan de'n ngl/Ui vay vffn
Danh tie'ng: danh tie'ng cua nguai vay v6n du<jc th€ hi~n thong qua ljch sil' di vay va tra n<j cua h<;> Ne'u trong su6t thai gian quan h~ voi cac ngan hang, nguai
di vay thuang xuyen tra n<J d§y du va dung h~n, h<;> se c6 sue hffp dfin IOn d6i voi cac ngan hang M6i quan h~ lau dai va tin tliong giii'a nguai di vay va ngliai cho vay c6 th€ t~o nen cac h<jp d6ng ng§m v~ vay v6n va tra n<j rna cac di~u khoan cua n6 c6 th€ Vli<jt ra khoi cac h<jp d6ng chuffn Tuy nhien, muc d9 quan tn;mg cua ye'u t6 danh tie'ng l~i gay nen bfft l<ji cho cac khach hang nho va m6i quan h~ cua n6 voi cac ngan hang
Ca diu vdn: cd cffu v6n th€ hi~n thong qua ty 1~ giii'a v6n n<j voi v6n tl,l' c6 cua cac t6 chile vay v6n Ty 1~ nay phan anh xac sufft cua rili ro khong thu du<jc n<j hoi le ty tr<;>ng v6n huy d('>ng th€ hi~n duoi hlnh thuc trai phie'u hay cac khoan tin d-.,mg cang cao, muc Hii sufft cac t6 chile di vay phai tra cang IOn thl kha nang
•
dap ung cac nghia Vl,l n<j tu lu6ng ngan htu cang giam Voi m('>t ty 1~ thffp giii'a v6n huy d('>ng va v6n tl,l' c6 se khong gay nen anh hliong dang k€ nao de'n xac sufft cua vi~c tra n<J Nhung khi ty 1~ nay vli<jt qua m('>t muc nhfft djnh nao d6 thl xac sufft cua vi~c pha san tang len va keo theo xac sufft cua rui ro khong thu du'<jc n9 tang len Vl the' cac cong ty c6 ty tr<;>ng n<j/v6n IOn thuang du<jc yeu du tra m('>t muc ty sufft l<ji nhu~n cao hdn cho cac khoan vay cua n6 nhfim bu d~p rui ro ti€m nang mang l~i tu cd cffu v6n
Trang 30Muc dl) bitn dl)ng cua thu nhQ-p: voi ba't ky cd ca' u v6n nao, slj bie'n d()ng cua thu nh~p cfing se anh hu'dng de'n kha nang tra nq cua ngu'ai di vay bao g6m
ca g6c va ti€n Uii Chfnh vi the', d6i vOi cac t6 chuc di vay, cac khach hang la cac cong ty moi du'qc t6 chuc l~i hoclic cac cong ty kinh doanh trong linh vljc
ty c6 lich sli' thu nh~p 6n dinh thu'ang xuyen va lau dai
Tid slm tht chap: m<)t di€u ki~n chu ye'u trong ba't ky m()t quye't djnh cho vay nao la muc d9 cua tai san the' cha'p hoclic tai san lam dam bao cho cac khoan vay C6 nhii'ng khoan vay c6 dam bao b~ng tai san Cl;l th€ nhu' nha xu'dng, thie't
bi, cong trinh kie'n true nhu'ng cfing c6 nhii'ng khoan vay khong c6 bao dam
ch~c hdn cac khoan vay khong c6 dam bao Bi€u d6 khong c6 nghia la cac khoan vay c6 the' cha'p khong chua dljng rui ro tin dvng ti€m nang, tru khi gia tri thi tru'ang cua tai san the' cha'p luon vu'qt m()t each dang k€ so voi gia tri khoan vay Tuy nhien, ngay ca trong tru'ang hqp nay thi vi~c xU' ly cac tai san the' cha'p cfing ma't nhi€u thai gHm, t6n kern va doi khi gcllp nhii'ng phi€n toai khong luang
tru'oc du'qc Chinh vi the' trong m<;>i tru'ang hqp tai san the' cha'p chi du'qc coi la ngu6n tra nq dlf phong
• Cac ytu til lien quan den thi tntung
