L I M U 1
Ch ng 1: T NG QUAN V H P TÁC NHÀ N C ậ T NHỂN ( PPP) 4
1.1 Nh ng khái ni m c b n 4
1.1.1 Khu v c nhà n c 4
1.1.2 Khu v c t nhân 5
1.2 Gi i thi u mô hình H p tác nhà n c và t nhân 5
1.3 c đi m c a mô hình h p tác nhà n c ậ t nhân 11
1.4 Kinh nghi m th c hi n PPP t i m t s qu c gia trên th gi i 13
1.5 c đi m ngành y t 16
1.6 ng d ng c a mô hình h p tác nhà n c ậ t nhân trong đ u t phát tri n y t 17
Ch ng II: TH C TR NG U T TRONG L NH V C Y T TP.HCM 20
2.1 Gi i thi u chung v ngành y t Vi t Nam 20
2.2 Th c tr ng ngành y t Thành ph H Chí Minh 24
2.2.1 Gi i thi u ngành y t Thành ph H Chí Minh 24
2.2.2 C s v t ch t ngành y t Thành ph H Chí Minh 34
2.2.3 Chi ngân sách ngành y t Thành ph H Chí Minh 36
2.3 Kh o sát s đánh giá c a b nh nhân v các c s y t 40
K t lu n ch ng 2 47
Ch ng III: XỂY D NG MÔ HÌNH H P TÁC NHÀ N C ậ T NHỂN TRONG U T PHÁT TRI N Y T 48
3.1 Nhu c u đ u t y t 48
3.2 S c n thi t xây d ng mô hình h p tác nhà n c ậ t nhân 50
Trang 33.3.1 Mô hình BTL (Build ậ Transfer ậ Lease = Xây d ng ậ Chuy n giao ậ
Cho thuê) 53
3.3.1.1 Mô t mô hình BTL 53
3.3.1.2 Xây d ng m i b nh vi n công l p theo mô hình BTL 56
3.3.2 Mô hình BLT (Build ậ Lease ậ Transfer = Xây d ng ậ Cho thuê ậ Chuy n giao) 60
3.3.2.1 Mô t mô hình BLT 60
3.3.2.2 Xây d ng h th ng x lý n c th i b nh vi n công theo mô hình BLT (Build ậ Lease ậ Transfer) 63
3.4 Các gi i pháp th c hi n mô hình h p tác nhà n c ậ t nhân 66
3.4.1 V phía t nhân 66
3.4.2 V phía nhà n c 67
K t lu n ch ng 3 68
K T LU N 69
TÀI LI U THAM KH O 70
Trang 4v ng, nh t là đ i v i các n c đang phát tri n, khi mà ngu n v n ngân sách còn
h n h p nh ng ph i t p trung cho nhi u m c tiêu đ u t phát tri n
Th c t nhi u n m qua các n c cho th y, s h n ch v ngu n v n đ u
H p tác Nhà n c và t nhân (ti ng Anh là Public Private Partnership, g i
t t là PPP) là gi i pháp h u hi u đáp ng nh ng m c tiêu nêu trên PPP đang ngày càng tr nên ph bi n v i các hình th c đ c bi t đ n nhi u nh t nh BOT, BTO, BOO
Vi t Nam, Chính ph luôn ch tr ng khuy n khích huy đ ng m i ngu n
l c xã h i tham gia cung c p d ch v y t , đ c bi t đ n v i khái ni m “xã h i hóa” Nh ng n m g n đây, thu t ng PPP b t đ u đ c đ c p nhi u các H i
th o, H i ngh chuyên đ bàn v các gi i pháp t ng c ng đ u t phát tri n và nâng cao ch t l ng d ch v y t Các nhà tài tr c ng có nh ng khuy n ngh v
vi c Vi t Nam c n thi t đ y m nh PPP nh là m t trong nh ng gi i pháp phù h p
nh m t ng b c đáp ng nhu c u phát tri n y t c a TP.HCM Do đó, PPP là m t trong nh ng hình th c đ u t phù h p v i tình hình kinh t c a TP.HCM
Trang 5Qua tìm hi u kinh nghi m th c t v vi c th c hi n PPP các n c trên th
gi i và trong n c, đ t đó có cái nhìn toàn di n h n v PPP, đ nh h ng ti p
c n, xúc ti n và phát tri n các d án PPP theo các mô hình phù h p ó là lý do
em ch n nghiên c u đ tài “ ng d ng mô hình PPP trong đ u t phát tri n các b nh vi n công TP.HCM”
2 Các n i dung nghiên c u ch y u c a đ tài:
- xu t m t s mô hình h p tác Nhà n c và t nhân trong đ u t phát tri n các b nh vi n công TP.HCM
ti n thông tin đ i chúng, đ c bi t là t các b , ban, ngành Công vi c này đ c
ti n hành qua hai b c nh sau:
- Th ng kê các s li u c n thi t cho nghiên c u qua các n m t n m 2000
Trang 6có th th y đ c v n đ nghiên c u thay đ i nh th nào qua các n m,
lu n v n s d ng ph ng pháp so sánh – đ i chi u nh m xem xét v n đ trong
m i t ng quan, so sánh đ i chi u gi a nh ng th i k khác nhau
Do b n ch t nghiên c u khoa h c bao gi c ng có tính k th a, nên trong
lu n v n có v n d ng k t qu nghiên c u c a m t s chuyên gia v các v n đ có liên quan
Cu i cùng, m t ph ng pháp không kém ph n quan tr ng là ph ng pháp chuyên gia: tìm hi u v n đ thông qua hình th c thu th p ý ki n c a nh ng ng i
có nhi u kinh nghi m (đ c bi t là các Th y, Cô, Gi ng viên) am t ng trên t ng
Trang 7Ch ng 1: T NG QUAN V H P TÁC NHÀ N C – T NHÂN ( PPP) 1.1 Nh ng khái ni m c b n:
n p thu , xét x , t ch thu tài s n…)
Theo PGS.TS S ình Thành [5], t khi nhà n c ra đ i, n n kinh t - xã
h i đ c chia thành hai khu v c: khu v c công (public sector) và khu v c t nhân (private sector)
Trong nhi u tài li u, thu t ng khu v c công đ c s d ng t ng đ ng
nh là khu v c nhà n c (vi t t t là KVNN) hay khu v c c a Chính ph T t c các khái ni m này đ u hàm ý khu v c nhà n c là khu v c ph n ánh ho t đ ng kinh t , chính tr , xã h i do nhà n c quy t đ nh Ng c l i, khu v c t nhân (vi t
t t là KVTN) là khu v c ph n ánh các ho t đ ng do t nhân quy t đ nh
Tiêu th c c n b n đ phân bi t KVNN và KVTN là d a vào tính ch t s
h u và quy n l c chính tr
T ch c c a khu v c nhà n c g m có:
- H th ng các c quan công quy n bao g m: h th ng các c quan quy n l c
c a nhà n c (các c quan l p pháp, t pháp, hành pháp), h th ng qu c phòng và các c quan an ninh, h th ng các đ n v cung c p d ch v công, h th ng c quan cung c p an sinh xã h i
Trang 8- H th ng các đ n v kinh t nhà n c nh : ngân hàng trung ng, các đ nh
ch tài chính trung gian, các doanh nghi p nhà n c (vi t t t là DNNN), các đ n
v đ c nhà n c c p v n ho t đ ng
Phân b ngu n l c c a khu v c nhà n c nh m gi i quy t các v n đ c
b n c a n n kinh t d a trên chính sách l a ch n công, vai trò c a Chính ph và cách th c c a Chính ph vào n n kinh t nh m đi u ch nh th t b i c a th tr ng
và tái phân ph i thu nh p…
1.1.2 Khu v c t nhân:
V i nh ng khái ni m, đ c đi m và t ch c c a khu v c nhà n c nh trên,
có th th y r ng khái ni m khu v c t nhân là đ phân bi t v i khu v c nhà n c khu v c t nhân, m i ho t đ ng đ u do t nhân quy t đ nh
Tuy nhiên, Nhà n c có nh h ng đ n quy t đ nh c a khu v c t nhân thông qua h th ng v n b n pháp lu t c ng nh các quy t c, quy ch đi u ti t c a Nhà n c v i các m c đ và cung c khác nhau trong t ng th i k
Phân b ngu n l c c a khu v c t nhân hoàn toàn ch u chi ph i b i c ch
th tr ng, yêu c u phân b ngu n l c ph i t i u, l y l i nhu n làm m c tiêu
Trong ph m vi m t qu c gia, khu v c t nhân bao g m t nhân trong n c
và t nhân n c ngoài thông qua hình th c đ u t tr c ti p (FDI: Foreign Direct Investment)
1.2 Gi i thi u mô hình H p tác nhà n c và t nhân:
Có nhi u cách đ nh ngh a PPP:
- Darrin Grimsey và Mervin K Lewis thì đ a ra đ nh ngh a là “m t m i quan
h chia s r i ro d a trên nguy n v ng c a khu v c công v i m t ho c nhi u đ i tác thu c khu v c t nhân hay thi n nguy n cùng chia s vi c cung ng m t đ u
ra và/ho c d ch v công c ng đ c th a thu n công khai.”
