PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN RỦI RO TÍN DỤNG TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG.PDF

------ H ăvƠătên:ăMAIăTHỐYăDUNG ChuyênăngƠnh:ăKinhăt ătƠiăchínhăậ ngân hàng Mƣăs :ă60.31.12 LU NăV NăTH CăS ăKINHăT NG IăH NGăD NăKHOAăH C PGS- TSăTR NGă ỌNGăL C TP.ăH ăChíăMinh,ăn

- -

H ăvƠătên:ăMAIăTHỐYăDUNG

ChuyênăngƠnh:ăKinhăt ătƠiăchínhăậ ngân hàng

Mƣăs :ă60.31.12

LU NăV NăTH CăS ăKINHăT

NG IăH NGăD NăKHOAăH C PGS- TSăTR NGă ỌNGăL C

TP.ăH ăChíăMinh,ăn mă2011

L IăCAMă OAN



Tôi xin cam đoan r ng đây là công trình nghiên c u c a tôi Khoá

lu n đ c hoàn thành sau quá trình th c t p, nghiên c u th c ti n, làm

M CăL C

Trang

L IăCAMă OAN i

M CăL C ii

DANHăM CăCÁCăKụăHI U,ăCH ăVI TăT T viii

TĨIăLI UăTHAMăKH O ix

L IăM ă U 1

1.ăS ăc năthi tănghiênăc u: 1

2.ăM c tiêuănghiênăc u: 2

2.1 M c tiêu chung: 2

2.2 M c tiêu c th : 2

3.ă iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u: 3

3.1 i t ng nghiên c u: 3

3.2 Ph m vi nghiên c u: 3

4.ăPh ngăphápănghiênăc uăvƠăthuăth păs ăli u: 3

4.1 Ph ng pháp nghiên c u: 3

4.1.1 Nghiên c u đ nh l ng: 3

4.1.2 Nghiên c u đ nh tính : 9

4.2 Ph ng pháp thu th p s li u : 10

5.ăụăngh aăkhoaăh căvƠăth căti năc aăđ ătƠi: 11

6.ăNh ngăđi măn iăb tăc aălu năv n: 11

7.ăK tăc uăc aălu năv n: 12

CH NGăI 14

LụăLU NăăCHUNGăV ăTệNăD NGăVĨăCÁCăNHÂNăT ă NHăH NGă NăR IăROăTệNăD NGăNGÂNăHĨNG 14

1.1.ăTínăd ng: 14

1.1.1 Khái ni m: 14

1.1.2 Phân l ai tín d ng: 14

1.1.2.1 C n c theo m c đích: 14

1.1.2.2 C n c theo th i h n cho vay: 15

1.1.2.3 C n c theo m c đ tín nhi m đ i v i khách hàng: 15

1.1.2.4 C n c vào ph ng pháp hoàn tr : 15

1.2 RRTD và nguyên nhân d năđ năRRTD: 15

1.2.1 Khái ni m: 15

1.2.2 c đi m: 16

1.2.3 Phân l ai RRTD: 17

1.2.4 o l ng RRTD: 17

1.2.5 Các d u hi u c a kho n cho vay có th d n đ n n quá h n 20

1.2.5.1.Nhóm 1:Nhóm các d u hi u liên quan đ n m i quan h v i ngân hàng 20

1.2.5.2 Nhóm 2: Nhóm các d u hi u liên quan t i ph ng pháp qu n lý c a khách hàng: 21

1.2.5.3 Nhóm 3: Nhóm các d u hi u thu c v n đ k thu t và th ng m i 21

1.2.5.4 Nhóm 4: Nhóm các d u hi u khác: 22

1.2.6 Nh ng thi t h i do RRTD ngân hàng gây ra: 22

1.2.6.1 Thi t h i đ i v i ngân hàng 22

1.2.6.2 Thi t h i đ i v i n n kinh t 23

1.2.7 Nh ng nhân t nh h ng đ n RRTD: 24

1.2.7.1 Nhân t nh h ng đ n r i ro t p trung: 25

1.2.7.2 Nhân t nh h ng đ n r i ro l a ch n: 26

1.2.7.3 Nhân t nh h ng đ n r i ro đ m b o: 29

1.2.7.4 Nguyên nhân c a r i ro nghiêp v : 30

1.2.7.5 M t s nhân t khác: 32

1.3.ăK tălu n: 34

CH NGă2 35

TỊNHăHỊNHăTH CăT HO Tă NGăTệNăD NGăVĨăR IăROăTệNă D NGăC A CÁCăNHTMCPăTRÊNă AăBĨNăT NHăBỊNHăD NG 35

2.1 Quáătrìnhăphátătri năc aăh ăth ngăngơnăhƠngăt nhăBìnhăD ng: 35

2.2.ăV ăho tăđ ngăhuyăđ ngăvƠăchoăvay 37

2.2.1 Ho t đ ng huy đ ng v n 37

2.2.2 Ho t đ ng cho vay 39

2.2.3 Th c tr ng t tr ng n x u phân theo kh i ngân hàng 42

2.2.4 Th c tr ng n x u c a các NHTMCP nói riêng 44

2.3.ăK tălu n 47

CH NGă3 48

PHÂNăTệCHăCÁCăNHÂNăT ă NHăH NGă NăR IăROăTệNăD NG 48

C AăCÁCăNGÂNăHĨNGăTH NGăM IăC ăPH NăTRÊNă AăBĨNă T NHăBỊNHăD NG 48

3.1 Môăt ăm uănghiênăc u: 48

3.1.1 C c u m u theo các ngân hàng 48

3.1.2 C c u m u chia theo th i h n vay 49

3.1.3 C c u m u theo lo i hình kinh t 50

3.1.4 C c u m u chia theo ngành kinh t 51

3.1.5 C c u m u chia theo ph ng th c cho vay 51

3.1.6 C c u m u chia theo nhóm n 52

3.1.7 C c u m u chia theo th i gian ho t đ ng c a khách hàng vay B ngă 3.7:ăC ăc uăm uăchiaătheoăth iăgianăho tăđ ngăc aăkháchăhƠngăvay 53

3.1.8 C c u m u chia theo kh n ng v n t có tham gia 53

3.1.9 C c u m u chia theo t l v n vay/giá tr TS B 54

3.1.10 C c u m u chia theo kinh nghi m làm vi c c a CBTD 54

3.1.11 C c u m u chia theo th i gian giám sát ki m tra v n vay 55

3.1.12 C c u m u chia theo s d ng v n vay 55

3.1.13 C c u m u chia theo tính ch t ngu n tr n 56

3.1.14 C c u m u chia theo tính ch t ngành ngh vay v n 56

3.2.ăK tăqu ăphơnătíchăb ngămôăhìnhăLogit: 57

3.3.ăK tăqu ăphơnătíchăđ nhătính: 62

3.3.1 S bi n đ ng ph c t p c a n n kinh t trong n c và th gi i 62

3.3.2 Môi tr ng pháp lý ch a minh b ch, thu n l i: 63

3.3.3 Các c quan ban ngành liên quan ho t đ ng ch a hi u qu 65

3.3.4 Công tác ki m tra thanh tra: 66

3.3.5 H th ng thông tin: 67

3.3.6 Không tuân th các quy đ nh, quy trình khi c p tín d ng 71

3.3.7 N ng l c c a cán b tín d ng: 72

3.3.8 Có y u t r i ro đ o đ c c a cán b ngân hàng 73

3.3.9 Ki m tra ki m soát n i b l ng l o: 74

3.3.10 Thi u tính h p tác, chia s thông tin gi a các ngân hàng 74

3.3.11 Quy trình phân tích, đánh giá, x p lo i khách hàng ch a khoa h c: 75

3.3.12 o đ c c a khách hàng vay v n 76

3.3.13 Kh n ng qu n lý kinh doanh kém 76

3.3.14 Tình hình tài chính doanh nghi p y u kém, thi u minh b ch: 77

3.3.15 Các nguyên nhân nh h ng đ n RRTD đ c tr ng t i Bình D ng 78

3.3.15.1 Cho vay t p trung vào l nh v c kinh doanh B S 78

3.3.15.2 Cho vay các doanh nghi p FDI nh ng không n m gi đ c tài s n 79

3.3.15.3 Cho vay các doanh nghi p kinh doanh nông s n 80

3.3.15.4 Lo i TS B nh n th ch p/c m c : 80

3.3.15.5 Quá chú tr ng vào vi c phân tích các con s trên báo cáo tài chính: 81

3.3.16 Nguyên nhân nh h ng đ n quá trình x lý RRTD 81

3.4.ăK tălu n: 83

CH NGă4 CÁC GI IăPHÁPăVĨăKI NăNGH ăNH MăH NăCH ăR IăROăTệNă D NGăC AăCÁCăNHTMCPăTRÊNă AăBĨNăT NHăBỊNHăD NG 84