V~ chu kY kinh tt: Vi tri cua n€n kinh te' trong chu ky kinh te' c6 anh hu'dng
ra't quan tr<;>ng de'n slj danh gia cua cac ngan hang v€ xac sua't rui ro tin dl,mg
tieu dung cao ca'p voi d9 b€n cao nhu'" tivi", tu l~nh, nha C1 thu'ang rdi vao tinh
tr~ng bfi't lqi hdn SO VOi cac doanh nghi~p San xufi't cac lo~i hang h6a phl;IC Vl;l cho nhu c~u thie't ye'u nhu' thu6c la, thlfc phffm Trong thai ky nay, ngu'ai tieu dung thu'ang cift giam cac khoan chi phi chi tieu cho nhii'ng nhu cffu cao ca'p va
Trang 31duy trl cac nhu du chi tH~u thie't ye'u nhu' thl,l'c ph§'m Vl the' cac doanh nghi~p
trong khu vl,l'c san xua't hang tit~u dung cao ca'p thu'ong bi de d<;>a bdi riii ro tin d1,mg tiem nang trong thoi ky kinh te' giam sut Va d6 chO'ng do l~i anh hu'dng tieu cl,l'c ciia chu ky kinh te', cac ngan hang du'a ra cac dieu ki~n kha:t khe trong tru'ong hqp d6ng tin d1,mg nham giam bot riii ro tin dt,mg
Mac ltii sudt: muc H'ii sua't cao la ke't qua ta't ye'u ciia chinh sach tha:t ch~t
tien t~ ciia ngan hang trung u'dng Bieu nay khong chi d~n de'n tlnh tr~ng khan hie'm ngu6n vO'n dffu tu', rna n6i chung, muc Hii sua't cao thu'ong ga:n lien voi muc riii ro tin dt,mg cao hdn Trong dieu ki~n gia vO'n da:t, ngu'oi di vay c6 th6 bi ha'p
d~n bdi nhung dl,i an dffu tu' m~o hi6m nhu'ng hua hvn mang l~i muc lqi nhu~n
cao ho~c chi c6 nhung khach hang c6 muc riii ro cao moi san sang vay voi muc Hii sua't cao
1.2.4.2 Phztdng phap xe'p h{lng va danh gia rui ro tin dr.mg:
Ngan hang trong suO't thoi gian cho vay phai lien we giam sat danh ffil,IC tin d1,1ng nham c6 cac hanh d()ng kiP thoi khi c6 ba't ky va'n de nao phat sinh dO'i voi khoan vay
• Xe'p h{lng rui ro
Cac ngan hang thu'ong xe'p h~ng khach hang theo mile d9 riii ro tin d1,1ng
ciia ngan hang, phat hi~n som cac khoan cho vay c6 kha nang bi t6n tha't hay bi
ch~ch huong khoi chinh sach tin d1,1ng da d~t ra, c6 m9t chinh sach dinh gia chinh xac hdn, xac dinh r6 khi nao dn tang sl,l' giam sat ho~c cac ho~t d()ng dieu chinh khoan vay va ngu'qc l~i, qua d6 lam cd sd d6 xac dinh muc dl,i phong riii
ro
·.~
Trang 32Dlfa tren nhung du li~u da c6 va t~m quan tn;mg cua tung du li~u, h~ tho'ng xe'p h~;tng rui rose c6 mot bang djnh muc (c6 th~ Ia khac nhau do'i voi m6i ngan hang) Vi dv h~ tho'ng xe'p h~;tng 6 muc:
- Muc dq tfn dT:tng ft rui ro: Kha nang thlfc hi~n cac nghia Vl;l cua khach hang Ia ch8:c ch8:n, bao dam vi~c tra n<J nhu' da thoa thu~n (c6 th~ c6 mot so' khla c~;tnh
riii ro it)
- Muc dq tfn df:tng rui ro trung bznh: Kha nang dap ung cac nghia Vl;l tai chinh cua khach hang Ia vung ch8:c, rui ro tin dvng n6i chung (j muc chffp nh~n
du'<Jc, nhu'ng c6 mot so' khia c~;tnh ye'u kern tren thlfc te' v~ rui ro tin dvng, dn
CO Slf giam Sat Va ki~m SOat
