TÌM HIỂU QUY TRÌNH CƠ BẢN CỦA HỆ THỐNG LÊN MEN CÔNG NGHIỆP
Trang 1HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
KHOA : CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM
MÔN HỌC : CÔNG NGHỆ LÊN MEN THỰC PHẨM
TÌM HIỂU QUY TRÌNH CƠ BẢN
CỦA
HỆ THỐNG LÊN MEN CÔNG NGHIỆP
NHÓM 2
Trang 2I Mở đầu
II Nội dung
1) Thuyết minh quy trình
2) Các công đoạn chính
2.1- Chuẩn bị trước lên men
2.2- Công đoạn lên men
2.3- Xử lý sau lên men
3) Một số sản phẩm của lên men
III Kết luận
MỤC LỤC
Trang 3I Mở đầu
Lên men công nghiệp
Lên men công nghiệp
Trang 4II Nội dung
Trước lên men
( upstream)
Lên men
( fermentation)
Sau lên men
( downstream)
1) Thuyết minh quy trình
Trang 52) Các công đoạn chính
Dưỡng chất Cơ chất Chất mang Thành phần công nghệ
-nguồn C
-nguồn N
-vitamin
-khoáng
những thành phần bị biến đổi trong quá trình lên men
-nước -giá thể (bã mía, rơm rạ…)
-chất đệm -chất chống tạo bọt -chất tạo phức
-chất định hướng -chất cảm ứng -chất xúc tiến
2.1- Chuẩn bị trước lên men Môi trường
II Nội dung
Trang 62) Các công đoạn chính
2.1- Chuẩn bị trước lên men vi sinh vật Giống
Lactobacellus debrueckii
Lactobacellus bulgaricus
Saccharomyces cerevisiae
Bifidobacterium
giống cần đảm bảo các điều kiện:
+vẫn duy trì hoạt tính sau thời gian
dài bảo quản
+không bị thoái hóa giống hay giảm
khả năng sinh trưởng, giảm năng
lực sản xuất.
+không bị tạp nhiễm.
II Nội dung
Trang 72) Các công đoạn chính
2.1-Chuẩn bị trước lên men nguyên liệu Nguồn
Mục đích: Chuẩn bị nguyên liệu thô và xử lý tốt các nguyên liệu đầu
vào để quá trình lên men đạt kết quả tốt nhất.
Nguồn nguyên liệu
Sản phẩm mong muốn sau lên men Các phương pháp lên men
Phụ thuộc
VD: Sản xuất penicillin theo 2 phương pháp khác nhau:
- Lên men bề mặt:
Môi trường nuôi cấy bề mặt có thể là các cơ chất rắn (cám hay các loại hạt) hoặc lỏng
- Lên men chìm:
thành phần môi trường gồm có cao ngô, glucose, lactose và các muối khoáng.
II Nội dung
Trang 82) Các công đoạn chính
Mục đích: Chuẩn bị tốt các trang thiết bị để quá trình lên men được diễn ra hiệu quả.
Tb trước lên men
• Tb chuẩn bị
nguyên liệu
• Tb chuẩn bị
giống vi sinh vật
• Tb vệ sinh
• Tb chuẩn bị
nguyên liệu
• Tb chuẩn bị
giống vi sinh vật
• Tb vệ sinh
Tb lên men
• Tb lên men (fermentor)
• Tb phản ứng sinh học
(bioreactor)
• Tb lên men (fermentor)
• Tb phản ứng sinh học
(bioreactor)
Tb sau lên men
• Tb tách, phá
vỡ tế bào
• Tb sấy
• Tb cô đặc, kết tinh
• …
• Tb tách, phá
vỡ tế bào
• Tb sấy
• Tb cô đặc, kết tinh
• …
II Nội dung
Trang 92) Các công đoạn chính
Thiết bị phản ứng sinh học Bioreactor
II Nội dung
Trang 102) Các công đoạn chính
2.2-Công đoạn lên men
Giống đang
đảm bảo
nguồn giống
cho
nghiên cứu
và sản xuất.
