ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA HOẢNG KINH TẾ THẾ GIỚI TỚI HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ TẠI NGÂN HÀNG TMCP QUÂN ĐỘI.PDF

Th hai là tình hình kinh doanh c a công ty... Tình tr ng đói tín d ng tr nên rõ ràng... Cu c kh ng ho ng còn làm cho đô la M lên giá... n chi u cùng ngày, giá bán ra đ i thêm 10 VND tron

ÀO T O SAU ĐẠI HỌC

KHOA ÀO T O SAU ĐẠI HỌC

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan lu n v n này là công trình nghiên c u c a riêng tôi,

ch a t ng công b t i b t c n i nào M i s li u s d ng trong lu n v n là

L I C M N

Tôi xin bày t lòng bi t n đ n các th y cô giáo tr ng i h c kinh t TP HCM đã t n tình ch b o, truy n đ t ki n th c trong th i gian tôi h c t p t i

tr ng c bi t, nhân c h i này, tôi xin g i t i cô giáo, PGS.TS Bùi Kim Y n

l i c m n sâu s c vì nh ng gì cô đã h tr và h ng d n tôi trong th i gian h c

t p tr ng c ng nh lúc làm lu n v n Chính t m lòng nhi t tình v i h c viên, say mê v i khoa h c c a cô giáo là đ ng l c giúp tôi có th hoàn thành lu n v n này

Bên c nh đó, s c v , đ ng viên c a gia đình, b n bè và các đ ng nghi p

t i Ngân hàng TMCP Quân đ i c ng đã góp ph n to l n giúp tôi hoàn thành công trình nghiên c u c a mình

Tôi xin chân thành c m n!

DANH M C KÝ HI U, CH VI T T T

TTQT: Thanh toán qu c t

TTR: Ph ng th c thanh toán chuy n ti n b ng đi n

DP: Ph ng th c thanh toán nh thu

B ng 3.2: Doanh s thanh toán nh thu t i MB giai đo n 1/2008 - 3/2011

B ng 3.3: Doanh s thanh toán Th tín d ng t i MB giai đo n 1/2008 - 3/2011

B ng 3.4: Doanh thu và s l ng giao d ch TTQT theo th i gian

Ph n 2: Danh m c các bi u đ

Bi u đ 3.1: Doanh s thanh toán chuy n ti n theo th i gian

Bi u đ 3.2: S l ng giao d ch chuy n ti n qu c t giai đo n 01/2008-03/2011

Bi u đ 3.3: C c u giá tr thanh toán chuy n ti n theo th i gian

Bi u đ 3.4: C c u s l ng giao d ch chuy n ti n qu c t theo th i gian

Bi u đ 3.5: Doanh s thanh toán nh thu giai đo n 01/2008-03/2011

Bi u đ 3.6: S l ng giao d ch thanh toán nh thu giai đo n 01/2008-03/2011

Bi u đ 3.7: C c u giá tr thanh toán nh thu n m 2008

Bi u đ 3.8: C c u giá tr thanh toán nh thu n m 2009

Bi u đ 3.9: C c u giá tr thanh toán nh thu n m 2010

Bi u đ 3.10: C c u giá tr thanh toán nh thu quý 1/2011

Bi u đ 3.11: C c u s l ng giao d ch thanh toán nh thu theo th i gian

Bi u đ 3.12: Doanh s thanh toán LCNK giai đo n 01/2008-03/2011

Bi u đ 3.13: Doanh s thanh toán LCXK giai đo n 01/2008-03/2011

Bi u đ 3.14: S l ng GD thanh toán LCNK giai đo n 01/2008-03/2011

Bi u đ 3.15: S l ng GD thanh toán giai đo n 01/2008-03/2011

Bi u đ 3.16: C c u s l ng GD thanh toán LCXK, NK theo th i gian

Bi u đ 3.17: C c u giá tr thanh toán LCNK, XK giai đo n 01/2008-03/2011

Bi u đ 3.18: Di n bi n kim ng ch TTQT m t hàng ngành d t may

Bi u đ 3.19: Di n bi n kim ng ch TTQT m t hàng ngành nông s n

Bi u đ 3.20: Di n bi n kim ng ch TTQT m t hàng máy móc-thi t b

Bi u đ 3.21: Di n bi n kim ng ch TTQT m t hàng ngành công nghi p ô tô

Bi u đ 3.22: Doanh thu t d ch v TTQT giai đo n 01/2008-03/2011

M C L C 1

Ph n m đ u 1

Ch ng 1: Lý lu n t ng quan v thanh toán qu c t t i Ngân hàng th ng m i 3

1.1 Khái ni m thanh toán qu c t : 3

1.2 Các ch th tham gia thanh toán qu c t 4

1.2.1 Ngân hàng Trung ng 4

1.2.2 Ngân hàng th ng m i 4

1.2.3 Các ch th khác: 5

1.3 Các ph ng th c thanh toán qu c t 5

1.3.1 C n c vào vi c thanh toán có kèm theo các ch ng t 5

1.3.2 C n c vai trò c a ngân hàng trong ph ng th c thanh toán 5

1.4 H th ng v n b n pháp lý đi u ch nh ho t đ ng TTQT 6

1.4.1 Lu t và công c qu c t g m có 6

1.4.2 Các ngu n lu t qu c gia 6

1.4.3 Thông l và t p quán qu c t 6

1.5 c đi m c a ho t đ ng thanh toán qu c t 6

1.5.1 Y u t n c ngoài 6

1.5.2 Ho t đ ng thanh toán qu c t là d ch v 7

1.6 Vai trò c a thanh toán qu c t 7

1.7 Các nhân t nh h ng đ n ho t đ ng TTQT t i Ngân hàng th ng m i 8

1.8 N i dung và r i ro đ i v i các bên trong các ph ng th c TTQT c b n .10

1.8.1 Ph ng th c thanh toán chuy n ti n qu c t 10

1.8.2 Ph ng th c thanh toán nh thu 10

1.8.3 Ph ng th c thanh toán Th tín d ng 11

Ch ng 2: Cu c kh ng ho ng kinh t th gi i và nh h ng c a nó đ n kinh t Vi t Nam 13

2.1.1 Di n bi n kh ng ho ng 13

2.1.2 Nguyên nhân kh ng ho ng 15

2.1.3 Tác đ ng c a kh ng ho ng t i các n c trên th gi i 17

2.2 Các tác đ ng c a kh ng ho ng kinh t đ n Vi t Nam trên góc đ phân tích các ch s kinh t -xã h i 19

2.2.1 T giá: 19

2.2.2 Lãi su t 22

2.2.3 T l l m phát 25

2.2.4 T l th t nghi p 27

2.3 Các tác đ ng c a kh ng ho ng kinh t đ n ho t đ ng xu t nh p kh u Vi t Nam

30

2.3.1 L ng th c, th c ph m, hàng nông s n 30

2.3.2 Ngành công nghi p ô tô 32

2.3.3 D t may 35

Ch ng 3: Ho t đ ng thanh toán qu c t t i Ngân hàng TMCP Quân đ i và nh h ng c a kh ng ho ng kinh t th gi i t i ho t đ ng này 41

3.1 Gi i thi u chung v Ngân hàng Quân đ i 41

3.2 Tình hình th c hi n TTQT t i MB qua các n m 2008-2011 42

3.2.1 Phân tích tình hình TTQT theo ph ng th c thanh toán 42

3.2.2 Phân tích tình hình TTQT theo m t s m t hàng chính 58

3.3 Thu nh p t d ch v TTQT qua các n m 2008 – 2011: 63

3.4 ánh giá nh h ng c a kh ng ho ng kinh t t i k t qu ho t đ ng TTQT 65

3.4.1 V i các giao d ch thanh toán chi u nh p kh u 65

3.4.2 V i các giao d ch thanh toán chi u xu t kh u 72

3.5 Các nguyên nhân nh h ng t i ho t đ ng TTQT 74

3.5.1 Nguyên nhân đ i v i ho t đ ng thanh toán nh p kh u: 76

3.5.2 Nguyên nhân đ i v i ho t đ ng thanh toán xu t kh u: 77

kinh t th gi i đ n ho t đ ng thanh toán qu c t t i Ngân hàng TMCP

Quân đ i 79

4.1 i v i Chính ph 79

4.2 Ngân hàng Nhà n c 80

4.3 Ngân hàng TMCP Quân đ i 81

4.3.1 V mô hình tác nghi p TTQT 81

4.3.2 V đào t o nhân s 83

4.3.3 V c ch , chính sách 84

4.3.4 Kh n ng cung ng ngo i t 85

4.3.5 M r ng quan h đ i lý 86

4.4 Doanh nghi p kinh doanh xu t nh p kh u 87

4.4.1 Tái c c u mô hình ho t đ ng, thanh l c đ i ng nhân s c a doanh nghi p 87

4.4.2 Tìm s tr giúp c a c quan có th m quy n 88

4.4.3 Tham gia vào hi p h i kinh doanh theo l nh v c ho t đ ng 89

4.4.4 Th ng xuyên tìm hi u thông tin đ i tác t n c ngoài thông qua các kênh thông tin khác nhau 89

K t lu n 91

th nào, đâu là đi m tích c c, đâu là đi m tiêu c c c a nh ng nh h ng đó, làm

th nào đ gi cho TTQT ti p t c ho t đ ng n đ nh và ngày càng phát tri n dù cho kh ng ho ng kinh t đang lan r ng ó là nh ng v n đ đang đ t ra v i ban lãnh đ o Ngân hàng TMCP Quân đ i