Trang 9- T đi n Bách khoa m Wikipedia l i mô t đó là “m t d ch v c a chính quy n hay th ng v t nhân đ c c p v n và v n hành thông qua quan h đ i tác
gi a chính quy n v i m t ho c nhi u công ty thu c khu v c t nhân, th hi n
b ng m t h p đ ng gi a hai bên, trong đó bên t nhân cung ng d ch v công/d
án và đ m nhi m r i ro v tài chính, k thu t và v n hành”
- n c ta, trong Quy ch thí đi m đ u t theo hình th c h p tác nhà n c –
t nhân v a đ c Th t ng Chính ph ban hành theo quy t đ nh 71/2010, PPP
đ c đ nh ngh a là “vi c Nhà n c và Nhà đ u t cùng ph i h p th c hi n D án phát tri n k t c u h t ng, cung c p d ch v công trên c s H p đ ng d án”
Quy ch nêu rõ “t ng h p các hình th c tham gia c a Nhà n c bao g m:
V n Nhà n c, các u đãi đ u t , các chính sách tài chính có liên quan, đ c tính trong t ng v n đ u t c a D án, nh m t ng tính kh thi c a D án C n c tính
ch t c a t ng D án, ph n tham gia c a Nhà n c có th g m m t ho c nhi u hình th c nêu trên Ph n tham gia c a Nhà n c không ph i là ph n góp v n ch
s h u trong Doanh nghi p d án, không g n v i quy n đ c chia l i nhu n t ngu n thu c a D án”
H p tác nhà n c - t nhân, hay còn g i là h p tác công – t (Public Private Partnership, đ c vi t t t là PPP ho c PPPs) là h th ng khung pháp lu t
và chính sách công nh m đ m b o quy n l i, duy trì và khuy n khích khu v c t nhân vào góp v n, đ u t , v n hành cung c p d ch v công
Theo Ngân hàng Th gi i (World Bank, vi t t t là WB), thu t ng PPP
Trang 10ng i mua, nh n thanh toán t Nhà n c
- Có th là ch s h u tài
s n ho c không
- Quy t đ nh đ u t d a trên t su t l i nhu n k
Mô hình h p tác nhà n c và t nhân (PPP) khá m i đ i v i Vi t Nam,
nh ng đã đ c nhi u n c trên th gi i áp d ng t h n 50 n m nay và đã đ c tri n khai thành công t i nhi u n c trên th gi i, trong nhi u l nh v c khác nhau,
v i các lo i d án đi n hình là: nh ng quy n thu phí; thi t k , xây d ng, c p v n
và v n hành; nh ng quy n kinh doanh và t nhân hóa T i các n c công nghi p hóa, hình th c PPP đã cho phép chuy n giao các d ch v công cho khu v c t nhân v i t cách là m t ph n c a chính sách c a nhà n c Mô hình này nh m
t ng c ng kh n ng thu hút và khai thác hi u qu ngu n l c trong xã h i cùng
v i đ u t c a nhà n c đ xây d ng, tri n khai th c hi n các ch ng trình d án
ph c v cho vi c phát tri n kinh t xã h i Kinh nghi m th gi i cho th y, nh áp
d ng mô hình h p tác nhà n c và t nhân mà nhi u v n đ b c xúc c a nhi u đô
Trang 11th l n đã đ c gi i quy t nh tình tr ng ùn t c giao thông, cung c p n c, t o
vi c làm cho ng i lao đ ng…
Mô hình h p tác nhà n c và t nhân k t h p đ c nhi m v c a d ch v công v i hi u qu c a m t hay nhi u doanh nghi p t nhân, cho phép chính quy n
đ a ph ng nhanh chóng đ t đ c nh ng tiêu chu n qu c t t t nh t trong các
d ch v công, t o thu n l i cho chuy n giao công ngh tiên ti n, hi n đ i
V i mô hình này, Nhà n c s thi t l p các tiêu chu n v cung c p d ch v
và t nhân đ c khuy n khích cung c p b ng c ch thanh toán theo ch t l ng
d ch v ây là hình th c h p tác s mang l i l i ích cho c nhà n c và ng i dân vì t n d ng đ c ngu n l c tài chính và qu n lý t t nhân trong khi v n đ m
b o các l i ích cho ng i dân
Không gi ng nh hình th c t h u hóa hay sang nh ng ph bi n các
n c châu Âu khác, mô hình h p tác nhà n c và t nhân giúp các c quan qu n
lý nhà n c qu n lý ch t ch ch t l ng các d ch v do t nhân cung c p Càng không gi ng hình th c t nhân hóa khi mô hình h p tác nhà n c và t nhân là hình th c h p tác có th i h n thông th ng là 25 n m và các c s h t ng đ c xây d ng hay v n hành b i t nhân s đ c giao l i cho nhà n c khi ch m d t
h p đ ng
Theo mô hình H p tác nhà n c và t nhân:
- Nhà n c c n c vào các quy ho ch, k ho ch, ch ng trình đ u t phát tri n k t c u h t ng đ l p danh m c d án phát tri n k t c u h t ng c n đ u t ,
lo i hình d ch v công c n cung c p
- Nhà n c xác đ nh quy mô, công su t, đ a đi m, di n tích xây d ng, các
h ng m c công trình, nhu c u s d ng đ t
- Nhà n c phân tích, l a ch n v công ngh , k thu t, các đi u ki n cung
c p v t t thi t b , nguyên li u, n ng l ng, d ch v , h t ng k thu t, ph ng án
Trang 12gi i phóng m t b ng, tái đ nh c , đánh giá nh h ng c a d án đ i v i môi
tr ng sinh thái và môi tr ng xã h i
- Nhà n c d ki n t ng m c đ u t d án, ti n đ xây d ng công trình (kh i công, hoàn thành, nghi m thu và đ a công trình vào khai thác kinh doanh), th i gian khai thác công trình, ph ng th c t ch c qu n lý và kinh doanh c a nhà đ u
t ; d ki n Ph n tham gia c a nhà n c trong d án và đ xu t C ch đ c thù c a
d án
- Nhà n c xác đ nh các đi u ki n, ph ng th c chuy n giao và ti p nh n công trình; xác đ nh m c phí ng i s d ng đ i v i hàng hóa, d ch v công, và d
ki n thu t vi c kinh doanh khai thác công trình
- Nhà n c phân tích hi u qu t ng th c a d án bao g m s c n thi t c a
d án, nh ng l i th và hi u qu kinh t , xã h i c a vi c th c hi n d án đ u t theo hình th c đ i tác công – t so v i hình th c đ u t toàn ph n b ng v n nhà
n c
- Bên t nhân đ c khuy n khích đ u t cung c p d ch v công và đ c thanh toán theo ch t l ng d ch v
- Bên t nhân thi t k , xây d ng, l p đ t thi t b , đ m nhi m công tác qu n
lý, v n hành, b o d ng công trình trong su t th i gian cho thuê, cung c p d ch
v hình thành t công trình và ch u trách nhi m hoàn toàn v ch t l ng
Trang 13- H p đ ng Xây d ng - Chuy n giao - Kinh doanh (Build - Transfer - Operate, g i t t là H p đ ng BTO) là h p đ ng đ c ký gi a C quan nhà n c
có th m quy n và Nhà đ u t đ xây d ng công trình k t c u h t ng; sau khi xây
d ng xong, Nhà đ u t chuy n giao công trình đó cho Nhà n c Vi t Nam; Chính
ph dành cho Nhà đ u t quy n kinh doanh công trình đó trong m t th i h n nh t
đ nh đ thu h i v n đ u t và l i nhu n
