Vốn tín dụng ngân hàng đối với sự phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn quận Tân Bình

ng ng t ng lên... Berger, Iftekhar Hasan, Leora F.. Klapper New York USAtrong bài nghiên c u Further Evidence on the Link between Finance and Growth: An 1 http://vietnamese.vietnam.usem

L I C M N

Tr c tiên, tôi xin chân thành c m n th y PGS- TS Nguy n Phú T ã t n tình

h ng d n, góp ý và ng viên tôi trong quá trình th c hi n lu n v n t t nghi p

Chân thành c m n các th y cô Khoa Kinh t phát tri n và Khoa Sau i h c

tr ng i h c kinh t Tp H Chí Minh ã cho tôi ki n th c và giúp tôi trong su tkhóa h c

Chân thành c m n lãnh o Thành y Thành ph H Chí Minh, Qu n y qu nTân Bình, Phòng kinh t ã t o i u ki n cho tôi theo h c Cao h c kinh t - Khoa Kinh

L I CAM OAN

Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên c u c a riêng tôi Các s li u và k t

qu nghiên c u nêu trong lu n v n là hoàn toàn trung th c Tôi xin ch u trách nhi m vtính c l p và trung th c c a lu n v n

Lê Th Thu S ng

M C L C

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C CÁC CH VI T T T

L I M U 12

1 Lý do ch n tài 12

2 M c tiêu nghiên c u 12

3 i t ng và ph m vi nghiên c u 13

4 Ph ng pháp nghiên c u 13

5 Câu h i nghiên c u 13

6 Ý ngh a th c ti n c a tài 13

7 K t c u c a tài 14

CH NG 1: T NG QUAN LÝ THUY T V CÁC DNNVV VÀ V N TÍN D NG NGÂN HÀNG V I S PHÁT TRI N DNNVV 15

1.1 Lý thuy t v các DNNVV 15

1.1.1 Khái ni m v DNNVV 15

1.1.2 c i m và vai trò c a DNNVV trong n n kinh t 16

1.1.2.1 c i m 16

1.1.2.2 Vai trò DNNVV trong n n kinh t 17

1.2 Nh ng y u t nh h ng n s phát tri n DNNVV 18

1.2.1 Nhóm y u t bên ngoài DNNVV 18

1.2.1.1 Môi tr ng chính tr pháp lu t 18

1.2.1.2 Môi tr ng kinh t 19

1.2.1.3 Môi tr ng v n hóa xã h i 20

1.2.1.4 Môi tr ng t nhiên 20

1.2.1.5 Môi tr ng k thu t công ngh 21

1.2.1.6 Môi tr ng dân s 21

1.2.1.7 Môi tr ng c nh tranh 21

1.2.2 Nhóm y u t bên trong DNNVV 21

1.2.2.1 Y u t tài n ng nhà qu n tr doanh nghi p 21

1.2.2.2 Y u t ngu n nhân l c 22

1.2.2.3 Y u t ngu n cung c p nguyên v t li u 22

1.2.2.4 Y u t máy móc thi t b 22

1.2.2.5 Y u t v n s n xu t kinh doanh 23

1.2.2.6 Y u t marketing và th tr ng 23

1.3 C h i và thách th c c a DNNVV trong quá trình h i nh p 24

1.3.1 Nh ng c h i 24

1.3.2 Thách th c 26

1.4 Khái ni m và vai trò tín d ng ngân hàng i v i DNNVV 27

1.4.1 Khái ni m tín d ng ngân hàng 27

1.4.2 Vai trò c a tín d ng ngân hàng i v i khu v c kinh t t nhân nói chung và DNNVV nói riêng 27

1.5 Kinh nghi m phát tri n DNNVV c a m t s n c trên th gi i 29

1.5.1 Kinh nghi m c a Nh t B n 29

1.5.2 Kinh nghi m c a Thái Lan 31

1.5.3 Kinh nghi m c a ài Loan 32

1.5.4 Kinh nghi m rút ra cho Vi t Nam 32

1.6 K t lu n ch ng 1 33

CH NG 2: TÍN D NG NGÂN HÀNG V I S PHÁT TRI N DNNVV TRÊN A BÀN QU N TÂN BÌNH 35

2.1 T ng quan v DNNVV t i Qu n Tân Bình 35

2.1.1 Quy mô 35

2.1.2 V v n 36

2.1.3 V k thu t công ngh 36

2.1.4 V lao ng 36

2.2 DNNVV óng góp cho t ng tr ng và phát tri n kinh t c a Qu n 38

2.2.1 V kinh t 38

2.2.1.1 óng góp cho ngân sách nhà n c trên a bàn 38

2.2.1.2 Góp ph n gia t ng t ng m c bán l c a Qu n 39

2.2.1.3 Góp ph n thành công trong vi c chuy n d ch c c u kinh t trên a bàn qu n Tân Bình 41

2.2.2 V xã h i 41

2.3 Tác ng c a tín d ng ngân hàng i v i DNNVV trên a bàn Qu n 43

2.3.1 Vai trò c a tín d ng ngân hàng n s t n t i và phát tri n DNNVV 43

2.3.2 Mô hình kinh t l ng phân tích v n tín d ng ngân hàng v i s phát tri n DNNVV trên ia bàn qu n Tân Bình 44

2.3.2.1 C s xây d ng mô hình 44

2.3.2.2 Mô t các bi n 46

a Bi n ph thu c 46

b Bi n c l p 46

2.3.2.3 Thang o 47

2.3.2.4 Thi t k m u và k ho ch ch n m u 48

a Quy mô m u 48

b Ph ng pháp thu th p d li u 49

2.3.2.5 Xây d ng gi thi t và thi t l p hàm nghiên c u 49

a Xây d ng gi thi t 49

b Thi t l p hàm nghiên c u 50

2.3.3 Tín d ng ngân hàng i v i s phát tri n c a DNNVV trên a bàn Qu n theo s li u kh o sát n m 2010 50

2.3.3.1 Thông tin v doanh nghi p kh o sát 50

2.3.3.2 Th c tr ng s d ng v n tín d ng ngân hàng c a các doanh nghi p trên a bàn qu n Tân Bình 51

2.3.3.3 Nguyên nhân không th vay v n tín d ng ngân hàng 52

2.4 Phân tích v n tín d ng ngân hàng v i s phát tri n DNNVV trên a bàn qu n Tân Binh theo s li u kh o sát n m 2010 54

2.4.1 Giá tr các bi n quan sát trong mô hình c doanh nghi p ánh giá 54

2.4.2 Ki m nh tin c y c a thang o 56

2.4.2.1 Ki m nh tin c y thang o các bi n l n 1 56

2.4.2.2 Ki m nh tin c y thang o các bi n l n 2 58

2.4.3 Phân tích nhân t 59

2.4.3.1 Phân tích nhân t các bi n c l p 60

2.4.3.2 Phân tích nhân t bi n ph thu c 61

2.4.4 Hi u ch nh mô hình 62

2.4.5 Ki m nh mô hình 62

2.4.5.1 Ki m nh phân ph i chu n 62

2.4.5.2 Phân tích t ng quan và h i qui tuy n tính a bi n 63

a Phân tích t ng quan 63

b Phân tích h i qui tuy n tính a bi n 64

c Dò tìm s vi ph m c a gi nh c n thi t trong h i qui 66

2.4.5.3 Các phân tích khác 69

2.5 K t lu n ch ng 2 71

CH NG 3: GI I PHÁP NÂNG CAO KH N NG TI P C N V N TÍN D NG NGÂN HÀNG PHÁT TRI N DNNVV TRÊN A BÀN QU N 73

3.1 Phân tích i m m nh, i m y u, c h i, thách th c c a DNNVV trên a bàn Qu n 73

3.2 nh h ng phát tri n DNNVV trên a bàn Qu n n n m 2020 75

3.3 Các gi i pháp nâng cao kh n ng ti p c n tín d ng ngân hàng 75

3.3.1 Gi i pháp v tài s n m b o 75

3.3.1.1 V phía doanh nghi p 76

3.3.1.2 V phía ngân hàng 76

3.3.2 Gi i pháp v ph ng án SXKD 77

3.3.2.1 V phía doanh nghi p 78

3.3.2.2 V phía ngân hàng 78

3.3.3 Gi i pháp v lãi su t cho vay 79

3.3.3.1 V phía NHTM 79

3.3.3.2 H tr t chính ph 80

3.3.4 Gi i pháp v minh b ch trong báo cáo tài chính c a DN 80

3.3.5 Các bi n pháp h tr khác 81

3.3.5.1 n nh kinh t v mô 81

3.3.5.2 Liên k t v i c s ào t o cung ng nhân l c cho DNNVV 81

3.3.5.3 Các DNNVV nhanh chóng i m i công ngh 82

3.3.5.4 Tr giúp DNNVV có thông tin c n thi t 82

3.4 K t lu n ch ng 3 83

K T LU N 84 DANH M C TÀI LI U THAM KH O

PH L C

DANH M C CÁC CH VI T T T

SX CN- TTCN S n xu t công nghi p- Ti u th công nghi p

DANH M C CÁC B NG

B ng 1.1: Phân lo i các DNNVV theo kh i EU 4

B ng 1.2: Phân lo i DNNVV theo khu v c kinh t 5

B ng 2.1: S l ng DNNVV thành l p m i trên a bàn qu n Tân Bình so v i Tp HCM t 2005- 2009 22