4 1.ăCácăgi iăphápăh năch ăRRTDăphátăsinhăt ăcácănguyênănhơnăkháchă quan: 84

4.1.1 Xây d ng các chính sách hi u qu đ n đ nh kinh t v mô 84

4.1.2 T ng tính minh b ch và ph bi n h th ng v n b n pháp quy: 85

4.1.3 Nâng cao vai trò và trách nhi m cho các c quan ban ngành 86

4.1.3.1 Ki n ngh đ i v i NHNN Vi t Nam 86

4.1.3.2 Ki n ngh B K ho ch - u t , B Tài Chính: 88

4.1.3.3 i v i các c p chính quy n đ a ph ng: 88

4.1.4 C i thi n h th ng thông tin 89

4.2.ăCácăgi iăphápăh năch ăRRTDăphátăsinhăt ăcácănguyênănhơnăch ă quan: 91

4.2.1 Ch p hành nghiêm quy ch , quy trình cho vay 91

4.2.2 Nâng cao n ng l c c a cán b tín d ng: 94

4.2.3 Nâng cao trách nhi m và đ o đ c ngh nghi p c a cán b tín d ng: 96

4.2.4 T ng ch t l ng c a công tác ki m tra ki m soát n i b : 97

4.2.5 Th c hi n s h p tác chia s thông tin gi a các ngân hàng 98

4.2.6 Xây d ng chính sách tín d ng h p lý: 99

4.2.7 T ng c ng nh ng phân tích th tr ng, ngành ngh : 100

4.2.8 Yêu c u m t t l v n t có và TS B n vay phù h p 102

4.2.9 Các khách hàng vay c n minh b ch trong ho t đ ng : 102

4.2.10 Doanh nghi p c n t ng c ng đào t o nhân s 103

4.2.11 M t s gi i pháp khác 103

4.3.ăCácăgi iăphápăx ălỦăRRTD 104

4.3.1 H ng khai thác 104

4.3.2 H ng thanh lý: 105

4.3.3 Các ki n ngh đ i v i các c quan ban ngành: 105

4.4.ăK tălu n: 106

K TăLU N 108

DANHăM CăCÁCăKụăHI U,ăCH ăVI TăT T

CNNHNN : Chi nhánh ngân hàng n c ngoài

NHLD : Ngân hàng liên doanh

TNHH : Trách nhi m h u h n

CP : C ph n

FDI : doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài

DNTN : Doanh nghi p t nhân

HKD : H kinh doanh

CN : Công nghi p

TS B : Tài s n đ m b o

B S : B t đ ng s n

CIC : Trung tâm thông tin tín d ng

DATC : Công ty Mua bán n và tài s n t n đ ng c a doanh nghi p

L IăM ă U 1.ăS ăc năthi tănghiênăc u:

Trong xu h ng qu c t hoá m nh m n n kinh t th gi i, Vi t Nam

đư chính th c tr thành thành viên th 150 c a T ch c Th ng m i Th gi i (WTO) k t ngày 01/11/2007 S ki n này s m ra các c h i cho n n kinh

t Vi t Nam nói chung và ngành Ngân hàng nói riêng đ ngày càng h i nh p sâu và r ng h n vào n n kinh t th gi i Tuy nhiên, quá trình t do hoá tài chính và h i nh p qu c t có th làm cho n x u gia t ng khi t o ra m t môi

tr ng c nh tranh gay g t, khi n h u h t các doanh nghi p, nh ng khách hàng

th ng xuyên c a ngân hàng ph i đ i m t v i nguy c thua l và quy lu t

ch n l c kh c nghi t c a th tr ng Do đó, v n đ nâng cao kh n ng c nh

tranh c a các ngân hàng th ng m i c ph n (sau đây g i là “NHTMCP”)

Vi t Nam v i các ngân hàng n c ngoài, mà tr c m t là nâng cao ch t l ng tín d ng, gi m thi u r i ro đư tr nên c p thi t đ i v i h th ng ngân hàng

th ng m i (sau đây g i là “NHTM”) Vi t Nam

Bình D ng là m t t nh m i phát tri n, có l i th là m t trong nh ng

t nh thành có ch s c nh tranh cao (n m 2009 x p th 2, n m 2010 x p th 5), là m t t nh có t c đ phát tri n kinh t nhanh vào b c nh t c n c v i

t ng s n ph m GDP n m 2010 t ng 14,5%, v t ch tiêu k ho ch đư đ ra và cao h n n m 2009 (13%); GDP bình quân đ u ng i n m 2010 đ t 30,1 tri u

đ ng, v t ch tiêu k ho ch đ ra Trong t ng hòa ho t đ ng c a các ngành kinh t , ngành ngân hàng đ c coi là huy t m ch, là ch t k t n i s phát tri n

Vì v y, h ng đ n m t ho t đ ng tín d ng b n v ng, có n n t ng, đ m b o

ch t l ng là m c tiêu hàng đ u c a t nh

H n n a, hi n nay ho t đ ng tín d ng v n là ho t đ ng mang l i thu

nh p chính cho các NHTM Vi t Nam, vì th r i ro tín d ng (sau đây g i là

“RRTD”) v n là lo i r i ro chi m t tr ng l n nh t và mang l i h u qu

nghiêm tr ng nh t cho các Ngân hàng Vì v y, xem xét và qu n tr RRTD là

m t v n đ c n đ c đ t lên hàng đ u

Trên c s th c ti n làm vi c t i m t NHTM trên đ a bàn t nh, tôi nh n

th y quá trình phát tri n tín d ng c a đ a bàn v n còn th hi n m t vài đi m

c n l u Ủ v m t ch t l ng: t c đ phát tri n tín d ng nhanh, t l cho vay các ngành nh đ u t kinh doanh B S cao, t l n quá h n cao… V i mong

mu n tìm ra nh ng nguyên nhân đ đ a ra nh ng gi i pháp phù h p, đóng góp m t ph n cách nhìn nh n c a nh ng ng i làm ho t đ ng cho vay đ ho t

đ ng này th c s thúc đ y kinh t t nh phát tri n, tôi đư m nh d n ch n đ tài:

“Phân tích các nhân t nh h ng đ n RRTD t i các NHTMCP trên đ a bàn t nh Bình D ng”

2.ăM cătiêuănghiênăc u:

2.1 M c tiêu chung:

M c tiêu chung c a đ tài này là phân tích các nhân t nh h ng đ n RRTD, trên c s đó đ ra các gi i pháp nh m h n ch RRTD t i các NHTMCP trên đ a bàn t nh Bình D ng nh m nâng cao n ng l c c nh tranh

c a các NHTMCP, đ y m nh s phát tri n kinh t c a t nh Bình D ng

2.2 M c tiêu c th :

M c tiêu 1: Phân tích hi u qu ho t đ ng tín d ng t i các NHTMCP trên đ a bàn t nh Bình D ng, chú tr ng phân tích các ch tiêu th hi n ch t

3.ă iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u:

có nh ng y u t mang tính ch t đ a ph ng, chuyên bi t, đ c tr ng đ i v i

t ng vùng, mi n, lo i hình vay phân tích RRTD c a các NHTMCP trên

đ a bàn t nh Bình D ng, trong đ tài này ng i vi t s s d ng ph ng pháp

đ nh l ng và đ nh tính

4.1.1 Nghiên c u đ nh l ng:

- M c tiêu 1: S d ng ph ng pháp th ng kê mô t đ mô t m u

nghiên c u và phân tích, đánh giá th c tr ng ho t đ ng tín d ng các NHTMCP trên đ a bàn t nh Bình D ng