- H p đ ng Xây d ng - Chuy n giao (Build - Transfer, g i t t là H p đ ng BT) là h p đ ng đ c ký gi a C quan nhà n c có th m quy n và Nhà đ u t đ xây d ng công trình k t c u h t ng; sau khi xây d ng xong, Nhà đ u t chuy n giao công trình đó cho Nhà n c Vi t Nam; Chính ph t o đi u ki n cho Nhà đ u
t th c hi n D án khác đ thu h i v n đ u t và l i nhu n ho c thanh toán cho Nhà đ u t theo th a thu n trong H p đ ng BT
Tóm l i, h p đ ng H p tác nhà n c và t nhân có các đ c đi m sau:
- Bên t nhân đ c giao đ th c hi n m t s ch c n ng c a khu v c Nhà
n c và chính quy n đ a ph ng T ng ng v i các lo i h p đ ng này, bên t nhân s đ c Nhà n c, chính quy n đ a ph ng thanh toán các kho n phí, ho c bên t nhân đ c phép thu phí ho c l phí s d ng các lo i hình d ch v đã cung
c p theo h p đ ng công – t
- Bên t nhân đ c giao đ s d ng tài s n c a Nhà n c, chính quy n đ a
ph ng đ th c hi n các m c đích kinh doanh th ng m i Khi đó bên t nhân s
ph i th c hi n m t s ngh a v tài chính theo h p đ ng công – t
Trang 14Hình 1.1: Mô hình nghiên c u c a lu n v n
Mô hình h p tác nhà n c – t nhân trong đ u t phát tri n các b nh vi n
C s lý thuy t
Nghiên c u các hình th c h p tác nhà n c – t nhân
Th c tr ng h p tác nhà
n c – t nhân trên th
gi i và Vi t Nam
Phân tích th c tr ng đ u t b nh vi n d n đ n xây d ng mô hình h p tác nhà n c – t nhân
C n c vào quy ho ch, k ho ch, ch ng trình đ u t phát tri n các c s y
t c a thành ph và th c tr ng quá t i c ng v i th i gian dài s d ng c s v t
ch t t i các các c s y t đã xu ng c p tr m tr ng không đáp ng k p v i nhu c u khám ch a b nh c a ng i dân ngày càng cao, nhà đ u t t nhân đ xu t đ u t
d án v i c quan nhà n c có th m quy n theo hình th c h p tác nhà n c – t nhân
1.3 c đi m c a mô hình h p tác nhà n c – t nhân:
Nhu c u v n đ xây d ng, tri n khai th c hi n các ch ng trình d án ph c
v cho vi c phát tri n kinh t xã h i các n c đang phát tri n là r t l n trong khi ngu n v n công không đ đáp ng Mà đ gi i quy t nhu c u v n đ u t b ng
Trang 15cách t ng các kho n n công thì s làm t ng gánh n ng cho Chính ph Do đó mô hình h p tác nhà n c – t nhân có ý ngh a vô cùng quan tr ng đ gi i quy t nhu
c u v n đ u t Vì mô hình này có các đ c đi m sau đây:
- Mô hình h p tác nhà n c – t nhân là mô hình nhà n c và nhà đ u t cùng ph i h p đ th c hi n D án phát tri n k t c u h t ng, cung c p d ch v công trên c s H p đ ng d án
- C quan nhà n c có th m quy n là m t bên tham gia H p đ ng d án và
th c hi n các quy n, ngh a v , trách nhi m theo th a thu n v i nhà đ u t t i H p
- Mô hình h p tác nhà n c – t nhân là mô hình có các m i quan h t ng
đ i lâu dài gi a đ i tác nhà n c và đ i tác t nhân
- C c u ngu n v n trong mô hình bao g m c v n c a khu v c nhà n c và khu v c t nhân
- Trong mô hình h p tác nhà n c – t nhân có c quan v n hành đóng vai trò quan tr ng t i m i giai đo n c a d án (thi t k , th c hi n, hoàn thi n, c p
Trang 16đ ng s t; giao thông đô th (đ ng xá, tr m xe buýt, n i đ xe, phát tri n khu
th ng m i, t ng c ng tài chính và công trái th chính); c ng hàng không, c ng
bi n, c ng sông; h th ng cung c p n c s ch; nhà máy đi n; y t (xây d ng m i
ho c đ u t nâng c p b nh vi n); môi tr ng (nhà máy x lý ch t th i); các d án phát tri n k t c u h t ng, cung c p d ch v công khác theo quy t đ nh c a Th
v ngân sách Nh ng nhà cung c p t nhân có trách nhi m h n trong vi c cung
c p d ch v trong môi tr ng khuy n khích thích h p Trong mô hình sang ki n tài chính t nhân, khu v c công ch thanh toán khi d ch v đã đ c cung c p
Nh c đi m c a mô hình h p tác nhà n c – t nhân:
Mô hình h p tác nhà n c – t nhân ng ý vi c khu v c công m t quy n
ki m soát qu n lý và vì v y khó có th ch p nh n trên góc đ chính tr Li u khu
v c công có đ n ng l c và k n ng đ áp d ng ph ng pháp PPP và thi t l p môi
tr ng pháp lý đ khuy n khích thích đáng không? Li u khu v c t nhân có đ
n ng l c chuyên môn đ đ m b o th c hi n PPP không? Không th chuy n giao
r i ro tuy t đ i Vi c mua s m có th t n nhi u th i gian và chi phí Các c u trúc dài h n t ng đ i không linh ho t
1.4 Kinh nghi m th c hi n PPP t i m t s qu c gia trên th gi i:
Mô hình h p tác nhà n c và t nhân b t đ u ra đ i t n c Anh và n c Anh đã áp d ng mô hình h p tác nhà n c và t nhân cách đây h n 50 n m và đã thu đ c thành công l n Theo đó, nhà n c cho phép t nhân cùng tham gia đ u
Trang 17t vào các d ch v ho c công trình công c ng c a nhà n c và khoán g n cho t nhân đ u t toàn b c s v t ch t, sau đó nhà n c thuê l i công trình đó Nhà
n c ch thuê s d ng, còn qu n lý c s v t ch t v n thu c t nhân
Ví d nh vi c đ u t xây d ng tr ng h c và b nh vi n theo mô hình h p tác nhà n c và t nhân, nhà n c s ký h p đ ng đ t nhân cung c p d ch v bao g m: vi c xây d ng tr ng h c và b nh vi n, b o trì, v n hành tr ng h c và
b nh vi n trong m t th i gian th a thu n là 25 n m v i các tiêu chu n c a Nhà
n c đ a ra T nhân thành l p công ty chuyên trách v : thi t k xây d ng, v n hành, b o trì tr ng h c và b nh vi n T nhân s đ c nhà n c thanh toán đ nh
k trong su t th i gian h p đ ng Nhà n c ch qu n lý hi u tr ng, đ i ng giáo viên, giám đ c và y – bác s … còn l i nh ng “ph n c ng” (c s v t ch t) đ u do
nh ng nhà đ u t t nhân qu n lý theo h p đ ng Theo các chuyên gia c a Anh v
mô hình h p tác nhà n c và t nhân, các r i ro v đ u t s đ c chuy n giao t nhà n c sang t nhân nh r i ro xây d ng tr ng l p và b nh vi n, v n hành,
qu n lý… Nh th s tránh đ c r i ro cho nhà n c khi tr c ti p đ u t và vi c
đ u t này v n mang l i l i ích cho ng i dân chính là c s v t ch t tr ng h c
và b nh vi n C ng b ng hình th c h p tác đ u t này đã giúp cho n c Anh gi i quy t đ c nhi u v n đ c a xã h i nh s tham gia c a t nhân trong các d án
v giao thông v n t i c u đ ng, qu c phòng, t pháp… C th , Nhà n c đã
nh n đ c chuy n giao kho ng 44 b nh vi n và 119 ch ng trình y t , 250 tr ng
h c, 4 h th ng đ ng s t n i h t, các tr m c nh sát và c u h a, h th ng chi u sáng đô th …
D án c p n c s ch Thành ph Th ng H i (Trung Qu c) là m t hình