Là chuyên viên tác nghi p TTQT t i Ngân hàng TMCP Quân đ i, ng i vi t

m nh d n l a ch n đ tài “ ánh giá nh h ng c a kh ng ho ng kinh t th

gi i t i ho t đ ng thanh toán qu c t t i Ngân hàng TMCP Quân đ i” đ

nghiên c u

M c đích nghiên c u: lu n v n h ng t i vi c tìm hi u nh ng di n bi n c a

ho t đ ng thanh toán qu c t t i MB trong b i c nh có r t nhi u khó kh n c a

n n kinh t Vi t Nam c ng nh th gi i đ th y đ c xu h ng và m c đ bi n

đ ng, m c đ nh h ng c a kh ng ho ng kinh t lên ho t đ ng thanh toán qu c

t c a ngân hàng Trên c s nh ng phân tích, đánh giá thu đ c, lu n v n đ

Th i gian nghiên c u: th i gian nghiên c u t tháng 01/2008 đ n tháng 03/2011

Ch ng 1: Lý lu n t ng quan v thanh toán qu c t t i

Ngân hàng th ng m i

1.1 Khái ni m thanh toán qu c t :

M i qu c gia n m nh ng v trí đ a lý khác nhau, khí h u, v n hóa, xã

h i c ng khác nhau nên m i qu c gia s có nh ng l i th so sánh riêng c a mình t n d ng t t nh t l i th c a m i n c, các ho t đ ng giao th ng, mua bán, trao đ i gi a các qu c gia ra đ i i u đó làm phát sinh các kho n thu

và chi b ng ti n c a n c này đ i v i n c khác Trong m i quan h chi tr đó, các qu c gia ph i cùng nhau quy đ nh nh ng y u t c u thành c ch thanh toán

nh ch th tham gia, đ ng ti n thanh toán, các công c và ph ng th c thanh toán T ng h p các y u t c u thành c ch đó t o thành thanh toán qu c t gi a các qu c gia

Nh v y, thanh toán qu c t là quá trình th c hi n các kho n thu và các kho n chi đ i ngo i c a m t n c đ i v i m t n c khác đ hoàn thành các

m i quan h v kinh t , th ng m i, h p tác khoa h c k thu t, ngo i giao, xã

h i gi a các n c

Thanh toán qu c t g m các n i dung r t phong phú song có th phân chia thành 2 lo i l n:

Th nh t, TTQT có tính ch t m u d ch bao g m các thanh toán đ

ph c v cho vi c luân chuy n s n ph m hàng hóa, d ch v gi a các n c

Th hai, TTQT phi m u d ch là nh ng kho n thanh toán không liên quan đ n luân chuy n c a hàng hóa d ch v mà nó góp ph n th c hi n các m i quan h h p tác gi a các ngân hàng các n c, m r ng các ho t đ ng đ u t

tr c ti p và gián ti p

Ho t đ ng TTQT đ c b t ngu n t ho t đ ng ngo i th ng và m c đích chính c a ho t đ ng TTQT là đ h tr và ph c v cho ho t đ ng xu t nh p

kh u gi a các n c di n ra m t cách trôi ch y và hi u qu Ho t đ ng TTQT là khâu có ý ngh a c c k quan tr ng, đôi khi là khâu quy t đ nh đ n hi u qu và

t ng tr ng ngo i th ng Ch khi ho t đ ng thanh toán an toàn và trôi ch y thì

ng i bán m i thu đ c ti n và ng i mua m i tr đ c ti n_chính là c s n n

t ng cho ho t đ ng xu t nh p kh u t n t i và phát tri n

V i đ c thù c a đ i t ng và ph m vi nghiên c u, đ tài ch t p trung nghiên c u và phân tích ho t đ ng TTQT thu c lo i th nh t, đó là thanh toán các giao d ch đi kèm v i s luân chuy n hàng hóa

1.2 Các ch th tham gia thanh toán qu c t

n ng c s quy t đ nh s t n t i và phát tri n c a Ngân hàng

- Ch c n ng trung gian thanh toán: thông qua h th ng tài kho n đ c m t i ngân hàng, các ch tài kho n có th y thác cho ngân hàng n m gi tài kho n thu

h ho c chi h các kho n ti n phát sinh v i các ch tài kho n khác m t i cùng Ngân hàng ho c các Ngân hàng khác trong và ngoài n c Th c hi n các yêu

c u này c a ch tài kho n là Ngân hàng đã phát huy vai trò trung gian thanh toán

1.2.3 Các ch th khác:

Các ch th khác bao g m các pháp nhân, th nhân ho t đ ng trong các lnh v c phi ngân hàng nh kinh doanh xu t nh p kh u hàng hóa, xu t nh p

kh u lao đ ng, du l ch, v n t i, giao nh n, b o hi m, đ u t và các ho t đ ng ngo i giao, quân s , khoa h c k thu t…

Các ch th này tham gia v i t cách là ng i y thác cho ngân hàng thu

h nh ng kho n ph i thu và ra l nh cho ngân hàng chi các kho n ph i tr cho

n c ngoài

1.3 Các ph ng th c thanh toán qu c t

Nh ng ng i th h ng có các kho n ti n ph i thu t h i phi u, hóa đ n, séc không th t mình thu ti n t phía n c ngoài, c ng t ng t nh th , nh ng

ng i có ngh a v tr ti n không th tr ti n cho đ i tác n c ngoài đ c T t

c h đ u y thác cho ngân hàng th c hi n thu ti n ho c tr ti n Cách th c, n i dung và đi u ki n đ ti n hành thu và tr ti n g i là ph ng th c thanh toán qu c

t

1.3.1 C n c vào vi c thanh toán có kèm theo các ch ng t

Th c hi n ngh a v là đi u ki n thanh toán hay không, chúng ta chia các

Nhóm ph ng th c thanh toán tr c ti p: là các ph ng th c mà ng i chi

tr tr c ti p là ng i có ngh a v tr ti n, ngân hàng ch là trung gian thu và chuy n tr ti n theo s y thác c a khách hàng, g m có: chuy n ti n, ghi s , nh thu

Nhóm ph ng th c thanh toán gian ti p: là ph ng th c mà ng i tr ti n

ho c cam k t tr ti n là ng i th ba, không ph i là ng i có ngh a v tr ti n

đ c quy đ nh trong h p đ ng, phán quy t c a tòa án hay tr ng tài ho c trong các th a c ký k t gi a hai bên Nhóm này g m có ph ng th c thanh toán th tín d ng, th tín d ng d phòng, th b o lãnh

1.4 H th ng v n b n pháp lý đi u ch nh ho t đ ng TTQT

1.4.1 Lu t và công c qu c t g m có

- Công c Liên h p qu c v H p đ ng mua bán qu c t (United Nations convention on contracts for the international sale of goods – Wien Convention 1980)

- Công c Geneve 1930 v Lu t th ng nh t v h i phi u (Uniform Law for Bill

of Exchange – ULB 1930)

- Công c Liên h p qu c v h i phi u và l nh phi u qu c t (International Bill

of exchange and international promissory note – UN convention 1980)

- Công c Geneve 1931 v séc qu c t (Geneve conventions for check 1931)

- Quy t c th ng nh t v nh thu (Uniform rules for collection – URC)

- Quy t c th ng nh t v hoàn tr liên ngân hàng (Uniform rules for bank-to-bank reimbursement under documentary credit – URR)

- i u ki n th ng m i qu c t (International commercial terms – INCOTERMS)

1.5 c đi m c a ho t đ ng thanh toán qu c t

Ti n t thanh toán đ c chuy n t tài kho n c a ng i c trú sang tài kho n c a ng i không c trú ho c gi a tài kho n c a hai ng i không c trú

v i nhau, b t k các tài kho n đ c m m t ngân hàng hày hai ngân hàng trong cùng m t qu c gia hay hai qu c gia khác nhau

Ti n t đ c s d ng trong thanh toán th ng là ngo i t v i m t trong hai n c

hi n cung ng d ch v thanh toán qu c t

-Ho t đ ng thanh toán qu c t ch a đ ng nhi u r i ro ti m n Không gian thanh toán qu c t r ng l n, th i gian thanh toán t ng đ i dài, trình đ k thu t

và nhân l c ph c v thanh toán qu c t các qu c gia không đ ng đ u Các t p quán qu c t m c dù đã đ c ban hành nh ng có quá nhi u b t c p trong v n

d ng T t c nh ng lý do trên đã làm cho ho t đ ng thanh toán qu c t ph i đ i

m t v i r t nhi u r i ro

1.6 Vai trò c a thanh toán qu c t

i v i n n kinh t : Tr c xu th kinh t th gi i m , các qu c gia ra s c

phát tri n kinh t th tr ng, m c a, h p tác và h i nh p, thanh toán qu c t tr thành c u n i gi a kinh t trong n c v i ph n kinh t th gi i bên ngoài, có tác

d ng bôi tr n và thúc đ y ho t đ ng xu t nh p kh u, đ u t n c ngoài, thu hút

ki u h i, tín d ng qu c t

i v i Ngân hàng th ng m i: v i vai trò trung gian thanh toán, các ngân

hàng ti n hành thanh toán theo yêu c u c a khách hàng, b o v quy n l i cho các khách hàng trong giao d ch thanh toán, t v n, h ng d n khách hàng nh ng

bi n pháp k thu t nghi p v nh m h n ch r i ro, t o s tin t ng cho khách hàng trong quan h mua bán, giao d ch v i n c ngoài Bên c nh đó, vi c các ngân hàng cung ng các d ch v tài tr th ng m i đã góp ph n tháo g nh ng khó kh n do không đ n ng l c v v n c a doanh nghi p

Ho t đ ng TTQT là m t d ch v tr nên quan tr ng đ i v i các NHTM, nó đem l i ngu n thu đáng k không ch v s l ng tuy t đ i mà còn v c t

tr ng Thanh toán qu c t là m t xích quan tr ng trong vi c ch p n i và thúc đ y phát tri n các ho t đ ng kinh doanh khác c a ngân hàng nh kinh doanh ngo i

t , tài tr xu t nh p kh u, b o lãnh ngân hàng trong ngo i th ng, t ng c ng ngu n v n huy đ ng ngo i t

Vi c hoàn thi n và phát tri n ho t đ ng TTQT có vai trò h t s c quan tr ng

đ i v i ho t đ ng ngân hàng, nó không ch là m t d ch v thanh toán thu n túy

mà còn là khâu trung tâm không th thi u trong dây chuy n ho t đ ng kinh doanh, b sung và h tr cho các ho t đ ng kinh doanh khác c a ngân hàng Ngày nay, do nghi p v ngân hàng qu c t phát tri n m nh m , thu n ti n, an toàn và hi u qu nên h u h t các ho t đ ng thanh toán qu c t đ u di n ra thông qua h th ng ngân hàng Thông qua cung c p d ch v thanh toán qu c t cho khách hàng, ngân hàng thu m t kho n phí đ bù đ p cho các chi phí c a ngân hàng và t o ra l i nhu n Tùy theo ph ng th c thanh toán, môi tr ng c nh tranh và đ tín nhi m c a các khách hàng mà bi u phí và m c phí áp d ng có th

là khác nhau cho các khách hàng khác nhau

i v i các doanh nghi p xu t nh p kh u: ho t đ ng TTQT là khâu cu i

cùng đ hoàn thành các quan h ngo i th ng gi a các doanh nghi p xu t nh p

n c Các chính sách c a Nhà n c giúp đi u ti t các giao d ch mua bán hàng hóa, c th kích thích nh p kh u m t hàng này ho c h n ch nh p kh u m t hàng kia, c ng có th là h n ch nh p kh u và thúc đ y xu t kh u phát tri n