- M c tiêu 2: S d ng mô hình xác su t Binary Logistic (Logit) đ phân

tích các y u t nh h ng đ n RRTD c a ngân hàng Mô hình Logit đ c s

d ng trong nghiên c u này có d ng nh sau:

Y= 0 + 1X1 + 2X2 + 3X3 + 4X4 + 5X5 + 6X6 + 7X7+ 8X8

Trong đó :

Y là xác su t tr n c a các kho n vay đ c đo l ng theo 2 kh n ng

là tr đ c n (1) hay là kh n ng không có RRTD và không tr đ c n (0)

t c là kh n ng có RRTD Khi Y ti n t 1 đ n 0 thì xác su t tr đ c n vay

c a món vay ngày càng gi m đi Trong đ tài, chúng tôi quy c các kho n vay có kh n ng không tr đ c n là nh ng kho n vay đư không hoàn thành

vi c tr g c và lưi đúng h n và theo quy đ nh đang là các kho n vay quá h n thu c các nhóm n là nhóm 2, 3,4,5 và nh ng kho n vay có kh n ng tr đ c

n thu c nhóm 1 Các kho n n đ c phân nhóm phù h p theo quy t đ nh s

493/2005/Q -NHNN ngày 22/04/2005 và quy t đ nh s 18/2007/Q -NHNN ngày 25/04/2007 c a NHNN Vi t Nam Trong quá trình thu th p m u nghiên

c u chúng tôi đư xem xét hi u ch nh m t s kho n vay đ c ngân hàng phân

lo i ch a phù h p Tuy nhiên các tr ng h p ph i đi u ch nh là không đáng

k

Di n gi i các bi n đ c l p và k v ng m i quan h gi a các bi n đ c

l p v i bi n ph thu c đ c trình bày b ng 1.1

B ngă1.1 :ăDi năgi iăcácăbi năđ căl păs ăd ngătrongămôăhìnhă

1 Kinh nghi m c a

khách hàng đi vay

(X1)

S n m khách hàng vay làm vi c trong ngành ngh vay v n tính đ n

th i đi m vay

T l thu n

T l thu n

8 Tính ch t ngành

ngh cho vay (X8)

Bi n gi , b ng 1 là kinh doanh các ngành ngh thông th ng (ngoài kinh doanh ch ng khoán và B S),

b ng 0 là kinh doanh trong l nh v c

ch ng khoán và B S

T l thu n

Bi n th nh t, kinh nghi m c a khách hàng đi vay (X1) Các nghiên

c u v RRTD đư k t lu n n ng l c qu n tr và kinh nghi m làm trong l nh

v c kinh doanh c a ng i vay là nh ng y u t quan tr ng đ th c hi n thành công m t d án, ph ng án kinh doanh Ng i nhi u kinh nghi m s có kh

n ng d báo nh ng tình hu ng x u nh t c ng nh có kh n ng ng phó k p

th i nh ng b t tr c x y ra, gi m thi u t i đa đ c các h u qu phát sinh Trong nghiên c u này, tôi k v ng r ng nh ng ng i càng làm lâu trong ngành ngh nào đó thì kh n ng thành công càng cao hay kinh nghi m c a

ng i vay t l thu n v i kh n ng tr n c a ng i vay (t c là t l ngh ch

v i RRTD) Tuy nhiên có m t l u Ủ trong xây d ng bi n th nh t này, đó là :

i v i khách hàng cá nhân vay mua tiêu dùng nh mua nhà, đ t, mua xe, kinh nghi m s là 0 n m, tr tr ng h p khách hàng cá nhân vay mua nhà đ t

ho c xe,… đ th c hi n kinh doanh thì m i xác đ nh kinh nghi m

Bi n th hai, kh n ng tài chính c a khách hàng vay (X2), đ c đo

l ng b ng t l gi a v n t có tham gia vào d án, ph ng án trên t ng nhu

c u v n c a d án, ph ng án đó Theo các nghiên c u thì ti m l c c a ng i vay càng m nh s có kh n ng ch u đ ng r i ro càng cao Vì v y trong nghiên

c u này chúng tôi k v ng r ng v n t có c a ng i vay tham gia vào d án,

ph ng án càng l n thì d án s d thành công h n và r i ro th p h n, hay

n ng l c tài chính c a khách hàng vay t l thu n v i kh n ng tr n c a

khách hàng

Bi n th ba, tài s n đ m b o (sau đây g i là TS B) c a khách hàng

vay (X3) Bi n s đ c l p này đ c đo l ng b ng t s gi a s ti n vay trên giá tr TS B Kho n vay có TS B s ch c ch n h n và kh n ng thu h i n cao h n vì lúc đó ng i vay b ràng bu c ngh a v thanh toán n cho ngân hàng, có ngh a là t s này có quan h t l ngh ch v i kh n ng tr n c a khách hàng vay (t c là t l thu n v i RRTD) Thêm vào đó, khi ng i đi vay

có TS B (ho c có nh ng ng i thân dùng TS B đ b o lưnh cho h ho c doanh nghi p h làm ch ) thì c ng th hi n đ c ti m l c tài chính và quá trình tích l y tài chính c a khách hàng vay là t t Tuy nhiên, vi c đ nh l ng

bi n th ba nh trên c ng ch mang tính ch t t ng đ i vì còn tùy vào lo i

TS B N u tài s n th ch p là nhà đ t thì t l cho vay m c 80% v n đ c cho là an toàn, ng c l i n u tài s n là hàng t n kho, kho n ph i thu ho c máy móc thi t b thì t l cho vay m c 80% hoàn toàn không an toàn Do v y,

ng i vi t đư l u Ủ v n đ này đ có s đi u ch nh t l cho vay đ i v i các

khách hàng th ch p các TS B là hàng t n kho, kho n ph i thu trong m u nghiên c u ng th i, trong ph n đ nh tính nghiên c u v các nguyên nhân làm phát sinh RRTD, ng i vi t c ng đi sâu tìm hi u tác đ ng c a vi c l a

ch n lo i TS B đ n RRTD Vi c l u ý đ n lo i tài s n th ch p có th đ c xem là m t đi m m i c a đ tài vì h u h t các đ tài phân tích v RRTD

tr c đây đ u quy đ ng tính ch t các lo i TS B

Bi n th t , kinh nghi m c a cán b tín d ng (X4) Kinh nghi m c a

cán b tín d ng có nh h ng r t l n đ n RRTD M t cán b tín đư công tác lâu n m trong công vi c tín d ng, s tích l y đ c nhi u ki n th c và s có

kh n ng phân tích tình hình tài chính, d báo khó kh n và có th t v n cho

ng i vay Ngoài ra, trong m t s tr ng h p khách hàng vay không trung

th c, cán b tín d ng có kinh nghi m, trình đ s có nh ng s phân tích, t duy h p lỦ đ tìm ra nh ng đi m còn đ c che gi u trong h s đ có đ y đ thông tin trong vi c ra quy t đ nh c ng nh đ a ra ph ng cách qu n lỦ n u cho vay Trong nghiên c u này, tôi k v ng r ng cán b tín d ng làm vi c lâu

n m khi qu n lỦ kho n vay s h n ch đ c r i ro h n, có ngh a bi n s này

t l thu n v i kh n ng tr n vay c a khách hàng (hay t l ngh ch v i

ki m tra t ng lên Cu i cùng ng i vi t quy t đ nh đo l ng b ng cách l y

t ng s l n đư ki m tra tr c khi kho n vay chuy n sang n x u ho c đ n 31/12/2010 chia cho t ng th i gian đư vay đ n khi kho n vay phát sinh n x u

ho c đ n 31/12/2010 (tính theo n m) và k v ng r ng n u s l n ki m tra càng nhi u thì RRTD càng th p hay y u t ki m tra, giám sát t l thu n v i

kh n ng tr n c a khách hàng vay (hay t l ngh ch v i RRTD)