m u mà Vi t Nam có th tham kh o N m 2002, chính quy n Th ng H i đã ký
k t v i T p đoàn VE c a Pháp h p đ ng qu n lý d ch v cung c p n c s ch trong th i h n 50 n m T đó, hình thành m t doanh nghi p liên doanh Pháp – Trung Qu c v i t l v n góp 50/50 Theo đó, VE cung c p toàn b d ch v s n
xu t, phân ph i n c s ch, qu n lý và ch m sóc khách hàng, thi t k và đ u t …
Trang 18D án xây d ng B nh vi n đa khoa Nam Phi: S Y t và công ty t nhân
ký h p đ ng xây d ng, cung c p thi t b y t , đ m nh n các d ch v ph c v công
vi c khám ch a b nh nh b o v , dinh d ng, v sinh, kh trùng b nh vi n… Các
d ch v chính v khám ch a b nh v n do b nh vi n đ m nh n Tiêu chí tài chính
đ u th u là t ng m c thanh toán d ch v hàng n m c a nhà n c cho công ty t nhân tùy theo m c đ s d ng gi ng b nh B nh vi n thu vi n phí c a b nh nhân theo ch đ quy đ nh r i n p cho ngân sách nhà n c Ngân sách nhà n c thanh toán cho công ty nh n th u ti n d ch v mà b nh vi n đã s d ng S Y t
có trách nhi m giám sát ch t l ng d ch v nêu trong h p đ ng ây là d án
đ c đánh giá là r t thành công: b nh vi n đã s d ng các thi t b tiên ti n (tuy
ch a ph i là hi n đ i nh t, k c tr c th ng c p c u) trong vi c qu n lý đi u hành
ho t đ ng khám ch a b nh, trong khi đó ng i dân v n chi tr nh t i các b nh
vi n công khác
C ng theo mô hình h p tác nhà n c và t nhân, th đô Seoul (Hàn Qu c)
đã xây d ng tuy n xe đi n ng m s 9 Hi n nay, m i ngày ph c v kho ng 256.000 l t khách, d báo đ n n m 2013 tuy n xe này s thu hút 760.000 l t khách/ngày G n 1.000 ng i Hàn Qu c đã đ c đào t o đ v n hành, khai thác
th c thi t k - xây d ng - v n hành - chuy n giao D án này đ c t v n và thi t
k ki n trúc b i Công ty B+H, doanh nghi p Canada có h n 20 n m kinh nghi m
v quy ho ch, thi t k các d án PPP Công ty này đang m r ng ho t đ ng t i Châu Á, trong đó có Vi t Nam
Trong n m 2010, ADB và Chính ph n đã h p tác phát tri n d án
“Sáng ki n PPP” nh m t p trung thu hút đ u t PPP trong 2 l nh v c y t và giáo
Trang 19d c t i m t s bang nh Andhra Pradesh, Orissa, Rajasthan, Tamil Nadu và Uttarakhand Hi n n c n gia t ng ngân sách đ u t vào c s h t ng t 4,7% lên m c 8% t ng s n ph m n i đ a (GDP), t ng đ ng 500 t USD T l
n công c a n đã m c 81,5% GDP (trong giai đo n 2002 – 2008) nên vi c huy đ ng t t nhân là t t y u Trên th c t , các nhà đ u t t nhân đã đóng góp kho ng 29% v n cho các d án h t ng t i n t n m 2007 – 2010 Ngoài ra, theo ADB, l nh v c y t và giáo d c chi m g n 9% GDP c a n c ng đang thu hút s quan tâm c a gi i đ u t t nhân trong và ngoài n c
Và g n đây thôi, ngày 29/9/2010 qu c đ o Singapore đã kh i công xây
d ng Trung tâm th thao Singapore theo mô hình h p tác nhà n c và t nhân Công trình này s hoàn thành vào n m 2014 v i nh ng trang thi t b và ti n ích vào lo i hi n đ i nh t th gi i và có t ng v n đ u t g n 1 t USD Nhà th u trúng th u d án này là T p đoàn Singapore Sports Hub (SSHC), trong đó đ ng
đ u là Công ty Draggeages Singapore ây đ c đánh giá là d án PPP l n nh t
th gi i
Các chuyên gia c a Anh cho r ng hình th c h p tác nhà n c và t nhân
t ng t nh hình th c BOT (Build – Operate – Transfer = xây d ng - v n hành - chuy n giao) nh ng t m c a BOT h p h n hình th c h p tác nhà n c và t nhân BOT đ c áp d ng nhi u Vi t Nam trong các công trình h t ng c s nh c u,
đ ng, tr m đi n…
1.5 c đi m ngành y t :
Ngành y t là m t ngành trong h th ng kinh t qu c dân và thu c nhóm ngành d ch v , ph c v các nhu c u y t xã h i Nói cách khác, ngành y t có đóng góp vào GDP c a đ t n c u t cho ngành y t không ph i là tiêu chí mà
là đ u t c b n, đ u t cho phát tri n Ngành y t là m t ngành d ch v nh ng khác v i các ngành kinh doanh d ch v khác b i ho t đ ng cung c p d ch v c a
Trang 20ngành y t không đ t m c tiêu l i nhu n làm m c tiêu quan tr ng nh t Do đó ngành y t có các đ c đi m sau:
- Ngành y t ch y u ph c v an sinh xã h i: cung c p d ch v ch m sóc s c
kh e cho ng i lao đ ng và các thành viên gia đình h , nh m b o đ m cho h tái
t o đ c s c lao đ ng, duy trì và phát tri n n n s n xu t xã h i, đ ng th i phát tri n m i m t cu c s ng c a con ng i, k c phát tri n b n thân con ng i
- Chi phí đ u t ngành y t cao, trong khi m c thu b h n ch , ràng bu c b i các quy đ nh c a nhà n c (giá thu vi n phí còn b t c p, ch a đ c s a đ i phù
h p, gây khó kh n trong vi c th c hi n t cân đ i thu chi Quy đ nh s d ng 35% ngu n thu vi n phí đ t ng l ng khi n các đ n v y t không còn kinh phí đ ho t
đ ng), thu h i v n ch m
- Ngành y t là ngành kinh doanh d ch v có tính r i ro th p h n r t nhi u so
v i các ngành kinh doanh d ch v khác Vì ngành y t cung c p d ch v thi t y u
1.6 ng d ng c a mô hình h p tác nhà n c – t nhân trong đ u t phát tri n y t :
ng d ng mô hình h p tác công – t có ý ngh a vô cùng quan tr ng đ i v i các n c đang phát tri n Do nhu c u v n trong phát tri n y t đ theo k p t c đ phát tri n kinh t cao và b n v ng trong giai đo n này là r t l n, trong khi ngân sách nhà n c m c t ng có gi i h n và không đ đ đáp ng M t khác, ngân sách nhà n c đ ng th i ph i t p trung cho nhi u m c tiêu đ u t phát tri n, trong đó
Trang 21quan tr ng nh t là m c tiêu gi m nghèo Khi th c hi n mô hình này, v i cùng m t
l ng v n đ u t c a nhà n c, n u tr c kia ch t p trung xây d ng đ c m t công trình thì nay có th phát tri n hai đ n ba công trình t ng t nh có ph n
v n tham gia c a khu v c t nhân Xét theo t ng th , cùng m t l ng v n đ u t
có th huy đ ng đ c t ngu n v n nhà n c trong 10 n m t i, chúng ta có th
t o l p đ c 3 l n s l ng công trình, do khai thác đ c ngu n v n t khu v c t nhân
S tham gia c a khu v c t nhân trong đ u t phát tri n y t có kh n ng mang l i hi u qu th c hi n t t h n, t m bao ph r ng h n nh vào hi u qu đ t
