ĐO LƯỜNG TÁC ĐỘNG CỦA LỰA CHỌN NGƯỢC LÊN QUYẾT ĐỊNH MUA BẢO HIỂM Y TẾ TỰ NGUYỆN Ở VIỆT NAM VÀ TÁC ĐỘNG CỦA NÓ LÊN BỘ CHI QUỸ BẢO HIỂM Y TẾ.PDF

Chi phí khám b nh, ch a b nh BHYT do qu BHYT và ng i tham gia BHYT cùng chi tr... Phí tham gia th p và không phân bi t... Ph ng pháp lu n a Nghiên c u c a: Mirko Bendig and Thankom Arun

0L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan lu n v n này hoàn toàn do tôi th c hi n Các đo n trích d n và s

li u s d ng trong lu n v n đ u đ c d n ngu n và có đ chính xác cao nh t trong ph m vi

hi u bi t c a tôi Lu n v n này không nh t thi t ph n ánh quan đi m c a Tr ng i h c Kinh t thành ph H Chí Minh hay Ch ng trình gi ng d y kinh t Fulbright

H c viên

Nguy n Thanh Huy n

L I C M N

Tôi xin trân tr ng bày t lòng bi t n chân thành và s c m kích sâu s c c a mình

đ n quý Th y Cô trong Ch ng Trình Gi ng d y Kinh t Fulbright đã h ng d n t n tình

và khích l tôi trong quá trình h c t p, nghiên c u hoàn thành lu n v n t t nghi p

c bi t, tôi xin trân tr ng g i l i c m n sâu s c đ n TS V Thành T Anh là

ng i h ng d n khoa h c cho tôi trong su t quá trình nghiên c u và th c hi n lu n v n này Tôi xin g i l i c m n đ n TS Cao Hào Thi đã giúp đ tôi ph n đ nh l ng trong

lu n v n c a mình

2TÓM T T

B o hi m y t (BHYT) là m t chính sách c a m i qu c gia trên th gi i do Chính ph quy đ nh, nh m huy đ ng s đóng góp c a m i t ng l p trong xã h i đ thanh toán chi phí y t cho ng i tham gia b o hi m Vi t Nam, BHYT là chính sách an sinh xã h i quan tr ng c a

ng và Nhà n c Tuy nhiên, chính sách này hi n nay còn nhi u v n đ b t c p, trong đó

Qu BHYT b b i chi trong m y n m g n đây là v n đ l n và r t đáng lo ng i Có nhi u nguyên nhân d n đ n tình tr ng b i chi c a Qu BHYT Trong nghiên c u c a mình, tác gi quan tâm đ n v n đ “l a ch n ng c trong B o hi m y t t nguy n (BHYTTN) có ph i là

m t trong nh ng nguyên nhân gây nên tình tr ng b i chi qu BHYT hay không và m c đ l a

ch n ng c trong BHYTTN Vi t Nam hi n nay nh th nào?”

ch ng minh cho nghi v n c a mình, tác gi ti n hành ch y mô hình h i quy trên b

s li u i u tra m c s ng h gia đình (VHLSS) n m 2008, k t qu cho th y có t n t i tình

tr ng l a ch n ng c trong BHYTTN và tác gi c ng đã đo l ng đ c m c đ c a nó

đo l ng tác đ ng c a l a ch n ng c trong BHYTTN đ n b i chi Qu BHYT, tác gi s d ng m t s phép tính toán khác trên b s li u VHLSS 2006 và 2008 K t qu cho th y l a ch n ng c trong BHYTTN th c s là nguyên nhân gây b i chi Qu BHYT

Ph n chi phí mà Qu BHYT ph i bù cho nhóm đ i t ng tham gia BHYTTN chi m kho ng 70% t ng b i chi c a Qu BHYT trong n m 2008, đây là con s r t l n

T k t qu phân tích c a mình, tác gi đ xu t m t vài g i ý v chính sách nh m h n

ch tác đ ng c a l a ch n ng c đ n b i chi qu BHYT: T ng m c đ ng chi tr trong thanh toán phí khám ch a b nh c a ng i tham gia BHYTTN; Xã h i hoá y t toàn dân; Phân lu ng nhóm đ i t ng tham gia BHYTTN theo tình tr ng s c kho t đó xác đ nh m c phí mua BHYTTN; ng th i th c hi n chính sách h tr m c phí mua BHYTTN cho phù h p v i nhóm đ i t ng có thu nh p bình quân th p h n m c thu nh p bình quân đ u ng i c a c

n c

Tác gi cho r ng k t h p phân lu ng đ i t ng tham gia BHYTTN, t đó xác đ nh

m c phí mua BHYT theo tình tr ng s c kho ; đ ng th i th c hi n chính sách h tr m c phí mua BHYTTN cho nhóm đ i t ng có thu nh p bình quân th p h n m c thu nh p bình quân

đ u ng i c a c n c là phù h p và có tính kh thi nh t Có nh v y, qu BHYTTN s ph n nào cân đ i đ c thu, chi; m t khác chính sách này còn quan tâm đ n nhóm đ i t ng có thu

nh p th p trong xã h i nên d đ c xã h i ch p nh n n u b b i chi Qu

3M C L C  

L I CAM OAN i 

L I C M N ii 

TÓM T T iii 

M C L C iv 

DANH M C CÁC T VI T T T vii 

DANH M C CÁC B NG BI U viiiU   DANH M C HÌNH V ix 

CH NG 1: GI I THI U TÀI NGHIÊN C U 1U   1.1 B i c nh chính sách 1 

1.2 M c tiêu và câu h i nghiên c u c a Lu n v n 2 

1.2.1 M c tiêu 2 

1.2.2 Câu h i nghiên c u 2 

1.3 Ph ng pháp nghiên c u 2 

1.4 Gi i h n và ph m vi nghiên c u c a lu n v n 3 

1.5 K t c u lu n v n 3 

CH NG 2: C S LÝ THUY T 4 

2.1 Lý thuy t v B o hi m y t và B o hi m y t t nguy n 4 

2.1.1 Gi i thi u v BHYT 4 

2.1.2 Gi i thi u v BHYTTN 5 

2.2 Khung lý thuy t 6 

2.2.1 Thuy t nhu c u c a Maslow 6 

2.2.2 Lý thuy t v hành vi ng i tiêu dùng 6 

2.2.3 Lý thuy t v thông tin b t cân x ng 7 

CH NG 3: TÁC NG C A L A CH N NG C LÊN QUY T NH

MUA BHYTTN VI T NAM 10 

3.1 Ph ng pháp lu n 10 

3.1.1 Các nghiên c u th c nghi m 10 

3.1.2 L a ch n bi n trong mô hình th c nghi m 13 

3.1.3 Ph ng pháp 15 

3.1.4 Mô hình th c nghi m và gi i thích các bi n trong mô hình 16 

3.1.5 D li u 20 

3.2 o l ng tác đ ng c a l a ch n ng c lên quy t đ nh mua BHYTTN Vi t Nam20  3.2.1 Th ng kê mô t s li u 20 

