Những rào cản ảnh hưởng đến tiếp cận và sử dụng dịch vụ y tế của người di cư mùa vụ độ tuổi 18 - 50 tại phường Phúc Xá, Ba Đình, Hà Nội năm 2012 Bùi Đắc Thành Nam *, Vũ Thị Hoàng Lan **
Trang 1Những rào cản ảnh hưởng đến tiếp cận và sử dụng dịch vụ y tế của người di cư mùa vụ độ tuổi 18 - 50 tại phường Phúc Xá, Ba Đình,
Hà Nội năm 2012
Bùi Đắc Thành Nam (*), Vũ Thị Hoàng Lan (**), Lê Thị Kim Ánh (**)
Di cư mang lại những cơ hội việc làm, thu nhập và phụ giúp gia đình nhưng người di cư cũng phải đối mặt với nhiều khó khăn như thu nhập thấp, điều kiện sống, điều kiện sinh hoạt, sức khỏe, đặc biệt trong việc tiếp cận và sử dụng dịch vụ y tế Nghiên cứu nhằm tìm hiểu những rào cản ảnh hưởng đến tiếp cận và sử dụng dịch vụ y tế của người di cư mùa vụ Thiết kế định tính được sử dụng với chọn mẫu có chủ đích 16 cuộc phỏng vấn sâu và 2 cuộc thảo luận nhóm người di cư tuổi từ 18 - 50 có đau/ốm/bệnh trong 6 tháng trước thời điểm nghiên cứu và cán bộ y tế Phân tích chủ đề được thực hiện sau khi gỡ băng và mã hóa Kết quả nghiên cứu cho thấy thu nhập thấp và không ổn định, chi phí khám chữa bệnh cao tại nơi đến chính là rào cản lớn đến tiếp cận và sử dụng dịch vu y tế Bên cạnh đó, một số yếu tố khác như thời gian làm việc dài, thói quen tự điều trị, Bảo hiểm Y tế cũng góp phần ảnh hưởng đến tình hình sử dụng dịch vụ y tế của người di cư Khuyến nghị: các hoạt động nâng cao sức khỏe cộng đồng cần lôi kéo sự tham gia của người di cư và với người di cư nên đi khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần
Từ khóa: người di cư, đau/ốm/bệnh, dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe, khám chữa bệnh
Barriers affecting access to and use of health services among seasonal migrants aged from
18 to 59 in Phuc Xa commune, Ba Dinh,
Ha Noi, 2012
Bui Dac Thanh Nam (*), Vu Thi Hoang Lan (**), Le Thi Kim Anh (**)
Migration provides many opportunities for migrants such as employment, income to support their family However, migrants have to face many challenges like low income, poor living conditions and quality of life, especially limited access to appropriate health services The purpose of the study is
to understand barriers affecting access to and use of health services among seasonal migrants Qualitative research design (with 16 in-depth interviews and 2 focus group discussions) was used
Trang 2with purposive sampling of migrants who were between 18 - 50 years of age and suffered from any diseases during the 6 months prior to the study The findings show that two major barriers affecting access to and use of health services were low/unstable income and high cost of medical care at health facilities
In addition, other factors such as long working time, self-treatment behavior of seasonal migrants and health insurance also affected the access to health services among seasonal migrants
Key words: migrants, disease, health services, primary health care, medical care
Tác giả:
(*): Ths Bùi Đắc Thành Nam Trường Đại học Y tế Công cộng Email: buidacthanhnam85@gmail.com (**): - TS.Bs Vũ Thị Hoàng Lan - Bộ môn Dịch tễ-Thống kê, Đại học Y tế Công cộng Email: vhl@hsph.edu.vn