- Tfn dT:tng duoi muc rui ro trung bznh: Kha nang dap ung cac nghia Vl;l tai chinh cua khach (j muc ffil;lO hi~m do nhung ye'u kern IOn tren vai khla c~;tnh v~ rui
ro tin dvng (cac ye'u kern nay c6 dffu hi~u c6 kha nang sii'a chua du'<Jc) Muc rui ro ti~m tang nay yeu du phai tang vi~c giam sat d~ bao dam tlnh hlnh khong xa' u di
- Muc dq tfn d~:tng rui ro cao: Khach hang dang trong tlnh tr~;tng xffu kinh nien,
toan va ngan hang dang co' g8:ng cai thi~n ho~c tu bo mo'i quan h~ d~ tranh thua 16 ti~m tang
- Muc dq tfn d~:tng kh6 doi !iii: Khach hang c6 rui ro cao, c6 th~ bi thfft thoat lai song c6 hy VQng Iffy l~;ti du'<Jc go'c
- Muc dq tfn d~:tng kh6 doi vffn gffc va !iii: Khach hang c6 rui ro cao, c6 th~ kha nang ma't ca vo'n, lai va cac khoan chi phi phat sinh
Cac cffp do rui ro nay du'<Jc danh gia dlfa tren cac thong so' va du li~u nhu':
Bang can do'i ke' toan (it nhfft 03 nam) va cac h~ so' tai chfnh cd ban
Kinh nghi~m, tinh each va do tin c~y cua ngu'oi di~u hanh doanh nghi~p
Trang 33Lich sa vay n<J cua doanh nghi~p
Sv phv thUQC cua doanh nghi~p vao khach hang mua va cung ung chu ye'u Muc d9 cua rui ro nganh kinh doanh rna khach hang dang thvc hi~n
Nhii'ng bie'n d9ng trong ho~t d9ng kinh doanh cua khach hang
Chfft ht<Jng cua cac chie'n lu'<Jc kinh doanh trung va dai h~n
Sau khi xac dinh du'<Jc cffp d9 rui ro cU a tung khach hang nhu' tren (theo thi~n chi va kha nang tra n<J), ngan hang danh gia chfft lu'<Jng cua tai san dam bao n<J vay (voi tu' each Ia ngu6n tra n<J thu hai) d6 c6 nh~n dinh hoan chlnh v~ khoan vay va hu'ong xfrly sau nay Tai san dam bao ciing du'<Jc xe'p tu'dng ung 6 lo~i theo bang chii' cai til' A- F Vi dv:
Bang 1.1: Bang xtp hc,mg tai san dam baa
Xe'p h~ng tai san dam bao Gia tri c6 th6 phat mai cua tai san dam bao tinh
b~ng s6 % cua gia tq khoan vay
Nhu' v~y, ne'u c6 m9t khoan tin dvng xe'p h~ng 3B thl cho thffy: 3 bi6u thi cffp d9
nH ro duoi muc trung blnh va B bi6u thi gia tri tai san dam bao cua khoan vay (J
muc kha cao (hl;lng 2)
• Giam sat vi~c xe'p h"ng rui ro
tlnh tr~ng rui ro d m9i thoi di6m Do v~y, m9i bie'n dQng anh hu'dng de'n qua trlnh xe'p h~ng nay phai du<Jc danh gia l~i ngay Vi~c giam sat du'<Jc thvc hi~n
cac phudng phap, d6 Ia:
Trang 34Phurmg phap dung bang so sanh: can bo tin dt.mg xay dtfng mot bang theo doi VOi cac noi dung da du'<JC thO'ng nhfft VOi khach hang (bao gdm cac noi dung
da cam ke't trong khe' u'oc vay n<;1 va cac ty sO' tai chfnh tO'i thi~u cffn duy trl) Bang theo doi tie'n hanh theo d6i cac chi tieu tung thang cua khach hang trong
su6t thoi gian vay Qua bang nay, chung ta c6 th~ thffy stf tang hay giam v~ chfft lu'<;lng khoan vay mot each kha d@ dang Ke't cffu cua bang nhu' sau:
Bang 1.2: Bang thea doi chdt luf!ng khoan vay