3.2.2 Ki m tra đa c ng tuy n 23 

3.2.3 K t qu h i quy 24 

3.2.4 Gi i thích k t qu h i quy và th o lu n 26 

3.2.5 K t lu n 28 

CH NG 4: O L NG TÁC NG C A L A CH N NG C TRONG BHYTTN N B I CHI QU BHYT 30 

4.1 Ph ng pháp và d li u 30 

4.1.1 Ph ng pháp 30 

4.1.2 D li u 31 

4.2 K t qu , phân tích và th o lu n 31 

4.2.1 So sánh chi phí y t gi a n m 2006 và 2008 31 

4.2.2 o l ng tác đ ng c a l a ch n ng c trong BHYTTN đ n b i chi qu BHYT 32 

4.2.3 K t lu n 33 

CH NG 5: K T LU N VÀ KI N NGH 35 

5.1 K t lu n 35 

5.2 G i ý chính sách 35 

5.2.1 Khuy n ngh chính 36 

5.2.2 Khuy n ngh ph 37 

5.3 H n ch c a đ tài 38 

TÀI LI U THAM KH O 39 

PH L C 41 

TTBCX Thông tin b t cân x ng

VHLSS 2006 (Viet Nam Household Living Standard Survey): Kh o sát m c s ng

h gia đình Vi t Nam n m 2006 VHLSS 2008 (Viet Nam Household Living Standard Survey): Kh o sát m c s ng

h gia đình Vi t Nam n m 2008

5DANH M C CÁC B NG BI U

B ng 3.1: Các bi n có ý ngh a trong các mô hình th c nghi m 14

B ng 3.2: Các bi n gi i thích trong mô hình th c nghi m 17

B ng 3.3: K t qu ki m tra đa c ng tuy n 23

B ng 3.4: K t qu mô hình h i quy t ng quát 24

B ng 3.5: K t qu mô hình h i quy gi i h n 25

B ng 3.6: Tác đ ng biên c a các h s h i quy trong mô hình h i quy gi i h n 25

B ng 4.1: CPI c a nhóm hàng hoá d c ph m, y t n m 2008 so v i 2006 31

B ng 4.2: Chi phí y t bình quân đ u ng i n m 2006 và 2008 31

B ng 4.3: o l ng tác đ ng c a l a ch n ng c đ n b i chi Qu BHYT 33

B ng 4.4: T tr ng s ng i có m c chi tiêu bình quân d i m c chi tiêu trung bình c a c n c trên t ng s ng i đ c kh o sát 34

B o đ m s c kho cho nhân dân là m t công vi c h t s c quan tr ng c a Nhà n c,

vì ng i dân có s c kho m i s ng kho m nh và làm vi c t t đ góp ph n phát tri n kinh

t - xã h i, xây d ng đ t n c Vì v y, BHYT ph i luôn là m t chính sách c n đ c Nhà

n c quan tâm trong m i th i k Bên c nh đó, BHYT còn là công c quan tr ng đ Nhà

n c th c hi n chính sách an sinh xã h i, đ m b o công b ng và b o v s c kho cho

ng i nghèo, nh ng ng i ch u nhi u thi t thòi trong xã h i

BHYT đã đ c tri n khai t n m 1992 v i hình th c là b o hi m y t b t bu c (BHYTBB), đ n n m 2005 BHYTTN đ c tri n khai t ngh đ nh 63/2005/N -CP ban hành ngày 16/5/2005, tuy th i gian th c hi n ch a lâu nh ng vai trò c a BHYT nói chung

và BHYTTN nói riêng đã ngày càng tr nên quan tr ng v i ng i dân Vi t Nam

BHYT hi n nay g m hai hình th c: BHYTBB và BHYTTN Trong nh ng n m g n đây t c đ phát tri n c a BHYT nói chung và BHYTTN nói riêng là r t đáng k (v s

l ng ng i tham gia, s ng i th h ng, ch t l ng d ch v …), đi u này càng kh ng

đ nh h n n a vai trò quan tr ng c a BHYT đ i v i đ i s ng c a ng i lao đ ng Cho đ n

cu i n m 2004, s ng i tham gia BHYTTN ch có 6.394 nghìn ng i N m 2005 t ng lên 9.133 nghìn ng i, n m 2006: 11.120 nghìn ng i, n m 2007: 9.379 nghìn ng i và n m 2008: 10.641 nghìn ng i (xem Ph l c 1)

M c dù đ t đ c thành t u trong vi c gia t ng đ i t ng tham gia BHYT nói chung

và BHYTTN nói riêng, nh ng nh ng n m g n đây BHYT Vi t Nam l i g p ph i v n đ r t nghi m tr ng và nan gi i, Qu BHYT th ng xuyên b b i chi v i con s r t l n Tr c khi Ngh đ nh 63 ra đ i, v i nh ng quy đ nh “ch t ch ”, qu BHYT k t d kho ng 2.000

t đ ng Sau đó, s “n i l ng” v đ i t ng tham gia BHYTTN ban hành theo Thông t liên t ch s 22/2005/TTLT ngày 24/08/2005 khi n tình tr ng b i chi b t đ u N m 2005

qu BHYT b i chi 136,7 t đ ng; n m 2006: 1210,5 t đ ng; n m 2007: 1.840 t đ ng và

n m 2008: 1.450 t đ ng (xem ph l c 2) Trong đó, ngu n g c b i chi qu BHYT ch

y u t hình th c BHYTTN, t n m 2005 đ n n m 2008 Qu BHYT b i chi v i s ti n r t

l n và t tr ng b i chi c a BHYTTN đ u cao h n BHYTBB

Có nhi u nguyên nhân gây ra tình tr ng b i chi qu BHYT, trong đó t n t i tình

tr ng l a ch n ng c trong BHYTTN là m t trong nh ng nguyên nhân d n đ n b i chi

qu BHYT trong th i gian qua1 Tuy nhiên, th c t tình tr ng l a ch n ng c có t n t i trong BHYTTN Vi t Nam hay không và nó có th c s tác đ ng lên tình tr ng b i chi

qu BHYT hay không thì đ n th i đi m này ch a có nghiên c u nào đo l ng đ c đi u

đó Thi t ngh , c n có nghiên c u v v n đ trên đ đ a ra nh ng b ng ch ng xác th c

nh m làm c n c cho vi c đ a ra các g i ý chính sách vì v y tác gi đã l a ch n đ tài này làm lu n v n th c s c a mình

T b i c nh trình bày trên, câu h i chính sách đ t ra là:

1) Tác đ ng c a l a ch n ng c lên quy t đ nh mua BHYTTN Vi t Nam nh th nào? ây có ph i là nguyên nhân d n đ n tình tr ng b i chi qu BHYT?