- Ths.Bs Lê Thị Kim Ánh - Bộ môn Dịch tễ-Thống kê, Đại học Y tế Công cộng Email: ltka@hsph.edu.vn
1 Đặt vấn đề
Tại Việt Nam, kinh tế chuyển từ bao cấp sang
cơ chế thị trường đã tạo điều kiện thu hút đầu tư và
phát triển kinh tế Bên cạnh đó, sự phân bố đầu tư
và phát triển kinh tế không đồng đều giữa các vùng
miền đã dẫn đến làn sóng di cư từ nông thôn ra
thành thị [2], [7], [10] và di cư tạm thời/mùa vụ
chiếm tỷ lệ khá cao (76%) [8]
Mặc dù di cư đem đến cơ hội việc làm, tăng thu
nhập và phụ giúp cho gia đình, tuy nhiên, bên cạnh
những cơ hội, người di cư còn phải đối mặt với
những khó khăn trong cuộc sống như thu nhập thấp,
điều kiện sống, điều kiện sinh hoạt hay bảo trợ xã
hội [4], [9] Những yếu tố này đã là yếu tố nguy cơ,
làm cho sức khỏe của người di cư kém hơn so với
người không di cư [13] Thêm vào đó, người di cư
còn phải đối mặt với các vấn đề tiếp cận và sử dụng
dịch vụ y tế (DVYT) tại nơi đến [8], [7] Tình trạng
sức khỏe kém hơn nhưng cơ hội tiếp cận và sử dụng
DVYT không tốt như người không di cư Một số
nghiên cứu đã chỉ ra rằng người di cư ít đến cơ sở y
tế (CSYT) hơn người không di cư [4], [7], ngay cả
khi họ có khả năng chi trả các DVYT [3] Tỷ lệ
người di cư tự điều trị khi đau ốm là khá cao ở cả
nam và nữ (76% ở nữ và 70% ở nam) [3] Những rào
cản trong việc tiếp cận và sử dụng DVYT là một
trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến sức khỏe
của người di cư [2]
Hiện tại, tỷ lệ người di cư mùa vụ đến sinh sống và làm việc tại Hà Nội khá cao, tuy nhiên những chương trình can thiệp hay cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe (CSSK) lại ít đề cập đến họ Để cung cấp thông tin xây dựng các chương trình can thiệp có hiệu quả, nghiên cứu này tiến hành trên nhóm người di cư mùa vụ đang sinh sống và làm việc tại Phúc Xá, Ba Đình, Hà Nội với mục tiêu "tìm hiểu những rào cản ảnh hưởng đến tiếp cận và sử dụng dịch vụ y tế của người di cư mùa vụ"
2 Phương pháp nghiên cứu Thiết kế định tính với phương pháp phỏng vấn sâu (PVS) và thảo luận nhóm (TLN) được sử dụng tại địa bàn nghiên cứu Đối tượng phỏng vấn bao gồm y tế quận/phường và người di cư mùa vụ Chọn mẫu có chủ đích được thực hiện với các tiêu chí sau: (i) với người di cư: tuổi từ 18 - 50, có hộ khẩu thường trú ngoài Hà Nội (cũ), có đau/ốm/bệnh trong 6 tháng trước thời điểm tiến hành nghiên cứu, di cư đến địa bàn nghiên cứu trong thời gian từ 6 tháng
-5 năm ; (ii) với y tế: đại diện lãnh đạo và các trưởng khoa/phòng chức năng của Trung tâm Y tế quận, trưởng Phòng Y tế quận, trưởng Trạm y tế và cộng tác viên (CTV) y tế phường
Trong thời gian từ tháng 03 - 06/2012, 16 cuộc PVS và 2 cuộc TLN được thực hiện Các băng ghi âm được gỡ bằng bản word, các biên bản ghi chép
Trang 3được tổng hợp theo từng bản gỡ băng Dựa trên mã
hóa thông tin, kết quả được tổng hợp thành các
nhóm chủ đề chính
Một số khái niệm sử dụng trong nghiên cứu:
- Người di cư: là những người di chuyển từ nơi
này đến nơi khác trong vòng 5 năm trước thời điểm
