ng n ng này có ph thu c vào Kp hay không?.
Trang 1D NG 1 B O TOÀN N NG L NG TRONG S PHÓNG X
Ví d 1: ng v phóng x pôlôni 210
84 Po là ch t phóng x t o thành h t nhân X
Bi t kh i l ng các h t mPo = 209,9828u; m = 4,0015u; mX = 205,9744u; 1u = 931 MeV/c2 Gi s ban đ u h t
Poloni đ ng yên, đ ng n ng c a h t là bao nhiêu?
………
………
………
/s : 6,3 MeV
Ví d 2:H t nhân phóng x 234
92 U đ ng yên phát ra h t theo ph ng trình 234 4 A
2
c a ph n ng này là 14,15 MeV Xem kh i l ng h t nhân g n đúng b ng s kh i tính theo đ n v u ng n ng c a
h t là bao nhiêu?
………
………
………
/s : 13,91 MeV
Ví d 3: 226
88 Ra là ch t phóng x , v i chu kì bán rã T = 1570 n m Phóng x trên t a ra nhi t l ng 5,96 MeV Gi
s ban đ u h t nhân Radi đ ng yên Tính đ ng n ng c a h t và h t nhân con sau ph n ng Cho kh i l ng h t
và h t nhân con tính theo đ n v u b ng s kh i c a chúng
………
………
/s : K = 5,855 MeV ; KX = 0,1055 MeV
Ví d 4:Cho ph n ng h t nhân 230
90Th 22688Ra + 42He + 4,91 MeV Tính đ ng n ng c a h t nhân Ra Bi t h t nhân
Th đ ng yên L y kh i l ng g n đúng c a các h t nhân tính b ng đ n v u có giá tr b ng s kh i c a chúng
………
………
/s : KRa = 0,0853 MeV
Ví d 5:H t nhân 226
88Ra đ ng yên phân rã thành h t và h t nhân X (không kèm theo tia ) Bi t n ng l ng mà ph n
ng t a ra là 3,6 MeV và kh i l ng c a các h t g n b ng s kh i c a chúng tính ra đ n v u Tính đ ng n ng c a h t và
h t nhân X
………
………
/s : K = 3,536 MeV ; KX = 0,064 MeV
Ví d 6:H t nhân 226
88Ra đ ng yên phóng x và bi n đ i thành h t nhân X, bi t đ ng n ngc a h t là K = 4,8 MeV L y kh i l ng h t nhân tính b ng u b ng s kh i c a chúng, n ng l ng t a ra trong ph n ng trên b ng
………
LUY N T P V PH N NG H T NHÂN
(TÀI LI U BÀI ẢI NẢ)
Th y: ng Vi t ảùng
ây đ thi đi kèm v i Bài gi ng luy n t p v ph n ng h t nhân thu c khóa h c V t lí 12 t i website Hocmai.vn có th
n m v ng n i dung ki n th c Bài gi ng luy n t p v ph n ng h t nhân, B n c n k t h p xem tài li u bài gi ng cùng v i bài gi ng này
Trang 2………
/s : 4,886 MeV Ví d 7:H t nhân 238U đ ng yên phân rã và bi n thành h t nhân Thori ng n ng c a h t bay ra chi m bao nhiêu % n ng l ng phân rã? (L y kh i l ng các h t nhân theo đ n v u b ng s kh i) ………
………
………
/s : 98,3% Ví d 8:H t nhân 210 Po đ ng yên phân rã và bi n thành h t nhân chì (Pb) Tính v n t c c a h t anpha bi t r ng m i h t nhân Po khi phân rã t a n ng l ng 2,6 MeV L y kh i l ng các h t b ng s kh i ………
………
/s : v = 1,545.106 m/s Ví d 9: (Trích đ thi Tuy n sinh i h c 2011) M t h t nhân X đ ng yên, phóng x và bi n thành h t nhân Y G i m1 và m2, v1 và v2, K1 và K2 t ng ng là kh i l ng, t c đ , đ ng n ng c a h t và h t nhân Y H th c nào sau đây là đúng ? A 1 1 1 2 2 2 v m K v m K B 2 2 2 1 1 1 v m K v m K C 1 2 1 2 1 2 v m K v m K D 1 2 2 2 1 1 v m K v m K ………
………
Ví d 10:H t nhân phóng x Pôlôni 210 84Po đ ng yên phát ra tia và sinh ra h t nhân con X G i K là đ ng n ng, v là v n t c, m là kh i l ng c a các h t Bi u th c nào là đúng? A x X X K v m K v m B x x X K v m K v m C X X X K v m K v m D. x X X K v m K v m ………
………
D NG 2 BÀI TOÁN NG N NG, V N T C TRONG PH N NG H T NHÂN Ví d 1:Cho ph n ng h t nhân: 9 1 6 4Be 1H X 3Li a) Bi t mBe = 9,01219u; mP = 1,00783u; mLi = 6,01513u; mX = 4,00260u ây là ph n ng to n ng l ng hay thu n ng l ng? T i sao? b) Tính n ng l ng to ra hay thu vào c a ph n ng Cho 1u = 931,5 MeV/c2 c) Cho bi t proton có đ ng n ng 5,45 MeV b n phá h t nhân Be đ ng yên, h t nhân Li bay ra v i đ ng n ng 3,55 MeV Tìm đ ng n ng c a h t X bay ra ………
………
………
………
Ví d 2:B n h t nhân có đ ng n ng 18 MeV vào h t nhân 14 7 N đ ng yên ta có ph n ng 14 17 8 7 N O p Bi t các h t nhân sinh ra cùng v n t c Cho m = 4,0015u; mP = 1,0072u; mN = 13,9992u; mO = 16,9947u; 1u = 931 MeV/c2 ng n ng c a h t prôtôn sinh ra có giá tr là bao nhiêu? ………
………
………
………
………
/s : K = 3,26 MeV và KO = 13,66 MeV
Trang 3Ví d 3: Dùng 1 prôton có đ ng n ng Kp = 5,58 MeV b n phá h t nhân 11
Na đ ng yên sinh ra h t và X Coi ph n
ng không kèm theo b c x Ph n ng trên thu hay t a n ng l ng Tính n ng l ng đó Bi t đ ng n ng c a h t là
K = 6,6 MeV Tính đ ng n ng c a h t nhân X
………
………
………
………
Ví d 4: B n h t có đ ng n ng 4 MeV vào h t nhân 14N đ ng yên thì thu đ c m t h t prôton và m t h t nhân X a) Vi t PTPU, nêu c u t o c a h t nhân X và tính xem ph n ng đó t a ra hay thu vào bao nhiêu n ng l ng b) Gi s hai h t sinh ra có cùng t c đ , tính đ ng n ng và t c đ c a prôton Cho bi t m = 4,0015u; mX = 16,9947u; mN = 13,9992u; mp = 1,0073u; 1u = 931 MeV/c2; c = 3.108 m/s ………
………
………
………
Ví d 5: H t có đ ng n ng K = 7,7 MeV đ n đ p vào h t nhân 14 7N gay nên ph n ng 14 1 7N 1p X a) Xác đ nh s proton và s n tron c a X b) Ph n ng này to ra hay thu bao nhiêu n ng l ng c) Bi t v n t c c a proton b n ra có ph ng vuông góc v i v n t c h t Tính đ ng n ng và v n t c c a h t nhân X Cho m = 4,0015u; mX = 16,9947u; mN = 13,9992u; mP = 1,0073u; 1u = 931 MeV/c2; 1eV = 1,6.10–19 J ………
………
………
………
………
Ví d 6: Cho các h t có đ ng n ng K = 4 MeV va ch m v i các h t nhân 27 13Al Sau ph n ng có 2 lo i h t đ c sinh ra là h t nhân X và n tron H t n tron sinh ra có ph ng vuông góc v i ph ng chuy n đ ng c a các h t nhân a) Vi t ph ng trình ph n ng h t nhân nói trên Ph n ng này là to hay thu n ng l ng? Tính l ng n ng l ng đó b) Tính đ ng n ng c a h t nhân X và đ ng n ng c a n tron sinh ra sau ph n ng Cho bi t kh i l ng các h t nhân m = 4,0015u; mX = 29,970u; mAl = 26,794u; mn = 1,0087u; 1u = 931,5 MeV/c2 ………
………
………
………
………
Ví d 7: (Trích thi i h c 2010) Dùng m t prôtôn có đ ng n ng 5,45 MeV b n vào h t nhân 9 4Be đang đ ng yên Ph n ng t o ra h t nhân X và h t H t bay ra theo ph ng vuông góc v i ph ng t i c a prôtôn và có đ ng n ng 4 MeV Khi tính đ ng n ng c a các h t, l y kh i l ng các h t tính theo đ n v kh i l ng nguyên t b ng s kh i c a chúng N ng l ng t a ra trong ph n ng này b ng ………
………
………
/s: 2,125 MeV
Trang 4Ví d 8: (Trích thi i h c 2010)
B n m t prôtôn vào h t nhân 7
3Li đ ng yên Ph n ng t o ra hai h t nhân X gi ng nhau bay ra v i cùng t c đ và theo các ph ng h p v i ph ng t i c a prôtôn các góc b ng nhau là 600 L y kh i l ng c a m i h t nhân tính theo
đ n v u b ng s kh i c a nó T s gi a t c đ c a prôtôn và t c đ c a h t nhân X là bao nhiêu?
………
………
………
………
/s: p X v 4 v Ví d 9: Ng i ta dùng proton b n phá h t nhân 9 4Be đ ng yên Ph n ng cho ta h t và h t nhân X a) Bi t đ ng n ng c a proton là Kp = 5,45 MeV, c a h t là 4 MeV, v n t c c a proton và v n t c c a vuông góc v i nhau Tính v n t c và đ ng n ng c a h t nhân X b) Tính n ng l ng to ra c a ph n ng (coi kh i l ng c a m t h t nhân (đo b ng đ n v u) x p x b ng s kh i A c a nó và 1u = 1,66.10–27 kg = 931,5 MeV/c2) ………
………
………
………
Ví d 10: Ng i ta dùng h t b n phá h t nhân 9 4Be đ ng yên Ph n ng cho ta h t n và h t nhân X a) Ph n ng trên là to n ng l ng hay thu n ng l ng? Tính n ng l ng đó? b) Tính đ ng n ng c a các h t sinh ra theo đ ng n ng c a h t Bi t r ng các h t sinh ra có cùng v n t c c) Tính đ ng n ng c a h t bi t r ng v n t c h t và h t n tron vuông góc v i nhau L y kh i l ng các h t nhân b ng s kh i (tính theo đ n v u), và 1u = 931,5 MeV/c2 ………
………
………
………
………
Ví d 11: Dùng h t proton b n phá h t nhân 23 11Na t o ra h t nhân và h t nhân X a) Tính n ng l ng to ra hay thu vào c a ph n ng? b) N u h t proton có đ ng n ng là Kp = 3,5 MeV và h t nhân 23 11Nađ ng yên thì v n t c c a h t và h t nhân X có cùng đ l n Hãy xác đ nh đ ng n ng c a h t X Cho bi t mNa = 22,98373u; mP = 1,007276u; m = 4,00156u; mX = 19,98695u; 1u = 931,5 MeV/c2 ………
………
………
………
………
Ví d 12: M t proton có đ ng n ng Kp = 1,46 MeV b n vào h t nhân 7
3Li đang đ ng yên Hai h t X sinh ra gi ng nhau và có cùng đ ng n ng
a) Ph n ng thu hay to n ng l ng? N ng l ng này b ng bao nhiêu và có ph thu c vào KP hay không?
b) Gi s ph n ng h t nhân trên ti p di n m t th i gian và l ng khí t o ra là 10 cm3 đi u ki n tiêu chu n Tính
n ng l ng đã to ra hay thu vào theo đ n v kJ
c) Tính đ ng n ng c a m i h t X sinh ra ng n ng này có ph thu c vào Kp hay không?
Trang 5d) Tính góc h p b i các vect v n t c c a 2 h t X sau ph n ng
Cho bi t: mLi = 7,0142u; mP = 1,0073u; mX = 4,0015u; 1u = 931,5MeV; NA= 6,023.1023; e = 1,6.10–16C
………
………
………
………
………
………
………
………
/s : KX = 9,3464 MeV; góc 168,50 Ví d 13: Dùng h t proton có đ ng n ng Kp = 5,58 MeV b n phá h t nhân 23 11Na t o ra h t nhân và h t nhân X không kèm b c x gamma a) Tính n ng l ng to ra hay thu vào c a ph n ng b) Bi t đ ng n ng c a h t là K = 6,6 MeV Xác đ nh đ ng n ng c a h t X c) Tính góc h p b i ph ng chuy n đ ng c a h t và h t proton Cho bi t mNa = 22,9850u; mP = 1,0073u; m = 4,0015u; mX = 19,9869u; 1u = 931,5 MeV/c2 ………
………
………
………
………
………
………
Ví d 14: M t proton có đ ng n ng Kp = 1 MeV b n phá h t nhân 7 3Li đang đ ng yên thì sinh ra ph n ng t o thành hai h t X có b n ch t gi ng nhau và không kèm theo b c x a) Vi t ph ng trình ph n ng và cho bi t ph n ng này to hay thu bao nhiêu n ng l ng? b) Tính đ ng n ng c a m i h t X t o ra c) Tính góc gi a ph ng chuy n đ ng c a hai h t X, bi t r ng chúng bay ra đ i x ng v i nhau qua ph ng t i c a proton Cho bi t mLi = 7,0144u; mP = 1,0073u; mX = 4,0015u; 1u = 931 MeV/c2, cos85,270 = 0,0824 ………
………
………
………
………
………
Giáo viên : ng Vi t Hùng Ngu n : Hocmai.vn