đ c v i n ng l c qu n lý, s sáng t o và kh n ng đ nh h ng theo yêu c u c a khách hàng, kh n ng thu h i v n đ u t cao h n và vi c s d ng khoa h c k thu t công ngh tiên ti n, ti t ki m chi phí trong xây d ng, b o d ng và v n hành c a khu v c t nhân Trong m t môi tr ng đ c khuy n khích th a đáng, các nhà cung c p d ch v t nhân làm t t h n các cung c p d ch v thu c khu v c nhà n c do có nh ng ph n ng nhanh nh y h n so v i nhu c u và s c nh tranh trên th tr ng
Mô hình h p tác nhà n c – t nhân đem l i kh n ng t ng c ng tính minh b ch, thúc đ y c nh tranh và phòng ng a tham nh ng (thông qua đ u th u
Trong toàn b ch ng 1 trên đây, tác gi đã trình bày m t cách t ng quát v
mô hình h p tác nhà n c – t nhân Có th k t lu n r ng mô hình h p tác nhà
n c – t nhân là m t gi i pháp tích c c đ đ u t và phát tri n các b nh vi n
Trang 22công TP.HCM Tuy nhiên, n u mô hình h p tác nhà n c – t nhân không đ c
áp d ng m t cách phù h p thì s tr thành gánh n ng cho ngân sách
Vi t Nam, mô hình h p tác nhà n c – t nhân ch m i đang giai đo n
kh i đ u Do đó c n thi t ph i có nh ng b c tìm ki m, th nghi m các mô hình phù h p thông qua kinh nghi m th c ti n trong n c và th gi i
Trang 23Ch ng II: TH C TR NG U T TRONG L NH V C Y T TP.HCM 2.1 Gi i thi u chung v ngành y t Vi t Nam:
Ngay t bu i s khai, đ t n t i con ng i đã ph i t o cho mình m t n i trú
n tránh nh ng tác h i do thiên nhiên gây ra, ng n ng a thú d u tiên là nh ng hang đ ng, đ n nh ng l u lán, nh ng ngôi nhà và đ n nh ng lâu đài nguy nga
l ng l y, v i h th ng h t ng k thu t ngày càng đ c nâng cao, gi m thi u tác
h i do thiên nhiên gây ra C s h t ng c a b nh vi n tr c h t c ng là m t công trình ki n trúc có nh ng đ c thù đ khám ch a b nh và ch m sóc s c kh e c ng
đ ng Xã h i càng phát tri n, yêu c u đ i v i “ngôi nhà b nh vi n”, nhà th ng càng cao M t b ng, không gian ki n trúc, k thu t h t ng trang thi t b y t ph i phù h p v i yêu c u c a vi c l p đ t và s d ng trang thi t b c a b nh vi n
C s h t ng là tài s n c đ nh có v n đ u t l n Hàng n m, kinh phí c a Nhà n c đ u t hàng tr m t đ ng đ xây d ng c i t o m r ng c s h t ng các c s y t Tuy nhiên do c s v t ch t c a nhi u b nh vi n thành ph hi n nay đang trong tình tr ng quá c k , h h ng tr m tr ng, c ng v i vi c s d ng hàng ngày c a cán b y t và b nh nhân, cho nên đòi h i vi c duy tu, b o trì, tôn
h t ng đã h h ng hoàn toàn c ng có ngh a là b nh vi n không còn có tác d ng
v i con ng i n a ch a nói đ n là n i khám ch a b nh, có nh ng yêu c u l n h n
nh ng ngôi nhà thông d ng khác
C s h t ng c a b nh vi n là n i th c thi nhi m v khám ch a b nh v i
h th ng trang thi t b y t , l c l ng khám ch a b nh m i ngày càng hi n đ i, nó còn t o ra môi tr ng ch m sóc s c kh e c v v t ch t l n tinh th n (tâm lý) giúp
Trang 24đ c l c cho công tác chuyên môn đ ng i b nh chóng kh i tr v v i gia đình và
c ng đ ng
Trong nh ng n m qua, công tác B o v , ch m sóc và nghiên c u s c kh e nhân dân t i Vi t Nam đã đ t đ c nhi u thành t u quan tr ng nh m t h th ng
y t công l p đ c xây d ng r ng kh p t Trung ng t i t nh, huy n, xã/ph ng
và thôn, b n, p H th ng y t công l p hi n gi vai trò ch đ o trong công tác
ch m sóc, b o v s c kh e và đ c chia làm 3 tuy n: tuy n Trung ng, tuy n
t nh và tuy n y t c s (bao g m huy n, xã và y t thôn b n) Bên c nh h th ng
y t công, t i Vi t Nam đã hình thành m ng l i y t t nhân Hi n nay có trên 30.000 phòng khám ch a b nh t nhân, 84 b nh vi n t v i trên 5.000 gi ng
đ u có tr m y t , kho ng 65% tr m có bác s Nh v y, nhi u thành t u y t quan
tr ng đã đ t đ c: thanh toán đ c b nh b i li t, lo i tr u n ván s sinh vào n m
2000 và b nh phong vào n m 2005; h n ch đ c t c đ gia t ng c a HIV/AIDS;
gi m t l ch t c a tr em d i 5 tu i t 55%On m 1995 xu ng còn 32,8%On m 2003; gi m t l ch t c a tr em d i 1 tu i t 42%Oxu ng 18%O; n m 2003, Vi t Nam đã kh ng ch thành công d ch b nh SARS; tu i th trung bình c a ng i
Vi t Nam t 67,8 tu i đã nâng lên 71,5 tu i vào n m 2005 T l chi th ng xuyên cho y t 4,5% ngân sách; t l h nghèo đ c c p th b o hi m y t mi n phí là 29,28% và h nghèo đ c mi n gi m vi n phí là 57,88% Nhi u c s y t trong đó có c h d phòng và khám ch a b nh đ c đ u t , nâng c p, m t s c
s khám ch a b nh đã ng d ng công ngh k thu t cao, tiên ti n nh ghép gan,
th n, t y, th tinh trong ng nghi m, ph u thu t tim m ch, s não, tiêu hóa…Ch
Trang 25đ khám ch a b nh cho ng i nghèo, khám ch a b nh mi n phí cho tr em d i 6
tu i đang đ c tri n khai th c hi n
i v i ngành d c và h th ng y d c c truy n, Nhà n c Vi t Nam đã
có nhi u c g ng trong vi c cung ng đ y đ các lo i thu c có ch t l ng cho
ng i dân Hi n nay Vi t Nam có 18 doanh nghi p d c Trung ng, 132 doanh nghi p d c đ a ph ng, 22 d án liên doanh s n xu t thu c Các c s cung ng thu c thi t y u đã có m t t i các xã, ph ng, k c vùng sâu, vùng xa, v i kho ng 10.317 qu y đ i lý thu c và 9.087 t thu c c a tr m y t
Công tác nghiên c u k th a và phát huy các bài thu c, ph ng pháp ch a
b nh b ng y h c c truy n ti p t c đ c đ y m nh Các ngu n d c li u đ a
ph ng đ c s d ng r ng rãi đ ch a tr m t s b nh thông th ng và b nh mãn tính Hi n nay có 450 c s s n xu t thu c y h c c truy n v i 2.000 ch ph m đông nam d c Hàng n m có kho ng 30% b nh nhân đ c khám và đi u tr b ng
y h c c truy n
Theo đánh giá chung c a T ch c Y t th gi i v thành t u y t c a Vi t Nam, kh n ng đáp ng c a h th ng y t Vi t Nam x p th 51/191 n c trên th
gi i; đ c đánh giá cao h n so v i nhi u n c có cùng m c thu nh p bình quân
đ u ng i Ph n l n các ch tiêu t ng quát v s c kh e c a Vi t Nam t t h n so
v i các n c có cùng m c thu nh p M t s ch s c b n c a Vi t Nam t ng
đ ng m c c a các n c có thu nh p cao g p 10 l n Tu i th trung bình c a
ng i Vi t Nam là 72, cao h n 10 tu i so v i các n c có thu nh p bình quân
Trang 26và chi m t tr ng m c b nh trên 27,0%, nhóm b nh do tai n n th ng tích chi m
t tr ng m c b nh là 11,95% Tình tr ng ng đ c th c ph m còn cao, hàng n m
có t 1,3 – 1,5 tri u ng i ng đ c; tình tr ng ô nhi m môi tr ng ngày càng tr m