tiến hành điều tra [1]
- Đau/ốm/bệnh: là người có đau/ốm phải nghỉ
ngơi ít nhất 1 ngày công lao động theo quy định của
Nhà nước (8 tiếng/ngày)
- Khái niệm "CSYT" và "sử dụng dịch vụ khám
chữa bệnh (KCB) tại CSYT" được định nghĩa cụ thể
theo Luật khám chữa bệnh số 40/2009/QH12 ngày
23/11/2009 [6]
- Tiếp cận và sử dụng dịch vụ KCB tại CSYT:
được hiểu là khi đối tượng đến CSYT để sử dụng bất
cứ hình thức cung cấp dịch vụ như tư vấn, khám,
điều trị, mua thuốc do CSYT cung cấp
3 Kết quả nghiên cứu
Dựa vào kết quả thu thập được từ các cuộc PVS
và TLN, nghiên cứu đưa ra một số rào cản ảnh
hưởng đến tiếp cận và sử dụng DVYT của người di
cư mùa vụ theo sơ đồ dưới đây
Thu nhập thấp: Thu nhập đóng một vai trò quan
trọng quyết định đến việc tiếp cận và sử dụng
DVYT bởi đa phần người di cư lên Hà Nội làm ăn
sinh sống đều xuất thân từ những vùng quê nghèo
Với thu nhập thấp và không ổn định, họ còn nhiều
thứ phải lo hơn việc bỏ tiền CSSK Họ chỉ chấp
nhận dành một khoản tiền khá tiết kiệm cho việc
CSSK
" Bình quân mỗi tháng được 2 - 2,5 triệu còn
chi phí này nọ, bảo đi khám thì chưa có điều kiện mà
nếu đi mua thuốc thì chỉ có uống thuốc vo mất
khoảng độ 15 - 20 nghìn hay 30 nghìn thôi " (TLN_
người di cư) Thêm vào đó, áp lực kiếm tiền để trang trải cho cuộc sống cũng như gửi tiền về chăm lo cho gia đình lớn hơn khiến họ phải hạn chế các sinh hoạt ở mức tối thiểu nhất Đồng thời tham gia vào hành vi CSSK không được khuyến khích
" khám bệnh phải mất tiền mà mình chẳng có tiền nên không khám, có bệnh thì chỉ mua thuốc am
bi để uống mình làm cho 3 - 4 người ăn rồi lo con cái học hành ngày nào mệt thì ăn khoảng 10 nghìn đồ ăn chứ bình thường chỉ có ăn 5 nghìn đồ ăn một ngày " (chị H_PVS)
Chi phí khám chữa bệnh cao: Với thu nhập thấp và không ổn định, trong khi chi phí CSSK tại các thành phố lớn không hề rẻ, nhất là tại các CSYT đầu ngành Người di cư thường coi việc phải sử dụng DVYT là điều bất đắc dĩ bởi các khoản chi phí cho CSSK vốn quá cao so với họ, họ chỉ chấp nhận sử dụng các DVYT với chi phí thấp
" cái đồng tiền khéo chúng tôi không chuẩn bị được nhiều, chẳng hạn như vào các viện lớn sẽ tốn rất nhiều tiền nhưng về quê thì chồng con hay người thân đưa vào viện làm thủ tục ở viện nhà thì cũng có phần giảm bớt nhiều " (TLN_ người di cư) Bên cạnh đó, chi phí gián tiếp cho việc chăm sóc sức khỏe tại các CSYT ở đây như đi lại, ăn uống, thăm nuôi… cũng không hề rẻ chút nào
" đến đấy thì chi phí cái gì cũng đắt lắm thế rồi cái tiền của mình đi lại ăn uống và chi phí trong bệnh viện cũng hết hơi nhiều tiền " (chị H_PVS) Những người làm công tác y tế cũng nhận định thu nhập thấp và chi phí KCB cao chính là rào cản lớn ảnh hưởng đến việc tiếp cận và sử dụng DVYT của người di cư
" cái chính là thu nhập người ta thấp Khi có bệnh họ cũng lo, nhẹ thì tự điều trị, trừ khi bệnh nặng quá họ mới phải chịu thôi họ mới về quê thu xếp tiền nong để đi đến bệnh viện " (CBYT_PYT)
"Họ đã phải ra đây làm kinh tế nên cũng khó khăn Mà giá dịch vụ tại các cơ sở y tế trên địa bàn quận Ba Đình cũng không phải là thấp " (CBYT_TTYT)