Cot chi tieu cffn theo doi c6 th~ Ia: Doanh sO' ban hang so voi ke' hol;lch; Hang tdn kho so voi ke' hol;lch; Ty 1~ phffn tram t6ng l<;1i nhu~n; Ty t~ phffn tram lai rong; Khoan phai thu, phai tra (hay cac h~ sO' vong quay cua n6 ) tuy nhien khi len bang sO' li~u can bo tin dvng phai ki~m tra tinh thai di~m cua thong tin, tinh phap ly cua thong tin
Sau khi l~p bang, can bo tin dvng se tha"y du'<;ic muc do so sanh gifi'a cac chi tieu theo 2 chi~u: So voi ke' hOl;lCh ban dffu va so voi thoi gian tru'oc d6 (thang tntoc) Tu d6 phai giai thfch du'<;ic ne'u stf sai bi~t nay qua mot muc nao d6 (vi dv: tu 5%-10%) thl phai c6 mot phu'dng hu'ong giai quye't thfch h<;ip tie'p theo ne'u khong giai thich du<Jc
Phurmg phap kilm tra tr;zi ch6: Phu'dng phap nay dem ll;li Stf yen tam hdn cho ngan hang so voi vi~c phan tich cac sO' li~u tai chinh,cua khach hang Cac noi dung xem xet ciing du'<;ic xac d!nh nhu' tren nhu'ng bfing giai phap ki~m tra tl;li
Trang 35ch6 rna thoi Khi ki~rn tra se xua't hi~n cac da'u hi~u canh bao d~ tu d6 nh~n dinh trong vi~c giarn sat xe'p h~ng
T6m l~i, trong ph~n nay lu~n van giOi thi~u cac khai ni~m v~ tin dt;mg, tin dvng ngan hang va t~rn quan tr~mg cua quan ly rui ro tin dvng trong ho~t dong ngan hang D6ng thoi ciing neu len nhung nguyen nhan lam pha t sinh rui ro tin dvng va y ngh1a cua vi~c h~n che' rui ro tin dvng trong ho~ t dong kinh doanh cua cac ngan hang C6 th~ tha'y r~ng rui ro tin d1;1ng c6 th~ xua't phat tu nhi~u
th~, rn6i n~n kinh te' rieng bi~t c6 mot san phifrn tin dvng phu h<;lp va d6ng thoi n6 do con ngu'oi chu dong t~o ra va nhu' v~y n6 ciing la ke't qua chu quando tac dong nhi~u rn~t cua n~n kinh te' Du cho la nguyen nhan khach quan ho~c chu quan nao thl rui ro tin dl;lng d~u d~ l~i nhung da'u a'n cua n6 d5i voi xa hoi, d5i voi long tin cua ngu'oi dan va h~u qua n~ng n~ do n6 gay ra Vi~c nghien cuu n6
lad~ nh~rn h~n che' nhfing rui ro, kh~c phl;lC h~u qua nh~m nang cao chfft lu'qng tin dvng Do d6 trong Chu'dng 1 lu~n van chi d~t va'n d~ nh~n di~n rui ro tin dvng, tac h~i cua n6 d5i voi n~n kinh te' d~ t~o bu'oc ti~n d~ nh~m du'a ra cac giai phap quan ly rui ro tin dvng cffn thie't (trlnh bay (1 Chu'dng 3) qua d6 nang cao hdn nua ho~t dong kinh doanh cua cac NHTM trong b5i canh kinh te' cua
Trang 36CHUONG 2- THl}C TR~NG RiJI RO TiN Dl)NG T~I CAC NGAN liANG
2.1 TINH HINH KINH TE • XA H(H:
Tinh hlnh kinh te' - xa h9i trong nam 2003 cua ca nu'oc va 9 thang nam
2004 da dl;tt dlfdc ke't qua ra"t kha quan, cac chi tieu kinh te' ke' hol;tch nhu: t6c d9 tang trliong kinh te', gia tri san XUfft cong nghi~p, cac nganh dich Vl,l, xufft khffu d~u dl;tt, la ti~n d~ t6t cho cac buoc phat tri~n cho cac nam tie'p theo Cac ke't qua d6 dli<;fc th~ hi~n qua cac chi s6 Cl,l th~ nhli sau:
Bang 2.1: Tffc dq tang tru?mg ca nuac qua cdc nam
T6c d9 tang gia tri san xua"t 14,5% 16% 15,5% cong nghi~p