2) Làm th nào đ h n ch tình tr ng l a ch n ng c trong BHYTTN và h n ch tác đ ng c a nó lên b i chi qu BHYT?

Nghiên c u s d ng ph ng pháp đ nh l ng ch y mô hình h i quy đ ch ra có

t n t i tình tr ng l a ch n ng c trong BHYTTN Vi t Nam hay không và đo l ng tác

đ ng c a nó lên quy t đ nh mua BHYTTN c a ng i dân Chi ti t v ph ng pháp đ c

đ c p ch ng 3

Tác gi s d ng ph ng pháp th ng kê mô t đ đo l ng tác đ ng c a l a ch n

ng c trong BHYTTN đ n b i chi qu BHYT, chi ti t v ph ng pháp đ c đ c p

đ u tiên là t ng quan các nghiên c u th c nghi m nh m làm c s đ đ a ra mô hình nghiên c u c a mình, k đ n tác gi l a ch n ph ng pháp nghiên c u, b d li u và cu i cùng ch y mô hình h i quy ch ng 4, tác gi đo l ng tác đ ng c a l a ch n ng c trong BHYTTN đ n b i chi qu BHYT, ph n này tác gi th c hi n hai phép tính toán, phép tính toán th nh t nh m so sánh chi phí y t bình quân đ u ng i c a n m 2008 so

v i n m 2006 trên cùng nhóm đ i t ng đ c kh o sát trong hai n m nh ng khác nhau hành vi tham gia BHYTTN, phép tính toán th hai, tác gi đi đo l ng tác đ ng c a l a

ch n ng c trong BHYTTN đ n b i chi qu BHYT ch ng cu i cùng, tác gi tóm t t

l i nh ng k t qu nghiên c u c a đ tài và trên c s đó tác gi đ a ra nh ng g i ý chính sách

8CH NG 2: C S LÝ THUY T

1 92.1 Lý thuy t v B o hi m y t và B o hi m y t t nguy n

BHYT là m t chính sách xã h i quan tr ng, mang ý ngh a nhân đ o và có tính chia

s c ng đ ng sâu s c, đ c ng và Nhà n c h t s c coi tr ng và luôn đ c đ cao trong

h th ng an sinh xã h i.2

Vai trò c a BHYT đ i v i s phát tri n c a con ng i

BHYT góp ph n vào vi c n đ nh và nâng cao s c kho c a nhân dân, là v n quý trong vi c t o ra c a c i v t ch t và tinh th n cho xã h i Ngoài ra, BHYT còn góp ph n vào vi c t o đi u ki n giúp ng i dân lành b nh và tái hoà nh p l i xã h i, giúp n đ nh

s n xu t kinh doanh cá nhân và xã h i M t khi các cá nhân đã an tâm và tin t ng vào chính sách c a Nhà n c thì n đ nh xã h i s b n v ng

BHYT và vi c th c hi n công b ng xã h i

Xét trên ph m vi toàn di n n n kinh t - xã h i, BH nói chung đóng vai trò nh m t công c an toàn và d phòng, đ m b o kh n ng ho t đ ng n đ nh c a các thành ph n trong xã h i BHYT góp ph n vào vi c an sinh xã h i v ph ng di n ch m sóc s c kho

c ng nh t o công b ng trong ch m sóc s c kho gi a các t ng l p dân c trong xã h i

Vai trò c a BHYT đ i v i vi c xã h i hoá công tác y t

Vai trò này đ c th hi n qua các khía c nh: ngu n thu c a BHYT t ng b c đ m nhi m đ c m t ph n kinh phí y t BHYT đã và đang đóng m t vai trò tích c c trong h

th ng y t Vi t Nam trong vi c gia t ng c h i ti p c n d ch v ch m sóc s c kho c a

ng i dân b ng cách phát tri n h th ng d ch v y t công và t , t o đi u ki n thu n l i cho ng i dân khi mu n ti p c n v i các d ch v ch msóc s c kho , các đ i t ng tham gia BHYT ngày càng đ c m r ng đ n h u h t các t ng l p dân c

Nguyên t c ho t đ ng c a BHYT

c quy đ nh t i đi u 3 Lu t B o hi m y t ban hành ngày 14/11/2008 nh sau:

1 m b o chia s r i ro gi a nh ng ng i tham gia BHYT

2 M c đóng BHYT đ c xác đ nh theo t l ph n tr m c a ti n l ng, ti n công,

ti n l ng h u, ti n tr c p ho c m c l ng t i thi u c a khu v c hành chính

3 M c h ng BHYT theo m c đ b nh t t, nhóm đ i t ng trong ph m vi quy n

l i c a ng i tham gia BHYT

4 Chi phí khám b nh, ch a b nh BHYT do qu BHYT và ng i tham gia BHYT cùng chi tr

5 Qu BHYTđ c qu n lý t p trung, th ng nh t, công khai, minh b ch, đ m b o cân đ i thu, chi và đ c Nhà n c b o h

Các hình th c c a BHYT BHYT g m 2 hình th c: BHYTBB và BHYTTN

BHYTBB g m các nhóm đ i t ng: Cán b công ch c nhà n c, lao đ ng trong doanh nghi p, ng i nghèo và các đ i t ng chính sách xã h i khác

BHYTTN g m các nhóm đ i t ng: H c sinh – sinh viên và các đ i t ng t nguy n khác (lao đ ng t do, h gia đình…)

BHYTTN là ch ng trình BHYT phi l i nhu n v i phí b o hi m đ ng m c cho

t ng nhóm đ i t ng t ng khu v c, do BHXH Vi t Nam th c hi n Ch ng trình BHYT

đ c th c hi n theo nguyên t c t nguy n và hoàn toàn khác v i khái ni m BHYTTN –

b) i t ng tham gia BHYTTN

i t ng tham gia c a BHYTTN đ c h ng d n t i Thông t liên t ch

s 06/2007/TTLT-BYT-BTC ban hành ngày 30/3/2007 và s a đ i b sung theo Thông t liên t ch s 14/2007/TTLT-BYT-BTC ban hành ngày 10/12/2007