Thời gian làm việc dài: Với công việc lao động vất vả về đêm khiến họ không quan tâm tới sức khỏe của mình, họ chỉ mua thuốc uống qua loa cho qua cơn bệnh để làm tiếp Ngay cả khi địa phương nơi đến tổ chức đợt khám tư vấn và CSSK miễn phí
Trang 4được các CTV y tế thông báo rộng rãi nhưng họ
cũng không tham gia Thậm chí một số người di cư
còn chưa tiếp cận tới các CSYT tại nơi đến bao giờ
" làm từ 1 - 2 giờ sáng đi đến 8 - 9 giờ thậm chí
có lúc làm tới 11 - 12 giờ trưa mới về nên chẳng có
thời gian để chăm sóc sức khỏe Bây giờ có tiền thì
chăm sóc chứ chẳng có tiền thì mua thuốc uống thôi"
(chị H_PVS)
" có lúc người ta (CTV y tế) gọi đi khám đấy,
nhưng cô mải làm chả có điều kiện đi khám Giờ
phải lo làm nuôi mấy đứa con Cô chưa KCB từ khi
đến đây " (cô H_PVS)
Cán bộ y tế địa phương chia sẻ người di cư
thường ít tiếp cận tới các CSYT địa phương để được
tư vấn và CSSK bởi thời gian làm việc dài, công
việc lao động vất vả mặc dù chính quyền địa
phương cũng tạo điều kiện hỗ trợ
" khi có chiến dịch mà phường (Phúc Xá) tổ
chức khám sức khỏe cho mọi người dân chứ không
phân biệt ngoại tỉnh hay không nhưng số người lao
động ngoại tỉnh khám rất ít đối với lao động ngoại
tỉnh thì thời gian không có, họ rất tận dụng, quá quắt
lắm họ mới đi khám "(CBYT_CTV)
" họ đi làm suốt ngày, thực ra chính quyền
cũng tạo điều kiện thôi, cái chính là bản thân họ, họ
bận công việc, làm lụng cả ngày, họ từ nơi khác đến
nhiều khi nghĩ mình sống bất hợp pháp nên chính họ
cũng không chủ động việc này " (CBYT_PYT)
Thói quen tự điều trị: Ý thức CSSK của người di
cư vẫn còn hạn chế, hành vi tự điều trị vẫn là cách
xử lý bệnh phổ biến nhất Với tâm lý coi nhẹ các
bệnh thông thường, người di cư thường tìm đến các
hiệu thuốc tư nhân gần nơi cư trú để tự điều trị theo
hướng dẫn của người bán mà không cần phải tìm tới
các CSYT
"Tôi thường xuyên bị ho thôi, lúc đó chỉ cần ra
hiệu thuốc lấy mấy liều thuốc ho về uống thế là xong,
nó khỏi thì thôi còn không khỏi thì đi mua thuốc
khác" (TLN_ người di cư)
Họ lo sợ một khi tìm đến các CSYT để CSSK
mà phát hiện ra những bệnh nguy hiểm sẽ ảnh
hưởng tới tâm lý và công việc chính họ Và khi bệnh
trở nặng, người di cư thường tìm đến sự giúp đỡ tại
quê nhà để thuận tiện cho việc chăm sóc và điều trị
" đi khám thì cứ sợ biết đâu có bệnh lại lo hơn
vì không biết có tiền để chữa hay không thế nên cũng
không dám đi" (TLN_ người di cư)
" ở quê có anh em nội ngoại rồi gia đình mà, bệnh đi nằm độ 5 hay 10 ngày thì có người chăm sóc cho như thế đỡ hơn nhiều " (TLN_người di cư) Thái độ của chính quyền nơi đến: Chính sách của địa phương nơi đến và các chương trình CSSK chủ yếu dành cho người có hộ khẩu, thường bỏ qua người di cư do vị thế không chính thức của họ về mặt pháp lý bởi người di cư lên đây kiếm việc làm chỉ ở một thời gian và bản thân cũng ít khai báo khi đến đây Một số chương trình tại địa phương được thực hiện vẫn bao gồm người di cư nhưng triển khai gặp nhiều khó khăn do tính di động trong công việc của họ