B ng 2.2: Quy mô doanh nghi p theo tiêu chí lao ng phân theo thành ph n kinh t n 31/12/2009 24

B ng 2.3: Trình lao ng trên a bàn Qu n Tân Bình n 31/12/2009 25

B ng 2.4: óng góp cho NSNN c a DNNVV trên a bàn Qu n 2005- 2009 26

B ng 2.5: Doanh thu bán hàng c a doanh nghi p trên a bàn qu n Tân Bình 2005- 2009 27

B ng 2.6: Giá tr SX CN-TTCN và Doanh thu TMDV trên a bàn qu n Tân Bình 2005- 2009 28

B ng 2.7: S lao ng DNNNN trên a bàn qu n Tân Bình t 2005 n 2009 29

B ng 2.8: Lao ng theo thành ph n kinh t n 31/12/2009 29

B ng 2.9: C c u ngu n v n trong DNNVV 30

B ng 2.10: Thang o các khái ni m c a mô hình nghiên c u 34

B ng 2.11: M i quan h gi a l ch chu n và ch t l ng c a c l ng 35

B ng 2.12: B ng phân lo i DN theo lo i hình DN, v n và th i gian ho t ng 37

B ng 2.13: Tình hình ti p c n v n tín d ng ngân hàng c a DN 38

B ng 2.14: DN g p khó kh n khi vay tín d ng ngân hàng 38

B ng 2.15: Nguyên nhân h n ch kh n ng ti p c n tín d ng ngân hàng c a DN 39

B ng 2.16: B ng giá tr các bi n quan sát trong mô hình 41

B ng 2.17: B ng ki m nh Cronbach s Alpha l n 1 43

B ng 2.18: B ng ki m nh Cronbach s Alpha l n 2 45

B ng 2.19: K t qu KMO và Bartlett s Test 47

B ng 2.20: K t qu phân tích nhân t các bi n c l p 47

B ng 2.21: Thông s Skewness và Kurtosis c a các bi n 49

B ng 2.22: Ma tr n t ng quan gi a các nhân t 50

B ng 2.23: B ng tóm t t mô hình h i qui 52

B ng 2.24: B ng phân tích ph ng sai ANOVA 52

B ng 2.25: Nhân t tác ng n phát tri n DNNVV 52

B ng 2.26: Ki m nh Homogeneity c a các bi n c a Quy t nh c p tín d ng 55

B ng 2.27: PHÂN TÍCH ANOVA (trong phân tích ph ng sai m t chi u) 56

B ng 2.28: Giá tr các bi n nh h ng n Q TD theo ánh giá c a doanh nghi p kh o sát 57

DANH M C S S 1.1: Các nhân t nh h ng n s phát tri n c a DNNVV 12

S 2.1: Mô hình lý thuy t v các nhân t tác ng n s phát tri n c a DNNVV 31

S 2.2: Mô hình nghiên c u ngh 32

S 2.3: Mô hình nghiên c u hi u ch nh 49

DANH M C BI U Bi u 2.1: S l ng DNNVV thành l p m i trên a bàn qu n Tân Bình so v i Tp HCM t 2005- 2009 23

Bi u 2.2: Doanh thu bán hàng c a doanh nghi p trên a bàn qu n Tân Bình 2005-2009 27

Bi u 2.3: S lao ng phân theo thành ph n kinh t n 31/12/2009 29

Bi u 2.4: Bi u phân tán 53

Bi u 2.5: Bi u t n s c a ph n d chu n hóa 54

L I M U

T i nhi u qu c gia có n n kinh t th tr ng, doanh nghi p nh và v a (DNNVV)

có nhi u vai trò quan tr ng trong vi c th c hi n các m c tiêu kinh t - xã h i c a qu cgia ó DNNVV c ánh giá là hình th c t ch c kinh doanh thích h p, có nh ng u

th v tính linh ng, linh ho t, thích ng nhanh v i nh ng yêu c u c a th tr ng và cónhi u óng góp quan tr ng cho s phát tri n c a n n kinh t

N c ta, i b ph n các doanh nghi p ho t ng trong n n kinh t u làDNNVV Vi c khuy n khích phát tri n các DNNVV, t o m i i u ki n i t ngdoanh nghi p này t n t i cùng phát tri n v i các doanh nghi p l n, là h t s c c n thi t

và phù h p v i ch tr ng chính sách c a ng và Nhà n c ta

Qu n Tân Bình hi n có 9.671 doanh nghi p ang ho t ng s n xu t kinh doanhtrong các l nh v c, trong ó DNNVV chi m 98% Các DNNVV trên a bàn qu n TânBình có c i m chung là v n ít, k thu t công ngh còn l c h u, quy mô s n xu t nh ,

ch t l ng s n ph m th p, nên r t khó kh n trong vi c tiêu th s n ph m trên th tr ngtrong và ngoài n c Các DNNVV trên a bàn qu n Tân Bình hi n nay ang g p khó

kh n thách th c trong quá trình h i nh p kinh t qu c t , c bi t là khó kh n v v n

m r ng s n xu t kinh doanh, phát tri n doanh nghi p

Gi i pháp v v n cho các DNNVV trên a bàn qu n Tân Bình, n m 2007, Hoàng

c Kiên Th có tài nghiên c u v H tr phát tri n các doanh nghi p v a và nhtrên ph ng di n m r ng cung tín d ng Nghiên c u ch ra r ng doanh thu c aDNNVV và kh n ng ti p c n v n tín d ng ngân hàng có m i quan h m t thi t, qua l i.Ngu n v n tín d ng c a doanh nghi p d i dào là ng l c cho doanh nghi p t ng doanhthu Ng c l i doanh thu c a doanh nghi p t ng n nh là i u ki n quan tr ng doanh nghi p ti p c n ngu n v n tín d ng c a ngân hàng

Ti p t c nghiên c u ánh giá th c tr ng c a DNNVV qu n Tân Bình và xu t

gi i pháp nh m phát tri n doanh nghi p, tác gi ch n tài V n tín d ng ngân hàng v i

s phát tri n c a DNNVV trên a bàn qu n Tân Bình là tài cho lu n v n th c s c amình

2 M C TIÊU NGHIÊN C U

- H th ng hóa nh ng v n lý lu n liên quan n s phát tri n DNNVV và tác

ng c a DNNVV n quá trình t ng tr ng và phát tri n kinh t

- Phân tích th c tr ng ho t ng c a DNNVV, xây d ng mô hình nh ng nhân ttác ng n s phát tri n DNNVV trên a bàn qu n Tân Bình

- Tìm hi u nh ng khó kh n trong vi c ti p c n ngu n v n ngân hàng th ng m i

i t ng nghiên c u c a tài là các DNNVV ngoài qu c doanh trên a bàn

qu n Tân Bình

tài gi i h n nghiên c u các DNNVV trên a bàn qu n Tân Bình m t cách

t ng quát, không i sâu nghiên c u DNNVV m t l nh v c ho t ng c th nào c

Lu n v n s d ng ph ng pháp nghiên c u nh tính và nh l ng, tác gi ti nhành xây d ng mô hình h i quy và ki m nh mô hình h i quy b ng ph n m m SPSS, c

th : ph ng pháp th ng kê mô t , ki m nh thang o b ng Cronbach s Alpha, phân tíchnhân t , phân tích h i quy và m t s phân tích khác

5 CÂU H I NGHIÊN C U

tài a ra ba câu h i nghiên c u, c th nh sau:

Th nh t, s phát tri n c a DNNVV n t ng tr ng và phát tri n kinh t qu n

Tân Bình trong th i gian qua nh th nào?

Th hai, nh ng nhân t nh h ng n s phát tri n DNNVV?

Th ba, nh ng nguyên nhân h n ch n kh n ng ti p c n ngu n v n tín d ng

tri n DNNVV góp ph n cho quá trình t ng tr ng và phát tri n kinh t c a a ph ngnói riêng và c n c nói chung.