BHYTTN đ c áp d ng v i m i công dân Vi t Nam (tr nh ng ng i đã có th BHYTBB đ c quy đ nh t i i u l BHYT ban hành kèm theo Ngh đ nh s 63/2005/N -

CP ngày 16/5/2005 c a Chính ph và tr em d i 6 tu i), c th :

a) Thành viên trong h gia đình, g m nh ng ng i có tên trong s h kh u và cùng

s ng trong m t gia đình; tr ng h p không có tên trong s h kh u, nh ng có đ ng ký t m trú v i th i h n ít nh t m t n m và cùng chung s ng trong m t h gia đình thì đ c tham gia cùng h gia đình đó n u có nhu c u

b) H c sinh, sinh viên đang theo h c t i các c s giáo d c thu c h th ng giáo d c

Theo thuy t nhu c u c a Maslow, con ng i có 5 h th ng nhu c u: Nhu c u c

b n; Nhu c u v an toàn; Nhu c u v xã h i; Nhu c u đ c quý tr ng và Nhu c u đ c th

hi n mình Khi con ng i đã tho mãn đ c nh ng nhu c u c b n h b t đ u có nhu c u

đ c b o v , hành vi mua BHYTTN chính là đ đáp nh ng nhu c u an toàn này Ng i tiêu dùng mua b o hi m vì s nh ng r i ro không th l ng tr c có th x y ra trong

t ng lai nh h ng đ n s c kho và đ i s ng c a h vì khi đó chi phí KCB s là gánh

n ng r t l n đ i v i h và gia đình Vì v y đ yên tâm, ng i tiêu dùng mua BHYT nh m

đ phòng nh ng r i ro, b t tr c v s c kho có th x y ra trong t ng lai

Theo lý thuy t hành vi ng i tiêu dùng c a kinh t h c vi mô, ng i tiêu dùng l a

ch n mua lo i hàng hoá nào là do s thích c a h quy t đ nh, h s ch n mua lo i hàng hoá mang l i cho h đ tho d ng cao nh t (nguyên t c t i đa hoá đ tho d ng) đây, h

quy t đ nh mua BHYTTN c a nhà n c mà không mua lo i hình BHYT nào khác vì BHYTTN đem l i cho h h u d ng biên cao h n Phí tham gia th p và không phân bi t

theo tình tr ng s c kho c a ng i tham gia BH mà quy n l i đ c h ng l i r t nhi u:

đ c chi tr 80% chi phí KCB

a) Khái ni m v thông tin b t cân x ng

Thông tin b t cân x ng là tình tr ng trong m t giao d ch, m t bên có thông tin đ y

đ n khi tham gia trong th tr ng h h th p k v ng c a mình v ch t l ng s n ph m nên

ch tr giá m c trung bình K t qu cu i cùng ch t l ng s n ph m tham gia trên th

tr ng ngày càng gi m, th tr ng ch còn l i s n ph m x u, hàng t t b hàng x u đ y ra

kh i th tr ng

Ví d kinh đi n là th tr ng xe ô tô c (Pindyck & Rubinfeld, 1999) Gi s có hai

lo i xe đ c đem bán trên th tr ng xe ô tô c – xe ch t l ng cao và xe ch t l ng th p

Gi s c ng i bán và ng i mua đ u bi t rõ v ch t l ng m i lo i xe, nh v y s

có hai lo i th tr ng đ c trình bày hình 2.1 và 2.2 Giá cân b ng c a th tr ng ô tô

ch t l ng cao là $10.000trong khi th tr ng ô tô ch t l ng th p là $5.000 Tuy nhiên, trong th c th ng i bán ô tô bi t rõ v ch t l ng xe trong khi ng i mua thì không bi t

rõ vì v y khi mua h s coi m i chi c xe đ u có ch t l ng “trung bình” C u lo i xe có

ch t l ng trung bình là DM n m d i đ ng c u xe có ch t l ng cao (DH) nh ng l i n m trên đ ng c u xe có ch t l ng th p (DL) Hi n t i, có 25.000 xe ch t l ng cao và 75.000

xe ch t l ng th p đ c bán Khi ng i mua b t đ u nh n ra r ng h u h t xe đem bán đ u

có ch t l ng th p, c u c a h s thay đ i ng c u m i s là DLM, t c là xét trung bình các lo i xe đem bán ch có ch t l ng t th p đ n trung bình Tuy nhiên, c c u các lo i xe

đ c bán s thay đ i, th m chí còn nghiêng m nh v phía các lo i xe ch t l ng th p

ng c u d ch chuy n nhi u h n v bên trái, ti p t c chuy n c c u các lo i xe v phía

lo i ch t l ng th p S d ch chuy n này s còn ti p t c cho đ n khi ch có xe ch t l ng

th p đ c bán T i đi m đó, giá th tr ng s quá th p khi n không m t chi c xe ch t

l ng cao nào có th đ c đem bán

Hình 2.1 Xe ô tô ch t l ng cao Hình 2.2 Xe ô tô ch t l ng th p

R i ro đ o đ c hay tâm lý l i

R i ro đ o đ c hay tâm lý l i là tình tr ng cá nhân hay t ch c không còn đ ng

c đ c g ng hay hành đ ng m t cách h p lý nh tr c khi giao d ch x y ra R i ro đ o

đ c là h u qu c a thông tin b t cân x ng nó x y ra sau khi giao d ch đ c th c hi n ( ng V n Thanh, 2009)

V n đ ng i y quy n – ng i th a hành

Là nh ng tr ng h p m t bên (ng i y quy n) tuy n d ng m t bên khác (ng i

th a hành) đ th c hi n m t hay nh ng m c tiêu nh t đ nh Ng i th a hành theo đu i

m c tiêu khác v i ng i y quy n (do đ ng c khác nhau) Thông tin b t cân x ng làm cho ng i y quy n khó c ng ch thi hành, đánh giá hay khuy n khích công vi c ây là

s h i t c a c l a ch n ng c và r i ro đ o đ c ( ng V n Thanh, 2009)

c) Thông tin b t cân x ng d n đ n v n đ l a ch n ng c trên th tr ng b o hi m

Thông tin b t cân x ng d n đ n v n đ l a ch n ng c trên th tr ng b o hi m (Pindyck & Rubinfeld, 1999) T i sao nh ng ng i trên 65 tu i l i r t khó kh n khi mua