Bi n th sáu, s d ng v n vay (X6) Trong t t c các ph ng án vay

v n, ng i vay đ u ph i ghi rõ m c đích s d ng v n vay và sau khi đư phát vay ngân hàng có nhi m v ph i ki m tra vi c s d ng v n vay này M i m c đích vay v n s g n li n v i th i gian và ngu n tr n khác nhau N u ng i vay s d ng v n sai m c đích s có kh n ng tr n không đúng h n hay nói cách khác bi n này t l thu n v i kh n ng tr n c a khách hàng vay (t l ngh ch v i RRTD) Nghiên c u này s d ng bi n gi b ng 1 n u s d ng v n đúng m c đích và b ng 0 n u s d ng sai m c đích

Bi n th b y, tính ch t ngu n tr n (X7) Các món vay có ngu n tr

n đư hi n h u s có xác su t tr đ c n cao h n các món vay mà t i th i

đi m cho vay ngu n tr n ch là d ki n, t c là bi n này s t l thu n v i

kh n ng tr n c a khách hàng vay (t l ngh ch v i RRTD) Nghiên c u s

d ng bi n gi b ng 1 n u ngu n tr n hi n h u và b ng 0 n u ngu n tr n

d ki n

Bi n th tám, tính ch t ngành ngh cho vay (X8) V i kinh nghi m c a

ng i vi t, m t s chi nhánh ngân hàng ho c ngân hàng th c hi n cho vay

kinh doanh b t đ ng s n (sau đây g i là B S), đ u t B S ho c cho vay mua

ch ng khoán v i t l cao, chi m t tr ng trên 30% thì r t d b RRTD c

bi t, khi n n kinh t di n bi n b t n thì RRTD do nguyên nhân này càng d phát sinh do ngành ngh này có tính ch t r t nh y c m, ph thu c r t nhi u vào chi u h ng kinh t ó c ng là lỦ do mà theo tôi, Ngân hàng nhà n c

(sau đây g i là NHNN) đư khuy n cáo, kh ng ch t l cho vay đ i v i các

ngân hàng trong l nh v c cho vay kinh doanh, đ u t B S ho c cho vay đ u

t ch ng khoán ây c ng có th coi là m t đi m nh n trong nghiên c u c a

đ tài vì t nh Bình D ng đang trong quá trình phát tri n, đ u t xây d ng c

s h t ng di n ra r t sôi đ ng Trong nh ng n m v a qua, vi c quy ho ch xây d ng thành ph m i Bình D ng cùng v i m t s khu công nghi p, khu dân c tr ng đi m đư đ y nhu c u v n cho ngành đ u t , kinh doanh B S lên khá cao V n đ là các món vay này ti m n m c đ r i ro nh th nào? Vì

v y, bi n này đ c d đoán có t l thu n v i kh n ng tr n c a khách hàng (hay t l ngh ch v i RRTD) t c là các kinh doanh các ngành ngh thông

th ng (không ph i đ u t ch ng khoán, B S) s có xác su t tr đ c n cao

h n Nghiên c u s d ng bi n gi b ng 1 n u là kinh doanh các ngành ngh thông th ng và b ng 0 là kinh doanh các B S và ch ng khoán

4.1.2 Nghiên c u đ nh tính :

Qua c s lỦ lu n c ng nh qua th i gian tr c ti p làm tín d ng, tôi

nh n th y RRTD x y ra có r t nhi u nguyên nhân Tuy nhiên, trong ph m vi

đ tài này tôi không có đi u ki n đ đ nh l ng các y u t đó V i mong

mu n làm sáng t thêm m t s v n đ , tôi s d ng ph ng pháp chuyên gia

d i hình th c tham v n tr c ti p m t s ng i am hi u sâu v th c ch t ho t

đ ng tín d ng t i đ a bàn t nh Bình D ng nh Phó Giám đ c NHNN – chi nhánh Bình D ng, các Giám đ c, Tr ng phòng quan h khách hàng (phòng tín d ng), Tr ng phòng giao d ch c a các NHTMCP đóng trên đ a bàn Bình

D ng, đ ng th i kh o sát các báo cáo t ng k t, các k t lu n thanh tra c a Chi nhánh NHNN t nh Bình D ng, c a các S ban ngành nh S T pháp

và S Tài nguyên – Môi tr ng v công tác công ch ng đ ng kỦ giao d ch tài

s n, liên h v i nh ng v vi c đư x y ra th i gian qua đ ki m đ nh m t s gi thuy t nh sau:

- Các y u t có ngu n g c khách quan nh : r i ro v mô do s bi n

đ ng c a n n kinh t và các r i ro b t kh kháng nh thiên tai, cháy n ho c

r i ro do thông tin b t cân x ng, ph i ra quy t đ nh c p tín d ng trong đi u

ki n không th thu th p đ y đ thông tin…

- Các y u t mang tính ch t ch quan song không ph i là s c Ủ nh :

N ng l c c a cán b phân tích, th m đ nh; n ng l c đi u hành, qu n lỦ c a

ng i đi vay; quy trình ki m soát r i ro c a ngân hàng ch a đ c thi t l p

m t các ch t ch ; ch a xây d ng chính sách, danh m c cho vay phù h p, an toàn…

- Các y u t mang tính ch t ch quan và do s c Ủ: đ o đ c ngh nghi p c a cán b tín d ng; s c tình l a đ o c a ng i đi vay; các cá nhân

đ n v liên quan đ n vi c c p tín d ng ch a th c hi n đúng và đ quy ch , quy đ nh và quy trình cho vay…

4.2 Ph ng pháp thu th p s li u :

- S li u th c p đ c thu th p tr c ti p t các báo cáo t ng h p đ nh

k hàng tháng, hàng n m c a NHNN – Chi nhánh Bình D ng

- S li u s c p : s d ng ph ng pháp phân tích mô hình xác su t, tôi đư l a ch n t ng c ng 1.015 m u t i 23 NHTMCP trên đ a bàn t nh Bình

D ng Các m u đ c l a ch n là nh ng kho n vay đư phát sinh tr c ngày 1/1/2010 và đ n 31/12/2010 còn s d Ng i vi t ph i ch n nh v y đ đ m

b o r ng t t c các m u đ c ch n đ u đư phát sinh k h n n ph i thanh toán, không l a ch n các món vay đang còn ân h n nh v y m i có th đánh giá đ c ch t l ng c a kho n vay m t cách t ng đ i chính xác

Cáchă th că ch nă m u:ă C m u đ c ch n trong nghiên c u này là

1.015 S l ng m u này đ c xác đ nh d a trên nguyên t c l y m u c a nguyên lỦ th ng kê Yêu c u c a c m u là v a đ đ v a đ m b o đ tin c y

c n thi t c a s li u đi u tra v a đ m b o phù h p v i đi u ki n v nhân l c

và kinh phí và có th th c hi n đ c, t c là có tính kh thi M i m t chi nhánh NHTMCP trên đ a bàn t nh Bình D ng s l a ch n m u theo quy mô

d n cho vay vì nh v y m i đ m b o tính đ i di n c a m u l a ch n, s là không phù h p n u cào b ng s l ng m u t i các chi nhánh ngân hàng Vi c

l a ch n m u c ng ph i đ m b o đ m u v th i h n cho vay, lo i hình kinh

t , ngành kinh t , ph ng th c cho vay Sau khi ch n đ c khách hàng vay thì ti n hành kh o sát h s tín d ng đ thu th p các y u t c n thi t cho mô hình Tuy nhiên, tôi ch xem h s tr c ti p đ c v i các m u kh o sát t i Ngân hàng Quân đ i – chi nhánh Bình D ng, còn các m u các ngân hàng khác, tôi đư ph i thông qua cán b qu n lỦ h s đ thu th p vì tính ch t b o

m t thông tin khách hàng c a h th ng ngân hàng Các cán b tín d ng t i các chi nhánh NHTMCP khác đư không cung c p tên khách hàng (đ m b o đ o