"Hàng năm, Quận/phường vẫn có đợt khám sức khỏe miễn phí cho người lao động nhập cư Nhưng chính sách thì chủ yếu dành cho người có hộ khẩu tại đây Còn người di cư kiếm ăn thì họ ở thời gian rất ngắn mà bản thân họ cũng không khai báo " (CBYT_PYT)
" có những chương trình vẫn hỗ trợ cho người
di cư nhưng cũng gặp nhiều khó khăn bởi họ di chuyển liên tục Việc tiếp xúc với họ cũng khó do điều kiện làm việc của họ khác, đêm làm ngày nghỉ Hoặc có thể ngày họ ở Hoàn Kiếm, đêm họ lại sang
Ba Đình, cho nên cũng khó khăn" (CBYT_TTYT) Thiếu hiểu biết về hệ thống y tế tại nơi đến: Những người làm công tác CSSK cho rằng với các mô hình cung cấp DVYT sẵn có trên địa bàn, việc đáp ứng nhu cầu CSSK cho người di cư là hoàn toàn có thể được, họ có thể chủ động tới các CSYT công hay tư để được tư vấn và chăm sóc điều trị khi có nhu cầu về sức khỏe
" trên địa bàn phường Phúc Xá có trạm y tế và rất nhiều cơ sở y dược tư nhân nên khi họ có bệnh hay có nhu cầu, họ chủ động đến các phòng khám tư, các hiệu thuốc tư để được hướng dẫn mua thuốc và điều trị " (CBYT_PYT)
Tuy nhiên, với các mối quan hệ xã hội hạn chế cũng như thiếu kiến thức trong việc CSSK khiến người di cư không tìm được sự giúp đỡ tại địa phương nơi đến cũng như không biết tìm đến các CSYT phù hợp với nhu cầu CSSK của mình
" kiến thức thì mình không biết để liên hệ với
ai ở đây, chỉ biết đi làm kiếm tiền cho đến khi mệt là cứ lăn ra ngủ chả cần biết gì hết " (TLN_ người di cư)
"Bây giờ mà đi khám sức khỏe thì chả biết tới nơi nào là tốt nhất Đôi khi muốn đi nhưng sợ vào những
Trang 5chỗ không hợp lý thì tốn tiền mà không tìm ra bệnh"
(TLN_ người di cư)
Thiếu thông tin về các chương trình sức khỏe tại
địa phương: Các thông tin thường được phát trên loa
đài tại địa phương trong những giờ hành chính
nhưng với thời gian làm việc chủ yếu vào ban đêm
nên người di cư thường dành thời gian ban ngày để
nghỉ ngơi Ngoài ra một số đối tượng ban ngày
thường đi làm tại địa phương khác nên không nắm
được các thông tin về CSSK tại địa bàn tạm trú
" tôi chưa tham gia do không biết về cái thông
tin ấy (khám sức khỏe miễn phí) cho nên mình cũng
không tham gia, cũng do mải lo kiếm tiền thôi "
(chị L_PVS)
" trạm y tế cũng có chương trình chăm sóc sức
khỏe nhưng do chúng tôi mải làm nên không nhớ
cũng đi làm suốt nên chẳng biết các chương trình gì
nên cũng chẳng tham gia " (TLN_người di cư)
Bảo hiểm Y tế: Với mức sống thấp và chi phí
DVYT đắt đỏ, bảo hiểm y tế (BHYT) - được cho là
cơ hội để người di cư tiếp cận và sử dụng DVYT
BHYT còn có ý nghĩa đặc biệt đối với người di cư
khi phải đối mặt với những thiệt thòi trong việc tiếp
cận dịch vụ CSSK do bị hạn chế bởi các mối quan
hệ xã hội tại nơi đến Mặc dù biết được những lợi
ích của BHYT nhưng với mức sống thấp, áp lực
kiếm tiền nên họ thường không mua BHYT
" tôi thấy nếu mua BHYT thì rất phù hợp vì
đau/ốm cần đi viện sẽ đỡ rất nhiều Nhưng do điều
kiện chưa có, cuộc sống cũng đang gặp khó khăn nên
chưa mua " (cô V_PVS)
Một số ý kiến khác nói BHYT còn nhiều bất
cập, thủ tục hành chính trong việc khám BHYT
phức tạp, việc chăm sóc y tế tại nơi đăng ký bảo