BHYT, cho dù phí b o hi m có b ng bao nhiêu? Nh ng ng i già h n th ng có xác su t

b m n ng cao h n r t nhi u, nh ng t i sao phí b o hi m không t ng đ ph n ánh đúng

m c r i ro cao h n đó? Lý do chính là có tình tr ng thông tin b t cân x ng Nh ng ng i

mu n mua b o hi m n m đ c hi n tr ng s c kh e chung c a h rõ h n b t c m t công

ty b o hi m nào, cho dù các công ty có kiên quy t yêu c u giám đ nh s c kh e K t qu là

s có hi n t ng l a ch n ng c Do nh ng ng i hay m đau th ng mu n b o hi m nhi u h n nên t l ng i hay m đau trong s nh ng ng i mua BHYT s t ng lên Vi c này s bu c phí b o hi m ph i t ng, do đó s có nhi u ng i kh e m nh s nh n ra vi c h

ít có kh n ng b b nh n ng và l a ch n không mua b o hi m i u này l i ti p t c làm

t ng t l ng i hay đau m, làm phí b o hi m l i ph i t ng cao và c nh v y cho đ n khi

g n nh t t c nh ng ng i mu n mua BHYT đ u là nh ng ng i hay m đau T i th i

đi m đó, vi c bán BHYT không còn sinh l i đ c n a

Trong BHYTTN Vi t Nam, thông tin b t cân x ng x y ra khi bên mua BHYTTN

bi t rõ v tình tr ng s c kho c a mình trong khi bên bán l i không n m rõ tình tr ng s c kho c a ng i mua D n đ n k t qu tình tr ng l a ch n ng c trong BHYTTN là ch

nh ng ng i hay đau m m i mua BHYTTN còn nh ng ng i kho m nh l i ít tham gia chính sách này

9CH NG 3: TÁC NG C A L A CH N NG C

2 13.1 Ph ng pháp lu n

a) Nghiên c u c a: Mirko Bendig and Thankom Arun (2011), “Enrolment in Micro Life

anh Health Insurance: Evidences from Sri Lanka” [18] Nghiên c u trình bày b ng ch ng

v các y u t nh h ng đ n quy t đ nh tham gia các lo i hình BH, bao g m: BH cu c

s ng, BHYT và các lo i BH khác Tuy nhiên, v i m c tiêu nghiên c u c a mình tác gi ch tham kh o ph n nghiên c u v các y u t nh h ng đ n quy t đ nh tham gia BHYT nh ngh a các bi n đ c trình bày ph l c 3

Nghiên c u s d ng mô hình Probit đ nghiên c u các y u t nh h ng đ n quy t

đ nh tham gia BHYT Mô hình h i quy cho k t qu nh sau:

m c ý ngh a 1%, bi n “gi i tính ch h ” có ý ngh a th ng kê tác đ ng lên quy t

đ nh mua BHYT, n u ch h là n thì xác su t mua BHYT cao h n ch h là nam Bi n

“trình đ giáo d c c a ch h ” có ý ngh a th ng kê tác đ ng tích c c lên quy t đ nh mua BHYT Bi n “ngh nghi p c a ch h ” có ý ngh a th ng kê tác đ ng tiêu c c lên quy t

đ nh mua BHYT, n u ch h t làm ch ho c ho t đ ng trong các ngành nông nghi p và phi nông nghi p thì xác su t mua BHYT s th p, n u ch h b th t nghi p thì xác su t mua BHYT c ng s th p Bi n “tài s n” có ý ngh a th ng kê tác đ ng tiêu c c lên quy t

đ nh mua BHYT, n u gia đình có càng nhi u tài s n thì xác su t mua BHYT c a h s càng th p vì cú s c v chi phí y t nh h ng không đáng k đ n h

m c ý ngh a 5%, bi n “tu i c a ch h ” có ý ngh a th ng kê tác đ ng tiêu c c lên quy t đ nh mua BHYT

m c ý ngh a 10%, bi n “t đánh giá r i ro” có ý ngh a th ng kê tác đ ng tích c c lên quy t đ nh mua BHYT, n u cá nhân t đánh giá r i ro c a mình càng cao thì h càng

có nhi u kh n ng mua BHYT

b) Nghiên c u c a: Ramesh Bhat, Nishant Jain (2006), “Factoring affecting the demand

for insurance in a micro health insurance scheme” [19] Nghiên c u trình bày hai v n đ : xác đ nh các y u t nh h ng đ n quy t đ nh mua BHYT và các y u t có nh h ng

đ n s ti n mua BHYT V i m c tiêu nghiên c u c a mình, tác gi ch tham kh o ph n xác

đ nh các y u t nh h ng đ n quy t đ nh mua BHYT nh ngh a các bi n đ c trình bày

ph l c 4

Nghiên c u s d ng mô hình Probit đ nghiên c u các y u t nh h ng đ n quy t

đ nh mua BH Mô hình h i quy cho k t qu nh sau:

m c ý ngh a 10%, bi n “thu nh p” có ý ngh a th ng kê tác đ ng tích c c lên quy t đ nh mua BHYT, thu nh p càng cao thì xác su t mua BHYT c a h gia đình càng cao Bi n “Chi phí y t trên t ng chi phí c a h gia đình” có ý ngh a th ng kê tác đ ng tích

c c lên quy t đ nh mua BHYT, chi phí y t trên t ng chi phí c a h gia đình càng cao thì xác su t mua BHYT c a h gia đình càng cao Bi n “tu i” có ý ngh a th ng kê tác đ ng tích c c lên quy t đ nh mua BHYT Bi n “Ph m vi b nh t t đ c b o hi m” có ý ngh a

th ng kê tác đ ng tích c c lên quy t đ nh mua BHYT Bi n “Chi phí b nh t t k v ng” có

ý ngh a th ng kê tác đ ng tích c c lên quy t đ nh mua BHYT, h gia đình k v ng chi phí

b nh t t càng cao thì xác su t mua BHYT c a h càng cao Bi n “Ki n th c v BH” có ý ngh a th ng kê tác đ ng tích c c lên quy t đ nh mua BHYT

c) Nghiên c u c a: Ha Nguyen, James Knowles (2010), Demand for voluntary health

insurance in developing countries: The case of Vietnam’s school-age children and adolescent student health insurance program [20] nh ngh a các bi n đ c trình bày

ph l c 5

Nghiên c u s d ng mô hình Probit và tri n khai mô hình đ nh l ng theo chi n

l c t mô hình đ n gi n đ n mô hình ph c t p K t qu mô hình h i quy:

m c ý ngh a 1%, bi n “trình đ giáo d c c a ng i đ c kh o sát” có ý ngh a

th ng kê tác đ ng tích c c lên quy t đ nh mua BHYT h c sinh (SHI), h c sinh THCS và

ph thông trung h c mua SHI nhi u h n các b c h c khác Bi n “tu i” có ý ngh a th ng kê tác đ ng tiêu c c lên quy t đ nh mua SHI, tu i càng l n xác su t mua SHI càng th p Bi n