dich Vl,l
'
H~u he't cac chi tieu d~u dl;tt so voi ke' hOl;tCh d~t ra va nam sau d~u cao hdn so voi nam truoc Cl,l th~ nam 2003 t6c d9 tang truong GDP dl;tt cao nhfft
Trang 37trong 3 nam qua la 7,3% so voi nam 2002la 7% va nam 2001 la 6,84%, ne"u xet rieng 9 thang nam· 2004 thl t6ng san phffm trong nlioc ciing tang cao va d£,lt khoang 7,4% so voi cung ky nam trlioc
M~c du va'p phai Vl,l ki~n ca Ba Sa vao giii'a va Vl,l ki~n tom vao cu6i nam
2003, lam anh htidng de"n gia tri san xua't nong lam nghi~p va thuy san tri gia xua't khffu nhting nhln chung ke"t qua san xua't cua ca khu vrfc nay vfin dl;lt muc tang cao so voi nam truoc Gia tri san xua't nong, lam nghi~p va thuy san 9 thang nam 2004 theo gia so sanh 1994 lioc d£,lt 172,8 nghln ty d6ng, tang 4,9%, trong d6 nong nghi~p tang 4%, lam nghi~p tang 0,8% va thuy san tang 9,4% so voi cung ky nam trlioc
Nhln chung 9 thang nam 2004, san xua't toan nganh cong nghi~p da duy tri du<;ic muc tang truiJng cao trong ta't ca cac thang so voi cung ky nam truoc Voc gia tri san xua't cong nghi~p 9 thang d£,lt 264,4 nghln ty d6ng, tang 15,5% so voi cung ky nam trlioc San xua't cong nghi~p vfin giii' dti<Jc muc tang trlidng cao la do: (1) Nhu du san phffm cong nghi~p tren thi trliong trong nuoc tang len, do san phffm san xua't ngay cang dti<jc nang cao v~ cha't lti<;ing va phu h<;ip voi nglioi tieu dung trong nu'oc, xua't khffu san phffm san phffm cong nghi~p tang m£,lnh, dong g6p 80% vao muc tang trudng xua't khffu; (2) Cac doanh nghi~p tie"p t1,1c tang d~u tli cho san xua't nh~m d6i moi thie"t bi cong ngh~, giam gia thanh san phffm va nang cao SUC C£,lnh tranh cua san phffm cong nghi~p tren thi tru'ong n{)i dia ciing nhti xua't khffu d€ tung buoc h{)i nh~p t6t hon vao kinh te" khu vrfc va kinh te" qu6c te"; (3) E>6i moi doanh nghi~p nha nuoc theo huang dffy m£.tnh c6
da chi d£,lO sat sao d€ kh~c phl,lC tlnh tr£,lng gia ca CUa m{)t s6 ngu6n nguyen li~U
thong san phffm
Trang 38T6ng muc ban le hang hoa va doanh thu dich Vl,l 9 thang nam 2004 theo gia thlfc te" d~t khoang 274,2 nghln ty d6ng, tang 18,3% so voi cimg ky nam tntoc, ne'u lo~i tru ye'u t6 tang gia thl tang tren 10% Xet theo nganh kinh doanh, t6ng IDUC ban Ie hang hoa Va djch Vl,l xa hQi tang chu ye'u do ho~t d{)ng CUa
cling ky nam trudc, cao hdn nhi~u so voi muc tang cua 9 thang nam 2003
Xua't nh~p khffu hang hoa 9 thang tang kha Tinh chung 9 thang nam
2004, kim ng~ch xua't khffu d~t khoang 19,1 ty usn, tang 27,2% so voi cung ky nam tntoc, blnh quan 1 thang d~t 2,1 ty usn, la muc blnh quan thang cao nha't
so voi blnh quan trong cac nam tu trudc de"n nay va cao hdn muc xua't khffu blnh quan cua 9 thang nam tntoc Kim ng~ch xua't khffu tang cao la do: (1) Kinh te" the' giOi ph1,1c h6i va slf tang tntC1ng cua cac n~n kinh te' IOn nhu' My, Nh~t Ban, Trung QuO'c, EU da tang du nh~p khffu cua cac nttoc v~ lttqng va keo theo tang gia c6 lqi cho cac nttoc xua't khffu (2) San xua't cac m~t hang cong nghi~p