V phía Ngân hàng th ng m i: là ng i cung c p d ch v , ngân hàng th ng

m i đóng vai trò quan tr ng trong vi c thúc đ y s phát tri n c a ho t đ ng TTQT thông qua các nhân t nh h ng

Th nh t, v ch t l ng d ch v Nhân t này đ c c u thành t nhi u y u t

khác nhau nh trình đ đ i ng chuyên viên th c hi n, kh n ng cung ng các

lo i ngo i t ph c v cho thanh toán, t giá, h th ng công ngh ph n m m k toán, các s n ph m d ch v kèm theo và uy tín c a ngân hàng th ng m i đ i v i khách hàng c ng nh đ i v i các ngân hàng đ i lý trên th gi i

Th hai, v giá c mà c th là bi u phí áp d ng cho d ch v thanh toán qu c t

c a t ng ngân hàng Theo đó, các khách hàng tham gia giao d ch TTQT không

đ ng ngoài quy lu t c nh tranh v giá N u cùng ch t l ng d ch v thì Ngân hàng nào có l i th v giá s có m c c nh tranh cao h n so v i các ngân hàng khác

V phía các doanh nghi p kinh doanh xu t nh p kh u Trên góc đ là ng i

s d ng d ch v , là ng i tr c ti p th c hi n các ho t đ ng xu t nh p kh u_c

s c a thanh toán qu c t , các doanh nghi p đóng góp nh ng nhân t nh h ng không kém ph n quan tr ng

Th nh t là trình đ c a cán b ph trách kinh doanh Trình đ c a cán b có

nh h ng to l n t i hi u qu công vi c V i trình đ chuyên môn nghi p v t t,

h là ng i l a ch n nh ng ph ng th c thanh toán không ch có l i cho công ty

mà còn ph i phù h p v i t ng giai đo n, v i tình hình tài chính và ho t đ ng c a công ty i u đó giúp cho vi c thanh toán đ c di n ra thu n l i h n

Th hai là tình hình kinh doanh c a công ty N u công ty làm n thu n l i, l i

nhu n thu đ c cao, t c đ quay vòng v n nhanh s t o cho doanh nghi p có

kh n ng thanh toán t t h n

Th ba là m i quan h c a doanh ngh p v i đ i tác, khách hàng N u gi a các

bên giao dch có quá trình làm n lâu dài, uy tín t t thì ho t đ ng thanh toán di n

ra đ c nhanh chóng và d dàng h n r t nhi u Do đó, đánh giá tình hình c a đ i tác là m t khâu r t quan tr ng khi doanh nghi p ti n hành ký k t các h p đ ng,

đ m b o ti n thu v đúng h n, hàng nh n đ c k p th i, đúng quy cách, ch t

l ng đã cam k t tr c đó

1.8 N i dung và r i ro đ i v i các bên trong các ph ng th c TTQT c b n

1.8.1 Ph ng th c thanh toán chuy n ti n qu c t

Là ph ng th c thanh toán trong đó, khách hàng (ng i chuy n ti n) yêu

c u ngân hàng ph c v mình chuy n m t s ti n nh t đ nh cho m t ng i khác (ng i h ng l i) theo m t đ a ch nh t đ nh trong m t th i gian nh t đ nh

Chuy n ti n là ph ng th c thanh toán đ n gi n, vi c có tr ti n hay không ph thu c vào thi n chí c a ng i mua Ng i mua sau khi nh n hàng có

th không ti n hành chuy n ti n ho c c tình dây d a, kéo dài th i h n chuy n

ti n nh m chi m d ng v n c a ng i bán, làm cho quy n l i c a ng i bán không đ c đ m b o Do đó, ph ng th c này th ng ch áp d ng trong các

tr ng h p hai bên mua bán có uy tín và tin c y l n nhau

ánh giá r i ro và l i th c a các bên tham gia, ta có th th y nh sau:

i v i ng i bán: ng i bán s giành đ c l i th hoàn toàn trong

tr ng h p đàm phán đ c tr ti n tr c khi giao hàng N u ng c l i, ng i bán có nguy c không thu đ c ti n hàng n u ng i mua nh n hàng mà không

chu thanh toán, t h n, n u ng i mua không ch u nh n hàng, ng i bán còn

ph i m t th i gian tìm ki m ng i mua khác và ch u các chi phí phát sinh nh phí l u bãi ho c phí ch hàng tr v n c

i v i ng i mua: l i th s nghiêng v ng i mua n u ph ng th c

thanh toán trong h p đ ng là tr ti n sau khi nh n hàng Ng c l i, ng i mua

ph i đ i m t v i vi c đã thanh toán mà ch a nh n ho c không nh n đ c hàng theo đúng th i h n ho c có th nh n đ c hàng nh ng l i không đúng nh ch t

l ng đã đ t mua tr c đó

1.8.2 Ph ng th c thanh toán nh thu

Là ph ng th c thanh toán trong đó, bên bán sau khi giao hàng hay cung

ng d ch v , y thác cho ngân hàng ph c v mình xu t trình b ch ng t thông qua ngân hàng thu h cho bên mua đ đ c thanh toán, ch p nh n h i phi u hay

ch p nh n các đi u ki n và đi u kho n khác

Các ngân hàng tham gia vào quá trình thanh toán sâu r ng và toàn di n

h n M c đ tham gia c a ngân hàng vào quá trình nh thu ph thu c hoàn toàn vào n i dung các ch th và nh ng gì mà ng i bán y quy n cho ngân hàng

ph c v mình thu h

Nh thu là ph ng th c thanh toán đ c coi là trung hòa nh t quy n l i

c a hai bên mua – bán i v i ng i bán, ng i bán có ngân hàng ph c v

mình tham gia v i vai trò là ngân hàng đ i lý cho mình Ngân hàng ph c v

ng i bán có th ch n ngân hàng n c ng i mua làm đ i lý thu h ti n t

ng i mua Toàn b quy trình đ c x lý theo m t quy t c và t p quán th c hành ngân hàng th ng nh t trong đó ngân hàng tham gia v i vai trò trung gian

i v i ng i mua, n u áp d ng ph ng th c này, th ng thì vi c tr ti n ch

x y ra sau khi hàng hóa đã t i c ng đích, ti n v a thanh toán c ng là lúc nh n

đ c hàng hóa

Tuy nhiên, ph ng th c này v n có nh ng r i ro cho các bên tham gia

Ng i bán có th không nh n đ c ti n hàng do ng i mua c tình trì hoãn vi c thanh toán trong khi các ngân hàng thu h không th h tr gì h n ngoài vi c

ch đ i thi n chí c a ng i mua hàng V phía ng i mua hàng, h c ng g p

ph i r i ro là đã thanh toán ti n cho ng i bán thông qua ngân hàng thu h

nh ng hàng nh n đ c không đáp ng ch t l ng

1.8.3 Ph ng th c thanh toán Th tín d ng

Trong ph ng th c Th tín d ng, các ngân hàng đã tham gia ch đ ng và tích c c h n nhi u, theo đó, các ngân hàng th c hi n tr ti n theo cam k t c a mình Ph ng th c này xu t hi n 3 m i quan h h p đ ng

Th nh t, quan h h p đ ng gi a ng i mua và ng i bán

Th hai, quan h h p đ ng gi a ng i mua v i ngân hàng ph c v (trong quan h này s đ c g i là ng i đ ngh m Th tín d ng và ngân hàng phát hành) Quan h h p đ ng này đ c th hi n trong đ n đ ngh m Th tín

d ng, các đi u ki n và đi u kho n mà ng i mua ký đ làm c s ngân hàng phát hành Th tín d ng

Th ba, quan h h p đ ng gi a ngân hàng phát hành và ng i h ng l i

Th tín d ng M i quan h này là h qu c a 2 m i quan h trên nh ng l i là ngh v h p đ ng đ c l p c a ngân hàng phát hành phát hành, th hi n cam k t

c a ngân hàng phát hành v i ng i bán r ng s thanh toán khi ng i bán xu t trình đ c b ch ng t phù h p v i các đi u ki n và đi u kho n đ c quy đ nh trong Th tín d ng

Ph ng th c này dù có nh ng quy đ nh ràng bu c các bên ch t ch h n

nh ng v n có nhi u r i ro cho các đ i tác

Xét t góc đ ng i bán, h có th đ i m t v i r i ro xu t phát t phía ngân hàng phát hành L/C Ngân hàng phát hành không đ m b o v kh n ng thanh toán, b ch ng t không phù h p v i L/C, ng i nh p kh u c n c vào

nh ng sai bi t r t nh đ trì hoãn thanh toán Trên góc đ ng i mua, c ng

gi ng nh các ph ng th c trên, h có th không nh n đ c hàng theo đúng quy cách H n th n a, h có th không nh n đ c hàng do ng i bán l p b ch ng

t gi đ l a đ o

K t lu n ch ng 1

Ch ng lý lu n cung c p lý thuy t c b n v ho t đ ng thanh toán qu c

t t i ngân hàng th ng m i B ng nh ng ki n th c đó, chúng ta có đ c cái nhìn toàn di n h n v ho t đ ng này t cách th c tác nghi p, các giai đo n, các

r i ro phát sinh trong quá trình th c hi n t ng ph ng th c thanh toán ó c ng

là c s ki n th c n n t ng giúp chúng ta đ ra nh ng c i ti n, chính sách nh m hoàn thi n quy trình và gi m thi u r i ro, nâng cao ch t l ng d ch v , t ng n ng

l c c nh tranh c a mình

Ngày 2/4/2007, công ty hàng đ u trong ho t đ ng cho vay d i chu n t i

M , New Century Financial, bu c ph i n p đ n b o h phá s n ây đ c coi là

m t trong nh ng d u hi u b t n đ u tiên c a th tr ng cho vay th ch p t i

M C phi u c a các ngân hàng chuyên v ho t đ ng kinh doanh này nh Countrywide c ng ch u nhi u s c ép Nhi u ng i g i ti n các t ch c tín

d ng này đã lo s và đ n rút ti n, gây ra hi n t ng đ t bi n rút ti n g i khi n cho các t ch c đó càng thêm khó kh n Nguy c khan hi m tín d ng hình thành

ng Anh v n t ch i can thi p vào th tr ng tín d ng

T M , r i lo n lan sang các n c khác Anh, ngày 14/9/2007, ngân hàng Northern Rock b chao đ o vì ng i g i ti n x p hàng đòi rút ti n g i c a mình ra kh i m t trong nh ng ngân hàng uy tín hàng đ u n c Anh sau khi thông tin v vi c Northern Rock đang ph i s ng nh ngu n gói tài chính kh n

c p c a Ngân hàng trung ng Anh V n đ mà ngân hàng này đang ph i đ i

m t chính là ph thu c quá nhi u vào ho t đ ng kinh doanh tài chính quy mô l n trong khi th tr ng này đang đi xu ng