“thu nh p” có ý ngh a th ng kê tác đ ng tích c c lên quy t đ nh mua SHI, thu nh p h gia đình càng cao xác su t mua SHI cho con cái c a h càng cao (nhóm 5 có xác su t mua SHI cao nh t) Bi n “gi i tính c a ch h ” có ý ngh a th ng kê tác đ ng lên quy t đ nh mua SHI, n u ch h là n xác su t mua SHI cho con cái c a h cao h n ch h là nam Bi n

“s tr em đ c đi h c trong h gia đình” có ý ngh a th ng kê tác đ ng tiêu c c lên quy t

đ nh mua SHI, n u h gia đình có càng nhi u tr em đ c đi h c thì xác su t mua SHI s càng th p Bi n “kho ng cách đ n b nh vi n t nh” có ý ngh a th ng kê tác đ ng tiêu c c

lên quy t đ nh mua SHI, n u kho ng cách đ n b nh vi n t nh càng xa thì xác su t mua SHI

s càng th p Bi n “ch t l ng c a b nh vi n t nh” có ý ngh a th ng kê tác đ ng tích c c lên quy t đ nh mua SHI N u ch t l ng c a b nh vi n t nh càng t t thì xác su t mua SHI

th y, không tìm th y d u hi u t n t i l a ch n ng c trong BHYTTN c a h c sinh

d) Nghiên c u c a: Judith Lammers & Susan Warmerdam (2010), Adverse selection in

voluntary micro health insurance in Nigeria [22] nh ngh a các bi n đ c trình bày

ph l c 6

Nghiên c u s d ng mô hình h i quy Logit và tri n khai mô hình đ nh l ng theo chi n l c t mô hình đ n gi n đ n mô hình ph c t p Ch y mô hình đ nh l ng trên 2 nhóm, nhóm đ c ki m soát và nhóm không đ c ki m soát K t qu h i quy nh sau:

m c ý ngh a 1%, bi n “s c t c” có ý ngh a th ng kê tác đ ng lên quy t đ nh mua

BH N u cá nhân là H i giáo thì xác su t mua BH cao h n nh ng tôn giáo khác Bi n “quy

mô h ” có ý ngh a th ng kê tác đ ng tiêu c c lên quy t đ nh mua BH, gia đình nh h n có nhi u kh n ng mua BH h n Bi n “thu nh p” có ý ngh a th ng kê tác đ ng tích c c lên quy t đ nh mua BH Thu nh p cao h n có nhi u kh n ng chi tr cho BH nh ng không có ngh a là xác su t mua BH c a h cao h n vì cú s c y t gây ra thi t h i t ng đ i ít quan

tr ng v i h Bi n “ki n th c v s n ph m BH trên th tr ng” có ý ngh a th ng kê tác

đ ng lên quy t đ nh mua BH Bi n “nguy c x y ra r i ro” có ý ngh a th ng kê tác đ ng tích c c lên quy t đ nh mua BH B nh x y ra tr c th i gian đi u tra làm t ng xu h ng tham gia BHYTTN, đi u này có ngh a là t n t i tình tr ng l a ch n ng c t ng đ i m nh trong BHYTTN Nigeria

m c ý ngh a 5%, bi n “m c đ a thích r i ro” có ý ngh a th ng kê tác đ ng tiêu

c c lên quy t đ nh mua BH, nh ng ng i ghét r i ro có nhi u kh n ng tham gia BHYT

e) Nghiên c u c a: Tetsuji Yamada, Chia-Ching Chen, Tadashi Yamada, Haruko Noguchi,

and Matthew Miller (2009) Private Health Insurance and Hospitalization Under Japanese

National Health Insurance [24] Nghiên c u này kh o sát 2 v n đ : các y u t nh h ng

đ n “mua BHYT t nhân” và “nh p vi n” V i m c tiêu nghiên c u c a mình, tác gi ch tham kh o ph n nghiên c u v “BHYT t nhân” nh ngh a các bi n đ c trình bày ph

th ng kê tác đ ng tích c c lên quy t đ nh mua BHYT t nhân Bi n “th ch p” có ý nh a

th ng kê tác đ ng tích c c lên quy t đ nh mua BHYT t nhân Bi n “ngh nghi p c a ch

h ” có ý nh a th ng kê tác đ ng tích c c lên quy t đ nh mua BHYT t nhân, n u ch h là lao đ ng có tay ngh ho c làm công vi c v n phòng thì xác su t mua BHYT t nhân cao

h n các lo i lao đ ng khác Bi n “tu i c a ch h ” có ý nh a th ng kê tác đ ng tích c c lên quy t đ nh mua BHYT t nhân Bi n “tình tr ng hôn nhân c a ch h ” có ý nh a th ng kê tác đ ng tích c c lên quy t đ nh mua BHYT t nhân

m c ý ngh a 5%, bi n “t ng s con trong h gia đình” có ý nh a th ng kê tác

đ ng tích c c lên quy t đ nh mua BHYT t nhân

T các nghiên c u th c nghi m đã trình bày trên, tác gi xác đ nh các bi n đ c

l p quan tr ng tác đ ng đ n quy t đ nh mua BHYT nh sau:

B ng 3.1: Các bi n có ý ngh a trong các mô hình th c nghi m

V i khung lý thuy t và các b ng ch ng th c nghi m t nh ng nghiên c u đã trình bày trên, cùng v i m c đích nghiên c u “xác đ nh các y u t tác đ ng đ n xác su t mua

BHYTTN”, tác gi l a ch n các bi n trong mô hình th c nghi m c a mình nh sau:

¬ Bi n ph thu c: BH (0/1): là m t bi n gi , nó đo l ng có BHYTTN hay không Nh n giá tr 1 n u ngu i đu c kh o sát có BHYTTN và nh n giá tr 0 n u không

Chi phí y t trên t ng chi phí c a h gia đình đ c tìm th y có ý ngh a th ng kê tác