hiểm không đáp ứng được nhu cầu CSSK của họ
Bên cạnh đó, nhiều người còn nghi ngờ vào chất
lượng khám chữa bệnh khi sử dụng thẻ BHYT
" nói đến bảo hiểm thì rất nhiều người nói
rằng đến bệnh viện nhiều thủ tục rườm rà "
(TLN_ người di cư)
" khám theo bảo hiểm toàn thuốc không được
đặc trị cho lắm có khi đau đầu nếu mua thuốc
ngoài chỉ 1 - 2 ngày là khỏi còn thuốc bảo hiểm thì
lấy thật nhưng có khi về không uống " (TLN_người
di cư)
4 Bàn luận
Như thiết kế ban đầu, nghiên cứu tiến hành tìm
hiểu những rào cản ảnh hưởng tới tiếp cận và sử dụng DVYT về mức độ tiếp cận dịch vụ: loại hình cung cấp, thời gian đến CSYT, khoảng cách từ nhà đến CSYT, thăm khám và chẩn đoán, chi phí sử dụng dịch vụ, BHYT, chính sách; và mức độ phù hợp: cảm nhận về CSYT, trình độ kỹ năng và thái độ của nhân viên y tế, thời gian chờ đợi, thời gian mở cửa của CSYT Tuy nhiên, khi tiến hành điều tra
do sự hiểu biết của người di cư còn thấp, thêm vào đó những đối tượng có đau/ốm khi được phỏng vấn hầu hết cho biết họ sử dụng DVYT miễn phí tại trạm y tế và không tìm được đối tượng nam giới di
cư vào trong nghiên cứu dẫn đến một số rào cản đề
ra ở trên vẫn chưa tìm được trong nghiên cứu này Thay vào đó, nghiên cứu đã tìm ra được một số rào cản khác của người di cư như thu nhập thấp, thời gian làm việc, thói quen tự điều trị, thiếu hiểu biết về hệ thống y tế và thiếu thông tin về chương trình sức khỏe tại địa phương nơi đến
Không riêng người di cư mà cả người dân địa phương, thu nhập đóng vai trò quan trọng ảnh hưởng đến thói quen tiếp cận và sử dụng DVYT Các mức thu nhập khác nhau sẽ dẫn đến hành vi tìm kiếm các DVYT khác nhau Các nghiên cứu đã chỉ ra thu nhập là yếu tố quyết định đến tình trạng sức khỏe và tìm kiếm DVYT [13], [14] Bên cạnh thu nhập, một số nghiên cứu khác cũng chi phí DVYT cao cũng được ghi nhận là một trong những nguyên nhân chính khiến người di cư khó tiếp cận và sử dụng DVYT tại nơi đến [7] Và tại khu vực làm việc
- chính thức hay không chính thức, người di cư vẫn phải lao động vất vả với thời gian làm việc dài Chính vì thế, khi có thời gian rảnh, họ thường nghỉ ngơi để lấy sức làm việc [11] Họ chỉ chấp nhận sử dụng khi bệnh trở nên trầm trọng
Người di cư thường được nghĩ đến như nhóm trẻ và có sức khỏe tốt Và điều này dẫn đến hành vi CSSK thụ động của người di cư, các nhà thuốc tây thường là điểm đến của những người bệnh nhẹ Và chỉ khi bệnh trở nặng, họ tìm đến các DVYT [5] Ngoài ra, các chương trình, chính sách của địa phương nơi đến chủ yếu giành cho người sở tại mà bỏ qua người di cư do vị thế không chính thức về mặt pháp lý Bản thân người di cư với các mối quan hệ xã hội hạn chế cũng như mặc cảm với tâm lý là người ngoại tỉnh nên họ thường ít gắn kết với địa phương nơi đến Một bộ phận người bản địa cũng có thái độ phân biệt và không muốn giao lưu với người nhập cư nghèo [12] Do đó, cải thiện vốn xã hội
Trang 6được coi là cách làm hiệu quả sẽ đem đến cho người
di cư những cơ hội và lợi ích để cải thiện việc tiếp
cận và sử dụng DVYT
Chúng tôi khuyến nghị hiện nay, di cư là một
vấn đề cần được các nhà hoạch định chính sách