tr ng, đ c bi t là ô nhi m do s d ng hóa ch t; tình hình s c kh e công nhân và
b nh ngh nghi p, tai n n lao đ ng v n còn cao nên đòi h i vi c cung c p các
d ch v y t c d phòng và đi u tr ph i thu n l i, đa d ng và hi u qu đ ng th i
ph i h t s c k p th i
- Hi n nay, trong khu v c Nhà n c, các c s y t tuy có đ c đ u t song
so v i nhu c u cung c p d ch v y t thì h u h t c s v t ch t, nhà c a, đi n
n c, thi t b thông d ng c a các b nh vi n v n ch a đ t tiêu chu n t i thi u i
v i các c s khám ch a b nh công do ch a có quy đ nh đi u ki n c th đ c p
gi y phép ho t đ ng nên nhi u c s khám ch a b nh đã không đ t đi u ki n, đ c
bi t là c s v t ch t, x lý ch t th i y t Trong khi đó, các c s khám ch a b nh
t nhân mu n ho t đ ng đ c ph i đáp ng đ y đ các đi u ki n m i đ c c p phép Do đó, c n thi t ph i có c ch pháp lý v đi u ki n c th và c p gi y phép
ho t đ ng cho t t c các c s trên đ b o đ m cung c p d ch v khám ch a b nh cho ng i b nh m t cách hi u qu , đ ng đ u
- Theo s li u th ng kê c a B Y t , n c ta đ n nay có 189.150 ng i đang hành ngh khám b nh, ch a b nh trong khu v c nhà n c (trong đó: 52.413 bác s , 48.519 y s , 961 đi u d ng viên đ i h c, 45.143 đi u d ng viên trung
h c, 10.899 đi u d ng viên s h c, 17.109 n h sinh đ i h c và trung h c, 2.133 n h sinh s h c, 10.519 k thu t viên y t , 798 xét nghi m viên và 656
l ng y) ch a k ng i đang hành ngh trong khu v c t nhân Vi c c p ch ng
ch hành ngh đ c th c hi n t n m 1995 đ i v i ng i đ ng đ u các c s hành ngh y t nhân (vi c c p này thông qua vi c xét h s thu n túy c a đ i t ng hành ngh ) i v i nh ng ng i tr c ti p hành ngh khám ch a b nh thu c khu
v c Nhà n c và khu v c t nhân đ u ch a th c hi n nên ch t l ng c a đ i ng
Trang 27này c ng ch a đ ng đ u do Vi t Nam ch a có h th ng đ ng ký, ki m tra, c p
ch ng ch hành ngh và giám sát ho t đ ng cho ng i hành ngh
Sau h n 20 n m đ i m i, h th ng y t Vi t Nam đã nhanh chóng phát tri n, ph c v t t h n nhu c u ch m sóc s c kh e c a nhân dân Tuy các c s y
t , đ c bi t là các b nh vi n tuy n t nh và tuy n trung ng đã đ c đ u t nâng
c p v trang thi t b , trình đ chuyên môn và tay ngh c a cán b y t đ c ti p
t c nâng cao, h th ng cung ng d ch v khám ch a b nh v n ch a đáp ng đ c nhu c u ngày càng cao c a ng i dân T m t h th ng hoàn toàn thu c s h u Nhà n c, h th ng cung ng d ch v khám ch a b nh hi n nay đã tr thành m t
tr ng quá t i không đáp ng đ nhu c u ch m sóc s c kh e c a ng i dân, m c dù các c s y t đã đ c t ch c r t thành công vi c đa d ng hóa các lo i hình xã
h i hóa nh : mô hình khám ch a b nh ngoài gi hành chính, mô hình gi ng d ch
v , mô hình sinh và ph u thu t theo yêu c u, huy đ ng v n cán b công ch c trong đ n v đ đ u t trang thi t b ho c liên doanh liên k t đ t máy, đ u t thêm các ph ng ti n, xây d ng c s v t ch t ph c v công tác khám ch a b nh; c s
h t ng nhi u b nh vi n b xu ng c p tr m tr ng và không gian môi tr ng xanh ngày càng b thu h p do nhi u b nh vi n ph i c i n i
C s v t ch t c a nhi u b nh vi n TP.HCM hi n nay trong tình tr ng quá c k , rách nát b i không đ c tu s a, b o d ng k p th i Trong khi đó, nhu
c u khám ch a b nh c a ng i dân không ng ng t ng cao T ng gi t ng phút,
Trang 28hàng nghìn l t b nh nhân chen chúc nhau đ ng, ng i ch đ i khám ho c n m ngoài hành lang đ đ c ch a b nh
T i các b nh vi n l n nh b nh vi n Ch R y, b nh vi n Ung B u r t đông ng i chen chúc nhau ch đ n l t khám b nh Không đ gh ng i, nhi u
b nh nhân ph i d t ra bên ngoài l i đi c a b nh vi n c vào đi u tr n i trú,
b nh nhân ti p t c r i vào c nh m t gi ng nh ng đ n 2-3 b nh nhân n m B nh nhân kh e ph i xu ng đ t ho c ra ngoài hành lang tr i chi u n m, nh ng gi ng cho ng i b nh n ng h n n m
T i b nh vi n Ch n th ng ch nh hình, toàn b c s v t ch t c a b nh
vi n đã xu ng c p tr m tr ng, k c khu nhà hành chính và khu đi u tr m i xây
d ng t n m 1994 Vi c n c t d i n n tràn lên và n c t trên tr n ch y
xu ng thì th ng xuyên x y ra Các máy móc thi t b đ t ti n thì ph i dùng bao
ny lông trùm máy đ ch ng t, dùng thau h ng n c ch y t trên tr n là chuy n
th ng ngày
M c dù các b nh vi n tuy n qu n, huy n đã góp ph n không nh trong vi c
gi m t i b nh nhân nh ng c s v t ch t t i các b nh vi n tuy n qu n, huy n v n còn nhi u b t c p và h n ch trong đi u tr , khám ch a b nh
Ch c n sau m t c n m a v a, nh ng con đ ng n i b c a b nh vi n Bình Chánh đã ng p chìm trong n c, đ n t n ngày hôm sau, n c m i rút xu ng b t,
nh ng b c chân qua l i khi n cho n n g ch nh p nháp, l i đi d n vào khu khám
t p trung r i đ y s i v n còn t, khuôn viên b nh vi n khá r ng, nhi u cây xanh
nh ng b nh vi n đã xu ng c p, dù m i ngày s l ng b nh nhân ngày càng t ng thêm Có nh ng lúc tri u c ng và m a l n thì các bác s v a tát n c v a đi u
tr cho b nh nhân Còn các b nh vi n qu n khác trong n i thành thì ph n l n các khoa phòng đ u quá nh , không đ ch cho b nh nhân ng i ch khám mà b nh
vi n c ng ch ng có cách nào đ mà c i n i cho r ng thêm
Trang 29Th t ng chính ph đã phê duy t đ án đ u t xây d ng, c i t o và nâng
c p b nh vi n tuy n huy n và b nh vi n đa khoa khu v c liên huy n s d ng v n trái phi u c a Chính ph và các ngu n v n khác, t ng đ u t là 17 ngàn t đ ng
K ho ch đã có, do kinh phí xây d ng l n, thành ph ph i s d ng v n t nhà
n c và huy đ ng thêm t nhi u ngu n khác Quá trình này c n th i gian b i th
t c xây d ng r m rà r c r i, c ch h p tác hóa còn nhi u rào c n, vi c ch m xây d ng b nh vi n s còn nh h ng nhi u đ n ch t l ng đi u tr
Thêm vào đó, vi c x lý n c th i, x lý rác y t t i các b nh vi n c ng g p khó kh n do thi u v n và thi u mô hình qu n lý hi u qu T n m 2008, S Y t TP.H Chí Minh đã trình các d án kêu g i đ u t vào y t song ch a nh n đ c
s quan tâm t nhà đ u t C th , thành ph đang kêu g i xã h i hóa các d án y
t nh : xây d ng Vi n tr ng y t C Chi t i khu v c Tr ng Dài, xã Ph c Hi p, huy n C Chi v i di n tích g n 100 ha nh m m c tiêu xây d ng m t mô hình m i