Ngày 17/3/2008, v i n l c gi i c u c a ngân hàng d tr liên bang NewYork không thành, Bear Sterns ch p nh n đ chính đ i th lâu n m JP Morgan Chase mua l i v i giá 10 dollar m t c phi u, sau khi chính ph M

đ ng ra đ m b o cho kho n l lên t i 30 t USD M c giá này là th p h n r t nhi u v i giá 130,2 dollar m t c phi u lúc đ t giá nh t tr c khi kh ng ho ng

n ra Vi c Ngân hàng d tr liên bang New York c u không n i Bear Sterns và

bu c lòng đ công ty này b bán đi v i giá quá r đã khi n cho s lo ng i v n ng

l c can thi p c a chính ph c u vi n các t ch c tài chính g p khó kh n S s p

đ c a Bear Sterns đã đ y cu c kh ng ho ng lên n c thang tr m tr ng h n

Ngày 7/9/2008, "Nh ng k cùng đ ng" ti p theo đ c chính ph M ra tay c u v t là hai gã kh ng l trong l nh v c cho vay c m c là Fannie Mae và Freddie Mac Hai công ty này t m th i đ c chuy n thành s h u công sau khi

đ c tr giúp nh m thoát kh i nh ng kho n l kh ng l

Ngày 15/9/2008, ngân hàng đ u t n i ti ng c a M Lehman Brothers chính th c phá s n sau khi chính ph n c này t ch i k ho ch gi i c u t n kém Ti p sau Lehman là m t s công ty khác Cùng lúc đó Merrill Lynch đ c mua l i b i Bank of America sau khi đ i m t v i nh ng kho n l kh ng l M t ngày sau đó, đ i gia b o hi m AIG c ng ph i nh vào kho n vay kh n c p 85 t USD t B Tài chính M đ t n t i AIG lâm vào c nh kh n đ n do tham gia

b o hi m cho các kho n vay th ch p

Ngày 17/9/2008, ngân hàng Lloyds đ ng ý mua l i Halifax Bank of Scotland (HBOS) v i giá 12,2 t B ng Anh Ngân hàng cho vay th ch p l n

nh t n c Anh lâm vào c nh khó kh n sau khi c phi u c a HBOS m t giá m nh

do ni m tin c a khách hàng Sau khi sáp nh p, ngân hàng này n m kho ng 1/3 s tài s n đ c c m c t i Anh

Ngày 3/9/2008, M thông qua gói c u tr 700 t USD Cu c gi i c u tài chính l n nh t trong l ch s n c M đ c thông qua sau nhi u tranh cãi t i hai

vi n Qu c h i M

Ngày 13/10/2008, c RBS và Lloyds - BOS, hai ngân hàng hàng đ u t i Anh ph i đ i m t v i nh ng v n đ nghiêm tr ng khi th tr ng tài chính s p đ Sau khi sáp nh p v i HBOS, đ n l t Lloyds không ch u n i nh ng kho n n

kh ng l t phía đ i tác

Ngày 16/12/2008, FED đ a m c lãi su t c b n v sát m c 0% C c d

tr liên bang M c t gi m t l lãi su t xu ng còn t 0 đ n 0.25% trong n l c tránh suy gi m sâu cho n n kinh t ây là m c lãi su t th p nh t mà FED t ng công b trong l ch s c a mình

Ngày 22/4/2009, Ngân sách n c Anh thâm h t n ng Nh ng kho n chi

t n kém trong th i k kh ng ho ng đã khi n n c Anh ph i ch u m c thâm h t ngân sách n ng n nh t trong l ch s , kho ng 175 t B ng Anh T ng s n c a chính ph n c này có th lên t i g n 1.000 t B ng Anh vào n m 2014 Các

quan ch c cao c p cho r ng, n c Anh c n 10 n m đ tr v v i tình tr ng ngân sách tr c kh ng ho ng

M (v nhu c u tiêu dùng, ti n t …) đ i v i th tr ng tài chính toàn c u, cu c

kh ng ho ng M ngày m t lan r ng ra toàn c u, gây ra nhi u đ v tài chính, suy gi m kinh t ho c làm gi m kh n ng t ng tr ng c a n n kinh t nhi u

n c trên th gi i tùy vào kh n ng và đ m tài chính c a t ng n c khác nhau

Th c h c a quá trình kh ng ho ng tài chính M nh th nào, chúng ta

đi vào tìm hi u khái ni m ch ng khoán hóa, m t khái ni m đã xu t hi n nhi u trong các cu c th o lu n v kh ng ho ng tài chính toàn c u n m 2008

Ch ng khoán hóa là m t quá trình tài chính c c u, t i đó các tài s n th

ch p khác nhau c a nh ng ng i đi vay đ c t p h p và đóng gói r i đ c dùng làm đ m b o đ phát hành các trái phi u (g i chung là trái phi u đ m b o b ng tài s n) Ti n t ng i mua các ch ng khoán này s đ c chuy n đ n các t

ch c tài chính cho vay th ch p đ các t ch c này cho ng i đem th ch p tài

s n vay ti n Ch ng khoán hóa chính là quá trình đ a các tài s n th ch p sang

th tr ng th c p n i mà chúng có th trao đi đ i l i Nó đã bi n các tài s n kém thanh kho n thành nh ng ch ng khoán thanh kho n cao

Các s n ph m ch ng khoán hóa xu t hi n t đ u th p niên 70 và phát tri n

m nh trong môi tr ng chính sách ti n t đ c n i l ng t n m 2001 Ch ng khoán hóa và vi c ra đ i các s n ph m c a quá trình này nh ch ng khoán đ m

b o b ng tài s n th ch p (MBS), gi y n đ m b o b ng tài s n (CDO) và các

lo i t ng t là m t phát minh l n v công c tài chính Tuy nhiên, vì có ít nh t

t i 4 lo i ch th kinh t liên quan đ n ch ng khoán hóa (thay vì 2 lo i ch th kinh t là ng i th ch p - đi vay và t ch c tín d ng cho vay - nh n th ch p

nh giao d ch tín d ng truy n th ng), vì s xu t hi n c a b o hi m cho các s n

ph m ch ng khoán hóa nh h p đ ng hoán đ i t n th t tín d ng (CDS), vì s ra

đ i c a các th ch nh các th ch m c đích đ c bi t (SPV) và nh ng công c

đ u t k t c u (SIV) đ mua bán MBS và CDO, nên đã t n t i nh ng r i ro h

th ng bao g m c r i ro đ o đ c và l a ch n trái ý Trong khi đó, mô hình giám sát tài chính c a Hoa K tr c kh ng ho ng không đ n ng l c giám sát các r i

g i ti n gây ra đ t bi n rút ti n g i còn làm cho tình hình thêm nghiêm tr ng và

di n ra nhanh chóng h n

Th c t , th tr ng nhà b t đ u t đi u ch nh t n m 2005 khi n cho giá nhà đ t gi m và ch t l ng tài s n đ m b o cho các MBS và các CDO gi m theo R i ro mang tính h th ng đã làm cho kh ng ho ng tín d ng nhà th c p

n ra vào tháng 5 n m 2006 khi mà nhi u t ch c phát hành MBS và CDO c ng

nh m t s t ch c tài chính mà trong danh m c tài s n c a mình có nhi u MBS

và CDO s p đ Ti p theo đó, kh ng ho ng tài chính n ra vào tháng 8 n m

2007 khi đ n l t c các SPV và SIV c ng s p đ , r i phát tri n thành kh ng

ho ng tài chính toàn c u t tháng 9/2008 khi c nh ng t ch c tài chính kh ng l

đêm liên ngân hàng (Fed fund rates) t 5,25% xu ng 4,75% Trong khi đó, Ngân

hàng Trung ng Châu Âu đã b m 205 t đô la M vào th tr ng tín d ng đ nâng cao m c thanh kho n

Tháng 12/2007, cu c kh ng ho ng ti n sang n c tr m tr ng h n khi

nh ng báo cáo kinh t cu i n m cho th y s đi u ch nh c a th tr ng b t đ ng

s n di n ra lâu h n d tính và quy mô c a kh ng ho ng c ng r ng h n d tính Tình tr ng đói tín d ng tr nên rõ ràng H th ng d tr liên bang c g ng gi m

m nh lãi su t liên ngân hàng vào tháng 12/2007 và tháng 2 n m 2008 nh ng không có hi u qu nh mong đ i

2.1.3 Tác đ ng c a kh ng ho ng t i các n c trên th gi i

Ch s bình quân công nghi p Dow-Jones gi m liên t c t cu i quý III

n m 2007 Cu c kh ng ho ng này là nguyên nhân chính làm cho kinh t Hoa K

r i vào suy thoái t tháng 12 n m 2007 ây có l là đ t suy thoái nghiêm tr ng

nh t Hoa K k t sau Chi n tranh th gi i th hai Bình quân m i tháng t tháng 1 t i tháng 9 n m 2008, có 84 nghìn l t ng i lao đ ng Hoa K b m t

vi c làm

Hàng lo t t ch c tài chính trong đó có nh ng t ch c tài chính kh ng l

và lâu đ i b phá s n đã đ y kinh t Hoa K vào tình tr ng đói tín d ng n l t

nó, tình tr ng đói tín d ng l i nh h ng đ n khu v c s n xu t khi n doanh nghi p ph i thu h p s n xu t, sa th i lao đ ng, c t gi m các h p đ ng nh p đ u vào Th t nghi p gia t ng nh h ng tiêu c c đ n thu nh p và qua đó t i tiêu dùng c a các h gia đình l i làm cho các doanh nghi p khó bán đ c hàng hóa Nhi u doanh nghi p b phá s n ho c có nguy c b phá s n, trong đó có c 3 nhà

s n xu t ô tô hàng đ u c a Hoa K là General Motors (GM), Ford Motor và Chrysler LLC Các nhà lãnh đ o 3 hãng ô tô này đã n l c v n đ ng Qu c h i Hoa K c u tr , nh ng không thành công Ngày 12/12/2008, GM đã ph i tuyên

b t m th i đóng c a 20 nhà máy c a hãng khu v c B c M Tiêu dùng gi m, hàng hóa th a đã d n t i m c giá chung c a n n kinh t gi m liên t c, đ y kinh

t Hoa K t i nguy c có th b gi m phát.