đ c ngh nghi p) nh ng đư giúp đ tôi m t r t trách nhi m, đ m b o thông

tin cung c p chính xác th c t i u này đư làm cho mô hình và k t qu nghiên c u th c s có Ủ ngh a

5.ăụăngh aăkhoaăh căvƠăth căti năc aăđ ătƠi:

ụ ngh a khoa h c: ào sâu tìm hi u đ đ a ra thêm nh ng nguyên nhân tác đ ng đ n RRTD ngoài các nguyên nhân đư đ c các bài vi t khác nêu ra

ụ ngh a th c ti n: K t qu nghiên c u c a lu n v n s giúp các NHTMCP trên đ a bàn t nh Bình D ng có cái nhìn toàn di n h n v ho t

đ ng tín d ng, đ c bi t là ho t đ ng tín d ng đ t trong m i t ng quan v i các đi u ki n t nhiên, kinh t , chính tr xư h i c a đ a ph ng đ t đó đ

xu t nh ng bi n pháp phòng ng a h u hi u góp ph n gi m thi u r i ro, nâng cao ch t l ng tín d ng, đ m b o hi u qu ho t đ ng kinh doanh, phát tri n

n đ nh và b n v ng

6.ăNh ngăđi măn iăb tăc aălu năv n:ă

V m t hình th c, lu n v n đi theo m t k t c u ch t ch , logic t đ u

t i cu i Ch ng đ u tiên nh n m nh vào các nguyên nhân làm phát sinh

RRTD theo các c s lỦ thuy t đ c xây d ng b i các chuyên gia, các tác gi

c a các bài vi t, cu n sách chu n Ch ng th ba tìm hi u các nguyên nhân làm phát sinh RRTD trong th c t trên đ a bàn t nh Bình D ng có s tham chi u đ n các nguyên nhân đ c nêu t i ch ng đ u tiên Ch ng th t đ a

ra các gi i pháp đ gi i quy t các nguyên nhân đư đ c nêu trong ch ng th

ba, có tham chi u đ n các gi i pháp chu n mang tính c s lỦ lu n đ c nêu

t i ch ng m t

V n i dung, đ tài không m i song không ph i là s ch p n i các n i dung c a các đ tài đã vi t tr c đó C b n, ng i vi t đư c g ng t đ a ra

các n i dung và c ng c g ng dùng chính v n phong, câu ch v n có đ t

vi t ó là lỦ do mà tài li u tham kh o c a đ tài không nhi u Ng i vi t đ c

bi t dành nhi u tâm huy t cho các gi i pháp h n ch , phòng ng a RRTD d a

trên chính s đúc k t ki n th c, kinh nghi m c a b n thân ng th i đ a ra nghiên c u thêm m t vài đi m liên quan đ n nguyên nhân tác đ ng đ n RRTD nh không cào b ng t l cho vay/giá tr TS B v i t t c các lo i

TS B, c ng nh xem xét đ n ngành ngh cho vay nh h ng đ n RRTD,

c ng nh đào sâu vào các nguyên nhân đ c tr ng, riêng có tác đ ng đ n RRTD t i Bình D ng Ngoài ra, toàn b n i dung c a lu n v n bám sát

nh ng v n đ c p thi t, có tính hi n th c đang tác đ ng đ n RRTD t i các NHTMCP trên đ a bàn t nh Bình D ng ch không nêu chung chung v

RRTD

7.ăK tăc uăc aălu năv n:

B c c c a đ tài nghiên c u “ Phân tích các nhân t nh h ng đ n RRTD t i các NHTMCP trên đ a bàn t nh Bình D ng” đ c chia thành ph n

gi i thi u, 4 ch ng và k t lu n v i chi ti t nh sau:

Ph năgi iăthi u: Là các n i dung nh m s l c lỦ do nghiên c u, m c

tiêu, đ i t ng và ph m vi nghiên c u, các ph ng pháp s d ng trong nghiên

c u, Ủ ngh a và tính th c ti n c a đ tài

Ch ngă 1: LỦ lu n chung v RRTD và các nhân t nh h ng đ n

RRTD ngân hàng - Trình bày m t cách t ng quát v tín d ng ngân hàng, c

Ch ngă3: Phân tích các nhân t nh h ng đ n RRTD - Trình bày

k t qu nghiên c u, bao g m k t qu thu đ c t phân tích mô hình h i quy

và k t qu nghiên c u đ nh tính

Ch ngă4: Trên c s phân tích các nguyên nhân gây ra RRTD, đ a ra

m t s gi i pháp nh m h n ch RRTD t i các NHTMCP trên đ a bàn Bình

D ng và đ xu t nh ng ki n ngh nh m th c hi n các gi i pháp đư đ ra

K tălu n: Tóm t t k t qu thu đ c c a đ tài

C H NGăI LụăLU N CHUNG V TệNăD NG VÀ CÁCăNHÂNăT ă NHă

H NGă NăR IăROăTệNăD NG NGÂN HÀNG 1.1 Tínăd ng:

1.1.1 Khái ni m:

- Tín d ng là m t giao d ch v tài s n (ti n ho c hàng hóa) gi a bên cho vay (Ngân hàng và các đ nh ch tài chính khác) và bên đi vay (cá nhân, doanh nghi p và các ch th khác), trong đó bên cho vay chuy n giao tài s n cho bên đi vay s d ng trong m t th i h n nh t đ nh theo th a thu n, bên đi vay

có trách nhi m hoàn tr vô đi u ki n v n g c và lưi cho bên cho vay khi đ n

- Cho vay công nghi p và th ng m i

- Cho vay nông nghi p

- Cho vay các đ nh ch tài chính

- Cho vay cá nhân

- Cho thuê

1.1.2.2 C n c theo th i h n cho vay:

- Cho vay ng n h n

- Cho vay trung h n

- Cho vay dài h n

+ Nghi p v bao thanh tóan (nghi p v factoring)

Ngoài các l ai cho vay trên đây, Ngân hàng còn th c hi n các nghi p

g c và lưi c a kho n vay ho c thu g c và lưi không đúng h n

- RRTD không ch gi i h n h at đ ng cho vay mà còn bao g m nhi u

lo i ho t đ ng mang tính ch t tín d ng khác c a ngân hàng nh : b o lưnh,

cam k t, ch p nh n tài tr th ng m i, cho vay th tr ng liên ngân hàng,

ho t đ ng đ u t ch ng khóan có giá (c phi u, trái phi u, ), trái quy n, swaps, tín d ng thuê mua, đ ng tài tr

1.2.2 c đi m:

- RRTD có tính ch t đa đ ng và ph c t p: Tính ch t đa d ng và ph c

t p c a RRTD đ c bi u hi n s đa d ng và ph c t p c a các nguyên nhân

d n đ n RRTD c ng nh các h u qu do RRTD gây ra Nh n th c và t n

d ng đ c đi m này, khi th c hi n phòng ng a và h n ch RRTD c n áp d ng

đ ng b nhi u bi n pháp, không ch quan v i b t c m t d u hi u r i ro nào Bên c nh đó, trong quá trình x lỦ h u qu RRTD c n xu t phát t nguyên nhân, b n ch t và h u qu c a r i ro đ đ a ra bi n pháp phù h p

- RRTD có tính t t y u: Các chuyên gia kinh t đ u cho r ng ho t đ ng kinh doanh ngân hàng th c ch t là qu n lỦ r i ro (ch y u là RRTD) m c

đ phù h p đ đ t đ c m c l i nhu n t ng ng Do nhi u nguyên nhân ch quan và khách quan d n đ n r i ro, đ c bi t do không th có đ c thông tin cân x ng v vi c s d ng v n vay cho ho t đ ng kinh doanh c a khách hàng

vay, nên b t c kho n cho vay nào c ng ti m n nguy c r i ro đ i v i ho t

đ ng tín d ng c a các NHTM Vì v y, trong quá trình c p tín d ng cho khách hàng, các NHTM c n ch đ ng có các bi n pháp thích h p đ xác đ nh r i ro,

đ nh l ng r i ro, qu n lỦ r i ro và ki m soát r i ro

- RRTD có th d báo tr c ho c không th d báo:

+ Các r i ro có th d báo: Các NHTM có th d báo các kho n th t thoát trong danh m c cho vay b ng cách nghiên c u các đ c đi m di n bi n

c a danh m c cho vay theo th i gian, th c hi n phân tích các y u t tác đ ng

đ n danh m c này

+ Các r i ro không th d báo tr c: có nhi u s ki n n m ngoài t m

ki m soát c a các NHTM, các cú s c ngo i sinh do các đi u ki n ch a phát sinh t i th i đi m kỦ k t h p đ ng

th đi vay ho c ngành kinh t

+ R i ro t p trung là m c d n cho vay đ c d n cho m t s khách hàng, m t ngành ngh kinh t ho c m t s l ai cho vay ho c m t khu v c đ a

- Nhómă1ă(N ăđ ătiêuăchu n)ăbao g m:

+ Các kho n n trong h n và các t ch c tín d ng đánh giá là có kh

n ng thu h i đ y đ c g c và lưi đúng h n;

+ Các kho n n quá h n d i 10 ngày và t ch c tín d ng đánh giá là

có kh n ng thu h i đ y đ g c và lưi quá h n và thu h i đ y đ g c và lưi đúng th i h n còn l i;

+ Các kho n n quá h n nh ng khách hàng đư tr đ y đ ph n n g c

và lưi b quá h n và n g c và lưi c a các k h n tr n ti p theo trong th i gian t i thi u sáu (06) tháng đ i v i kho n n trung và dài h n, ba (03) tháng

đ i v i kho n n ng n h n, k t ngày b t đ u tr đ y đ n g c và lưi b quá

h n; đ ng th i có tài li u, h s ch ng minh các nguyên nhân làm kho n n

b quá h n đư đ c x lỦ, kh c ph c và t ch c tín d ng có đi c s đánh giá

là khách hàng có tr n ng tr đ y đ n g c và lưi đúng th i h n còn l i

+ Các kho n n đ c c c u l i k h n tr n nh ng khách h n đư tr

đ y đ n g c và lưi theo th i h n tr n đ c c c u l i trong th i gian t i thi u sáu (06) tháng đ i v i kho n n trung và dài h n, ba (03) tháng đ i v i các kho n n ng n h n, k t ngày b t đ u tr đ y đ g c và lưi theo th i h n

đ c c c u l i; đ ng th i có tài li u, h s ch ng minh các nguyên nhân làm kho n n ph i c c u l i th i h n tr n đư đ c x lỦ, kh c ph c và t ch c tín d ng có đ c s đ đánh giá là khách hàng có kh n ng tr đ y đ n g c

và lưi đúng th i h n đư đ c c c u l i

- Nhómă2ă(N ăc năchúăỦ) bao g m:

+ Các kho n n quá h n t 10 ngày đ n 90 ngày;

- Nhómă3ă(N ăd iătiêuăchu n) bao g m:

+ Các kho n n quá h n t 91 ngày đ n 180 ngày;

+ Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u, tr các kho n n

đi u ch nh k h n tr n l n đ u đư đ c phân lo i vào nhóm 2;

+ Các kho n n đ c mi n ho c gi m lưi do khách hàng không đ

kh n ng tr lưi đ y đ theo h p đ ng tín d ng;

+ Các kho n n khác c a cùng m t khách hàng b liên đ i

- Nhómă4ă(N ănghiăng ) bao g m:

+ Các kho n n quá h n t 181 đ n 360 ngày;

+ Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u quá h n d i 90 ngày theo th i h n tr n đ c c c u l i l n đ u;

+ Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n th hai;

+ Các kho n n khác c a cùng m t khách hàng b liên đ i

- Nhómă5ă(N ăcóăkh ăn ngăm tăv n)ăbaoăg m:

+ Các kho n n quá h n trên 360 ngày;

+ Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u quá h n 90 ngày tr

v i nh ng t ng n c khác nhau V n đ không ph i con s n x u chi m bao

nhiêu % t ng d n mà n x u đ c đ nh l ng r ng hay h p Quy đ nh đư có song các ngân hàng v n có nh ng cách th c, bi n pháp bi n chuy n nhóm n

mà đôi lúc NHNN không th ki m tra, ki m soát đ c N u các ngân hàng có

đ nh l ng v n quá h n m t cách quá r ng mà ch a nghiêm túc trong vi c

nhìn nh n RRTD thì các con s đo l ng v RRTD s m t Ủ ngh a ây là

v n đ mà đ tài ch a có đ th i gian, ngu n l c, công c đ đánh giá, phân

tích m t cách c th , rõ ràng

1.2.5 Các d u hi u c a kho n cho vay có th d n đ n n quá h n

1.2.5.1.Nhóm 1:Nhóm các d u hi u liên quan đ n m i quan h v i ngân

hàng

- Xuăh ngăcácătƠiăkho năc aăkháchăhƠng:

+ Khó kh n trong thanh toán l ng

+ S dao đ ng trong các tài kho n mà đ c bi t là gi m sút s d tài kho n ti n g i thanh toán (doanh s t ho t đ ng kinh doanh gi m sút)

+ Gia t ng các kho n n th ng m i ho c không có kh n ng thanh toán n khi đ n h n

+ Th ng xuyên yêu c u h tr ngu n v n l u đ ng t nhi u ngu n

khác nhau

- Cácăho tăđ ngăvay:

+ M c đ vay th ng xuyên gia t ng

+ Thanh toán ch m các kho n n g c và lưi

+ Th ng xuyên yêu c u ngân hàng cho đáo h n

+ Yêu c u các kho n vay v t quá nhu c u d ki n

+ Gi m các kho n ph i tr và t ng các kho n ph i thu

+ Các h s thanh toán phát tri n theo chi u h ng x u

- H th ng qu n tr ho c ban đi u hành luôn b t đ ng v m c đích,

qu n tr , đi u hành đ c đoán ho c ng c l i quá phân tán

- Cách th c ho ch đ nh c a khách hàng có bi u hi n:

+ Thi u quan tâm đ n l i ích c a c đông, ch n

+ Thuyên chuy n nhân viên di n ra th ng xuyên

+ L p k ho ch xác đ nh các m c tiêu kém, xu t hi n các hành đ ng

nh t th i, không có kh n ng đ i phó v i nh ng thay đ i

- Các chi phí qu n lỦ b t h p lỦ: T p trung quá m c chi phí đ gây n

t ng nh thi t b v n phòng r t hi n đ i, ph ng ti n giao thông đ t ti n, Ban giám đ c có cu c s ng xa hoa, l n l n gi a chi phí kinh doanh và tài

1.2.5.4 Nhóm 4: Nhóm các d u hi u khác:

- Chu n b không đ y đ v s li u tài chính ho c ch m tr , trì hoãn

n p các báo cáo tài chính

- Nh ng v n đ v đ o đ c, th m chí dáng v c a nhà kinh doanh c ng

có bi u hi n gì đó

- S xu ng c p trông th y c a n i kinh doanh

- N i l u gi có hàng hóa quá nhi u, h h ng và l c h u

Trong đó d u hi u có th th y d nh n th y nh t đ i v i doanh nghi p

là dòng doanh s không còn v tài kho n t i ngân hàng th ng xuyên nh

th i gian tr c đó (có th doanh nghi p v n tr n đúng h n)