c a ngành y t TP.HCM, trên c s g n k t gi a đào t o v i khám ch a b nh đ t tiêu chu n qu c t ; d án xây d ng khu ngh d ng C n Gi ; trung tâm xét nghi m y khoa TP.H Chí Minh t i khu đô th Nam Sài Gòn, qu n 7 và xây d ng
5 b nh vi n l n các c a ngõ thành ph : B nh vi n đa khoa khu v c C Chi (c a ngõ phía B c) v i quy mô 1.000 gi ng đ c xây d ng trên di n tích 6,3 ha t i p Bàu Tre, Tân An H i, C Chi; B nh vi n đa khoa khu v c Hóc Môn (c a ngõ phía B c) v i quy mô 1.000 gi ng đ c xây d ng trên di n tích kho ng 4,5 ha
t a l c t i th tr n Hóc Môn; B nh vi n đa khoa khu v c Bình Chánh (c a ngõ phía Tây) v i quy mô 1.000 gi ng đ c xây d ng trên di n tích 10 ha t i xã Tân Kiên và Tân Nh t, huy n Bình Chánh; B nh vi n đa khoa khu v c Th c (c a ngõ phía ông) v i quy mô 1.000 gi ng đ c xây d ng trên khu v c b nh vi n
c v i di n tích 5,8 ha và B nh vi n Qu n 7 (c a ngõ phía ông) v i quy mô 500
gi ng đ c xây d ng trên di n tích kho ng 5 ha t i p Gò D u, ph ng Tân Phú,
qu n 9
Trang 30Hình th c kêu g i đ u t bao g m liên doanh, h p đ ng h p tác kinh doanh, đ u t 100% v n n c ngoài…
Tuy nhiên, trong hai n m qua, h u nh ít nhà đ u t quan tâm đ n các d
án y t dù thành ph đã có nhi u chính sách u đãi đ u t nh : th nh t là u tiên
b trí đ t xây d ng, giao đ t s ch ho c h tr kinh phí gi i phóng m t b ng, gi m
ho c mi n ti n s d ng đ t, mi n l phí tr c b khi đ ng ký quy n s d ng đ t
và các tài s n trên đ t; th hai là u đãi v thu giá tr gia t ng, thu xu t kh u,
nh p kh u; th ba là các b nh vi n m i thành l p đ c mi n thu thu nh p doanh nghi p trong m t s n m nh t đ nh, ít nh t là b n n m và gi m 50% trong n m
n m ti p theo c bi t là đ c áp d ng m c thu thu nh p doanh nghi p 10% trong su t th i gian ho t đ ng Cu i cùng là đ c h ng các chính sách u đãi v tín d ng và tín d ng phát tri n, đ c vay v n d i d ng c ph n, huy đ ng v n t
ng i lao đ ng, đ c liên k t v i các t ch c, cá nhân và đ c h ng h tr sau
đ u t
V i nhi u chính sách u đãi nh v y, nh ng tính đ n th i đi m hi n nay,
ch có m t d án là Vi n tr ng y t C Chi đã có 3 nhà đ u t xin tham gia đ u
t g m: Công ty TNHH Th nh Phúc, Trung Th y và Ng c Tâm S Y t đang xem xét đ t ch c đ u th u ch n nhà đ u t Nh ng cho đ n nay v n ch a có thông tin chính th c công b s ph n c a d án này s đi v đâu ây là d án
đ c Thành ph cho ch tr ng t nh ng n m 2001 – 2002 và phê duy t t cu i
n m 2007 Theo d án, trong giai đo n 1 đ n n m 2010, s xây d ng m t b nh
vi n đa khoa 1.000 gi ng và trung tâm đào t o ph u thu t n i soi; giai đo n 2 (2010 – 2015), xây d ng thêm các b nh vi n chuyên khoa v i 2.000 gi ng b nh Tuy nhiên, đ n nay khu quy ho ch d án nói trên v n c m c um tùm dù S Y t TP.H Chí Minh đã ki n ngh lên y Ban Nhân Dân TP.HCM xem đây nh d án
tr ng đi m c a ngành y t C ng đ c nh c đ n nhi u trong 3 n m qua là d án xây d ng 5 b nh vi n l n các c a ngõ thành ph v i m c tiêu t ng thêm 4.500
gi ng b nh có ch t l ng k thu t cao Cách đây 2 n m, S Y t TP.H Chí
Trang 31Minh cho r ng s hoàn thành giai đo n 1 c a d án này vào n m 2010 Th
nh ng, n m 2010 đã h t mà d án v n đang trên đà… kh i đ ng
c bi t, t ng kinh phí đ u t d ki n cho 5 b nh vi n đ c đ a ra vào
n m 2008 là kho ng 2.000 – 3.000 t đ ng nh ng ch c r ng v i s ch m ch p
nh hi n nay, s tr t giá s còn t ng thêm nhi u… Cùng v i đó là hàng lo t d
án khác nh B nh vi n Nhi đ ng Thành ph (c a ngõ phía Tây) đ c xây d ng trên di n tích 10 ha t i xã Tân Kiên và Tân Nh t, huy n Bình Chánh; d án B nh
vi n Ung B u c s 2 (c a ngõ phía ông) v i di n tích kho ng 5 ha t i p Gò
D u, ph ng Tân Phú, qu n 9; d án B nh vi n Tâm Th n thành ph , d án di
d i B nh vi n đa khoa Sài Gòn, d án Vi n tr ng c a i h c Y D c (100 ha)
t i Khu đô th Tây B c… v n ch a có l i ra kh quan
T n m 2008, B Y t và lãnh đ o y Ban Nhân Dân TP.HCM đã có bu i làm vi c và Ch t ch y Ban Nhân Dân TP.HCM đã th ng nh t giao S Y t TP.HCM ph i h p cùng các đ n v liên quan đ xây d ng và hoàn ch nh Quy
ho ch phát tri n và Quy ho ch m ng l i y t c a thành ph Trong đó, t p trung xây m i, di d i b nh vi n v các vùng ngo i thành, c a ngõ nh m gi m t i cho
m t đ giao thông c a trung tâm thành ph c ng nh gi m t i cho các b nh vi n
hi n nay đang trong tình tr ng quá t i tr m tr ng Tuy nhiên, v n đ m u ch t là
ki m đâu ra đ t “s ch” và câu h i n ng l c tài chính c ng đang khi n các nhà đ u
t đau đ u Hi n ngoài m t ph n ti n ngân sách, các b nh vi n công mu n nâng
c p, c i t o, xây m i, mua s m thi t b đ u ph i vay v n kích c u u đãi Tuy
r ng, v n vay không ph i tr lãi nh ng nhi u b nh vi n công hi n v n r t dè
ch ng vì đ đáp ng yêu c u đ u t y t k thu t cao đòi h i chi phí l n, kh n ng thu h i v n l i r t ch m, trong khi các c ch v thu vi n phí, thu phí khám ch a
b nh v n b kh ng ch
M c dù các chính sách hi n hành th hi n s quan tâm, khuy n khích c a
ng và Nhà n c đ i v i s phát tri n c a y t trong giai đo n hi n nay, nh ng câu h i v n đ u t y t khi ngu n l c t ngân sách ch a đ đáp ng thì vi c thúc
Trang 32đ y h p tác Nhà n c và t nhân là h t s c c n thi t và c p bách Tuy nhiên vi c
h p tác Nhà n c và t nhân nên phát tri n t i m c nào, chi m t tr ng bao nhiêu
trong h th ng cung ng d ch v khám ch a b nh chung thì v n ch a có l i gi i
đáp
tr l i đ c câu h i trên, c n xem xét kh n ng th c t và vai trò c a y
t t nhân đ i v i m c tiêu công b ng, hi u qu và phát tri n c a h th ng y t
Nh v y, v n đ đ t ra là làm th nào đ dùng công c qu n lý nhà n c b ng
pháp lu t đ nâng cao ch t l ng ch m sóc và b o v s c kh e nhân dân, c ng
nh đ a h th ng t nhân tham gia cùng h th ng Nhà n c trong c phòng và
đi u tr b nh t t Nhu c u v i vi c h p tác công – t (PPP) hi n nay đang đ c
nhi u qu c gia quan tâm và khuy n khích (do h th ng công không th cung c p
toàn b các d ch v công c ng vì h n ch ngu n l c) Trong l nh v c s c kh e,