Cu c kh ng ho ng còn làm cho đô la M lên giá Do đô la M là ph ng

ti n thanh toán ph bi n nh t th gi i hi n nay, nên các nhà đ u t toàn c u đã mua đ ng ti n này đ nâng cao kh n ng thanh kho n c a mình, đ y đô la M lên giá i u này làm cho xu t kh u c a Hoa K b thi t h i

Hoa K là th tr ng nh p kh u quan tr ng c a nhi u n c, do đó khi kinh

t suy thoái, xu t kh u c a nhi u n c b thi t h i, nh t là nh ng n c theo

h ng xu t kh u ông Á M t s n n kinh t đây nh Nh t B n, ài Loan, Singapore và HongKong r i vào suy thoái Các n n kinh t khác đ u t ng tr ng

ch m l i Châu Âu v n có quan h kinh t m t thi t v i Hoa K ch u tác đ ng nghiêm tr ng c v tài chính l n kinh t Nhi u t ch c tài chính đây b phá s n

đ n m c tr thành kh ng ho ng tài chính m t s n c nh Iceland, Nga Các

n n kinh t l n nh t khu v c là c và Ý r i vào suy thoái, Anh, Pháp, Tây Ban Nha cùng đ u gi m t ng tr ng Khu v c đ ng Euro chính th c r i vào cu c suy thoái kinh t đ u tiên k t ngày thành l p

Các n n kinh t M Latin c ng có quan h m t thi t v i kinh t Hoa K , nên c ng b nh h ng tiêu c c khi các dòng v n ng n h n rút kh i khu v c và khi giá d u gi m m nh Ecuador ti n đ n b v c c a m t cu c kh ng ho ng n Kinh t các khu v c trên th gi i t ng ch m l i khi n l ng c u v d u m cho s n xu t và tiêu dùng gi m c ng nh giá d u m gi m i u này l i làm cho các n c xu t kh u d u m b thi t h i ng th i, do lo ng i v b t n đ nh x y

ra đã làm cho n n đ u c l ng th c n ra, góp ph n d n t i giá l ng th c t ng cao trong th i gian cu i n m 2007 đ u n m 2008, t o thành m t cu c kh ng

ho ng giá l ng th c toàn c u.Nhi u th tr ng ch ng khoán trên th gi i g p

ph i đ t m t giá ch ng khoán nghiêm tr ng Các nhà đ u t chuy n danh m c

đ u t c a mình sang các đ n v ti n t m nh nh đô la M , yên Nh t, franc

Th y S đã khi n cho các đ ng ti n này lên giá so v i nhi u đ n v ti n t khác, gây khó kh n cho xu t kh u c a M , Nh t B n, Th y S và gây r i lo n ti n t

m t s n c bu c h ph i xin tr giúp c a Qu Ti n t Qu c t Hàn Qu c r i vào kh ng ho ng ti n t khi won liên t c m t giá t đ u n m 2008

Trong kh ng ho ng tài chính l n này, các n n kinh t châu Á có m t v th

v ng vàng và ch đ ng h n nhi u so v i k kh ng ho ng tài chính 1997 C th ,

t c đ t ng tr ng trung bình c a khu v c trong su t giai đo n 2000-2007 đ t

m c khá cao 4,1% làm n n t ng cho kh n ng đ i phó Th ng d cán cân thanh toán nay đã đ t m c 6% GDP so v i m c thâm h t -1% c a n m 1997

Ngoài ra, l ng d tr ngo i t c a châu Á đã t ng g p 6 l n so v i n m

1997, đ t đ n 4.200 t đô la M , chi m g n hai ph n ba l ng d tr ngo i h i

c a th gi i và g p 1,9 l n t ng n ng n h n c a khu v c đ i v i th gi i (n m

1997 con s này là nh h n 1)

Các ch s kinh t v mô lành m nh là tín hi u tích c c cho kh n ng ch ng

đ c a các qu c gia châu Á trong l n kh ng ho ng này Ngoài ra, rút kinh nghi m t đ t kh ng ho ng l n tr c, các chính ph và ngân hàng trung ng t i châu Á đã có s h p tác ch t ch đ có nh ng hành đ ng t p th t t h n trong

vi c đ i đ u v i kh ng ho ng

Sau đ t “b o b nh” n m 1997, các ngân hàng và t ch c tài chính t i nhi u

n c châu Á đã đ c tái c u trúc và qu n lý ch t ch b i các ngân hàng trung

ng i u này giúp cho tình hình s c kh e c a các t ch c này đã tr nên lành

m nh h n r t nhi u so v i n m 1997 và có kh n ng đ kháng v i kh ng ho ng

t t h n so v i m t s l n các đ ng nghi p ph ng Tây

2.2 Các tác đ ng c a kh ng ho ng kinh t đ n Vi t Nam trên góc đ phân tích các ch s kinh t -xã h i

Nh v a phân tích trên, kh ng ho ng kinh t lan r ng ra kh p các khu

v c, châu l c trên th gi i Vi t Nam, m t n n kinh t m i n i c a khu v c ông Nam Á ch c ch n không th tránh kh i nh ng nh h ng c a kh ng

ho ng kinh t i u đó th hi n trên r t nhi u khía c nh ph n này, ta xem xét tác đ ng c a kh ng ho ng kinh t t i Vi t Nam trên góc đ phân tích di n bi n các ch tiêu kinh t - xã h i quan tr ng nh : t giá, lãi su t, t l l m phát, t l

c ng nh biên đ dao đ ng mà các NHTM đ c phép giao d ch

Ngày 15/9/2009, Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam công b t giá bình quân liên ngân hàng đ c xác đ nh m c 16.986 VND/USD, theo đó, t giá giao d ch

t i các ngân hàng th ng m i đ t m c cao nh t t tr c t i th i đi m này:

17.835 VND/USD Trong khi giá USD t i các ngân hàng liên ti p l p k l c, thì giá USD t i th tr ng t do ít bi n đ i, dao đ ng quanh m c 18.300 VND (mua

vào) - 18.320 VND (bán ra)

Theo s li u c a T ng c c Th ng kê, ch s giá USD trong tháng 8/2009

đã t ng 6,36% so v i tháng 12/2008 và t ng 8,95% so v i cùng k n m 2008, 9 tháng đ u n m 2009, ch s giá USD đã t ng 6,12% so v i tháng 12/2008 và

- K t ngày 11/02/2010, m c lãi su t ti n g i t i đa b ng đô la M c a t

ch c kinh t (tr t ch c tín d ng) t i t ch c tín d ng t i đa là 1,0%/n m Quy

đ nh v lãi su t ti n g i b ng đô la M c a t ch c kinh t t i t ch c tín d ng theo Quy t đ nh s 07/2007/Q -NHNN ngày 06/02/2007 c a Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c v lãi su t ti n g i c a pháp nhân t i t ch c tín d ng h t hi u

l c thi hành; đ i v i lãi su t ti n g i có k h n b ng đô la M c a t ch c kinh

t t i t ch c tín d ng phát sinh tr c th i đi m Thông t này có hi u l c thi hành, thì đ c ti p t c th c hi n cho đ n h t th i h n đã tho thu n gi a t ch c tín d ng và t ch c kinh t

- T giá bình quân liên Ngân hàng gi a USD và VND áp d ng cho ngày 11/02/2010 là 18.544 VND/USD M c đích c a vi c ban hành Thông t và đi u

chnh t giá bình quân liên ngân hàng là nh m cân đ i hài hoà cung - c u ngo i

t , t ng c ng s l u thông trên th tr ng ngo i t , góp ph n ki m soát nh p siêu và n đ nh kinh t v mô

Ngày 18/08/2010, T giá bình quân liên ngân hàng gi a VND v i USD s

là 18.932VND/USD thay vì 18.544 VND/USD nh tr c Theo thông báo c a Ngân hàng Nhà n c lúc cu i gi chi u ngày 17/8, nh m góp ph n ki m ch

nh p siêu, Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam th c hi n đi u ch nh t giá bình quân liên ngân hàng gi a VND v i USD áp d ng cho ngày 18/8/2010 t m c 18.544 VND/USD lên m c 18.932 VND/USD, t c t ng 2,092% Trong khi đó, biên đ

t giá gi nguyên m c +/-3% V i vi c t ng khá m nh trên trong khi biên đ

v n là +/-3%, ngày 18/8, các ngân hàng th ng m i có th giao d ch m c tr n t giá USD/VND là 19.500 VND, thay vì m c tr n 19.100 VND nh tr c đó

Trên th tr ng ngo i h i, nh ng ngày tr c đó, các ngân hàng th ng

m i liên t c đ giá bán m c tr n 19.100 VND m i USD, còn trên th tr ng t

do, giá USD t ng khá m nh Tính riêng ngày 17/8, giá ngo i t này bu i sáng

t ng t i 30 VND so v i hôm tr c, lên m c mua vào 19.300 VND, bán ra 19.320 VND n chi u cùng ngày, giá bán ra đ i thêm 10 VND trong khi giá mua vào gi nguyên