đ ng tích c c lên xác su t mua BHYT [19]

Nhóm y u t đo l ng các đ c tính cá nhân Theo lý thuy t hành vi, m t s đ c tính

cá nhân có th nh h ng đ n vi c ra quy t đ nh có mua m t lo i hàng hoá nào hay không Các nghiên c u th c nghi m tìm th y m t s đ c tính cá nhân có ý ngh a th ng kê tác đ ng

đ n vi c mua BHYT c a ng i dân nh : Trình đ giáo d c [20]; gi i tính [20]; tu i [18]

và dân t c [20]

Nhóm y u t đo l ng các đ c tính c a h gia đình Các nghiên c u th c nghi m

đã tìm th y m t s đ c tính c a h gia đình có tác đ ng đ n vi c mua BHYT: Trình đ giáo d c c a ch h [18, 20, 22]; gi i tính c a ch h [18, 20]; tu i c a ch h [18, 19, 20,

24]; quy mô h [22] và thu nh p [19, 20, 22, 24]

tài s d ng ph ng pháp c l ng thích h p c c đ i (Maximum Likelihood Estimation) và mô hình Binary Logistic (Logit) đ đo l ng tác đ ng c a l a ch n ng c lên quy t đ nh mua BHYTTN nh m làm c n c đ đ a ra nh ng g i ý chính sách thích

h p

Theo Gujarati (2003), mô hình logit đ c d a trên hàm xác su t tích lu , c th :

)

1

1 1

1 )

/ 1

(

k k

Z i

i

e e

X Y

E

+

= +

i

e

e P

P

=+

Tác gi s d ng mô hình Logit đ đo l ng tác đ ng c a l a ch n ng c lên quy t

đ nh mua BHYTTN Vi t Nam

1 = 0 + jHSj + kHE_TEk + lCl + mHm + ε (3.4) Trong đó,

HE_TE là bi n đo l ng chi phí y t trên t ng chi phí c a h gia đình trong n m

C là nhóm bi n đo l ng các đ c tính cá nhân, bao g m: trình đ giáo d c (C1);

gi i tính (C2); tu i tác C3) và dân t c (C4)

H là nhóm bi n đo l ng các đ c tính c a h gia đình, bao g m: trình đ giáo d c

c a ch h (H1); gi i tính ch h (H2); tu i c a ch h (H3); quy mô h (H4) và thu nh p

(H5) (S d ng bi n Chi tiêu thay cho bi n Thu nh p vì bi n thu nh p có kh n ng không

C3

o lu ng s tu i ngu i

đ c kh o sát ( VT: tu i)

Có m i quan h ng c chi u v i bi n BH Tu i càng cao kh n ng tham gia BHYTTN c a ngu i dân càng th p

S ngu i trong h ( VT: ng i)

Có m i quan h ngh ch chi u v i bi n BH H càng nhi u ngu i kh n ng tham gia BHYTTN càng th p

Có tác đ ng tích c c lên bi n BH Chi tiêu càng cao (th hi n thu nh p càng cao) thì kh n ng tham gia BHYTTN c a ngu i dân càng cao

Ngu n: Tác gi t ng h p t các nghiên c u th c nghi m

Hình 3.1: Các nhân t nh h ng đ n quy t đ nh mua BHYTTN

S l n khám/ch a b nh ngo i trú (HS 1 )

Tình tr ng s c

kho

S l n khám/ch a b nh n i trú (HS2)

Chi phí y t trên t ng chi phí (HE_TE)

Th i đi m kh o sát: g m 2 k vào tháng 5 và tháng 9 Th i gian thu th p thông tin

t i đ a bàn m i k kéo dài 2 tháng

l n c a m u: B VHLSS 2008 kh o sát trên 38.253 ng i trong đó có 7.242

ng i có BHYTTN và 16.161 không có BHYT

Ph n ch y mô hình đ nh l ng ch l a ch n nh ng đ i t ng mà BHYTTN mu n

h ng t i bao g m nh ng ng i không có BHYT và nh ng ng i có BHYTTN (ngo i tr

nh ng ng i có BHYTBB và tr em d i 6 tu i) Sau khi x lý s li u đ l n c a m u còn 8.488 quan sát, trong đó có BHYTTN 2.701 ng i, còn l i là không có BH

2 23.2 o l ng tác đ ng c a l a ch n ng c lên quy t đ nh mua BHYTTN Vi t Nam

a) M i quan h gi a quy t đ nh mua BHYTTN và nhóm y u t th hi n tình tr ng s c kho

M i quan h gi a quy t đ nh mua BHYTTN v i s l n KCB ngo i trú đ c ki m

đ nh ph l c 8 S l n KCB ngo i trú bình quân trong n m c a nhóm không có BHYT không có khác bi t đáng k so v i nhóm có BHYTTN (2.69 l n so v i 2.64 l n)

M i quan h gi a quy t đ nh mua BHYTTN v i s l n KCB n i trú đ c ki m

đ nh ph l c 9 S l n KCB n i trú bình quân trong n m c a nhóm có BHYTTN cao h n

h n nhóm không có BHYT (0.22 l n so v i 0.16 l n)

b) M i quan h gi a quy t đ nh mua BHYTTN và chi phí y t

M i quan h gi a quy t đ nh mua BHYTTN v i t tr ng chi phí y t /t ng chi phí

đ c ki m đ nh ph l c 10 Có s khác bi t v chi phí y t /t ng chi phí trung bình gi a nhóm có BHYTTN và nhóm không có BHYT (8,9% so v i 8,3%)

c) M i quan h gi a quy t đ nh mua BHYTTN và nhóm y u t th hi n đ c tính cá nhân

M i quan h gi a quy t đ nh mua BHYTTN v i trình đ giáo d c c a ng i đ c

kh o sát đ c ki m đ nh ph l c 11 Trình đ giáo d c c a ng i đ c kh o sát có liên

h v i quy t đ nh mua BHYTTN Nh ng ng i đã t t nghi p THCS có t l mua BHYTTN là 32,5% trong khi t l này nhóm ch a t t nghi p THCS là 30,4%