quan tâm Mặc dù xu hướng di cư ngày càng tăng
nhưng Việt Nam vẫn chưa có các chính sách phù
hợp, nhất là trong vấn đề CSSK Để tăng cường khả
năng tiếp cận DVYT của người di cư, chúng tôi
khuyến nghị: (i) với y tế và các ban ngành liên quan tại địa phương nơi đến: các chương chình CSSK tại địa phương cần chú ý lôi kéo sự tham gia của người
di cư, tăng cường truyền thông các thông tin về CSSK dưới nhiều hình thức và khám hỗ trợ giá cho người di cư; (ii) với người di cư: thời gian rảnh cần tìm hiểu các thông tin liên quan đến sức khỏe, khám định kỳ sức khỏe 6 tháng/lần tại các CSYT và gắn kết với cộng đồng dân cư tại nơi tạm trú
Tài liệu tham khảo
Tiếng Việt
1 Ban chỉ đạo Tổng điều tra dân số và nhà ở Trung Ương
(2009), Điều tra về Dân số và nhà ở năm 2009 lúc 00.00 giờ
ngày 1 tháng 4 năm 2009: Quá trình Thực hiện và kết quả
sơ bộ.
2 Đặng Nguyên Anh (2005), Di dân trong nước: Vận hội và
thách thức với công cuộc đổi mới và phát triển ở Việt Nam,
Nhà xuất bản Thế Giới, Hà Nội, tr 9 - 28.
3 Lê Bạch Dương và Khuất Thu Hồng (2008), Di dân và bảo
trợ xã hội ở Việt Nam trong thời kỳ quá độ sang kinh tế thị
trường, Nhà xuất bản Thế giới, Hà Nội, tr 98 - 124.
4 Lê Bạch Dương và Nguyễn Thanh Liêm (2011), Từ nông
thôn ra thành phố: tác động kinh tế - xã hội của người di cư
ở Việt Nam, Nhà xuất bản lao động, Hà Nội.
5 Nguyễn Văn Huy và Trần Thị Phúc Nguyệt (2012), "Sức
khỏe và hành vi tìm kiếm dịch vụ chăm sóc sức khỏe của
nam lao dộng tự do tại TP Hà Nội: kết quả từ một nghiên cứu
định tính", Tạp chí nghiên cứu y học 2 (79), tr 143 - 150.
6 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
(2009), Luật khám, chữa bệnh, số: 40/2009/QH12, ngày 23
tháng 11 năm 2009, Hà Nội.
7 Tổng cục Thống kê và Quỹ Dân số Liên hợp quốc (2006),
Điều tra di cư Việt Nam năm 2004: Di dân và sức khỏe.
8 Tổng cục Thống kê và Quỹ Dân số Liên hợp quốc (2006),
Điều tra di cư Việt Nam năm 2004: Chất lượng cuộc sống của người di cư Việt Nam, Nhà xuất bản Thống kê, Hà Nội.
9 UNFPA (2007), Hiện trạng di cư trong nước ở Việt Nam, Hà Nội.
10 Yuki Shibuya (2010), "Tình hình lao động tại các khu công nghiệp ở tỉnh Đồng Nai trong thời kỳ hội nhập", Kỷ yếu tọa đàm: Di dân ở Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội, tr 176-196.
Tiếng Anh
11 Dang Nguyen Anh and et al (2008), Mobility and HIV Vulnerability in Viet Nam: a review of published and unpublished data and implications for HIV prevention programmes, Canada South East Asia Regional HIV/AIDS Programme (CSEARHAP).
12 Le Bach Duong, Tran Giang Linh and Nguyen Thi Phuong Thao (2011), Social protection for rural - urban migrants in Vietnam: current situation, challenges and opprtunities, Institutie of Development Studies, Ha Noi.
13 Nguyen T Liem and Michael J White (2007), "Health Status of T emporary Migrants in Urban Areas in Vietnam", International Migration 64 (4), tr 102 - 134.
14 Jin Mou and et al (2009), "Health care utilisation amongst Shenzhen migrant workers: does being insured make a difference?" BMC Health Services Research.