Khôi phục hoạt tính giống sau
thời gian bảo quản
Tạo lượng sinh khối đủ lớn để đưa vào sản xuất
Tạo ra sản phẩm mong muốn
II Nội dung
Trang 112) Các công đoạn chính
2.2-Công đoạn lên men
Hoạt hóa giống
Phương pháp cấy chuyền thường được sử dụng để hoạt hoá giống
(cấy giống trên môi trường thạch nghiêng trong ống nghiệm hoặc trên đĩa)
II Nội dung
Trang 122) Các công đoạn chính
2.2-Công đoạn lên men
Nhân giống
Quá trình nhân giống thường dừng lại ở giai đoạn cuối của log phase, khi đó hoạt tính của giống là tốt nhất
Quá trình nhân giống thường chia thành hai giai đoạn:
*Nhân giống sơ cấp
Công đoạn nhân giống sơ
cấp thường được thực hiện trong
phòng nhân giống(phòng clean
room) ở qui mô 100-500ml
*Nhân giống thứ cấp
-thực hiện qua một hoặc nhiều bậc
-thực hiện trong nồi nuôi cấy mầm với
thể tích nạp giống tăng dần, khoảng 5-10% cho mỗi bậc
II Nội dung
Trang 132) Các công đoạn chính
2.2-Công đoạn lên men
Lên men sản xuất ( trong nồi lên men)
Giống sau khi được nhân lên đủ số lượng cần thiết ta tiến hành đem đi lên men trong nồi lên men công nghiệp
Đây là công đoạn chính của qui trình,
trong nồi lên men xảy ra các quá trình truyền nhiệt, truyền khối
và tăng sinh khối tế bào
Điều kiện :
-nhiệt độ -pH
-áp suất -Oxygen -độ ẩm
II Nội dung
Trang 142) Các công đoạn chính
2.2-Công đoạn lên men
Phân loại các phương pháp lên men:
+theo loại vi sinh vật đưa vào
+theo vai trò của oxy
+sản phẩm chính tạo ra cuối cùng
+tính liên tục của quá trình lên men.
II Nội dung
Trang 152) Các công đoạn chính
2.3-Xử lý sau lên men
o Mục đích:
thu hồi sản phẩm và các phế phụ phẩm có thể sử dụng cho các quá trình khác
o Các bước xử lý:
Tách chiết sản phẩm→ Làm sạch hóa học→ Cô đặc loại bỏ tạp chất→ Chế phẩm sạch
II Nội dung
Trang 163.1.Sản xuất sinh khối
Sinh khối giàu Protein
(protein đơn bào)
Sinh khối nấm men
Sinh khối cố định đạm
Sinh khối vi khuẩn sinh
độc tố (thuốc trừ sâu)
Sinh khối vi sinh vật có hệ
emzyme phân giải
II Nội dung
3) Các sản phẩm lên men
Trang 17 Các chất trao đổi sơ cấp
Các chất trao đổi thứ cấp
Sản xuất enzyme
Các sản phẩm thực phẩm
Sản phẩm tái tổ hợp
Chuyển hóa sinh học
3.2.Sản xuất các chất trao đổi của vi sinh vật
II Nội dung
3) Các sản phẩm lên men
Trang 18III Kết luận
Công nghệ lên men là công nghệ lâu đời nhất trong tất cả các quá trình công nghệ sinh học.
Lên men có nhiều ứng dụng to lớn trong nhiều ngành và lĩnh vực khác nhau: thực phẩm, dược phẩm, hóa chất, nông nghiệp, môi trường…
Tóm lại, công nghệ lên men có sức sống, có tác dụng to lớn trong sản xuất công nghiệp hóa học đại quy mô.
Trang 19Tài liệu tham khảo
• Cơ sở công nghệ vi sinh vật và ứng dụng của PGS.TS Lê Gia Huy (chủ biên)
• Vi sinh vật học công nghiệp của Biền Văn Minh.
• http
://kiemtailieu.com/ky-thuat-cong-nghe/tai-lieu/cong-nghe-len-men 3/93.html
• http://hoctp.com/cong-nghe-chuyen-nganh/qtrinh-thbi-len-men/qtlm01-khai-qu at/kq0-gioi-thieu-len-men.html
•http://doc.edu.vn/tai-lieu/khao-sat-qua-trinh-len-men-acid-lactic-boi-lactobacillus-delbrueckii-52366/
http://hoctp.com/cong-nghe-chuyen-nganh/qtrinh-thbi-len-men/qtlm01-khai-quat/kq2-lich-su.html
Trang 20CẢM ƠN CÔ VÀ CÁC BẠN
ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE !!!