va nong san xua't khffu tang cao so voi cung ky nam tru'oc (3) Ke't qua tich ClfC cua cac ho~t d()ng mC1 r()ng thi trttong, dffy m~nh xua't khffu cua Chinh phu va cac cd quan lien quan, d~c bi~t la cong hie xuc tie"n thu'dng m~i
21,3% so voi cung ky nam 2003, cac m~t hang nh~p khffu tang chu ye'u la xang
tang cao chu ye'u do gia trong khi lu'qng khong tang tu'dng xung va giam se gay nen tac d()ng kep khong thu~n cho n~n kinh te' trong nu'oc: mot m~t gia tang lam tang gia d§u VaO CUa san phffm hang hoa djch Vl,l trong nu'OC, m~t khac lu'qng
Trang 39te'-xa h9i cua nuoc da d~t nhfi'ng ke't qua va thanh tl;l'u ra't dang khich 1~ t~o ti~n d~
va co sd d~ pha t tri~n cho cac nam tOi
Thanh ph6 H& Chi Minh duqc xem la m9t trong nhfi'ng trung Him kinh te' lon cua ca nuoc va luon la thanh ph6 di d~u va thtfc hi~n t6t cac chi tieu kinh te'
xa h9i do chinh phil giao Ke't qua d~t duqc nam 2003 va 9 thang nam 2004 da tie'p t\JC danh da'u stf phat tri~n 6n dinh cua TPHCM, t6c d9 tang trlidng GDP theo ke' ho~ch duqc xay dtfng nam 2003 la 11%, thtfc te' d~t 11,2% Day la muc tang tn.tdng nhanh so voi nhfi'ng nam truoc (nam 2002: 10,2%, nam 2001: 9,5%) M9t s6 chi tieu kinh te' khac d~u vu'<Jt ke' ho~ch d~ ra Trong d6 t6c d9 tang gia tri san xua't nong- lam nghi~p- thuy san d~t 9,1% (ke' ho~ch la 4,5%), t6c d9 tang gia tri san xua't cong nghi~p 15,4% (ke' ho~ch la 15%), t6c d9 tang nganh dich V\1 9,7% (ke' ho~ch la 9,5%), t6c d9 tang kim ng~ch xua't kh§:u 13,7% (ke' ho~ch la 10%)
Bang 2.2: Tffc d() tang trui'Jng Khu vf(c TP HCM qua cac niim
Trang 40vrfc kinh te' nha nu'oc v§n giu ty tn;mg IOn trong t6ng GDP (43,2%) va tang so vOi cung ky (9 thang nam 2003 tang 7,9% ), con l~i la khu vrfc kinh te' ngoai nha nu'oc va khu vrfc kinh te' c6 v6n dgu tu' nu'oc ngoai
nguyen li~u chu lrfc nhu' xang dgu, sa:t thep, s<;li, giffy nhrfa d~u tang B€ tranh srf giam slit v~ san xufft kinh doanh cac ddn vi da n6 b,tc cai tie'n ky thu~t, noi dia hoa san ph~m va giam dinh muc V~t tu' cung VOi Srf quan ly chl d~o cua tung
trl du'<;lc t6c do tang tru'dng
Nhln chung cac chi tieu kinh te' nhu' kim ng~ch xufft, nh~p khiu, gia tri cac nganh dich vv, nganh tin dvng ngan hang d~u d~t du'<;lc t6c do tang tru'Cing kha
cao so voi cung ky cua cac nam tru'oc ngo~i tru gia tri san xufft nong, lam, ngu'
nghi~p 9 thang nam 2004 c6 giam so voi cung ky nam tru'oc va muc giam Ht
9,7%
v~ tin dvng ngan hang d€ tang cu'ong ho~t dong nay nham dap ung nhu
du phat tri€n kinh te' thanh ph6, cac ngan hang tie'p tvc md rong m~ng lu'oi, tang v6n di~u 1~, d~y m~nh vi~c ung dvng tin hQc trong ho~t dong thanh tmin,