Ngày 11/02/2011, Ngân hàng Nhà n c đã đi u ch nh t giá bình quân liên ngân hàng lên m c 20.693 đ ng/đô la M , t ng thêm 9,3% so v i ngày 10-2,

nh m làm t ng tính thanh kho n cho th tr ng ngo i h i và giúp t giá chính

th c và phi chính th c g n nhau h n

Ngoài ra, NHNN c ng thu h p biên đ giao d ch t +/- 3% xu ng +/- 1%

áp d ng t ngày 11/02/2011, t c các ngân hàng ch đ c niêm y t giá đô la M cao h n ho c th p h n t i đa 1% so v i t giá bình quân liên ngân hàng NHNN cho bi t s đi u hành t giá bình quân liên ngân hàng t ng đ i linh ho t trong

th i gian t i

Trong thông cáo báo chí đ ng trên website c a mình, NHNN cho bi t các

bi n pháp này s t o đi u ki n đ đi u hành t giá ch đ ng, phù h p v i tình hình cung c u ngo i t , b o đ m t ng tính thanh kho n c a th tr ng, góp ph n

ki m ch nh p siêu và h tr cho vi c th c thi chính sách ti n t ch đ ng, linh

ho t h n

Các ngân hàng đã đ ng lo t nâng giá bán đô la M lên m c cao nh t là 20.900 đ ng Trong khi đó, giá đô la M trên th tr ng t do c ng t ng v t lên

so v i ngày hôm tr c, đ t m c 21.370 đ ng mua vào và 21.500 đ ng bán ra,

t ng 150 đ ng so v i ngày 10/2/2011 Tuy nhiên, kho ng cách gi a giá đô la t

do và chính th c đã g n nhau h n

N m 2010, NHNN đã hai l n đi u ch nh t giá bình quân liên ngân hàng

gi a ti n đ ng và đô la M , v i m c t ng l n l t là 3,3% vào tháng 2 và 2,09% vào tháng 8 L n đi u ch nh t giá liên ngân hàng l n này là m c đi u ch nh t ng cao nh t trong l ch s

Bình lu n c a m t chuyên gia kinh t cho bi t vi c đi u ch nh nâng t giá liên ngân hàng m t l n lên 9,3% c a NHNN, nhìn vào s tuy t đ i thì th y cao

nh ng đây là k t qu c a vi c m t th i gian dài tr c đây, l ra NHNN đã ph i

đi u ch nh nhi u l n theo hình b c thang, nh ng do đ n đ nh v mô, NHNN đã không dám thay đ i t giá Vì v y, m c t ng đ n 9,3% l n này là h p lý và c ng

ph n ánh đúng cung c u đô la trên th tr ng, không làm méo mó t giá n a

Vi c t ng t giá lên 9,3% m t l n đ ph n ánh đúng cung c u th tr ng, cùng v i các bi n pháp Chính ph đang áp d ng đ gi m nh p siêu, thì l n phá giá này hy v ng s giúp t giá n đ nh trong th i gian dài s p t i i u này c ng

đ c s đ ng tình t phía doanh nghi p khi nhi u ch doanh nghi p đã t ng phát bi u r ng thà đ giá đô la trong ngân hàng t ng v t lên b ng giá t do

nh ng n đ nh thì s t t h n cho vi c kinh doanh c a doanh nghi p Các doanh nghi p hi n đang ph i mua đô la M v i t giá t do nh ng h ch toán vào s sách thì ch đ c ghi theo t giá chính th c, gây thi t h i đáng k cho các doanh nghi p trong nh ng tháng cu i n m 2010

Ngày 15/3/2011, t giá bình quân liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà n c công b , áp d ng cho ngày 15/3 m c 1 USD = 20.703 VND, gi m 10 VND so

v i m c áp d ng ngày 12 và 14/2 ây là l n đi u ch nh gi m đ u tiên k t khi

c ch đi u hành t giá m i đ c áp d ng (t 11/2/2011); c ng là l n gi m đ u tiên sau m t th i gian dài ch có t ng và c đ nh qua m i l n đi u ch nh Vi c

đi u ch nh này c ng chính th c c th thêm thông đi p mà nhà đi u hành đ a ra

tr c đó, linh ho t và theo hai chi u - có t ng, có gi m Bám sát đi u ch nh trên,

giá USD bán ra theo bi u niêm y t c a các ngân hàng th ng m i ti p t c k ch

tr n biên đ (+/-1%), m c 20.910 VND Tuy nhiên, chênh l ch gi a giá bán ra

v i giá mua vào khác nhau l n gi a các thành viên

Ngày 18/3/2011, Ngân hàng Nhà n c đ xu t Chính ph cho phép doanh nghi p và ngân hàng đ c tho thu n t giá giao d ch ngo i t v i k h n t 3 tháng đ n m t n m Bên c nh đó, Ngân hàng Nhà n c c ng cho phép t ch c tín d ng thu phí t i đa 2% giá niêm y t khi bán ngo i t ti n m t cho cá nhân Giao dch ngo i t t do ng ng giao d ch tu n th 2 liên ti p do Nhà n c yêu

c u t ng c ng qu n lý th tr ng này Thông đi p c a Ngân hàng Nhà n c là

mu n xóa b th tr ng t do, ti n t i th ng nh t 1 t giá

2.2.2 Lãi su t

Ngày 24/11/2008, m t b ng lãi su t cho vay m i v a hình thành sau m t

lo t các quy t đ nh c t gi m lãi su t t phía các NHTMCP Sàn lãi su t cho vay

th p nh t cho đ n nay v n thu c v kh i các NHTM nhà n c v i vi c Vietcombank và Agribank công b áp d ng m c lãi su t 12%/n m cho nhóm các khách hàng u tiên, t o nên m c chênh l ch 2,8%/n m so v i tr n lãi su t cho vay cao nh t (14,8%) trong nhóm các NHTM nhà n c Nhi u NHTMCP c ng nhanh chóng công b các m c c t gi m lãi su t cho vay và qua đó t o nên m t

m t b ng lãi su t cho vay m i trong nhóm, th p h n kho ng 0,5-2,5% so v i tr n lãi su t t i đa theo quy đ nh c a NHNN (16,5%/n m) Trong m t b ng m i, Sacombank n m gi m c lãi su t cho vay h p d n nh t v i 14%/n m Cùng v i

vi c đi u ch nh gi m lãi su t cho vay, các NHTM nhà n c c ng ti n hành đi u

chnh gi m lãi su t huy đ ng VND v i m c gi m kho ng 2-3%/n m Và v i các

đi u ch nh này, đ ng cong lãi su t huy đ ng v i nhi u b t h p lý trong nhi u tháng tr c đây đang đ c đ a v đúng "hình d ng" chu n: lãi su t càng cao cho

k h n huy đ ng càng dài C th , m c lãi su t huy đ ng d i 3 tháng đ c đi u

chnh gi m t 13%/n m xu ng 10%/n m, k h n t 3 đ n 12 tháng gi m t 13,5%/n m xu ng 11%/n m, k h n 12 tháng gi m t 13%/n m xu ng 12%/n m NHNN nh n đ nh, ph n ng c a th tr ng ti n t và ho t đ ng ngân hàng khá tích c c Th tr ng ti n t ti p t c d cung v n kh d ng, lãi su t qua đêm liên ngân hàng gi m 0,5%/n m và còn 8%-8,5%/n m và lãi su t đ u th u

tín phi u Kho b c Nhà n c k h n 364 ngày c ng gi m t 10,5%/n m xu ng còn 9,88%/n m

H n 1 n m sau, 21/9/2009, lãi su t bình quân nhi u k h n trên th tr ng liên ngân hàng đ u t ng trên 11.25% Không quá lâu sau đó, vào tu n cu i tháng 1/2010, lãi su t giao d ch bình quân VND trên th tr ng liên ngân hàng t ng lên các k h n, đ c bi t là qua đêm và k h n 1 tu n ây là di n bi n ng c v i

xu h ng gi m th hi n t đ u tháng 1/2010 Trái ng c v i di n bi n lãi su t VND, bình quân lãi su t giao d ch b ng USD trên th tr ng liên ngân hàng có

xu h ng gi m M c gi m c a các k h n t 0,1% đ n 1,43%/n m Riêng lãi

su t bình quân k h n 2 tu n t ng nh Lãi su t bình quân cao nh t là 1,48%/n m, lãi su t các k h n còn l i dao đ ng t 0,63% đ n 1,43%/n m, các giao dch ch y u phát sinh v i các k h n d i 3 tháng, không phát sinh giao

s giá (CPI) có nguy c t ng N u duy trì lãi su t VND càng th p thì đ ng USD

l i càng có giá so v i VND Vì v y, Th ng tr c Chính ph quy t đ nh không

đ t v n đ gi m lãi su t VND n a, mà đ các ngân hàng th ng m i t đi u

chnh lãi su t theo th tr ng

Cùng v i quy t đ nh t ng lãi su t c b n, Ngân hàng Nhà n c c ng đi u

chnh m t s lãi su t ch ch t khác c a VND C th , lãi su t tái c p v n c a Ngân hàng Nhà n c đ i v i các t ch c tín d ng là 9%/n m; lãi su t tái chi t

kh u c a Ngân hàng Nhà n c đ i v i các t ch c tín d ng là 7%/n m; lãi su t cho vay qua đêm trong thanh toán đi n t liên ngân hàng và cho vay bù đ p thi u h t trong thanh toán bù tr c a Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam đ i v i các ngân hàng là 9%/n m