Ngoài ph n m u, k t lu n, ph l c và tài li u tham kh o, tài g m 3 ch ng:

Ch ng 1: T ng quan lý thuy t v các DNNVV và tín d ng ngân hàng v i sphát tri n c a DNNVV

Ch ng 2: Tín d ng ngân hàng v i s phát tri n DNNVV trên a bàn qu n TânBình

Ch ng 3: Gi i pháp nâng cao kh n ng ti p c n v n vay ngân hàng y m nh

s phát tri n c a DNNVV trên a bàn qu n Tân Bình

CH NG 1: T NG QUAN LÝ THUY T V CÁC DOANH NGHI P

NH VÀ V A VÀ TÍN D NG NGÂN HÀNG V I S PHÁT TRI N C A

DOANH NGHI P NH VÀ V A

1.1 Lý thuy t v các DNNVV

1.1.1 Khái ni m v DNNVV

Trong l ch s kinh t th gi i nói chung và Vi t Nam nói riêng, có r t nhi u khái

ni m doanh nghi p v a và nh Tùy thu c vào i u ki n c th c a t ng qu c gia; tùythu c vào t ng giai o n phát tri n c a n n kinh t t n c hay khu v c mà các nhàkinh t , các chính ph a ra các khái ni m khác nhau v DNVVN

Theo quan ni m c a Ngân hàng Th gi i (WB), DNNVV là nh ng doanh nghi p

có quy mô nh v v n, lao ng hay doanh thu C n c vào quy mô, DNNVV có thchia thành ba lo i là: doanh nghi p siêu nh , doanh nghi p nh và v a Theo tiêu chí vlao ng, doanh nghi p siêu nh là doanh nghi p có s lao ng d i 10 ng i, doanhnghi p nh có s lao ng t 10 ng i n 50 ng i, còn doanh nghi p v a có t 50 n

300 lao ng

Pháp, vào th i k sau Chi n tranh Th gi i l n hai, ng i ta có thói quen g icác DNNVV là các doanh nghi p có t 10 cho n 500 nhân công Các doanh nghi p

th t nh là nh ng doanh nghi p có t 10- 19 nhân công Theo kh i EU, DNNVV là

nh ng doanh nghi p có d i 250 nhân công, chia ra: t 1- 9 là siêu nh , 10- 49 là nh và50- 249 là v a Hi n nay, EU phân lo i DNNVV theo 3 tiêu chí: S lao ng, doanh s

43102

Ngu n: http://ec.europa.eu/enterprise/policies/sme/facts-figures-analysis/sme-definition/ index_en.htm

Theo B kinh t , Tài chính và Công nghi p Pháp (MEF), Không t n t i m t nhngh a th ng nh t v các DNNVV Các tiêu chí c áp d ng khác nhau tùy theo các v n

b n pháp quy liên quan n chính sách h tr các DNNVV

T i Vi t Nam, Ngh nh 90/2001/N -CP ngày 23/11/2001 c a Chính ph v trgiúp phát tri n DNNVV nh ngh a: Doanh nghi p nh và v a là c s s n xu t, kinhdoanh c l p, ã ng ký kinh doanh theo pháp lu t hi n hành, có v n ng ký khôngquá 10 t ng ho c s lao ng trung bình hàng n m không quá 300 ng i

Nh v y theo quan ni m c a Vi t Nam, DNNVV là t p h p nh ng doanh nghi pkhông phân bi t l nh v c kinh doanh có s v n ng ký d i 10 t ng ho c s l nglao ng trung bình hàng n m d i 300 ng i và không có tiêu chí xác nh c th chi

ti t DN siêu nh , DN nh , DN v a

Khái ni m này c i u ch nh m t cách chi ti t h n, mang tính th i s h n b iNgh nh 56/2009/N -CP ngày 30/06/2009 (ban hành thay cho Ngh nh 90/2001/N -CP) v tr giúp phát tri n DNNVV i chi u v i Ngh nh 90/2001, Ngh nh56/2009 có nh ng i m m i trong nh ngh a DNNVV C th , i u 3 c a Ngh nh

nh ngh a: DNNVV là c s kinh doanh ã ng ký kinh doanh theo quy nh pháp

lu t, c chia thành 3 c p: siêu nh , nh , v a theo quy mô t ng ngu n v n (t ng ngu n

v n t ng ng t ng tài s n c xác nh trong b ng cân i k toán c a doanhnghi p) ho c s lao ng bình quân hàng n m (t ng ngu n v n là tiêu chí u tiên)

B ng 1.2 Phân lo i DNNVV theo khu v c kinh t

L nh v c

kinh doanh

DN siêu nh

S lao ng

(ng i)

T ng v n

(t ng)

S lao ng

(ng i)

T ng v n

(t ng)

S lao ng

Ngu n: Ngh nh 56/2009/N - CP ngày 30/6/2009 c a Chính ph v tr giúp phát tri n DNNVV

1.1.2 c i m, vai trò c a DNNVV trong n n kinh t

1.2.1.1 c i m

Các DNNVV Vi t Nam có các c i m sau:

Th nh t, quy mô nh , ít v n, chi phí qu n lý, ào t o không l n, th ng h ng

vào nh ng l nh v c ph c v tr c ti p i s ng, nh ng s n ph m có s c mua cao, dung

l ng th tr ng l n, nên huy ng c các ngu n l c xã h i, các ngu n v n còn ti m

n trong dân, t n d ng c các ngu n nguyên v t li u, nhân l c t i ch

Th hai, nh y c m v i nh ng bi n ng c a th tr ng, chuy n i m t hàngnhanh phù h p v i th hi u c a ng i tiêu dùng Tuy nhiên, các s n ph m s n xu t

th ng không c coi tr ng v m t ch t l ng, tu i i

Th ba, s l ng và ch t l ng lao ng trong DNNVV th p c bi t trong các

DN nh , nhân công th ng là ng i trong gia ình, giám c th ng m nhi m c vaitrò i u hành, nhân s , marketing,

1.1.2.2 Vai trò c a DNNVV trong n n kinh t

nhi u qu c gia trên th gi i, c bi t là nh ng qu c gia ang phát tri n,DNNVV luôn là n n t ng c a n n kinh t , th ng chi m 90% s l ng doanh nghi p,

t o công n vi c làm cho 50-70% l c l ng lao ng, óng góp t 25-33% giá tr GDPhàng n m Trong khu v c châu Á-Thái Bình D ng, các doanh nghi p này chi m t i98% t ng s các doanh nghi p, t o ra 60% vi c làm c a khu v c kinh t t nhân, 50%doanh s hay giá tr gia t ng, óng góp 30% giá tr xu t kh u tr c ti p Nh t B n cókho ng g n 5 tri u DNNVV, chi m t i 99,7% s doanh nghi p c a c n c Sau chi ntranh, Chính ph Nh t B n ã coi các doanh nghi p này là công c c l c cho vi c táithi t n n kinh t T i Trung Qu c, t ng s DNNVV là 39,8 tri u, chi m 99% các doanhnghi p ho t ng kinh doanh và 48,5% t ng s v n kinh doanh Có th nói, vai trò c aDNNVV trong n n kinh t là không th ph nh n Theo TS Tr ng Quang Thông,DNNVV có vai trò sau:

Th nh t, t o c nhi u vi c làm cho ng i lao ng, góp ph n xóa ói gi mnghèo Trong i u ki n các n c ang phát tri n, nh Vi t Nam hi n nay, v n lao

ng và vi c làm ang là v n kinh t - xã h i c p bách, tác ng tr c ti p n t c

t ng tr ng kinh t và an sinh xã h i

Th hai, óng góp vào t ng tr ng c a t ng s n ph m trong n c (GDP), óng

góp áng k vào thu ngân sách nhà n c, và huy ng ngày càng nhi u ngu n v n trong

xã h i nh m u t và phát tri n kinh t

Th ba, góp ph n thúc y chuy n d ch c c u kinh t , c c u lao ng và phân

công lao ng gi a các vùng- a ph ng S phát tri n c a các DNNVV có th góp

ph n y m nh chuy n d ch c c u kinh t và c c u lao ng trong m t n c, thu hút

c ngày càng nhi u lao ng nông thôn ng th i m t s l ng l n lao ng b t

u tham gia vào th tr ng vi c làm, l c l ng lao ng này ch y u t p trung vào cácngành phi nông nghi p, công nghi p và ã giúp chuy n i c c u kinh t a ph ng,

c c u ngành, c c u thành ph n kinh t , góp ph n chuy n d ch c c u kinh t chung c a

qu c gia

Th t , góp ph n ào t o l c l ng lao ng c ng, linh ho t và có ch t l ng:

các DNNVV có th tham gia góp ph n vào công vi c ào t o, nâng cao tay ngh cho

ng i lao ng và phát tri n ngu n nhân l c M t b ph n l n lao ng trong nôngnghi p và s lao ng b t u tham gia vào th tr ng vi c làm có th c thu hút vàocác DNNVV, thích ng v i n n p tác phong công nghi p và m t s ngành d ch vliên quan