Các d u hi u trên đây là bi u hi n c a nh ng khó kh n v tài chính t

phía khách hàng, s xu t hi n c a chúng báo hi u kh n ng khó hoàn tr v n cho ngân hàng Vì v y, nh n bi t nh ng d u hi u này s giúp ngân hàng tìm

bi n pháp đi u ch nh và ng n ng a k p th i

1.2.6 Nh ng thi t h i do RRTD ngân hàng gây ra:

1.2.6.1 Thi t h i đ i v i ngân hàng

- đ ng v n: RRTD phát sinh t c là đ n h n thanh toán, khách hàng

không th c hi n đ c cam k t thanh toán c a mình Vì v y ngân hàng s th c

hi n c c u l i th i h n tr n c a khách hàng ho c ph i chuy n n quá h n trong khi ngu n v n huy đ ng ph i tr cho khách hàng g i ti n đúng h n Ngân hàng s b đ ng v n Nh v y, ngu n v n và s d ng v n t m th i b

m t cân đ i N u n quá h n càng nhi u, tình tr ng m t cân đ i có th càng

l n (n u vi c thu hút các kho n ti n g i c a ngân hàng g p khó kh n) Tình

tr ng m t cân đ i này có th d n đ n m t kh n ng chi tr các kho n ti n g i

t m th i, có th làm gi m đ n uy tín kinh doanh và có th d n đ n “tin đ n”

d n đ n hi n t ng đ ng lo t rút ti n, đ y Ngân hàng đ n b v c phá s n

- M t v n: r i ro không thu đ c n t c là Ngân hàng m t v n i u

này có th d n đ n kinh doanh thua l , ngân hàng m t kh n ng thanh toán và

th m chí phá s n M t khác khi các khách hàng không tr đ c thì các ngân hàng bu c ph i s d ng các bi n pháp x lỦ TS B đ thu h i n Tuy nhiên

r i ro c ng ti m n ngay c trong các TS B do đánh giá không đúng giá tr

th c ho c giá t i th i đi m đ nh giá gi m sút nhi u so v i giá t i th i đi m x

lý Th m chí, tài s n b o đ m không đáp ng nhu c u c a th tr ng và khó chuy n nh ng nên n u mu n phát m i c ng r t khó M t khác m t s tài s n càng đ càng b m t giá và có th b hao mòn vô hình hay h u hình, h n n a ngân hàng còn m t thêm chi phí b o qu n tài s n Nói tóm l i là cho dù món

vay có TS B song khi khách hàng m t kh n ng chi tr n vay, vi c ngân

hàng dùng TS B đ thu h i n vay c ng là đi u h t s c khó kh n

1.2.6.2 Thi t h i đ i v i n n kinh t

Khi m t NHTM g p ph i RRTD hay b phá s n thì ng i g i ti n s r i vào tâm tr ng hoang mang, lo s Khi đó s x y ra tình tr ng m i ng i t

đ n rút ti n t t c các ngân hàng, vi c làm này s tác đ ng x u đ n toàn h

th ng ngân hàng

Ho t đ ng ngân hàng liên quan đ n ho t đ ng c a các doanh nghi p,

ho t d ng c a c n n kinh t Vì v y, NHTM phá s n s nh h ng đ n tình hình s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p Nói m t cách khác, ho t

đ ng c a ngân hàng có liên quan đ n toàn b các ho t đ ng c a n n kinh t

S s p đ c a m t vài NHTM s d n t i nguy c r i lo n l u thông ti n t trong n c, làm gi m giá đ ng b n t , d n đ n đình tr s n xu t kinh doanh, gây kh ng ho ng kinh t tr m tr ng S tác đ ng này không ch có nh h ng

m nh m trong ph m vi m t qu c gia mà nó có th nh h ng đ n n n kinh t

c a các n c có liên quan và lan r ng ra đ n n n tài chính th gi i Bài h c v

kh ng ho ng tài chính phát sinh t n quá h n do cho vay mua nhà đ t d i

chu n c a h th ng ngân hàng M n m 2007 là m t minh ch ng cho thi t h i

do RRTD đ i v i n n kinh t

1.2.7 Nh ng nhân t nh h ng đ n RRTD:

Ph n quan tr ng nh t c a ch ng đ u tiên này chính là xem xét các

nhân t nh h ng đ n RRTD T i m c 1.2.4, đ tài đư đ a ra các d u hi u đ

nh n bi t RRTD song nguyên nhân sâu xa c a nh ng bi u hi n y s đ c đi sâu, làm rõ trong ph n này Vi c phân tích các nhân t nh h ng đ n RRTD

s đi theo phân lo i các RRTD

Mô hình r i ro phát sinh trong quá trình c p tín d ng đ c trình bày

1.2.7.1 Nhân t nh h ng đ n r i ro t p trung:

T p trung tín d ng có th có nhi u hình th c và có th phát sinh khi có

m t s l n các kho n tín d ng đ u có chung nh ng đ c đi m r i ro t ng t nhau T p trung tín d ng x y ra khi danh m c tín d ng t p trung vào các hình

đ n vô tình phát sinh RRTD t p trung ó là cách làm t phát, c phát sinh khách hàng vay nào thì t t khách hàng y, không phân tích trong m i t ng quan v i d n ngành đó hi n có, ho c d n k h n đó hi n có ho c các m i

t ng quan khác

Ngoài ra, RRTD t p trung còn phát sinh do các ngân hàng quan tr ng

phát tri n doanh s cho vay và l i nhu n nên t p trung cho vay các ngành

nh : kinh doanh B S, xây d ng ho c các ngành nhu c u vay l n do chi phí

l n nh ngành thép, ngành đi n khí đ t…m c dù v n bi t cách làm này r i ro song không v t qua đ c áp l c kinh doanh

1.2.7.2 Nhân t nh h ng đ n r i ro l a ch n:

- N ngăl căc aăcánăb ătínăd ngăcònăy u:

N u cán b tín d ng không có đ c n ng l c d báo, phân tích ngành, phân tích tài chính, phân tích t ng th tình hình s c kh e c a khách hàng, phát hi n và x lỦ các kho n vay có v n đ thì s d n đ n vi c nhi u quy t

đ nh cho vay mang tính c m tính, đ c đ a ra trên c s thông tin không

đ c cân nh c đ y đ ho c phi n di n nh ch d a vào tài s n th ch p hay

b n thân ph ng án kinh doanh mà b qua n ng l c tài chính c a doanh nghi p, s d n đ n r i ro

K n ng th ng l ng v i khách hàng, tính ch đ ng trong công vi c,

kh n ng ki m soát ch ng t vay, ki n th c pháp lu t c a cán b tín d ng y u

s d n đ n vi c máy móc, áp đ t lo i s n ph m tín d ng và k h n n cho khách hàng mà không tìm hi u nhu c u th c t c a ho t đ ng c a khách hàng

đ t đó t v n cho khách hàng Th i h n cho vay và k h n tr n không phù

h p v i chu k kinh doanh th c t , v i dòng ti n c a khách hàng, dù l ng hay

ch t h n, đ u là nguyên nhân gây ra các kho n n có v n đ

- TơmălỦă ăl iătƠiăs năth ăch p c aăngơnăhƠng:

Liên quan đ n TS B n vay, r i ro th ng x y ra các tình hu ng: (i)

không có TS B, (ii) l i tài s n th ch p m t cách thái quá và (iii) nh n tài

s n th ch p không đ đi u ki n v tính pháp lỦ c a quy n s h u, tính thanh kho n TS B n vay là ph ng án d phòng khi d án kinh doanh c a khách hàng g p r i ro, dòng ti n không nh d ki n Song tâm lỦ l i TS B c ng

là m t y u t gây ra r i ro, do các kho n vay c n đ c tr b ng ti n ch không ph i b ng tài s n

- M iă ngơnă hƠngă ch aă h ă tr ă cánă b ă tínă d ng cácă côngă c ă th mă

r t khó ti p c n vì không bi t tìm đâu, hi u l c c a v n b n th nào) thì các

v n b n pháp quy v ho t đ ng c a ngân hàng trong các l nh v c, đ c bi t là

l nh v c cho vay đ u không đ c quan tâm Cán b tín d ng ph i t th c hi n tìm tòi, h c h i và c p nh t ng th i, khi phân tích tình hình tài chính c a

m t doanh nghi p trong ngành nh t đ nh nào đó, ngân hàng c ng ch a xây

d ng các ch tiêu tài chính chu n cho ngành đ làm c s so sánh Nói tóm

l i, n u có phân tích các m ng trong n i dung th m đ nh r t k song không có

c s đ so sánh, đ i chi u thì Ủ ngh a c a phân tích s không cao i u này

là c h i đ m t s khách hàng vay thành công trong vi c qua đ c con m t

l ng món vay và kh n ng thu h i n c a ngân hàng

- S ăkhôngătrungăth c c aăkháchăhƠngăvay:

Vì m c đích mu n vay cho đ c ti n mà các khách hàng vay đôi lúc có

nh ng đ ng thái tác đ ng đ h s khác th c t nh m làm cho k t qu nh n

đ nh c a ngân hàng v khách hàng là t t d n đ n quy t đ nh cho vay Nh ng

đ ng thái này tùy m c đ sai khác th c t mà d n đ n h u qu khác nhau

m c đ “thêm vào m t chút”, s a s li u m t chút, c xây d ng hình nh đ p

m t chút thì r i ro s x y ra th p h n Ng c l i, n u th c t là không có gì

mà xây d ng cho có, còn g i là l a đ o thì đ ng nhiên RRTD s x y ra

m c đ nghiêm tr ng h n Cho dù cán b tín d ng có kinh nghi m, cho dù ngân hàng đư xây d ng các tuy n ch n r i ro song trên th c t v n có r t nhi u v vi c ngân hàng là “n n nhân” c a các trò l a đ o t m t s khách

hàng có ch Ủ x u c ng nh đư có kinh nghi m trong l nh v c này

- TínhăchínhăxácăvƠăs năcóăc aăthôngătin:

N u ngân hàng đ c cung c p thông tin v ng i vay, v th tr ng, v các y u t liên quan đ n nhu c u vay c a khách hàng m t cách đ y đ và chính xác thì s r t thu n l i cho vi c ra quy t đ nh cho vay hay t ch i, t đó

r i ro s gi m đi r t nhi u Ng c l i, đôi khi ngân hàng ra quy t đ nh cho vay d a trên nh ng thông tin thi u chính xác, t đó r i ro s cao Tuy nhiên,

do th c t thông tin b t cân x ng mang tính khách quan, bên ngoài s chi

ph i c a ng i vay và ngân hàng nên v n đ này s c n đ c quan tâm gi i quy t b i nhi u đ n v ch c n ng liên quan

1.2.7.3 Nhân t nh h ng đ n r i ro đ m b o:

R i ro đ m b o xu t phát t các vi c không đáp ng đúng các tiêu chu n v đ m b o V đ m b o tín d ng, khi tài s n không đ t đ c các yêu

c u thì hai Ủ ngh a l n nh t: là ngu n thu n th hai c a ngân hàng khi ngu n thu n th nh t vì m t lỦ do nào đó không đ m b o và là đ ng l c thúc đ y

th c hi n ngh a v tr n c a khách hàng đư không còn Các tiêu chu n tài

s n c n ph i đáp ng đ c đó là: tài s n ph i có s n th tr ng tiêu th , có

đ y đ c s pháp lỦ đ ngân hàng có quy n u tiên khi x lỦ tài s n và đ c

bi t giá tr tài s n ph i l n h n ngh a v tr n (bao g m g c và lưi) c a khách hàng đ i v i ngân hàng Nh v y, khi r i ro đ m b o x y ra là khi đó TS B không đáp ng đ c các đi u ki n này Các nguyên nhân có th k đ n nh

sau:

- N n kinh t có nh ng bi n đ ng làm gi m m nh giá c a các lo i tài

s n, đ c bi t tài s n là B S M t trong nh ng lo i tài s n ph bi n ngân hàng

nh n làm đ m b o đó là B S c nh tranh, h u h t các ngân hàng đ u có quy đ nh v đ nh giá TS B là B S sát giá th tr ng Vì v y, khi th c hi n

cho vay, các cán b tín d ng có th đ nh giá TS B b ng 0,8 giá th tr ng và cho vay kho ng 0,7 giá tr đ nh giá Nh v y, giá tr cho vay là 0,56 giá th

tr ng c a tài s n Tuy nhiên khi chính ph s d ng các bi n pháp tài khóa và

ti n t th t ch t, th tr ng B S l p t c b nh h ng đ u tiên và giá tr c a

B S gi m sút nghiêm tr ng, có tr ng h p gi m sút không đ đ đ m b o

cho n vay (bao g m s ti n lưi quá h n đư phát sinh t khi kho n vay b chuy n quá h n đ n khi x lỦ đ c tài s n)

1.2.7.4 Nguyên nhân c a r i ro nghiêp v :

- nhăgiáăkho năvayăkhôngătheoăm căđ ăr iăroăc aăkháchăhƠng:

Vi c đ nh giá kho n vay không đúng m c đ r i ro c a khách hàng, làm thi u h t ngu n bù đ p r i ro c a ngân hàng và làm t ng m c đ RRTD

t c hai phía ngân hàng và khách hàng Chính sách lưi su t không khoa h c

đư đ ngân hàng hai thái c c: (1) cho vay d dưi v i lưi su t th p, không đ ngu n bù đ p r i ro mà ph i t 7 đ n 10 n m sau m i b c l , (2) đ n khi h t ngu n thì yêu c u lưi su t cho vay cao c ng v i đi u ki n kh t khe d n đ n

m t d án có đ an toàn và ch p nh n khách hàng có đ r i ro cao ng th i, khi th c hi n chính sách này, doanh nghi p s th c s g p khó kh n t chính ngân hàng trong khi vai trò và ch c n ng c a ngân hàng là h tr , song hành cùng v i doanh nghi p t i m i th i đi m, đ c bi t là th i đi m khó kh n

Th c hi n t t vi c phân tích r i ro trong ho t đ ng tín d ng nh m m c đích ng n ng a RRTD không x y ra đ i v i ngân hàng M t trong nh ng nhân t quan tr ng nh t trong đánh giá kh n ng cân đ i v n c a ngân hàng là xác đ nh r i ro th t thoát v n có th x y ra

- CácăngơnăhƠngăkhôngăcóăđ căm tăchínhăsáchăqu nătr ătínăd ngă

h pălỦ:

Ho t đ ng tín d ng mang l i ngu n thu ch y u cho các ngân hàng Do

v y m t chính sách tín d ng phù h p v i đ c đi m đ a bàn kinh doanh, ngu n

v n, ngu n nhân l c, m ng l i, kh n ng qu n tr r i ro,… s giúp ho t đ ng tín d ng đ t hi u qu cao h n M t chính sách tín d ng t t ph i là m t ng

d ng thông minh c a nh ng nguyên t c tín d ng thích h p v i nh ng thay đ i

c a các nhân t và môi tr ng kinh t Các ngân hàng c n ph i làm t t công tác d báo và đ nh h ng cho các đ n v tr c thu c c a mình trong t ng giai

đo n phát tri n kinh t N u không th c hi n t t thì nh ng khuy n cáo v ngành hàng nào không nên ho c h n ch cho vay th ng ch đ c đ a ra khi

RRTD đư phát sinh m t s chi nhánh khác hay tín d ng đư t ng tr ng đ n

m c nóng

Chính sách tín d ng c a H i s chính là r t c n thi t nh ng ch a đ ,

b n thân m i đ n v thành viên c ng ph i đ ra đ c m t chính sách tín d ng phù h p v i đ a bàn ho t đ ng và khai thác t t nh t n ng l c c t lõi c a mình

T m nhìn không t t c a các ngân hàng c ng là nguyên nhân c a tình

tr ng c nh tranh thu hút khách hàng b ng cách gi m tiêu chu n xét duy t cho vay d n đ n RRTD

- Quyătrìnhăc pătínăd ngăvƠămôăhìnhăqu nătr ăr iăroăch aăphùăh p:

Quy trình tín d ng là b ng t ng h p mô t các b c c th t khi ti p

nh n nhu c u vay v n c a khách hàng cho đ n khi ngân hàng quy t đ nh cho vay, gi i ngân, thu n và thanh lỦ h p đ ng tín d ng N u quy trình tín d ng không ch t ch thì r t d d n đ n tình tr ng cán b s không th c hi n đ y đ các b c và nh ng th t c c n thi t khi quy t đ nh cho vay và nh v y các kho n vay s ti m n nguy c r i ro r t cao Bên c nh đó, vi c đ m t b

ph n th m chí m t cán b th c hi n toàn b ch c n ng th m đ nh, cho vay,