Ngày 01/5/2011, lãi su t tái c p v n c a Ngân hàng Nhà n c áp d ng cho các ngân hàng th ng m i s đi u ch nh t m c 13% lên 14% , đánh d u l n

t ng th 5 liên ti p trong n a n m qua Cùng v i lãi su t tái c p v n, lãi su t tái chi t kh u c ng đ c Ngân hàng Nhà n c nâng t m c 12% lên 13% C hai

lo i lãi su t s áp d ng m c m i t 1/5 ây là l n th 6 liên ti p k t 5/11/2010 Ngân hàng Nhà n c t ng lãi su t tái c p v n Trong th i gian này, lãi su t chi t

kh u t ng 3 l n L n g n nh t lãi su t tái c p v n đ c đi u ch nh là 1/4, t 12% lên 13% Riêng lãi su t c b n v n đ c Ngân hàng Nhà n c gi 9% m t

n m t 5/11/2010 đ n nay Tr c đó, lãi su t c b n ti n đ ng là 8%

Theo quy đ nh hi n hành, tái c p v n là hình th c ngân hàng Nhà n c

c p tín d ng có b o đ m cho các ngân hàng nh m cung ng v n ng n h n Còn lãi su t tái chi t kh u là m t hình th c c a lãi su t tái c p v n đ c áp d ng khi ngân hàng nhà n c tái chi t kh u các th ng phi u và các gi y t có giá ng n

h n cho các ngân hàng

Nh v y, v i các quy t đ nh đi u ch nh trên đây, các ngân hàng th ng

m i s ph i tr chi phí cao h n khi ti p c n ngu n v n t Ngân hàng Nhà n c Lãi su t tái chi t kh u m i đúng b ng tr n lãi su t mà các ngân hàng đ c phép huy đ ng t dân c Ngân hàng Nhà n c quy t đ nh t ng lãi su t ch ch t sau vài ngày T ng c c Th ng kê công b ch s giá tiêu dùng t ng 3,32% trong tháng 4 và t ng g n 10% so v i đ u n m Các chuyên gia c ng c nh báo t c đ

t ng giá hi n nay đáng lo ng i và có th khi n l m phát c n m lên m c hai con

s

B ng 2.1: Các l n t ng lãi su t tái c p v n và tái chi t kh u 11/2010-05/2011

d ng C s này c ng đã đ c m t s nhà qu n lý d n đ n khi nói v đà t ng c a

l m phát trong tháng 3 tr c đó

T i bu i thuy t trình c a Qu ti n t qu c t (IMF) chi u 25/4, s li u v

l m phát tháng 4/2008 tr thành d li u nóng và thu hút nh ng bình lu n nh t

đ nh Và theo m t ý ki n đánh giá, đó là m t thành công b c đ u c a Chính

ph “Có th còn nhi u quan ng i, nh ng trong b i c nh giá c t ng cao c trong

và ngoài n c hi n nay, s gi m t c đó là m t thành công” N u xét v thành công, đó là k t qu đ c kh ng đ nh trong b i c nh l m phát tháng 4 ch u nhi u tác đ ng m nh và tiêu c c Trong các nhóm hàng, l ng th c - th c ph m v n là

đ u tàu t ng giá (nhóm l ng th c t ng t i 6,11%), tr c nh h ng c a d ch

b nh tai xanh, d ch t t i khu v c B c Trung B ; c ng nh cu c kh ng ho ng

l ng th c nhen nhóm trên th gi i Giá c nguyên li u, hàng hóa đ u vào trên

th gi i ti p t c t o s c ép l n N u giá bán x ng d u trong n c không đ c

ki m ch (theo đ nh h ng ch a t ng đ n h t tháng 6/2008), s c ép s l n h n khi giá d u th gi i lên t i g n 120 USD/thùng và luôn duy trì g n đ nh này M t khác, n u giá các m t hàng tr ng đi m khác nh than, đi n, n c, m t s m t hàng v t li u xây d ng không đ c “ép” bình n, s không có đ c k t qu kh quan trên Tuy nhiên, s kh quan ch n m trong so sánh v i ba tháng tr c đó,

b i tính chung b n tháng đ u n m, l m phát đã lên t i 11,6%, g n b ng m c c a

c n m 2007 M c t ng 2,2% c a tháng 4/2008 c ng là m t đ t bi n so v i

nh ng n m tr c đó, tháng 4/2007 ch t ng 0,49%, tháng 4/2006 ch có 0,2% S

đ t bi n đó báo hi u s quan ng i th c s v m t th i k m i th hi n t l

l m phát c n m

Ngay sau đó, Chính ph đ nh h ng rà soát và dãn m t s d án công, ti t

ki m chi tiêu công, kêu g i doanh nghi p đ u ngành gi m chi phí s n xu t, h n

ch t ng giá bán s n ph m, b c đ u t o c s l c quan cho th i gian t i

Nh ng, s d n nén càng t o thêm s c b t bùng n , đ c bi t là giá x ng d u, giá các m t hàng tr ng đi m, khi s c ch u đ ng và kh n ng gi m chi phí s n xu t

c a doanh nghi p có gi i h n M t khác, yêu c u đ t ra là các doanh nghi p l i

ph i đ m b o kinh doanh không l Trong chính sách ti n t , đ nh h ng t ng

b c th c hi n lãi su t th c d ng c ng là m t áp l c N u tính bình quân 4 tháng đ u n m 2008, l m phát đã g n 3%/tháng, trong khi lãi su t huy đ ng VND cao nh t ch là 1%/tháng N u tính theo c n m, v i kh n ng l m phát lên

t i trên 15%, tr n lãi su t th a thu n 11%/n m còn gi đ c bao lâu?

Và khi lãi su t huy đ ng “th c d ng”, lãi su t cho vay đ u ra t ng cân

đ i, chi phí s n xu t và tiêu dùng l i t ng cao, l c quan b c đ u v k t qu

ki m ch l m phát trong tháng 4 này s tr nên xa x

Trong tháng 4/2008, ch s giá tiêu dùng đã có d u hi u t ng ch m l i

s m Trong bu i giao ban kinh t sau đó, đ i di n h u h t các t nh thành l n và các b ngành ch ch t đ u cho r ng, k t qu trên đây ch a th hi n môt xu

h ng n đ nh b n v ng

Theo m t chuyên gia c a B Công th ng, k t qu b c đ u này có r t nhi u d u n c a các bi n pháp hành chính Các bi n pháp hành chính có ý ngh a quan tr ng khi các bi n pháp kinh t , th tr ng khác ch phát huy tác d ng

Trong khi đó, các y u t bên ngoài c ng còn nhi u đi m b t l i cho Vi t Nam Báo cáo m i đây c a Standard Chartered c ng nh n đ nh, s trì tr c a n n kinh t M và nh h ng c a nó đ n th tr ng châu Á s có m t s tác đ ng tiêu c c đ n Vi t Nam Chính ph Vi t Nam s ph i đ i phó v i tình th ti n

thoái l ng nan, l m phát gia t ng và phát tri n kinh t ch m l i V n đ đáng lo

ng i h n là l m phát, v i t l lên t i 19,4%/n m trong tháng 3/2008 và ch a có

d u hi u nào cho th y s có s “thuyên gi m” trong th i gian t i

Standard Chartered ti p t c c nh báo, Ngân hàng Nhà n c đã có m t

kh i đ u thu n l i, v i vi c t ng t l d tr b t bu c, lãi su t c b n và h n ch mua vào đô la M Tuy nhiên, k t qu t m th i ch a đ c th hi n qua các con

s v l m phát, các chính sách c n m t kho ng th i gian đ phát huy tác d ng

Có th s có ý ki n cho r ng c n th t ch t h n n a chính sách ti n t thì m i

th c s có hi u qu Vì th , v i t l l m phát cao, Vi t Nam nên t p trung vào

ki m ch t ng giá, và ít nh t là trong ng n h n ph i ch p nh n vi c n n kinh t

t ng tr ng th p h n m c tiêu đã đ ra

B ng m i n l c kìm ch l m phát, tháng 4/2010, giá th c ph m gi m đã góp ph n d n đ n CPI h nhi t, tuy nhiên theo chuyên gia c a Citigroup, y u t này không n đ nh và ch a nên l c quan T l l m phát tháng 4 n m 2010

m c 9,2% so v i cùng k n m ngoái, th p h n m c 9,5% trong tháng 3 So v i tháng 3, ch s giá tiêu dùng tháng 4 ch t ng 0,14%, đây là m c t ng th p nh t

k t tháng 3/2009 Bà Johanna Chua, chuyên viên nghiên c u kinh t châu Á

c a Citigroup cho r ng vi c giá th c ph m gi m là y u t chính d n t i CPI h nhi t, tuy nhiên y u t này không n đ nh, và ch a th coi đây là d u hi u c a

m t xu h ng l m phát kh quan c a Vi t Nam trong n m nay Dù cho nh ng s

li u tích c c t T ng c c th ng kê nh giá th c ph m trong tháng 4/2010 ch

t ng 9,56% so v i cùng k n m 2009, th p h n m c 10.73% c a tháng 3 và n u

so v i tháng 3, giá th c ph m gi m 0,63%, bà Chua v n cho r ng t l l m phát

s t ng nhanh và có kh n ng đ t hai con s trong nh ng tháng ti p theo, đ a t

l l m phát c n m ch m sát m c 11% Có cùng quan đi m v i bà Chun, ông Wellian Wiranto, kinh t gia thu c chi nhánh HSBC t i Singapore gi i thích giá

Tuy nhiên, đ đánh giá v tình hình lao đ ng và vi c làm trong n n kinh

t , chúng ta c n bi t thêm m t tiêu chí khác là t l lao đ ng thi u vi c làm ây

là tiêu chí quan tr ng đ c tính cho c lao đ ng khu v c nông thôn và thành

th nh ng ch a đ c công b t tr c đ n nay Vi t Nam, t l lao đ ng thi u

vi c làm th ng cao h n nhi u so v i t l th t nghi p; trong đó t l thi u vi c làm nông thôn th ng cao h n thành th

V i cách hi u nh v y, t l th t nghi p c a Vi t Nam 2008 là 4,65%,

t ng 0,01% so v i n m 2007 Trong khi đó, t l lao đ ng thi u vi c làm n m

2008 là 5,1%, t ng 0,2% so v i n m 2007 áng chú ý, t l thi u vi c làm nông thôn lên t i 6,1%, trong khi t l này khu v c thành th là 2,3%

Có m t th c t là t cu i n m 2008 đ n nay, nhi u doanh nghi p trong các khu công nghi p đã c t gi m lao đ ng do suy gi m kinh t Tuy nhiên, không th nói r ng t t c nh ng lao đ ng này b th t nghi p vì ph n l n nh ng

ng i này đã tr v quê và tìm ki m m t công vi c m i (có th là công vi c không phù h p) nh ng v n cho thu nh p, dù có th là thu nh p th p T l lao

đ ng thi u vi c làm khu v c nông thôn cao nh v y là do di n tích đ t nông nghi p đang b thu h p d n trong khi lao đ ng nông thôn l i ch a đ c đào t o ngh phù h p đ thích nghi v i s bi n đ i quá nhanh này

i v i khu v c xu t kh u lao đ ng c a Vi t Nam, tình hình c ng không

m y sáng s a Kinh t toàn c u suy thoái, kho ng 6.000 công nhân xu t kh u c a

Vi t Nam s m t vi c ngo i qu c và ph i v n c trong n m 2009 Còn trong

n c, m t vi c ch y u x y ra t i các x ng gia công hàng xu t kh u nh gi y dép và may m c Cu i n m 2008, theo th ng kê, Vi t nam có ch ng 45 tri u lao

đ ng M t n a s này làm ngh nông, lâm và th y s n T c đ t ng tr ng t t t

m c trên 8% xu ng còn 5%-6% trong n m 2009 ch c ch n làm t ng con s th t nghi p Suy gi m t ng tr ng đôi lúc không hoàn toàn t l ngh ch v i gia t ng

th t nghi p theo ki u t ng tr ng gi m đi 1% thì th t nghi p s t ng lên x% B i

v y, n u nh suy gi m t ng tr ng c a toàn b n n kinh t Vi t Nam ch y u là

do suy gi m m t s ngành thâm d ng v n và s d ng ít lao đ ng thì tác đ ng tiêu c c c a nó lên công n vi c làm c ng s là nh m t cách t ng đ i

Sau th i k kh ng ho ng, th t nghi p thì thanh niên (l c l ng lao đ ng

ch ch t) ch a tìm đ c vi c làm đã ti p t c tham gia vào vi c h c hành, các khóa đào t o ngh đ hy v ng ki m đ c m t công vi c t t h n, nên th i gian

h c hành, h c ngh c a h b kéo dài ra Do đó, h s là l c l ng làm t ng thêm

s l ng lao đ ng ch a có vi c làm, ng c l i không ít DN s g p khó kh n do thi u h t lao đ ng Theo báo cáo th ng kê t B L -TB&XH, do nh h ng c a

kh ng ho ng kinh t , đ n cu i n m 2009, c n c đã có 133.262 lao đ ng b m t

vi c làm, chi m 18% lao đ ng làm vi c trong các doanh nghi p có báo cáo

Ngoài ra trên c n c còn có 40.348 lao đ ng các làng ngh b m t vi c

và kho ng 100.000 ng i khác ph i gi m gi làm, ngh luân phiên T l ng i lao đ ng thi u vi c làm c a Vi t Nam n m 2009 t ng t m c 5,1% n m 2008 lên 5,4%; trong đó riêng khu v c nông thôn lên t i 6,4%

Th c t cho th y đang có dòng di c lao đ ng t nông thôn ra đô th

nh ng không làm thay đ i nhi u t l lao đ ng làm công n l ng Trong m i

n m, t l lao đ ng khu v c đô th đã t ng 3,8% trong t ng l c l ng lao đ ng,

nh ng t l lao đ ng làm vi c t i các h gia đình, c s s n xu t, kinh doanh quy

mô nh l i t ng 2,9% Ông Nguy n V n Tiên, Phó Ch nhi m y ban Các v n

đ xã h i c a Qu c h i phát bi u t i H i th o v lao đ ng di c do C&D t ch c

đ u tháng 2-2010 cho r ng, l c l ng lao đ ng t i các khu công nghi p, khu ch

xu t và nhi u doanh nghi p dân doanh hi n đang g p quá nhi u khó kh n H

ch y u là lao đ ng di c do đó thi u th n v nhà , thi u v đi u ki n sinh ho t

t i thi u do l ng quá th p Trong khi đó, công tác t o vi c làm trong khu v c phi chính th c v n đ c h tr t Qu Qu c gia gi i quy t vi c làm V i s ti n 3.468 t đ ng đ c cho vay theo các d án nh đ ng i dân t t o vi c làm,

h ng n m đã có kho ng 250.000 - 300.000 lao đ ng đ c h tr v n đ t t o

vi c làm cho mình

T i cu c h p báo ngày 31/12/2010, T ng c c th ng kê cho bi t, l c

l ng lao đ ng trong đ tu i c a n c ta n m 2010 kho ng 46,21 tri u ng i,

t ng 2,12% so v i n m 2009 Tuy nhiên, t l th t nghi p n m 2010 là 2,88%

T l th t nghi p khu v c thành th n m 2010 là 4,43%, gi m 0,17% T l th t nghi p khu v c nông thôn là 2,27%, t ng 0,02% so v i n m ngoái Bên c nh t

l th t nghi p, t l thi u vi c làm n m 2010 c a lao đ ng trong đ tu i là 4,5%,

gi m 1,11% so v i 2009 Trong đó, khu v c thành th là 2,04%, gi m 1,29%, khu v c nông thôn là 5,47%, gi m 1,04% so v i 2009

C ng theo T ng c c th ng kê, t l dân s c n c t 15 tu i tr lên tham gia l c l ng lao đ ng t ng t 76,5% lên 77,3% n m 2010 Trong đó, t l lao

đ ng khu v c nông - lâm - th y s n gi m t 51,9% n m 2009 xu ng 48,2% n m

2010 Khu v c công nghi p và xây d ng t ng 21,6% lên 22,4% Khu v c d ch

v t ng t 26,5% lên 29,4%

2.3 Các tác đ ng c a kh ng ho ng kinh t đ n ho t đ ng xu t nh p kh u

Vi t Nam

Ch u nh h ng c a kh ng ho ng kinh t , các ch s kinh t -xã h i c a Vi t Nam đã có nh ng di n bi n h t s c ph c t p i u đó đã gây không ít khó kh n cho ho t đ ng c a các ngành s n xu t nói chung và cho ho t đ ng xu t nh p

kh u nói riêng Trong ph n này, chúng ta ti p t c đánh giá nh ng nh h ng c a

kh ng ho ng kinh t t i ho t đ ng xu t nh p kh u thông qua phân tích chi ti t

t ng ngành s n xu t n i b t nh nông s n, d t may, ô tô và phân bón

2.3.1 L ng th c, th c ph m, hàng nông s n

Cu c kh ng ho ng tài chính th gi i d n đ n suy thoái kinh t nhi u n n kinh t l n S n xu t nông nghi p nhi u n c đ c mùa, làm giá nông, lâm, thu s n th gi i gi m nhanh đã tác đ ng sâu s c đ n nông nghi p Vi t Nam v n

là n n s n xu t h ng m nh ra xu t kh u trên nhi u m t ngay t nh ng tháng

kh ng ho ng tài chính Giá h t tiêu ch y u ph thu c vào cung c u Vi c giá

gi m còn 38.000-40.000 đ ng/kg là do giá tiêu đen th gi i s t gi m và tác đ ng

c a gi i đ u c trong n c i v i h t đi u, tuy giá nhân đi u gi m t 6.500

xu ng 5.400 USD/t n so v i h i đ u tháng 8/2008 và đây không ph i là l ng

th c ch l c, song ng i tiêu dùng (nh t là M ), n quen t lâu nên ch m t

th i gian ng n sau đó, giá đã bình n tr l i M t hàng ch u tác đ ng đ u tiên,

n ng n nh t chính là cao su - khi giá liên t c gi m theo chi u th ng đ ng 60%

s n l ng cao su Vi t Nam hi n xu t sang Trung Qu c, h n 15% đi Nh t B n Các n c này l i nh p cao su ch y u đ s n xu t l p xe bán cho M , châu Âu nên nhi u chuyên gia lo ng i giá cao su còn xu ng n a

Tính đ n tháng 12/2008 giá các m t hàng nông s n xu t kh u c a Vi t Nam đã gi m m nh So v i th i đi m giá cao nh t trong n m 2008 giá g o đã

gi m 20% T ng kim ng ch xu t kh u nông lâm thu s n tháng 9 n m 2008 đ t trên 1,5 t USD, gi m 7,3% so v i tháng 8; tháng 10 đ t 1,3 t USD, gi m 7,4%

so v i tháng 9; tháng 11 đ t 1,17 t USD, gi m 10% so v i tháng 10 và tháng 12

đ t 1,15 t USD, gi m 2% so v i tháng 11 Nh v y, kim ng ch xu t kh u c a tháng 12/2008 đã gi m 34% so v i tháng 7 - tháng đ t kim ng ch xu t kh u k

l c 1,75 t USD

N a đ u n m 2009, xu t kh u các m t hàng nông s n đ t 4,3 t USD, gi m 0,39% so v i cùng k n m 2008 Theo B NN&PTNT, t ng kim ng ch xu t

kh u 6 tháng đ u n m c a n c ta c đ t 7,6 t USD, b ng 54,3% so v i k

ho ch và gi m 2,43% so v i cùng k n m tr c, trong đó xu t kh u các m t hàng nông s n chính c đ t 4,3 t USD, gi m 0,39%; đ g và lâm s n chính

đ t 1,2 t USD, gi m 18,8%; th y s n đ t 1,7 t USD, gi m 11,24%

M t hàng gi m m nh nh t ph i k đ n đó là cà phê xu t kh u đ t 741 ngàn t n, t ng 23,1% nh ng ch đ t 1,1 t USD, gi m 12,07% so v i cùng k

ây là m t trong nh ng m t hàng nông s n có m c giá gi m m nh nh t, gi m kho ng 559 USD/t n Cao su c ng là ngành hàng gi m m nh c v s n l ng và giá tr v i m c giá xu t kh u bình quân đ t 1.408 USD/t n, gi m 42,36% so v i cùng k n m 2008

nh h ng đ n s n xu t: Kh ng ho ng kinh t làm cho c u gi m, th

tr ng tiêu th b co h p, nông s n đ ng, giá h u h t các nông s n (lúa, g o, cà phê, cao su) gi m không kích thích nông dân s n xu t H n th , do hàng hoá không tiêu th đ c, doanh nghi p và nông dân thi u v n cho s n xu t v ti p theo Chính ph đã th c hi n gi i pháp kích c u thông qua vi c thu mua lúa cho dân nên đ i v i nông dân tr ng lúa đã gi i to đ c m t ph n khó kh n v v n cho v s n xu t ti p theo

Nh ng đ i v i ng i tr ng cao su, cà phê, nuôi tr ng thu s n c ng ch a

có gi i pháp h u hi u Trong l nh v c thu s n, ng i nuôi tr ng, doanh nghi p

ch bi n đang b tác đ ng nh t do đ u ra ch y u là xu t kh u Doanh nghi p t n