M i quan h gi a quy t đ nh mua BHYTTN v i gi i tính c a ng i đ c kh o sát

đ c ki m đ nh ph l c 12 Có s khác bi t v t l mua BHYTTN theo gi i tính, nam

có t l mua BHYTTN cao h n n , t l này nam là 33,7% trong khi n là 30,5%

Hình 3.2: T l BHYTTN theo trình đ giáo d c và gi i tính c a ng i đ c kh o sát

Ngu n: Tính toán c a tác gi t b s li u VHLSS 2008

M i quan h gi a quy t đ nh mua BHYTTN v i tu i c a ng i đ c kh o sát đ c

ki m đ nh ph l c 13 Có s khác bi t v tu i trung bình c a ng i đ c kh o sát gi a nhóm có BHYTTN và nhóm không có BHYT Tu i trung bình c a ng i đ c kh o sát trong nhóm có BHYTTN th p h n h n nhóm không có BH (32.08 tu i so v i 42.18 tu i)

M i quan h gi a quy t đ nh mua BHYTTN v i dân t c c a ng i đ c kh o sát

đ c ki m đ nh ph l c 14 Có s khác bi t t ng đ i l n v t l mua BHYTTN theo dân t c Dân t c thi u s có t l mua BHYTTN th p h n các dân t c khác (16,4% so v i

32,5%)

Hình 3.3: T l BHYTTN theo dân t c

Ngu n: Tính toán c a tác gi t b s li u VHLSS 2008

d) M i quan h gi a quy t đ nh mua BHYTTN và nhóm y u t th hi n đ c tính h gia đình

M i quan h gi a quy t đ nh mua BHYTTN v i trình đ giáo d c c a ch h đ c

ki m đ nh ph l c 15 Trình đ giáo d c c a ch h không có liên h v i quy t đ nh mua BHYTTN Ch h đã t t nghi p THCS có t l mua BHYTTN cao h n không đáng k

nh ng ch h ch a t t nghi p THCS (32,2% so v i 31,1%)

M i quan h gi a quy t đ nh mua BHYTTN v i gi i tính c a ch h đ c ki m

đ nh ph l c 16 Gi i tính c a ch h không có liên h v i quy t đ nh mua BHYTTN

Ch h là n có t l mua BHYTTN cao h n không đáng k so v i nam (32,2% so v i 31,7%)

Hình 3.4: T l BHYTTN theo trình đ giáo d c và gi i tính c a ch h

Ngu n: Tính toán c a tác gi t b s li u VHLSS 2008

M i quan h gi a quy t đ nh mua BHYTTN v i tu i c a ch h đ c ki m đ nh

ph l c 17 Có s khác bi t v tu i trung bình c a ch h gi a nhóm có BHYTTN và nhóm không có BHYT Tu i trung bình c a ch h trong nhóm có BHYTTN th p h n nhóm không có BHYT (49,58 tu i so v i 50,38 tu i)

M i quan h gi a quy t đ nh mua BHYTTN v i quy mô h đ c ki m đ nh ph

l c 18 Không có s khác bi t v quy mô h trung bình hai nhóm có BHYTTN và không

có BHYT

M i quan h gi a quy t đ nh mua BHYTTN v i chi tiêu bình quân đ u ng i đ c

ki m đ nh ph l c 19 Có s khác bi t v chi tiêu bình quân đ u ng i trung bình gi a nhóm có BHYTTN và nhóm không có BHYT Chi tiêu bình quân đ u ng i c a nhóm có BHYTTN cao h n so v i nhóm không có BH (0,86 tri u/ng i/n m so v i 0,78 tri u/ng i/n m)

B ng 3.3: K t qu ki m tra đa c ng tuy n:

K t qu ki m tra đa c ng tuy n cho th y VIF c a các bi n đ c l p đ u < 10 nên d

li u không b đa c ng tuy n

4 23.2.3 K t qu h i quy

a) K t qu h i quy c a mô hình t ng quát

B ng 3.4 : K t qu mô hình h i quy t ng quát

Quy mô h gia đình (H4) -0.0113 0.0042 -2.70 0.007

Chi tiêu bình quân đ u ng i (H5) 0.0232 0.0163 1.42 0.155

M c dù bi n H5 (bi n thu nh p đ c thay th b ng chi tiêu bình quân đ u ng i) không có ý ngh a th ng kê trong mô hình h i quy nh ng tác gi v n gi bi n này trong mô hình vì nó có c s lý thuy t khá m nh Bi n này có ý ngh a th ng kê tác đ ng lên hành vi mua BH c a ng i dân, k t qu này đã đ c ch ng minh qua các nghiên c u th c nghi m [19; 20; 22; 24]

phù h p t ng quát c a mô hình đ c ki m đ nh ph l c 20 cho k t lu n, có

m i quan h gi a bi n ph thu c và các bi n đ c l p

Các bi n đ a ra kh i mô hình C1; C2; H1 và H2 đ c ki m đ nh ph l c 21 cho

k t qu : các bi n này không có tác đ ng lên bi n ph thu c BH

Phân tích tác đ ng biên c a các h s h i quy trong mô hình gi i h n lên bi n ph thu c BH:

m c ý ngh a 1%, bi n tình tr ng s c kho có ý ngh a th ng kê tác đ ng tích c c lên xác su t mua BHYTTN, đi u này là phù h p v i k t qu nghiên c u c a Lammers & Warmerdam (2010) [22] C th : trong đi u ki n các y u t khác không đ i, s l n KCB ngo i trú trong n m t ng thêm 1 l n khám s làm t ng xác su t mua BHYTTN lên 0,5% và

s l n KCB n i trú (nh p vi n) trong n m t ng thêm 1 l n khám s làm t ng xác su t mua BHYTTN lên 5,8% S d có s khác bi t t ng đ i l n v tác đ ng c a s l n KCB ngo i trú và s l n nh p vi n đ n xác su t mua BHYTTN c a ng i dân là vì nh p vi n th hi n

r i ro v m t s c kho l n h n r t nhi u, m t khác chi phí KCB c ng cao h n r t nhi u so

v i khám ngo i trú nên nó nh h ng l n đ n chi tiêu c a ng i dân Vì v y, khi r i ro v

m t s c kho càng t ng ng i dân càng có đ ng c đ tham gia BHYTTN tích c c h n

ây chính là b ng ch ng ch ng minh có t n t i tình tr ng l a ch n ng c trong BHYTTN

Vi t Nam

m c ý ngh a 1%, bi n chi phí y t trên t ng chi phí c a h gia đình có ý ngh a

th ng kê tác đ ng tích c c lên xác su t mua BHYTTN, đi u này là phù h p v i k t qu nghiên c u c a Bhat & Jain (2006) [19] N u các y u t khác không đ i, chi phí y t trên

t ng chi phí c a h gia đình t ng thêm 1% s làm t ng xác su t mua BHYTTN lên 0,2% Chi phí y t trên t ng chi phí c a h gia đình càng cao thì xác su t mua BHYT c a h gia