Ngoài ra, DNNVV có m t s óng góp khác nh : góp ph n t o môi tr ng kinhdoanh, t do c nh tranh và gi m c quy n, y nhanh ti n trình h i nh p kinh t qu c

t ; phát huy c ti m l c trong n c trong i u ki n n n kinh t có xu t phát i m v ingu n v n th p, trình khoa h c k thu t l c h u, trình k n ng c a lao ng còn

y u, góp ph n t o l p s phát tri n cân b ng gi a các vùng, mi n trong m t qu c gia

Chính sách là các ph ng ti n c xây d ng nh m t c nh ng m c tiêu pháttri n DNNVV N i dung chính sách phát tri n DNNVV bao g m các qui t c, th t c,

h ng d n c thi t l p h tr cho các n l c nh m t c m c tiêu phát tri nDNNVV mà chính sách ã ra Các chính sách th ng c ra d i hình th c các

Tuy nhiên c ng nh n th y r ng, h th ng lu t pháp n c ta còn ch a hoàn ch nh,

ng b , vi c th c thi lu t pháp ch a nghiêm, th t c hành chánh còn r m rà, ã gây

ra không ít khó kh n cho các nhà kinh doanh

ng ng t ng lên

- Lãi su t, l m phát và xu h ng thay i lãi su t trong n n kinh t có nh h ng

không nh n xu th ti t ki m tiêu dùng và u t s n xu t kinh doanh nh h ng n

t ng cung và t ng c u trong n n kinh t nói chung và t ng cung t ng c u v n trong n nkinh t nói riêng, do ó nh h ng không nh n ho t ng s n xu t kinh doanh c aDNNVV c bi t trong quá trình h i nh p kinh t qu c t

- H th ng thu và m c thu : Thu là m t trong nh ng y u t h t s c nh y c m

i v i nhà s n xu t kinh doanh S thay i h th ng thu c ng nh m c thu ph i xác

nh úng th i i m, và ph i tính toán n y u t nh h ng n giá c sau khi thay i

Vi c thay i h th ng thu ho c m c thu có th t o ra c h i ho c nguy c i v i

doanh nghi p nói chung và DNNVV nói riêng, b i nó gây nên s bi n ng v m c chiphí s n xu t và thu nh p c a doanh nghi p.

- T giá: s thay i v t giá và cán cân thanh toán qu c t có nh h ng l n n

quan h xu t nh p kh u và cùng v i s thay i trong lãi su t, l m phát s i u ch nhdòng v n u t tham gia vào ho c rút kh i n n kinh t

- Xu th h i nh p kinh t qu c t : da d ng hóa, a ph ng hóa quan h kinh t

qu c t mang l i cho doanh nghi p c h i và thách th c C h i c bi u hi n là th

tr ng hàng xu t kh u c m r ng, kích thích s n xu t phát tri n, nâng cao m c s ngcho ng i dân, ng th i th tr ng nh p kh u, c bi t là m t hàng thi t b máy móc kthu t cao xâm nh p vào n c ta t o thu n l i cho chúng ta có nhi u cách l a ch n v igiá c h p lý thúc y DNNVV i m i máy móc thi t b theo h ng hi n i hóa.Thách th c c bi u hi n là s c nh tranh gay g t trên c 2 m t: ch t l ng và giá c

S c nh tranh lúc này không ch là c nh tranh th tr ng trong n c mà ngay c trên th

tr ng th gi i

1.2.1.3 Môi tr ng v n hóa xã h i

Môi tr ng v n hóa xã h i c bi u hi n là nh ng chu n m c, nh ng giá tr

c xã h i ch p nh n và tôn tr ng Các khía c nh hình thành môi tr ng v n hóa xã

h i có nh h ng m nh n các ho t ng nh nh ng quan ni m v l i s ng, v o

c, v th m m , ngh nghi p, nh ng phong t c t p quán truy n th ng, nh ng quan tâm

và u tiên c a xã h i, trình dân trí và nh ng nh n th c chung c a xã h i Hi n nay,trong quá trình h i nh p, các doanh nghi p nói chung và các DNNVV nói riêng khôngcòn bó h p trong a ph ng, trong lãnh th qu c gia mà còn ph i v n ra th tr ng

n c ngoài nên h ch u nhi u áp l c c nh tranh trên th ng tr ng n i a và qu c t

Do v y các DNNVV không nh ng n m v ng c các giá tr v n hóa xã h i c a qu cgia mà còn ph i n m b t c nh ng giá tr v n hóa xã h i c a các n c có quan h giao

th ng

1.2.1.4 Môi tr ng t nhiên

Các y u t c u thành môi tr ng t nhiên bao g m: v trí a lý, khí h u, c nhquan thiên nhiên, t ai, sông ngòi, và các ngu n tài nguyên khoáng s n, tài nguyên

r ng, bi n, Y u t t nhiên là y u t quan tr ng trong i s ng con ng i, ng th i

có nh h ng tr c ti p n quá trình phát tri n, phân b s n xu t công nghi p nói riêng.Trong nhi u tr ng h p y u t t nhiên tr thành y u t quan tr ng hình thành l i th

c nh tranh trong các s n ph m d ch v Do ó, khi xây d ng DNNVV c n ph i xem xét

n các y u t này

1.2.1.5 Môi tr ng k thu t- công ngh

V i s phát tri n c a khoa h c và công ngh trong th i i ngày nay ã m ranhi u kh n ng r ng l n cho s phát tri n c a DNNVV: n ng su t lao ng cao h n,

ch t l ng s n ph m t t h n v i nhi u ch c n ng h n, giá c có kh n ng r h n và h n

ch c s ô nhi m môi tr ng sinh thái

1.2.1.6 Môi tr ng dân s

Dân s trên m i khu v c a lý có nh h ng quy t nh n vi c cung ng nhân

l c c a khu v c y Nh chúng ta ã bi t, ngu n nhân l c ã và ang tr thành ngu n

l c c b n phát tri n DNNVV Do v y, môi tr ng dân s tr thành y u t quan

tr ng tr c ti p nh h ng n các doanh nghi p, ng th i nh h ng n các y u tkhác mà quan tr ng nh t là y u t kinh t và y u t v n hóa xã h i

Nh ng thông tin v dân s theo khu v c a lý k t h p v i y u t v n hóa xã h i

s giúp nhà doanh nghi p quy t nh: Xây d ng doanh nghi p âu thu n l i nh t, s n

xu t lo i s n ph m v i quy mô phù h p v i khu v c th tr ng nào và quy t nh các

ho t ng marketing phù h p

1.2.1.7 Môi tr ng c nh tranh

C nh tranh trên th ng tr ng gi a i th c nh tranh v th c ch t là cu c uakhông bao gi t n ích, trong ó các bên tham gia giành cho c v trí ng u tránh nh ng ngón òn c a ng i i sau

S c ép c a c nh tranh s làm cho th tr ng tiêu th s n ph m, m c doanh thu,

l i nhu n c a doanh nghi p b h n ch , i u này nh h ng n s phát tri n c a doanhnghi p

1.2.2 Nhóm y u t bên trong DNNVV: Nhóm này g m có:

1.2.2.1 Y u t tài n ng nhà qu n tr doanh nghi p

S xu t hi n và phát tri n c a doanh nghi p ph thu c r t l n vào tài n ng kinhdoanh c a các nhà qu n tr doanh nghi p Quá trình toàn c u hóa và s ti n b nhanhchóng c a khoa h c công ngh , thích nghi k p th i v i xu th ó òi h i nhà qu n tr

ph i có k n ng phân tích và s nh y c m, linh ho t, sáng t o, quy t oán v i t m nhìnchi n l c, xây d ng chi n l c kinh doanh dài h n cho doanh nghi p m b o s t n

t i và phát tri n b n v ng c a doanh nghi p

1.2.2.2 Y u t ngu n nhân l c

Ngu n nhân l c là y u t u vào c a s n xu t, gi vai trò h t s c quan tr ng i

v i s thành b i c a doanh nghi p Vì v y doanh nghi p c bi t quan tâm t khâutuy n d ng, b trí s d ng và cu i cùng là tr công, b i d ng ào t o, nâng cao ch t

C ng c n th y r ng máy móc thi t b là m t trong nh ng y u t n ng ng, nh

h ng to l n n k thu t và công ngh và là nhân t ch a ng nhi u c h i và thách

th c i v i doanh nghi p

Máy móc thi t b hi n i s t o i u ki n s n xu t nh ng s n ph m m i cónhi u ch c n ng s d ng, ch t l ng cao, giá r và nâng cao kh n ng c nh tranh chodoanh nghi p S xu t hi n c a máy móc thi t b hi n i có th t o ra nh ng c h iquan tr ng xu t hi n và phát tri n doanh nghi p m i, t o ra th tr ng m i cho vi ctiêu th nh ng s n ph m m i, các d ch v m i c a doanh nghi p; rút ng n chu k s n

xu t, ti t ki m chi phí s n xu t, nâng cao n ng su t lao ng

Tuy nhiên, bên c nh nh ng thu n l i c a s xu t hi n máy móc thi t b hi n i,các doanh nghi p ph i i m t v i thách th c ó là t ng c ng u th c nh tranh c acác s n ph m thay th , s n ph m m i, e d a s n ph m c a nh ng doanh nghi p hi ncó; t o i u ki n thu n l i cho doanh nghi p m i xu t hi n, thâm nh p nhanh chóng vào

th tr ng và làm t ng thêm áp l c e d a cho doanh nghi p hi n có

T nh ng nh h ng to l n mà máy móc thi t b em l i, các nhà qu n tr ph itheo dõi, n m b t thông tin v th tr ng máy móc thi t b k p th i i m i nh ngmáy móc l i th i, m t khác ph i khai thác tri t công su t c a máy móc hi n có

doanh nghi p luôn th ch ng trong vi c i m i trang thi t b và h th ng máy móc

hi n có c a mình

1.2.2.5 Y u t v n s n xu t kinh doanh

ti n hành s n xu t kinh doanh, b t c doanh nghi p nào dù l n hay nh c ng

c n v n th c hi n kho n u t ban u nh xây d ng nhà x ng, mua nguyên v t

li u, tr công lao ng, n p thu , mua s m máy móc thi t b ,

Trong n n kinh t , c ng có nhi u kênh cung ng v n mà doanh nghi p có th ti p

c n nh v n t có do tích l y; v n t vay m n b n bè, ng i thân; v n t kênh tín

d ng th ng m i; v n huy ng trên th tr ng ch ng khoán và v n vay ngânhàng, Trong các kênh cung ng v n trên thì ngu n v n vay ngân hàng c xem làquan tr ng và hi u qu nh t i v i DNNVV

1.2.2.6 Y u t marketing và th tr ng

Th tr ng c hi u là m t khái ni m bao g m t t c nh ng khách hàng ti m

n ng cùng có chung m t nhu c u, m t mong mu n c ng nh có kh n ng tham gia trao

i giao d ch và có kh n ng thanh toán th a mãn nhu c u hay mong mu n y V ikhái ni m nói trên, n i dung th tr ng trên quan i m marketing, ph i có 3 y u t sau:

i t ng trao i: s n ph m hàng hóa hay d ch v ; i t ng tham gia trao i: bênbán và bên mua và i u ki n th c hi n trao i: có ti n và có kh n ng thanh toán

Trong n n kinh t hàng hóa, th tr ng gi vai trò c c k quan tr ng Th t v y,

th tr ng chính là n i mà ng i mua (bên c u), ng i bán (bên cung) g p nhau và trao

mu n c a mình và có kh n ng thanh toán hay không?

Tóm l i, n u không n m b t c th tr ng, thi u ch ng nghiên c u th

tr ng, tìm ki m th tr ng, tìm hi u khách hàng, không am hi u ho t ng marketing,thi u ph ng pháp trao i, i u tra và giao d ch thì s th t b i trong kinh doanh c adoanh nghi p là i u khó tránh kh i

Có th tóm t t các nhân t nh h ng n s phát tri n c a DNNVV trong s 1.1

1.3.1 Nh ng c h i c a h i nh p kinh t qu c t i v i các DNNVV

Quá trình h i nh p kinh t qu c t mang l i cho DNNVV m t s c h i sau:

M t là, m r ng th tr ng cho doanh nghi p.

Trong n n kinh t hi n i, th tr ng là m t v n s ng còn c a doanh nghi p,

b t k ó là th tr ng tiêu th hay th tr ng u vào Vi c m c a t do hóa th ng

m i và tham gia vào các t ch c kinh t và khu v c nh ASEAN, APEC, WTO t o i u

ki n thu n l i cho các DNNVV m r ng th tr ng sang các n c thành viên và c

i x bình ng theo các nguyên t c (quy ch ) t i hu qu c (MFN), quy ch i x

qu c gia (NT) c a các n c thành viên H i nh p kinh t qu c t t o i u ki n DNNVV

a d ng hóa th tr ng tiêu th s n ph m, m ra c h i cho các DNNVV khai thác

thông tin th tr ng và ti p th , có c h i h c h i kinh nghi m, ti p thu công ngh và

k n ng qu n lý tiên ti n c a các n c này

Hai là, c i x bình ng trong ho t ng th ng m i qu c t và gi i quy t tranh ch p và c h ng l i t vi c thu n l i hóa th ng m i và u t ngay trên sân nhà

Tham gia các t ch c khu v c và qu c t trong quá trình h i nh p s t o i u

ki n nâng cao v th c a các DNNVV c a Vi t Nam, các doanh nghi p s c i xbình ng trên th ng tr ng qu c t , tránh c vi c phân bi t i x gi a các n c

l n i v i các n c còn b xem là n n kinh t phi th tr ng nh Vi t Nam Các tranh

ch p gi a các doanh nghi p n u có c ng s c gi i quy t công b ng và hi u qu h ntránh c s chèn ép c a các doanh nghi p hay chính ph c a các n c khác

Quá trình h i nh p kinh t qu c t , Vi t Nam ph i th c hi n công khai, minh

b ch các chính sách, c i cách môi tr ng kinh doanh trong n c, i x bình ng gi acác thành ph n kinh t trong n c, theo các cam k t qu c t i u ó s làm cho cácDNNVV có nhi u thu n l i h n trong ho t ng kinh doanh nh h ng l i t chínhsách này, nó không ch giúp các DNNVV th c hi n nhanh chóng các th t c, d dàng

ti p c n c ngu n l c, mà còn ti t ki m th i gian, công s c, ti n b c trong quá trình

ho t ng kinh doanh

Ba là, h i nh p kinh t qu c t làm t ng thêm c h i kinh doanh cho các doanh nghi p.

H i nh p kinh t qu c t g n v i quá trình t do hóa th ng m i và u t trên

c s các cam k t song ph ng và a ph ng m ra nhi u c h i u t và kinh doanhtrong và ngoài n c b ng nhi u hình th c nh liên doanh, liên k t, h p tác kinh doanh,

th u ph , huy ng v n t n c ngoài, u t ra n c ngoài, cho các DNNVV Bên

c nh ó, h i nh p kinh t qu c t s là i u ki n thu hút các nhà u t n c ngoàivào Vi t Nam s n xu t kinh doanh, t ó s t o ra th tr ng tiêu th hàng hóa chocác DNNVV trong n c, t o ra th tr ng làm thuê, gia công, ch tác, cung c p linh

ki n, lao ng cho các doanh nghi p có v n u t n c ngoài

B n là, h i nh p kinh t qu c t làm t ng tính n ng ng, hi u qu c a doanh nghi p.

Môi tr ng kinh doanh h i nh p s làm áp l c c nh tranh lên các DNNVV ngàycàng gay g t h n Vì v y t n t i và phát tri n òi h i doanh nghi p ph i n ng ng,

sáng t o h n, không ng ng v n lên, tích c c i m i công ngh , ph ng th c qu n lý.Trong xu th h i nh p, các doanh nghi p làm n kém hi n qu s b ào th i, do ó, nó

s t o ng l c thúc y các DNNVV ho t ng có hi u qu h n t n t i

1.3.2 Nh ng khó kh n thách th c i v i DNNVV trong quá trình h i nh p kinh t qu c t

Bên c nh nh ng c h i, thu n l i nêu trên, quá trình h i nh p kinh t qu c t c a

Vi t Nam c ng t o ra nh ng khó kh n, thách th c r t l n i v i doanh nghi p nóichung và DNNVV nói riêng Nh ng khó kh n thách th c i v i doanh nghi p này có

n c ngoài có ti m l c v v n, kinh nghi m, khi thâm nh p th tr ng kinh doanh sòng

ph ng v i các DNNVV trong n c v n y u v n ng l c tài chính, kinh nghi m th

tr ng s là thách th c r t l n i v i DNNVV trong quá trình phát tri n

Th hai, các DNNVV Vi t Nam i m t v i khó kh n là n n kinh t còn trình phát tri n th p, kho ng cách chênh l ch v i các n c trong khu v c và th gi i còn

ng c m u mã, ch t l ng, nh h ng tr c ti p n kh n ng c nh tranh, n vi cnâng cao n ng su t, h giá thành s n ph m Thêm vào n a, k n ng nghi p v qu n lý

c ng nh tay ngh c a l c l ng lao ng trong các DNNVV c a chúng ta hi n nay

c ánh giá là th p so v i nhu c u i u ó òi h i các DNNVV không ng ng i

m i công ngh , h c h i kinh nghi m b t k p các n c

Th ba, các DNNVV ph i i m t v i c nh tranh gay g t trên th tr ng hàng hóa nh p kh u c ng nh hàng hóa xu t kh u, c bi t là các hàng hóa t ng t v i Trung Qu c, Thái Lan, nh d t may, nông s n.

Trong m i quan h trên, ngân hàng là trung gian trong vi c i u ph i t n i th a

ti n sang n i thi u ti n v i t cách là ng i i vay và ng i cho vay Là ng i i vay,ngân hàng huy ng m i ngu n ti n nhàn r i trong n n kinh t b ng nhi u hình th ckhác nhau; là ng i cho vay, ngân hàng c p tín d ng, chi t kh u các ch ng t có giá,

u t , cho thuê tài chính, Chính nh ng ho t ng này giúp ngân hàng s d ng ng

v n có hi u qu m t cách t i a, góp ph n áng k vào phát tri n kinh t qu c gia

1.4.2 Vai trò c a tín d ng ngân hàng i v i khu v c kinh t t nhân nói chung và DNNVV nói riêng

Ngân hàng óng vai trò nh là m t nh ch tài chính trung gian, do ó trongquan h tín d ng v i các cá nhân và doanh nghi p thì ngân hàng v a là ng i i vay

ng th i là ng i cho vay Thông qua h th ng Ngân hàng ã làm cho nh ng ng v n

nh l ch a có kh n ng sinh l i c t p h p l i u t cho ho t ng s n xu t kinhdoanh, tiêu dùng và t o ra giá tr l n h n, mang l i l i ích cho các ch th trong n n kinh

Doanh nghi p,TCKT, h giaình, cá nhânCho

t T ó, có th th y vai trò c a tín d ng ngân hàng i v i khu v c kinh t t nhân nóichung và DNNVV nói riêng c th hi n nh sau:

M t là, tín d ng góp ph n thúc y hình thành th tr ng tài chính c a khu v c

kinh t t nhân Nh ho t ng tín d ng mà th tr ng này c hình thành và pháttri n, ây là n i gi i quy t các quan h cung c u v v n nh m th a mãn nhu c u pháttri n c a khu v c kinh t t nhân

Hai là, góp ph n thúc y quá trình tích t và t p trung v n, t li u s n xu t, khoa

h c công ngh phát tri n khu v c kinh t t nhân Nh có ng v n tín d ng c angân hàng th ng m i ã giúp h t ng tr ng, t ng l i nhu n, ng d ng công ngh m i

t ng n ng su t, h giá thành s n ph m và vi c tích t t p trung v n s d dàng h n

Ba là, góp ph n khai thác m i ti m n ng v lao ng N u khu v c này c vay

v n, h có i u ki n m r ng s n xu t, thuê nhi u lao ng, t ó gi i quy t c

m t l ng lao ng d dôi trong xã h i

B n là, góp ph n phát tri n ngành ngh m i, ngành ngh truy n th ng Trong xu

th h i nh p, các ngành ngh truy n th ng luôn c khuy n khích b o t n bên c nh

vi c phát tri n thêm nh ng ngành ngh m i âu có th tr ng thì ó s có s n ph m

c s n xu t ra mà khu v c kinh t t nhân là khu v c n ng ng nh t nên r t d dàng

b t nh p nh ng thay i c a th tr ng, trong ó tín d ng c a ngân hàng th ng m iluôn ng hành v i s phát tri n c a h

Có r t nhi u nghiên c u th c nghi m ã ch ra r ng chính các doanh nghi p v a,

nh và siêu nh m i là ng l c thúc y phát tri n và i m i Ngay c n c M - m t

qu c gia v i nh ng t p oàn kh ng l thì h v n luôn dành nh ng u tiên vô cùng c

bi t v i nhóm doanh nghi p v a và nh - b i h hi u, n c M phát tri n t ây1 M c

dù có vai trò quan tr ng trong óng góp các thành t u c a n n kinh t nh ng cácDNNVV g p r t nhi u khó kh n trong duy trì s t n t i và phát tri n V i c thù quy

mô ho t ng là nh và v a c v con ng i và ngu n l c tài chính Do ó, h u h t cácDNNVV u ph i tìm ki m ngu n v n tài tr t bên ngoài trong quá trình s n xu t kinhdoanh c a mình Và m t trong nh ng kênh tài tr mà các DNNVV l a ch n và ngh nnhi u nh t ó chính là kênh tín d ng Ngân hàng

Theo Allen N Berger, Iftekhar Hasan, Leora F Klapper ( New York USA)trong bài nghiên c u Further Evidence on the Link between Finance and Growth: An

1 http://vietnamese.vietnam.usembassy.gov/doc_ej0106_i.html truy c p ngày 03/10/2010

International Analysis of Community Banking and Economic Performance 2 v i s li u

h n 49 qu c gia trên th gi i t n m 1993 2000 ã ch ng minh m i liên h gi a vi cnâng cao n ng l c tài chính cho các DNNVV thông qua h th ng ngân hàng (m i quan

h tr c ti p) ã óng góp cho t ng tr ng kinh t c a qu c gia (m i quan h gián ti p)

ã ph n nào nói lên vai trò óng góp c a tín d ng Ngân hàng i v i các DNNVV nóiriêng và v i t ng tr ng và phát tri n kinh t nói chung

Ngu n v n c tài tr t NHTM giúp cho các DNNVV nâng cao n ng l c s n

xu t, i m i trang thi t b , u t nghiên c u thay i công ngh s n xu t và c bi t làgiúp nâng cao n ng l c c nh tranh c a các DNNVV không ch trong mà ngoài n c

1.5 Kinh nghi m phát tri n DNNVV c a m t s n c trên th gi i

T lâu, các n c có n n kinh t phát tri n luôn coi tr ng các DNNVV, ã xây

d ng h th ng lu t l y mang tính khuy n khích cao i v i DNNVV các n cang phát tri n, các DNNVV ngày càng c coi tr ng và khuy n khích nh m t o s

t ng tr ng nhanh chóng trong quá trình th c hi n CNH- H H t n c Sau ây làkinh nghi m phát tri n DNNVV c a m t s qu c gia trên th gi i:

1.5.1 Kinh nghi m c a Nh t B n

Trong l ch s h n 50 n m, các DNNVV c a Nh t B n ã không ng ng phát tri n

V i m t l c l ng h t s c hùng h u, kho ng 4.480 nghìn doanh nghi p, chi m 99,7%

t ng s DN, các DNNVV ti p t c th hi n vai trò then ch t c a mình trong i s ngkinh t xã h i Nh t B n nh gi i quy t vi c làm cho h n 40.000 nghìn lao ng, chi m70% lao ng c a c n c và t o ra giá tr hàng hóa h n 150.000 t Yên, óng góp vào

t ng tr ng kinh t và ngu n thu c a ngân sách

Trong t ng th i k phát tri n c a n n kinh t t n c, Chính ph Nh t B n ãban hành nhi u chính sách nh m phát tri n khu v c DNNVV Nh ng thay i v chínhsách nh m t khu v c DN này vào v trí phù h p nh t và kh ng nh t m quan tr ng

c a nó trong n n kinh t Xét m t cách t ng quát, các chính sách phát tri n DNNVV c a

Nh t B n t p trung vào các m c tiêu ch y u: thúc y s t ng tr ng và phát tri n c acác DNNVV; t ng c ng l i ích kinh t và xã h i c a các nhà doanh nghi p và ng ilao ng t i DNNVV; kh c ph c nh ng b t l i mà các DNNVV g p ph i; và h tr tính

t l c c a các DNNVV

2 http://www.federalreserve.gov/pubs/feds/2003/200347/200347pap.pdf truy c p ngày 03/10/2010

N m 1999, Nh t B n ã ban hành Lu t c b n v DNNVV h tr cho vi c c icách c c u t ng tính thích nghi c a DNNVV v i nh ng thay i c a môi tr ngkinh t - xã h i, t o thu n l i cho vi c tái c c u công ty và Lu t h tr DNNVV i m itrong kinh doanh khuy n khích m nh m vi c thành l p các doanh nghi p m i, tr giúp

v công ngh và i m i M t h th ng c u t h t ng c ng ã c thi t l p nh m h n

ch s phá s n c a DNNVV

Bên c nh ó, Nh t B n c ng dành m t s chú ý c bi t v i vi c h tr tài chính

nh m giúp các DNNVV tháo g nh ng khó kh n, c n tr vi c t ng v n trong quá trình

s n xu t kinh doanh nh kh n ng ti p c n th p, thi u s m b o v v n vay Các bi npháp h tr này c th c hi n thông qua ba th ch tài chính thu c Chính ph : Công ty

u t kinh doanh nh , Ngân hàng H p tác Trung ng v Th ng m i và Công nghi p

và Công ty u t an toàn qu c gia H tr có th d i d ng các kho n cho vay thông

th ng v i lãi su t c b n ho c các kho n vay c bi t v i nh ng u ãi theo các m ctiêu chính sách, trong ó ph i k n k ho ch cho vay nh m c i ti n qu n lý c a cácdoanh nghi p nh (k ho ch cho vay Marukei) không òi h i ph i có th ch p ho c b olãnh Ngoài ra, Hi p h i b o lãnh tín d ng còn th c hi n b o lãnh cho các DNNVV vay

v n c a các t ch c tín d ng t nhân trên c s h p ng b o lãnh H th ng b o lãnh

c bi t này có ch c n ng nh m t m ng l i an toàn, nh m gi m nh nh ng r i lo n vtín d ng và góp ph n làm gi m các v phá s n c a DNNVV

i v i các DNNVV th c hi n i m i công ngh s c h ng các chính sách

h tr cho ho t ng nghiên c u và phát tri n Các kho n tr c p, b o lãnh v n vay và

u t tr c ti p cho DNNVV c ti n hành theo các quy nh c a Lu t xúc ti n các

ho t ng sáng t o c a DNNVV Theo Lu t này, các DNNVV có các ho t ng kinhdoanh mang tính ch t i m i mu n t ng v n b ng cách phát hành thêm c ph n ho ctrái phi u công ty c h tr b i các qu r i ro thu c các a ph ng, còn H th ngnghiên c u i m i kinh doanh nh Nh t B n (SBI) cung c p tài chính cho DNNVV có

ho t ng kinh doanh mang tính ch t i m i trong các giai o n u thi t k s n ph m

thông tin v khu v c doanh nghi p này d a trên các cu c i u tra v th c tr ng trong

l nh v c th ng m i và công nghi p

1.5.2 Kinh nghi m c a Thái Lan

N a th k qua, các DNNVV Thái Lan ã có nh ng b c phát tri n áng k màkhông c n t i b t k chính sách tr giúp tr c ti p nào c a Chính ph Cho t i nay, cácDNNVV ã có vai trò quan tr ng n m c chi m a s trong nhi u l nh v c c a n nkinh t , xã h i Thái Lan Tuy nhiên, ó m i ch là s phát tri n v s l ng, cácDNNVV c a Thái Lan v n còn nhi u y u kém, l c h u, không có s c c nh tranh qu c t

và ch a h tr c nhi u cho các doanh nghi p l n

Nh m kh c ph c tình hình ó, Chính ph Thái Lan g n ây ã t u tiên chínhsách vào vi c phát tri n m ng l i DNNVV v i nh h ng rõ ràng là nh m y sâu quátrình công nghi p hóa c a n c này thông qua vi c hình thành nh ng c m côngnghi p , nh ng m ng l i tr giúp công nghi p y và tiên ti n ph c v xu t kh u

D i ây là n i dung chính sách DNNVV m i c ban hành c a Thái Lan:

Th nh t, c ng c m ng l i th ch chuyên trách v DNNVV: Thành l p y ban

qu c gia v khuy n khích DNNVV, y ban khuy n khích DNNVV (SMEPO), qu pháttri n DNNVV tr c thu c SMEPO, vi n nghiên c u phát tri n DNNVV

Th hai, ho ch nh k ho ch l n phát tri n DNNVV bao g m 7 chi n l c c

b n tr giúp các DNNVV: (1) Nâng c p n ng l c k thu t và qu n lý c a cácDNNVV, (2) Phát tri n doanh nhân và ngu n l c con ng i c a các DNNVV, (3) N ngcao kh n ng ti p c n th tr ng c a các DNNVV, (4) T ng c ng h th ng tr giúp cácDNNVV, (5) Cung c p môi tr ng kinh doanh thu n l i h n, (6) Phát tri n các doanhnghi p c c nh và các doanh nghi p c ng ng, (7) Phát tri n m ng l i và các c mDNNVV

Th ba, xác nh các nhóm ngành c n ph i nhanh chóng phát tri n m ng l iDNNVV

Chính ph Thái Lan ã ch ra 10 ngành c n ph i nhanh chóng phát tri n m ng

l i các DNNVV, là nh ng ngành công nghi p có nh h ng xu t kh u, có k t c u h

t ng t ng i t t và có giá tr gia t ng cao, c chia thành 2 nhóm:

Nhóm 1: g m 5 ngành mà s phát tri n các DNNVV là c c k quan tr ng và c pbách, bao g m các ngành: L ng th c và th c n gia súc; D t may; S n ph m nh a;Thi t b i n và i n t ; và Ô tô và b ph n ô tô.

Nhóm 2: g m 5 ngành mà s phát tri n các DNNVV là quan tr ng v a ph i, bao

g m các ngành: S n ph m da và giày dép; S n ph m g ; Cao su và s n ph m cao su;

G m và kính; và á quý và trang s c

Th t , ho ch nh ch ng trình hành ng nh m phát tri n các DNNVV D

th o c a ch ng trình này ra 18 bi n pháp c n ph i th c hi n trong th i gian t i phát tri n DNNVV

Nh ng chính sách DNNVV c a Thái Lan, cho dù v n còn nhi u thi u sót và b t

c p, là m t h ng i h a h n mang t i nhi u l i ích cho t n c này trong t ng lai

1.5.3 Kinh nghi m c a ài Loan

Có th nói r ng chính sách tr giúp DNNVV c a ài Loan ã khá thành công mà

k t qu cu i cùng là nh ng óng góp to l n c a khu v c DNNVV trong quá trình pháttri n th n k c a hòn o này Nói m t cách ch t ch , không th tách r i nh ng chínhsách DNNVV c a ài Loan ra kh i khuôn kh chính sách phát tri n kinh t , xã h ichung Toàn b h th ng chi n l c, chính sách kinh t c ng nh môi tr ng pháp lý

c a ài Loan luôn dành nh ng i u ki n thu n l i nh t cho s phát tri n c a DNNVV

Ch ng h n, h tr v n cho DNNVV, B Tài chính ài Loan quy nh m t t l tài tr

nh t nh cho các DNNVV và t l này có xu h ng t ng d n qua các n m ng th i

c ng l p ra ba qu là: Qu phát tri n, Qu SinoUS và Qu phát tri n DNNVV nh m tài

tr cho các ho t ng s n xu t kinh doanh c a các DNNVV thông qua các ngân hàng.Bên c nh ó, do nh n th c c khó kh n c a DNNVV trong vi c th ch p tài s n vay

v n ngân hàng, n m 1974, ài Loan ã thành l p Qu B o lãnh tín d ng Nguyên t c

ho t ng c a qu này là cùng chia s r i ro v i các t ch c tín d ng, d a vào ây các t

ch c tín d ng ngày càng tin t ng h n vào vi c tài tr v n vay i v i các DNNVV.Ngoài ra, ài Loan còn áp d ng các bi n pháp khác nh gi m lãi su t i v i nh ngkho n vay ph c v m c ích mua s m máy móc thi t b , i m i công ngh , phát tri n

s n xu t và nâng cao tính c nh tranh, m t khác còn m i các chuyên gia n giúp cácDNNVV t i u hóa c c u v n và t ng c ng các i u ki n vay v n

1.5.4 Bài h c kinh nghi m rút ra cho Vi t Nam

T vi c phát tri n DNNVV các n c, ta có th th y chính sách h tr phát tri nDNNVV là khác nhau m i n n kinh t Tùy theo tình hình kinh t - xã h i mà các n nkinh t s d ng linh ho t chính sách h tr phát tri n DNNVV m t cách hi u qu Tuy v y, có th rút ra m t s bài h c kinh nghi m thi t th c cho phát tri n DNNVV Vi tNam nh sau:

Nhìn chung, m c tiêu h tr các DNNVV u nh m vào vi c tr giúp nh ng b t

l i c a khu v c này cùng v i vi c t o i u ki n phát tri n cho các DNNVV, giúp hkhai thác t t h n các ti m n ng kinh t , c bi t là các ti m n ng trong n c

Tr c h t, h tr các doanh nghi p ph i có hi u qu , ngh a là ph i t doanhnghi p nâng cao s c c nh tranh trên th tr ng, nhà n c ch gi vai trò h tr , giúp

ch không bao c p a s các qu c gia u h tr thu , v n, tín d ng, công ngh thôngtin cho DNNVV v i các hình th c chính là c p tín d ng tr c ti p, cho vay v i lãi su t

th p, b o lãnh tín d ng, tr c p nghiên c u và phát tri n Ngoài ra, tr giúp marketing,phát tri n th tr ng c ng c r t nhi u n c áp d ng, c bi t là h tr v công ngh

và ào t o b ng các hình th c nh chuy n giao công ngh v i giá u ãi, h tr k thu t

c a các vi n nghiên c u, tr c ti p t ch c các trung tâm ào t o,

phát tri n khu v c DNNVV không ch c n có ch ng trình, chính sách h tr ,

ng c a DNNVV trên a bàn qu n Tân Bình, t ó tìm ra nh ng nhân t nh h ng

n phát tri n DNNVV và nh ng nhân t nh h ng n kh n ng ti p c n v n vayngân hàng c a các DNNVV c bi t, lu n v n ã liên h n kinh nghi m phát tri n

DNNVV c a các n c trên th gi i nh Nh t B n, Thái Lan và ài Loan, t ó rút rakinh nghi m h u ích cho vi c phát tri n DNNVV c a Vi t Nam.

CH NG 2: TÍN D NG NGÂN HÀNG V I S PHÁT TRI N

2.1 T ng quan v DNNVV t i qu n Tân Bình

2.1.1 Quy mô

T khi Lu t Doanh nghi p (1999) ra i, có m t khung pháp lý quan tr ng m

b o m i doanh nghi p thu c m i thành ph n kinh t c kinh doanh bình ng, cpháp lu t b o h , hàng n m ã có hàng ngàn doanh nghi p m i thành l p, c bi t làDNVVN ngoài qu c doanh phát tri n r t m nh

B ng 2.1 cho th y s l ng DNNVV thành l p m i trên a bàn qu n Tân Bình

S l ng (DN)

T l t ng (%)

S l ng (DN)

T l t ng (%)

Theo s li u th ng kê, qu n Tân Bình hi n có 9.671 doanh nghi p, trong óDNNVV ngoài qu c doanh chi m a s v i s l ng là 9.467 doanh nghi p, t ng ng98%.

t ng chi m 17,5% và 1.572 DN có v n trên 5 t ng chi m 16,7%

2.1.3 V k thu t công ngh

Trong s 309 doanh nghi p kh o sát, có 64% DN s d ng các lo i máy móc ã

c , ã qua s d ng, ph n l n mua l i t các DN gi i th ho c các lo i máy qua s d ng

c nh p t n c ngoài, 23% DN s d ng máy móc thi t b - công ngh trung bình và

ch có 13% DN s d ng máy móc thi t b m i V i trình công ngh nh th ã h n

ch r t nhi u n kh n ng c nh tranh c a DN V n s n xu t kinh doanh c a DN th ng

nh nên v n u t cho máy móc thi t b không nhi u, m c khác DNVVN khó vay c

v n t ngân hàng nên vi c u t i m i máy móc thi t b , công ngh r t h n ch

2.1.4 V lao ng

5,00010,000

S l ng DNNVV trên

a bàn qu n Tân Bình

Theo s li u i u tra doanh nghi p n m 2009 c a Phòng Th ng kê qu n TânBình, quy mô DNNVV chi m t tr ng ch y u trong t ng s doanh nghi p t i Qu n

t t c các thành ph n kinh t , g n 98% là DNNVV thu c khu v c DNNNN, trong khi ókhu v c DNNN thì ch chi m kho ng 0,26% và 1,74% là khu v c có v n u t n cngoài Tuy nhiên, n u chúng ta i xét k h n v tiêu chí lao ng d a trên phân o n chi

ti t s lao ng trong các DN thì cho th y DNNNN có quy mô lao ng d i 300 ng ichi m i a s kho ng 99,8%, trong khi ó quy mô c a DNNN và DNCV TNN quy

mô cao h n, i u này c minh h a qua b ng s li u sau:

B ng 2.2: Quy mô doanh nghi p theo tiêu chí lao ng phân theo thành ph n

(%)

S

l ng

T tr ng (%)

Ngu n: Phòng Th ng kê qu n Tân Bình- i u tra DN qu n Tân Bình n m 2009

M t khác, a s các DNVVN trên a bàn Qu n c thành l p trên c s kinhdoanh h gia ình, cá th do ó trình c a ch DN c ng nh công nhân th ng th p,lao ng ph thông chi m a s Theo s li u i u tra, g n 70% lao ng trong cácDNNVV trên a bàn Qu n ch a h c h t c p 3 Và trong t ng s 9.467 DNNVV, ch cókho ng 14% giám c doanh nghi p có trình t cao ng tr lên

Nhìn chung trình nhân l c Qu n còn nhi u b t c p S hi u bi t v pháp lu t

c a ch doanh nghi p còn nhi u h n ch Kh i nghi p kinh doanh mang tính t phát,

xu t phát t ng c làm giàu cá nhân trong khi ch a h i các y u t v v n, th

tr ng, kinh nghi m Ch a am hi u các quy nh pháp lu t có liên quan nên th ng

g p khó kh n trong ho t ng s n xu t kinh doanh

Do h n ch v trình qu n lý nên ho t ng kinh doanh không c l p k

ho ch m t cách bài b n, khoa h c; không có k ho ch c th v v n, nhân l c, ch a

l ng tr c c nh ng r i ro có th x y ra và các gi i pháp kh c ph c; không xây

d ng c chi n l c dài h n d n t i ho t ng mang tính ch p vá; không có h th ng

Vì th ho t ng c a các lo i hình doanh nghi p này luôn ti m n r i ro

B ng 2.3: Trình lao ng trên a bàn Qu n Tân Bình n 31/12/2009

Trình chuyên môn

S l ng (ng i) T l (%) S l ng (ng i) T l (%)

Ngu n: Phòng Th ng kê qu n Tân Bình- i u tra DN qu n Tân Bình n m 2009

2.2 Doanh nghi p nh và v a óng góp cho t ng tr ng và phát tri n kinh t Qu n

Trong quá trình h i nh p kinh t qu c t , kinh t thành ph H Chí Minh nóichung và kinh t qu n Tân Bình nói riêng ã có b c phát tri n nhanh, b n v ng v inhi u thành t u n i b t v l nh v c v kinh t - xã h i Kinh t Qu n luôn gi c t c

t ng tr ng cao trong nhi u n m, c s h t ng phát tri n, các ho t ng s n xu t,kinh doanh th ng m i và d ch v không ng ng gia t ng, thu nh p bình quân u ng ingày càng cao; i s ng ng i dân ang t ng b c hoàn thi n

2.2.1 V kinh t

Các DNNVV c a Qu n có r t nhi u óng góp cho s phát tri n kinh t xã h i c a

Qu n nói riêng và cho Thành Ph nói chung

2.2.1.1 óng góp cho ngân sách nhà n c trên a bàn

V óng góp ngân sách nhà n c, qu n Tân Bình có óng góp l n cho ngân sáchnhà n c, ng th 3 Thành ph (Sau qu n I và qu n Gò V p) Trong giai o n t n m2005- 2009, DNNVV trên a bàn Qu n ã óng góp l n cho ngân sách Nhà n c, trên70% t ng thu ngân sách c a toàn Qu n.

t p hóa Ho t ng này chi phí th p, quy mô nh Giá c linh ho t, thu n l i trong vi cphân ph i s n ph m Ng i kinh doanh d n m b t th tr ng, ph c v t t v i kháchhàng Ng i mua d l a ch n và thu n l i và linh ho t trong vi c mua s n ph m T

n m 2005- 2009, doanh thu bán hàng t ng t 20,2% n 31,17%, trong ó, doanh thu

c a kh i DNNNN chi m t 95,79% n 98,97%

B ng 2.5: Doanh thu bán hàng c a doanh nghi p trên a bàn

qu n Tân Bình 2005- 2009

N m

T ng doanh

thu (t ng)

T l

t ng tr ng (%)

Doanh thu (t ng)

T l (%)

Doanh thu (t ng)

T l (%)

Ngu n: Niên giám th ng kê qu n Tân Bình

Nhìn trên th , t ng m c bán l trên a bàn Qu n ngày càng t ng T ng m c b n

l c a các DNNNN chi m a s t ng t 15.938 t ng n m 2005 t ng lên 44.987 t

ng n m 2009, t ng 2,82 l n Trong khi ó, t ng m c bán l c a DNNN gi m t 677 t

ng n m 2005 xu ng 470 t ng n m 2009

Theo s li u th ng kê, t ng m c bán l c a Qu n thành ph n kinh t cá th chi m

t tr ng lên n 47,93% và t p trung ch y u ngành kinh t th ng nghi p, d ch v ,khách s n và nhà hàng

2.2.1.3 Góp ph n thành công trong vi c chuy n d ch c c u kinh t trên a bàn qu n Tân Bình

0 5000

Doanh thu bán hàng c a DNNN