h p tác công – t đ c tranh lu n t lâu và đã có nhi u mô hình, nhi u cách làm
đ b tr l n nhau gi a hai h th ng Hi n nay, nhi u t ch c qu c t l n nh
Ngân hàng th gi i, m t s t ch c c a Liên hi p qu c, nhi u Chính ph đ u
khuy n khích các qu c gia ng h các m c đ và hình th c khác nhau c a H p
Trang 330 5,000,000
S l n khám các b nh vi n qu n/huy n và trung tâm y t d phòng
qu n/huy n bi n đ ng lên xu ng khác nhau theo t ng n m Theo s li u th ng kê
gi m xu ng th ng xuyên qua các n m thì s r t t t i u này ch ng t r ng ch t
l ng c a d ch v ch m sóc s c kh e ng i dân đã đ c nâng cao Tuy nhiên, s
l t khám b nh c a ng i dân ch gi m các b nh vi n qu n/huy n và trung tâm
y t d phòng qu n/huy n nh ng l i t ng các b nh vi n chuyên khoa và đa khoa i u này cho th y, ng i dân ch mong mu n đ c khám các b nh vi n chuyên khoa và đa khoa l n có c s v t ch t khang trang, máy móc thi t b hi n
đ i
Trang 342010 thì s l t b nh nhân đi u tr n i trú luôn t ng d n qua các n m N m 2000
ch có 644.984 l t b nh nhân đi u tr n i trú nh ng sang đ n n m 2010 đã t ng
lên 1.162.704 l t i u này s làm cho s gi ng n i trú các c s y t c ng
t ng theo
Trang 35N m 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010
Kh i TP 11,931 11,685 11,845 12,155 12,686 12,995 13,855 14,855 18,60919,275 19,425
Kh i QH 1,341 1,554 1,974 2,104 2496 2,696 2,741 3,161 3,138 3,295 3,372
T ng s 13,272 13,239 13,819 14,259 15,182 15,691 16,596 18,016 21,74722,570 22,797
Trang 36ng nhu c u gi ng b nh ngày càng t ng cao Tuy nhiên, v n còn tình tr ng 2-3
b nh nhân n m chung m t gi ng b nh th ng xuyên di n ra các b nh vi n l n
V i tình hình b nh nhân luôn trong tình tr ng quá t i mà t l t vong c a
b nh nhân t n m 2000 đ n n m 2010 theo th ng kê c a S Y t TP.HCM đã
gi m t 0,74% n m 2000 xu ng còn 0,3% n m 2010, thì đây là tín hi u t t cho ngành y t thành ph Tuy nhiên, thành ph H Chí Minh v i dân s đông, m t đ
cao trong n i thành, c ng thêm m t l ng l n dân vãng lai t các t nh lân c n
chuy n v , đã phát sinh nhu c u ngày càng l n v y t và ch m sóc s c kh e Các
t n n xã h i nh m i dâm, ma túy, tình tr ng ô nhi m môi tr ng… gây nh
Trang 37h ng l n t i s c kh e dân c thành ph Nh ng b nh truy n nhi m ph bi n
các n c đang phát tri n nh s t rét, s t xu t huy t, t , th ng hàn… hay các
b nh c a nh ng qu c gia công nghi p phát tri n nh tim m ch, t ng huy t áp, ung
th , tâm th n, b nh ngh nghi p… đ u xu t hi n thành ph H Chí Minh
2.2.2 C s v t ch t ngành y t Thành ph H Chí Minh:
C s v t ch t c a ngành y t Thành ph H Chí Minh hi n nay luôn trong
tình tr ng quá t i Trong khi dân s thành ph không ng ng t ng nhanh d n đ n
nhu c u khám ch a b nh c a ng i dân c ng t ng theo V y mà s l ng c s
Trang 38Trong nh ng n m qua, công tác B o v , ch m sóc và nghiên c u s c kh e nhân dân t i Thành ph H Chí Minh đã đ t đ c nhi u thành t u quan tr ng nh
m t h th ng y t công l p đ c xây d ng r ng kh p t Thành ph t i các qu n, huy n, và các ph ng, xã H th ng y t công l p hi n gi vai trò ch đ o trong công tác ch m sóc, b o v s c kh e và đ c chia làm 3 tuy n: tuy n Trung ng, tuy n t nh và tuy n y t c s (bao g m qu n, huy n, và ph ng, xã)
H th ng y t c a Thành ph H Chí Minh hi n nay bao g m 1 vi n nghiên
c u y h c, 93 b nh vi n trong đó có 62 b nh vi n nhà n c và 31 b nh vi n ngoài nhà n c, 24 phòng khám khu v c, 3 nhà h sinh, 322 tr m y t ph ng/xã, 9 trung tâm chuyên khoa, và 1 tr i phong M ng l i y t , đ c bi t là y t c s
đ c c ng c và phát tri n; h u h t các xã, ph ng trong thành ph đ u có tr m y
t Nh v y, nhi u thành t u y t quan tr ng đã đ t đ c: thanh toán đ c b nh
b i li t, lo i tr u n ván s sinh và b nh phong; h n ch đ c t c đ gia t ng c a HIV/AIDS; gi m t l t vong t 0,74% n m 2000 xu ng còn 0,3% n m 2010; Thành ph H Chí Minh là m t trong nh ng đ a ph ng đã đi đ u trong vi c
kh ng ch thành công d ch b nh SARS; tu i th trung bình c a ng i Vi t Nam
t 67,8 tu i đã nâng lên 72 tu i vào n m 2010
Trang 39V i m ng l i c s y t nh trên, đòi h i s l ng cán b y t c ng ph i gia t ng đ đáp ng k p th i nhu c u khám ch a b nh c a ng i dân ngày càng
t ng Theo s li u th ng kê c a S Y t TP.HCM, thành ph hi n t i có 38.684 cán b y t (trong đó có 9.038 bác s , 261 d c s đ i h c, 9.316 y tá và 2.625 n
h sinh), ch a k s ng i đang làm vi c các c s y t t nhân S l ng cán
b y t t ng g n g p đôi so v i s l ng cán b y t n m 2005 là 21.780 cán b (trong đó có 4.194 bác s , 223 d c s đ i h c, 4.823 y tá và 1.545 n h sinh)
i u này cho th y s l ng cán b y t t ng nhi u nh v y thì ch t l ng khám
ch a b nh cho ng i dân s đ c nâng cao
Hi n t i, thành ph đã có thu n l i l n là có s cán b y t r t nhi u so v i các t nh, thành khác trong c n c S cán b y t t ng đ u theo m i n m, t 18.323 ng i n m 2000 lên đ n 38.684 ng i n m 2010, trong đó có 9.038 bác s
T l bác s trên 10.000 dân t ng t 7,14 bác s n m 2000 lên 10,00 bác s trên 10.000 dân n m 2010 M t khác, t ng s l n b nh nhân khám t i các c s y t t 18.721.762 l t n m 2000 t ng lên 28.633.178 l t n m 2010 và t ng s l t
b nh nhân đi u tr n i trú t 644.984 l t n m 2000 t ng lên 1.162.704 l t n m
2010 V i t ng s l n b nh nhân khám và t ng s l t b nh nhân đi u tr n i trú
t n m 2000 đ n n m 2010 nh trên trong khi s l ng c s y t t ng không đáng k thì d n đ n tình tr ng quá t i các c s khám ch a b nh x y ra th ng xuyên, r t c ng th ng và có chi u h ng di n bi n x u h n, nh h ng đ n ch t
l ng công tác khám ch a b nh Cho nên v lâu dài, đòi h i thành ph ph i đ u
t nhi u h n cho các c s y t , giúp các c s y t có kinh phí đ c i n i, m
r ng, nâng c p c s v t ch t, mua s m máy móc thi t b hi n đ i đ gi i quy t tình tr ng quá t i các c s y t
2.2.3 Chi ngân sách ngành y t Thành ph H Chí Minh:
Trong th i gian qua, tuy tình hình kinh t khó kh n nh ng nhà n c v n luôn coi tr ng công tác ch m sóc s c kh e c a ng i dân i u này đ c th hi n qua b ng s li u sau: