Đánh giá tác động của tín dụng từ ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn (Agribank) tới mức sống hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam

K tăqu ănghiênăc uăch aătìmăth yă nhăh ngătíchăc căc aătínăd ngăAgribankăt iăthuănh pă c ngănh ăchiătiêuăc aăcácăh ăgiaăđìnhătrongăgiaiăđo nă2006-2008.ă i uănƠyăđ căgi iăthíchă b iăđ căđ

B ăGIỄOăD CăVÀă ÀOăT O

***************

NGỌăH IăTHANH

NÔNGăNGHI PăVĨăPHÁTăTRI NăNÔNGăTHÔNă(AGRIBANK)ă

T IăM CăS NGăH ăGIAă ÌNHă ăNÔNGăTHÔNăVI TăNAM

Chuyên ngành : Chính sách công

LU NăV NăTH CăS ăKINHăT

PGS.TSăNGUY NăTR NGăHOÀI

TP.ăH ăCHệăMINHăậ N Mă2011

M CăL C L IăCAMă OAN I L IăC Mă N II TịMăT T III DANHăM CăCH ăVI TăT T IV DANHăM CăCỄCăB NG V CH NGă1.ăGI IăTHI U CHUNG 1

1.1.ăB iăc nhăvƠăv năđ ăchínhăsách 1

1.2.ăM cătiêuăvƠăcơuăh iănghiênăc u 3

1.3.ă iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u 4

1.4.ăK tăc uăđ ătƠi 4

CH NGă2.ăT NGăQUANăC ăS ăLụăTHUY T 5

2.1.ăVaiătròăc aăv năvƠătínăd ngătrongăphátătri nănôngănghi pănôngăthôn 5

2.1.1.ăVaiătròăc aăv nătrongăphátătri nănôngănghi p 5

2.1.2.ăM iăquanăh ăgi aăv năvƠătínăd ng 7

2.1.3.ăVaiătròăc aătínăd ngăngơnăhƠngăđ iăv iăvi căphátătri nănôngănghi păvƠăgiaăt ngă m căs ngăh ăgiaăđìnhă ănôngăthôn 7

2.2.ăChínhăsáchătínăd ngănôngăthônăc aăAgribank 9

2.2.1.ăGi iăthi uăv ăAgribank 9

2.2.2.ăCácăch ngătrìnhătínăd ngăvƠăc ăch ăv năhƠnh 10

2.3.ăCácănghiênăc uătr c 11

2.4.ăCácănhơnăt ă nhăh ngăt iăm căs ngăh ăgiaăđình 13

2.4.1.ăNhómănhơnăt ăliênăquanăđ năđ cătr ngăc aăch ăh 13

2.4.2.ăNhómănhơnăt ăliênăquanăđ năđ cătr ngăc aăh ăgiaăđình 14

2.4.3.ăNhómănhơnăt ăliênăquanăđ năđ cătr ngăc aăc ngăđ ngăvƠăvùngăđ aălỦ 16

CH NGă3.ăPH NGăPHỄP NGHIểNăC UăVÀăMỌăHÌNHă CăL NG 18

3.1.ăPh ngăphápăkhácăbi tătrongăkhácăbi tă(DID) 18

3.2.ăK tăh păph ngăphápăkhácăbi tătrongăkhácăbi tăvƠăh iăquyăOLS 19

3.3.ă nhăngh aăbi nătrongămô hình 21

3.4.ăMôăt ăd ăli u 23

3.5.ăChi năl căxơyăd ngămôăhình 25

CH NGă4.ăK TăQU ăNGHIểNăC U 26

4.1.ăTácăđ ngăc aătínăd ngăAgribankăt iăthuănh păh ăgiaăđìnhă ănôngăthôn 26

4.2.ăTácăđ ngăc aătín d ngăAgribankăt iăchiătiêuăc aăh ăgiaăđìnhă ănôngăthôn 30

4.3.ăNguyênănhơnătínăd ngăt ăAgribankăch aăcóătácăđ ngăt iăm căs ngăh ăgiaăđình 34 CH NGă5.ăK TăLU NăVÀăG IăụăCHệNHăSỄCH 37

5.1.ăNh ngăk tălu năchính 37

5.2.ăG iăỦăchínhăsách 38

5.3.ăH năch ăc aănghiênăc u 41

TÀIăLI UăTHAMăKH O 42

PH ăL C 45

i

L IăCAMă OAN

Tôiăxinăcamăđoanălu năv nănƠyălƠăcôngătrìnhănghiênăc uădoăcáănhơnătôiăth căhi n.ăCácăd ă

li uăs ăd ngătrongălu năv năđ cătríchăd năngu năđ yăđ ăvƠăchínhăxácătrongăph măviăhi uă

bi tăc aătôi.ăLu năv năkhôngănh tăthi tăph năánhăquanăđi măc aăTr ngă iăh căKinhăt ăthƠnhăph ăH ăChíăMinhăhayăc aăCh ngătrìnhăgi ngăd yăKinhăt ăFulbright

NgôăH iăThanh

Ti pătheo,ătôiăxinăg iăl iăc mă năchơnăthƠnhăt iăPGS.TSăNguy năTr ngăHoƠi đƣănhi tătìnhă

h ngăd năvƠăcóănh ngăgópăỦăquanătr ngăcho tôi trong quá trình th căhi năđ ătƠi

Tôi c ng xinăg iăl iăc mă năsơuăs căt iăt tăc ăcácăth yăcôăgiáoătrongăCh ngătrìnhăgi ngă

d yăKinhăt ăFulbrightăđƣăcungăc păchoătôiănh ngăki năth căh uăíchăthôngăquaăcácămônăh c.ă

Cu iăcùng,ătôiăxinăg iăl iăc mă năt iăt tăc ăb năbèăvƠăđ ngănghi p,ănh ngăng iăđƣăđ ngă

viên,ăchiaăs vƠăgiúpăđ ătôiăr tănhi uătrongăhaiăn măh căv aăqua

NgôăH iăThanh

iii

TÓMăT T

S ăd ngăph ngăphápăh iăquyăOLSăk tăh păDIDă(khácăbi tătrongăkhácăbi t)ăvƠăd aătrênăb ă

s ăli uăđi uătraăm căs ngăh ăgiaăđìnhăVHLSS cácăn mă2006ăvƠă2008,ăđ ătƠiăti năhƠnhăđánhăgiáătácăđ ngăc aătínăd ngăt ăNgơnăhƠngăNôngănghi păvƠăPhátătri nănôngăthônăVi tăNam

(Agribank)ăt iăm căs ngăcácăh ăgiaăđìnhă ăkhuăv c nông thôn

K tăqu ănghiênăc uăch aătìmăth yă nhăh ngătíchăc căc aătínăd ngăAgribankăt iăthuănh pă

c ngănh ăchiătiêuăc aăcácăh ăgiaăđìnhătrongăgiaiăđo nă2006-2008.ă i uănƠyăđ căgi iăthíchă

b iăđ căđi măr iăroăcaoăvƠăkh ăn ngăthuăh iăch măc aăđ ngăv năs ăd ngătrongăs n xu tănôngănghi p.ăM tăkhác,ăđaăs ăcácăkho năvayăđ uăcóăgiáătr ăth păvƠăth iăh năvayăng nănênă

m căs ngăc aăh ăch aăth ăc iăthi năngayăđ c.ăTuyănhiên,ăbênăc nhăđó,ănghiênăc uăđƣă

ch ngăminhăđ c m tăs ănhơnăt ăcóătácăđ ngăm nhăt iăm căs ngăh ăgiaăđình nh :ătình

tr ngănghèo,ăquyămô h ,ăt ăl ăph ăthu cătrongăh ,ătrìnhăđ ăgiáoăd căch ăh ,ăs ălaoăđ ngăphiănôngănghi p…

Trênăc ăs ăđó,ătácăgi ăđƣăđ aăraăm tăs ăđ ăxu t nh :ăth căhi năcóăhi uăqu ăcácăch ngă

trình tr ăc păchoăng iănghèo ănôngăthôn;ăt ăch căcácăl păh căb ătúc,ătruy năđ tăk ăn ngălƠmănôngănghi păchoăng iălaoăđ ng;ăkhuy năkhíchăvƠăth căhi n cácăbi năpháp c ngăch

n uăc năthi tăđ ătr ăemăđ căđ nătr ngăh căt p;ătuyênătruy n,ăph ăbi nănơngăcaoănh nă

th căchoăng iădơnăv ăv năđ ăk ăho chăhóaăgiaăđình;ăphátătri năth ătr ngălaoăđ ng,ăđaă

d ngăhóaăvi călƠmănh mănơngăcaoăm căs ngăh ăgiaăđìnhă ănôngăthônăVi tăNam.ăV ăphíaă

các ngân hàng, c năcóănh ngăchínhăsáchăh ătr ăs năxu tăkinhădoanhăđiăkèmăkhiăchoăh ăgiaăđìnhăvayăv năđ ăb oăđ măkho năvayăđ căđ uăt ăcóăhi uăqu iăv iăriêngăAgribank,ăc nă

t ngăc ngăh ătr ăvƠăđ uăt ăxơyăd ngăk tăc uăh ăt ngănôngăthônăđ ăkhôngănh ngăđ aăd chă

v ăngơnăhƠngăđ năv iăng iădơn vùng quê nhanh chóng h n,ăhi uăqu ăh n,ămƠăquaăđóăcònăgiánăti păgóp ph nănơngăcaoăm căs ngăchoăh

iv

DA NHăM CăCH ăVI TăT T

Agribank :ăNgơnăhƠngăNôngănghi păvƠăPhátătri nănôngăthônăVi tăNam

DID (Difference In Difference) :ăKhácăbi tătrongăkhácăbi t

GDP (Gross Domestic Product) :ăT ngăs năph măqu căn i

ICOR (Incremental Capital -

Output Rate)

:ăH ăs ăgiaăt ngăv năậ s năl ngă(đ uăra)

OLS (Ordinary Least Squares) :ăH iăquyătuy nătínhăbìnhăph ngănh ănh t

VHLSS (Vietnam Household

Living Standards Surveys)

:ă i uătraăm căs ngăh ăgiaăđìnhăVi tăNam

VLSS (Vietnam Living

Standards Surveys)

:ăKh oăsátăm căs ngădơnăc ăVi tăNam

v

DANHăM CăCÁC B NG

B ngă3.1: Cácăbi năđ căl păd ăki năđ aăvƠoămôăhìnhăh iăquy 21

B ngă3.2:ăTh ngăkêămôăt ăcácăbi năs ăd ngăvƠăki măđ nhăs ăkhácăbi tăgi aănhómăthamăgiaăvƠănhómăđ iăch ngăn mă2006 24

B ngă4.1: T ngăh păk tăqu ă căl ngătácăđ ngăc aătínăd ng Agribank t iăthuănh păbìnhăquơnăđ uăng iăh giaăđìnhă ănôngăthônăVi tăNam 29

B ngă4.2:ăT ngăh păk tăqu ă căl ngătácăđ ngăc aătínăd ngă Agribank t iăchiătiêuăđ iă

s ngăbìnhăquơnăđ uăng iăh giaăđìnhă ănôngăthônăVi tăNam 31

B ngă4.3:ăT ngăh păk tăqu ă căl ngătácăđ ngăc aătínăd ng Agribankăt iăchiătiêuăl ngă

th căbìnhăquơnăđ uăng iăh giaăđìnhă ănôngăthônăVi tăNam 32

B ngă4.4:ăTh ngăkêăgiáătr ăkho năvayăvƠăs ăh ăgiaăđìnhă ănôngăthônăvayăv năAgribankă

trong n mă2006 35

B ngă4.5:ăTh ngăkêălỦădoăvayăv năv iăcácăgiáătr ăvayăkhácănhauăt ăAgribankăc aăcácăh ăgiaăđìnhă ănôngăthônăVi tăNamătrongăn mă2006 36

1

CH NGă1.ăGI IăTHI UăCHUNG

1.1 B iăc nhăvƠăv năđ ăchínhăsách

Vi tăNamălƠăm tăn cănôngănghi păv iăg nă80%ădơnăs ăs ngă ăvùngănôngăthônăvƠăho tă

đ ngătrongăl nhăv cănôngănghi p;ăgiáătr ăs năph mănôngănghi păchi măkho ngă21%ăt ngăgiáătr ăs năph măc aăcácăngƠnhăs năxu tăv tăch tă(T ngăc căth ngăkê, n mă2009) Nông

thôn Vi tăNamătr iăr ngătrênă7ăvùngănôngănghi păkhácănhauăc aăc ăn c,ăv iă6250 th ătr n,ă

9121 xã, kho ngă9,6 tri uăhaăđ tănôngănghi p và 14,7 tri uăhaăđ tălơmănghi p (T ngăc că

th ngăkê,ă2009).ăVìăv y,ănôngănghi păvƠănôngăthônăVi tăNamăcóăvaiătrò,ăv ătríăh tăs c quan

tr ngăđ iăv iăs ăphátătri năkinhăt ,ăxƣăh iăc aăđ tăn c

Nông nghi p là m t trong nh ng ngành s n xu t v t ch t quan tr ng nh t n căta.ăH nă

n a, vai trò c a nông nghi p l iăcƠngăđ c bi t quan tr ng, b iăđơyălƠăn iăs n xu t ra nh ng

s n ph m thi t y uănh ăl ngăth c, th c ph măchoăđ i s ngăconăng i mà không có m t

ngành nào khác có th thay th đ c Bên c nhăđó,ănôngănghi p cung c p nguyên li u cho

các ngành kinh t khác trong n n kinh t qu cădơnănh ăcácăngƠnhăcôngănghi p d t, da giày,

ch bi n…ăvƠăph c v cho xu t kh u

Nông nghi păvƠănôngăthônălƠăn iăcungăc p ngu n nhân l c d iădƠoăchoăđ tăn c và là th

tr ng r ng l năđ tiêu th hàng hóa và d ch v c a các ngành kinh t khác V i g n 60

tri u dân s ng khu v c nông thôn, tuy m c thu nh p c a nông dân còn th p,ăsongăđơyă

v n là m t th tr ngăđ y h p d năđ các ngành công nghi p,ăth ngăm i và d ch v ti p

c n bán s n ph m c a mình và thu mua nguyên li u t khu v c nông nghi p s n xu t, t

đóăthúcăđ y nhau cùng phát tri n Bên c nhăđó,ănông thônălƠăđ a bàn có nhi u tài nguyên

đ tăđaiăkhoángăs n nên có nhăh ng to l năđ nămôiătr ng sinh thái và vi c s d ng hi u

qu các ti măn ng N iăđơyăcònăt p trung kho ng 60 dân t c khác nhau sinh s ng, g m

nhi u t ng l p, thành ph n khác nhau M i s bi năđ ng tích c c hay tiêu c căđ u có tác

đ ng m nhăđ n tình hình kinh t , chính tr , xã h i c aăđ tăn c

Vì v y, vi c năđ nh và phát tri n nông nghi p, nâng cao thu nh p và m c s ngăng i dân

vùng nông thôn s góp ph n năđ nh tình hình kinh t , chính tr c aăđ tăn c lƠmăđ c

đi u này, v năđ uăt ăđápă ng nhu c u phát tri n s n xu t là m t nhân t vô cùng quan

tr ng Chính vì v y, nhi uăc ăch , chính sách đƣăđ c Chính ph banăhƠnh;ătrongăđó đ c bi t

là các chính sách tín d ng ngân hàng nh :ă Quy tă đ nhă 67/1999/Q -TTg ban hành ngày

30/03/1999; Quy tăđ nhă148/Q -TTg ban hành ngày 07/07/1999; Ngh đ nhă41/2010/N -CP

2

ban hành ngày 12/04/2010 có vai trò h t s c quan tr ng nh măt ngăc ngăđ uăt ăv n phát

tri n nông nghi p, nông thôn

Hi nănay,ăvi căcungăc p v n, tínăd ngă nông thôn doăcácăngơnăhƠngăNhƠăn c,ăngơnăhƠngă

th ngăm i,ăqu ătínăd ngănhơnădơnăth căhi n TínhătrênătoƠnăqu c,ăd ăn ătínăd ngăngơnăhƠngăđ iăv iăl nhăv cănôngănghi p,ănôngăthônăliênăt căt ng;ăt ă34.000ăt ăđ ngă(n mă1998)ă

t ngăh nă7ăl n,ăđ tăg nă250.000ăt ăđ ngă(n mă2008);ăv iăt căđ ăt ngăd ăn ăchoăvayăbìnhăquơnă 20%/n m1

LƠă m tătrongă nh ngă ngơnăhang th ngă m iă NhƠă n c,ă đ c raăđ iăđêă

ph căv ănôngănghi p , nôngăthônăvaăcungătr ngăthanhăđiălênă t ă đơy, Ngân hàng Nông nghi păvƠăPhátătri nănôngăthônăVi tăNamă(Agribank) luônăduyătriănguônăvônăgơnă 70%/tôngă

d ăn ăđơuăt ăchoălinhăv cănay Ch ăriêngăn mă2010, Agribankăbôăsungătrênă42.000ăt ăđ ngă

cho vayă ph că v ă phátă tri nă nôngă nghi p,ă nôngă thôn2

i uă đóă cƠngă kh ngă đ nhă r ng AgribankălƠăt ăch cătínăd ngăhƠngăđ uă ăkhuăv cătamănông trong vi căchoăcácăh ănôngăvayă

v năphátătri năs năxu t.ăC ăth ,ăhi nănay,ăAgribankăth căhi năchoăvayăđ iăv iăcácăcáănhơn,ă

h ăgiaăđình,ăh pătácăxƣ,ădoanhănghi păkinhădoanhătrênăđ aăbƠnănh măphátătri năcácăngƠnhăngh ă ănôngăthôn.ăNgoƠiăra,ăAgribankăcònăchoăvayătiêuădùngănh mănơngăcaoăđ iăs ngănhơnădơnă ăvùngănôngăthôn

ƣăcóăkháănhi uănghiênăc uăđánhăgiáătácăđ ngăc aătínăd ngăhayătƠiăchínhăviămôăt iăm că

s ngăh ăgiaăđình,ăđ căbi tălƠăcácăh ănghèoă ănôngăthôn,ăđ căth căhi nă ănhi uăqu căgiaătrênăth ăgi i,ă nhi uăth iăđi măkhácănhau BangladeshălƠăqu căgiaăcóănhi uănghiênăc uă

đ că th că hi nă nh :ă Pittă vƠă Khandkeră (1998),ă Morduchă (1998), Khandker (2005),

Mahjabeen (2008) Các nghiên c uăt ngăt ăc ngăđ căti năhƠnhă ăcácăqu căgiaăkhácă

nh :ăKondoăvƠăđ.t.g (2007)ăv iănghiênăc uă ăPhilippin,ăArunăvƠăđ.t.g (2006)ăv iănghiênă

c uă ă nă ,ănghiênăc uă ăAmharaăphíaăb căEthiopiaăc aăGobezieăvƠăGarberă(2007).ă ă

Vi tăNam,ăm tăs ănghiênăc uăđánhăgiáătácăđ ngăc aătínăd ngăc ngăđ căth căhi nănh :ă

ắ ánhăgiáătácăđ ngăc aătínăd ngăđ iăv iăgi mănghèoă ănôngăthônăVi tăNam”ăc aăPhană

Th ăN ă(2010);ăắTácăđ ngăc aătínăd ngăchínhăth căđ iăv iăh ăgiaăđìnhă ăđ ngăb ngăsôngă

1 Agribankă(2010),ăắChínhăsáchătínăd ngăngơnăhƠngăph căv ăphátătri nănôngănghi p,ănôngăthôn:ăB măv nă

m nhă vƠă r ngă h nă vƠoă khuă v că tamă nông”,ă Agribank Bình nh,ă truyă c pă ngƠyă 1/5/2011ă t iă đ aă ch :ă

http://www.agribankbinhdinh.com.vn/chitiet.asp?ID=262&loai=TT

2 Vi tă Chungă (2011),ă ắAgribankă l nă m nhă cùngă ngƠnhă Ngơnă hƠngă Vi tă Nam”,ă Agribank,ă truyă c pă ngƠyă 25/5/2011ă t iă đ aă ch :ă http://www.vbard.com/31/820/tin-tuc/hoat-dong-agribank/2011/05/3350/agribank- lo%CC%81n-ma%CC%A3nh-cu%CC%80ng-nga%CC%80nh-ngan-ha%CC%80ng-vie%CC%A3t-nam.aspx

3

C uăLong”ăc aăNguy năThanhăBìnhă(2010) K tăqu ăc aăcácănghiênăc uănƠyăch aăcóăs ă

đ ngănh tătrongăvi căxácăđ nhătácăđ ngăc aătínăd ngăt iăm căs ngăcácăh ăgiaăđình,ănóătùyăthu căvƠoăđ căđi măd ăli uăm iăqu căgia,ăm iăth iăđi măkhácănhau

Agribank là ngân hàng th ngăm iăNhƠăn căl nănh tăVi tăNamăc ăv ăngu năv n,ătƠiăs n,ă

m ngăl iăho tăđ ngăvƠăs ăl ngăkháchăhƠng.ăTínhăđ nă31/12/2010, Agribankăcoătôngătaiă

s nătrênă 524.000 t ăđ ng ;ăt ngăngu năv năđ tă474.941ăt ăđ ng;ăt ngăd ăn ăchoăvayăn năkinhăt ăđ tă414.755ăt ăđ ng; trên 2.300 chiănhanhăvaăphongăgiaoădichăp h ăr ngăkh pătoƠnăquôc3

H năn a,ăđơyălƠăngơnăhƠngăch ăl cătrongăvi căcungăc pătínăd ngăchoăcácăh ăgiaăđình ănôngăthônăVi tăNam đ ăphátătri năs năxu t,ănơngăcaoăđ iăs ngăvƠăquaăđóăgópăph năxơyă

d ngăkinhăt ăđ aăph ng Vìăv y, vi căđánhăgiáătácăđ ngătínăd ngăt ăngơnăhƠngănƠyăt iăm că

s ngăc aăng iădơnăvùng nông thôn lƠăvôăcùngăc năthi t.ăTuy nhiên, choăđ nănayăch aăcóă

m tănghiênăc uăđánhăgiáătácăđ ng tínăd ngăt Agribankăđ iăv iăm căs ngăc aăcácăh ăgiaăđìnhă ănôngăthônăđƣăvay v năđ ăxemăth căs ăđ iăs ngăc aăh ăcóăđ căc iăthi năh nătr că

hay không? Vìăv y,ătácăgi ăl aăch năđ ătƠiăắ ánhăgiáătácăđ ngăc aătínăd ngăt ăNgơnăhƠngăNôngănghi păvƠăPhátătri nănôngăthônăt iăm căs ngăcácăh ăgiaăđìnhă ănôngăthônăVi tăNam”ălƠmălu năv năt tănghi p

1.2 M cătiêuăvƠăcơuăh iănghiênăc u

M cătiêuănghiênăc uăc aăđ ătƠiălƠăđánhăgiáătácăđ ngăc aăcácăkho nătínăd ngăt ăAgribankăt iă

m căs ngăcácăh ăgiaăđìnhă ănôngăthônăVi tăNam.ăTrênăc ăs ăđó,ăđ aăraănh ngăki năngh ăđ ă

c iăthi năchínhăsáchătínăd ngănông thôn nói chung và c aăAgribank nói riêng nh mănơngăcaoăđ iăs ngăcácăh ăgiaăđìnhă ăkhuăv cănôngăthôn

V iăm cătiêuănghiênăc uătrên,ăđ ătƠiăt pătrungătr ăl iăhaiăcơuăh i:

- Vi că vayă tínă d ngă t ă Ngơnă hƠngă Nôngă nghi pă vƠă Phátă tri nă nôngă thônă Vi tă Namă

(Agribank) cóăgiúpăcácăh ăgiaăđìnhăc iăthi năm căs ngăhayăkhông?

- Nh ngăki năngh ănƠoăđ căđ aăraănh m nơngăcaoăm căs ng c aăcác h ăgiaăđìnhă ănôngăthônăVi tăNam?

3 Vi tă Chungă (2011),ă ắAgribankă l nă m nhă cùngă ngƠnhă Ngơnă hƠngă Vi tă Nam”,ă Agribank,ă truyă c pă ngƠyă 25/5/2011ă t iă đ aă ch :ă http://www.vbard.com/31/820/tin-tuc/hoat-dong-agribank/2011/05/3350/agribank- lo%CC%81n-ma%CC%A3nh-cu%CC%80ng-nga%CC%80nh-ngan-ha%CC%80ng-vie%CC%A3t-nam.aspx

4

1.3 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u

iăt ngănghiênăc uăc aăđ ătƠiălƠătácăđ ngătínăd ngăt ăAgribankăt iăm căs ngăc aăcácăh ăgiaăđìnhăvayăv năngân hàng này đ ănơngăcaoăthuănh p,ăc iăthi năcu c s ng

Ph măviănghiênăc u:ăđ ătƠiăch năvùngănôngăthônăVi tăNamăđ ănghiênăc uăv iăs ăli uăs ă

d ngăt ăhaiăcu căđi uătraăm căs ngăh ăgiaăđình VHLSS các n mă2006ăvƠă2008

1.4.ăK tăc uăđ ătƠi

ătƠiăđ căchiaălƠmă5 ch ng Ch ngă1:ăGi iăthi uăchung; trìnhăbƠyăb iăc nh,ăv năđ ănghiênăc uăvƠăđ aăraăcơuăh iăchínhăsáchăc năph iătr ăl i Ch ngă2:ăT ngăquan c ăs ălỦăthuy t; t pătrungălƠmărõăcác lỦăthuy tăv ăvaiătròăc aăv n,ătínăd ngăđ iăv iăphátătri nănôngănghi p,ănơngăcaoăm căs ngăng iădơnănôngăthôn;ătómăl c nh ng k tăqu ăchínhăc aăcác nghiênăc uătr c đ ăxácăđ nhăcácănhơnăt ăcóă nh h ngăt iăm căs ngăh ăgiaăđình,ăđ căbi tălƠăcácăgiaăđìnhă ăs ngă ăkhuăv cănôngăthôn.ăCh ngă3:ăPh ngăphápănghiênăc u và mô hìnhă căl ng; trìnhăbƠyăph ngăphápăc ăth mƠăđ ătƠiăs ăd ng đ ăti năhƠnhăđánhăgiáătácă

đ ngăc aătínăd ngăt ăAgribankăt iăm căs ngăh ăgiaăđìnhă ănôngăthônăVi tăNam,ăchi năl cămƠătácăgi ăs ăs ăd ngăđ ătìmăraămôăhìnhă căl ngăt tănh t Ch ngă4:ăK tăqu ănghiênă

c u.ăD aătrênăkhungăphơnătíchăđƣătrìnhăbƠyă ăhaiăch ngătr c,ăch ngănƠyătácăgi ăti nă

hành phơnătích,ălƠmărõănh ngăk tăqu ăc aănghiênăc u Ch ngă5:ăK tălu năvƠăg iăỦăchínhă

sách.ăPh nănƠyătómăl cănh ngăk tăqu ăchínhăc aălu năv năvƠăđ aăraănh ngăg iăỦăchínhăsáchăt ăth căt ăv năđ ănghiênăc u

5

2.1 V aiătròăc aăv năvƠătínăd ngătrongăphátătri nănôngănghi pănôngăthôn

2.1.1 Vaiătròăc aăv nătrongăphátătri n nôngănghi p

Todaro và Smith (2009) đƣăđ ăc păđ năvaiătròăc aăv nătrongăvi c phátătri n nôngănghi p.ăCácătácăgi ăđƣăchiaăs ăphátătri năc aănôngănghi păraălƠmăbaăgiaiăđo năl n.ăGiaiăđo năđ uă

tiên là giaiăđo n cóăs năl ngăvƠăn ngăsu tăth p,ăch ăy uălƠăhìnhăth c t ăcungăt ăc p v iănhơnăt ăchínhălƠăđ tăđaiăvƠălaoăđ ng,ăv n đ căđ uăt ít.ăDoăđó,ăng iănôngădơnăcó thu

nh păth păvƠăkhôngă năđ nh Giaiăđo năth ăhai đ căg iălƠ giaiăđo năđaăd ngăvƠăh năh pă

nông nghi p, s nă l ngă vƠă n ngă su tă laoă đ ngă đ că nơngă cao, m tă ph nă nh ă s nă ph mă

đ căs ăd ngăchoătiêuădùng,ăcònăm tăph năđángăk ăđ căbánăchoăcácăkhuăv căth ngăm i.ăTrongăgiaiăđo nănƠy,ăv năđ căđ uăt ănhi uăh n, đ ngăth iăngu nălaoăđ ngăd ăth aă ăvùngă

nông thôn đ căs ăd ngăt tăvƠăhi uăqu ăh n, thuănh păc aăng iălaoăđ ngăgiaăt ngă ăm cătrungăbìnhănh ngăcó đ ă năđ nhăcao Giaiăđo năth ăba là chuyên môn hóa, đ iădi năb iăcácătrangătr iăhi năđ i cóăn ngăsu tăcao Vi căt oăv n, ápăd ng ti năb ăcôngăngh ,ănghiênăc uăkhoaăh căvƠătri năkhaiăđóngăvaiătròăvôăcùngăquan tr ng.ăNh ăđó,ăđ iăs ngăng iădơnăđ că

c iăthi năv iăm căthuănh păcaoănh ngăđ ă năđ nhă ăm cătrungăbìnhădoăs ăbi năđ ngăgiáăc ă

hàng hóa

Khiănghiênăc uăđ uăvƠoăc aăquáătrìnhăs năxu t,ăcácănhƠăkinhăt ăh căhi năđ iăđƣăkh ngăđ nhă

v nălƠăắchìaăkhóa”ăc aăt ngătr ngăvƠăphátătri năkinhăt ăTheo Perkins (2006), vaiătròăc aă

v năđ iăv iăt ngătr ngăkinhăt ăc aăm tăđ năv ăkinhăt ăb tăk ă(côngăty,ăngƠnhăcôngănghi p,ănôngănghi p,ăhayătoƠnăb ăn năkinhăt )ăđ căl ngăhóaăthông qua mô hình Harrod ậ Domar

v iăm tăhƠmăs năxu tăđ năgi n:ăgă=ăs/k

Trongăđó: gălƠăt ăl ăt ngătr ngăc aăs năl ngăđ uăra

sălƠăt ăl ăti tăki măsoăv iăs năl ngăđ uăra kălƠăh ăs ăgiaăt ngăv n ậ s năl ngăđ uăraă(h ăs ăICOR) H ăs ăkăchoăbi tăđ ăcóăthêmăm tăđ ngăs năph măđ uăraă(giáătr ăt ngăthêm)ăc năph iăđ uăt ăkăđ ngăv n

Mô hình Harrod ậ Domarăkh ngăđ nh:ăt căđ ăt ngătr ngăkinhăt ăt ăl ăthu năv iăt ăl ăti tă

ki mă(đ uăt )ăvƠăt ăl ăngh chăv iăh ăs ăICOR.ăDoăđó,ăđ ăt ngătr ng,ăn năkinhăt ăc năph iă

ti tăki măđ ăđ uăt ăm tăt ăl ănh tăđ nhăsoăv iăGDP.ăHayănóiărõăh n,ăn năkinhăt ăcóăkh ă

6

n ngăti tăki m,ăđ uăt ăcƠngăl năcƠngăđ yăm nhăt ngătr ngăkinhăt ăTuyănhiên,ăt ăl ăt ngă

tr ngăkinhăt ăcònăph ăthu căvƠoănhi uăy uăt ,ănh tălƠăhi uăsu tăc aăđ uăt ă(m căs năl ngă

t ngă thêmă thuă đ că t ă m tă đ nă v ă đ uă t ă t ngă thêm),ă đ că tínhă b ngă 1/k,ă t că lƠă b ngăngh chăđ oăc aăt ăl ăgiaăt ngăv năậ đ uăra.ăTrênăth căt ,ăkăkhôngăph iăkhôngăđ iămƠăluônăcóăxuăh ngăt ngălên, ngh aălƠăđ uăt ăcóăxuăh ngăngƠyăcƠngăt năv năh nătrongăđi uăki năkhoaăh căvƠăcôngăngh ăbùngăn ăvƠăphátătri năm nhăm ănh ăhi nănay.ăVìăv y,ăđ ăgi ăchoă

t căđ ăt ngătr ngăkinhăt ăcaoăc năph iăđ măb oăsaoăchoăh ăs ăICORăt ngăch m,ătrongăkhiă

v năti păt căgiaăt ngăti tăki măđ ăđ uăt ăTrongătr ngăh păti tăki măkhôngăđ ăbùăđ păđ uă

t ,ăcóăth ăb ăsungăs ăthi uăh tăv năb ngăvi căthuăhútăv năt ăbênăngoƠi

C ngăgi ngănh ăb tăk ăngƠnhăs năxu tăv tăch tănƠo,ăs ăgiaăt ngănhanhăti tăki măđ ăđ uăt ăphátătri nănôngănghi păs ălƠmăt ngăn ngăl căs năxu t,ăthúcăđ yă giaăt ngăn ngăsu t,ăs nă

l ngăvƠănơngăcaoăch tăl ngănôngăph măhƠngăhóa.ă ngăth i,ăs năxu tănôngănghi păcóă

hi uă qu ă cƠngă t oă raă kh ă n ngă thuă hútă cácă ngu nă l că khácă (tƠiă nguyênă thiênă nhiên,ă laoă

đ ng,ăkhoaăh căậ côngăngh …)ăthamăgiaăvƠoăphátătri nănôngănghi p,ăg năv iăth ătr ng.ă

Nh ăđó,ăđ iăs ngăng iănôngădơnăs ngƠyăcƠngăkh măkháăh n,ăm căs ngăc aăh ăc ngăngƠyăcƠngăđ căc iăthi nănhanhăchóng

Tácăđ ngăc aăv năđ iăv iăt ngătr ngăs năl ngătrongăn năkinhăt ănóiăchungăvƠătrongănôngănghi pănôngăthônănóiăriêngăcòn đ căth ăhi năthôngăquaăhƠmăs năxu t d ngăCobb-Douglas:

Y=AL K (Mankiw, 2002) Trongăđó:ăYălƠăs năl ngăđ uăra;ăLălƠălaoăđ ng;ăKălƠăl ngă

v n;ăAălƠăt ngăcácănhơnăt ăs năxu t;ă ăvƠă ălƠăcácăh ăs ăcoăgiƣnătheoăs năl ngăc aălaoăđ ngăvƠăv n.ă

o N uă ă+ă ă=ă1ăthìăhƠmăs năxu tăcóăl iăt căkhôngăđ iătheoăquyămô,ăngh aălƠăn uăv năvƠălaoăđ ngăt ngătheoăm tăt ăl ăbaoănhiêuăthìăs năl ngăc aăngƠnhăhayăn năkinhăt ă

c ngăt ngătheoăcùng t ăl ăb yănhiêu

o N uă ă+ă ă<ă1ăthìăhƠmăs năxu tăcóăl iăt căgi măd nătheoăquyămô,ăt călƠăm căs nă

l ngăgiaăt ngăv iăt ăl ăth păh năt ăl t ngăv năvƠălaoăđ ng

o N uă ă+ă ă>ă1ăthìăhƠmăs năxu tăcóăl iăt căt ngăd nătheoăquyămô,ăngh aălƠăt ăl ăgiaă

t ngăs năl ngăđ uăraăcaoăh năt ăl ăgiaăt ngăv năvƠălaoăđ ngăđ uăvƠo

Nh ăv y,ăv nălƠăm tătrongănh ngăy uăt ăcó vai trò quanătr ng, nhăh ngăt iăm căđ ăgiaă

t ngăs năl ngăđ uăraătrongăn năkinhăt ănóiăchungăvƠătrongăkhuăv cănôngănghi pănóiăriêng

7

ăđ yănhanhăt căđ ăt ngătr ngăvƠăphátătri nănôngănghi p,ăđ ngăth iănơngăcaoăm căs ngăchoăng iădơnăvùngănôngăthôn,ăc năph iăt ngăc ngăđ uăt ăv năchoăkhuăv c này

2.1.2 M iăquanăh ăgi aăv năvƠătínăd ng

inhăPhiăH ă(2008) trongăcu năắKinhăt ăh cănôngănghi păb năv ng”ăđƣăxácăđ nhăv nătrongănôngănghi păđ căhìnhăthƠnhăch ăy uăt ăcácăngu năsau:

Th ănh tălƠăv nătíchăl yăt ăb năthơnăkhuăv cănôngănghi p.ă ơyălƠăv năt ăcó,ădoănôngădơnă

ti tăki măđ căvƠăs ăd ngăđ uăt ăvƠoătáiăs năxu tăm ăr ng.ăM căđ ătíchăl yăv năth ngă

đ căđánhăgiáăb iăt ăl ăti tăki măsoăv iăthuănh păho căt ăl ăti tăki măsoăv iăGDP

Th ăhaiălƠăv năđ uăt ăc aăngơnăsáchă- v năđ uăt ăchoănôngănghi păt ăngu năngơnăsáchăc aăNhƠăn c.ăV nănƠyăđ cădùngăvƠoăkhaiăhoangăvƠăxơyăd ngăvùngăkinhăt ăm i,ănôngătr ngă

qu cădoanh,ătr m,ătr iăk ăthu tănôngănghi p,ăth yăl i,ănghiênăc uăkhoaăh c,ăch ngătrìnhă

gi iăquy tăvi călƠmă ănôngăthôn

Th ăbaălƠăv năt ătínăd ngănôngăthôn,ăv năđ uăt ăchoănôngănghi păc aănôngăh ,ătrangătr iăvƠăcácădoanhănghi pănôngănghi păvayăt ăh ăth ngăđ nhăch ătƠiăchínhănôngăthônăthu căkhuă

d ngă ănôngăthônăhi nănay

2.1.3 Vaiătròăc aătínăd ngăngơnăhƠngăđ iăv iăvi căphátătri nănôngănghi păvƠ giaăt ng

m căs ngăh ăgiaăđìnhă ănông thôn

Xétăd iăhìnhăth căch ăy uăc aătínăd ngălƠălo iăhìnhăchoăvayăthìătínăd ngăngơnăhƠngăcóăvaiătròă h tă s că toă l nă đ iă v iă s ă phátă tri nă nôngă nghi pă vƠă kinhă t ă h ă ă nông thôn Theo Nguy năBíchă Ơo (2008),ătínăd ngăngơnăhƠngăcóănh ngăvaiătròăsau:

Th ănh t,ătínăd ngăgópăph năhìnhăthƠnhăvƠăphátătri năth ătr ngătƠiăchínhănôngăthôn.ăHo tă

đ ngătínăd ngălƠăắc uăn i”ătrungăgianăgi aănh ngăng iăc năv năvƠănh ngăng iăcungă ngă

8

v n,ăđ ăph căv ăchoăquáătrìnhăs năxu tăvƠăl uăthôngăhƠngăhóa Xétătrongăph măviăc ăn căthìăcóănh ngăvùng,ăkhuăv cănƠyăc năv n,ănh ngăkhuăv căkhác,ăvùngăkhácăl iăcóăngu năv nă

d ăth aăch aăc nădùngăđ n.ăVìăth ătínăd ngăngơnăhƠngăcònălƠăcôngăc ăđi uăhòaăngu năv nă

gi aăn iăth aăvƠăn iăthi uăv n.ăTh ătr ngătƠiăchínhă ănôngăthônălƠăn iăgi iăquy tăm iăquană

h ăcungăc uăv ăv n,ăđápă ngănhuăc uăphátătri năkinhăt ănôngăthôn.ăV iăh ăth ngăc ăs ăr ngă

kh păxu ngăt ngăhuy n,ăxƣ,ăho tăđ ngătínăd ngăđƣăđ yănhanhăs ăhìnhăthƠnhăvƠăphátătri nă

th ătr ngătƠiăchínhă ănôngăthôn

Th ăhai, tínăd ng ngân hàng gópăph năt năd ngăm iăti măn ngătoăl nă ănôngăthôn Ti mă

n ngăv ăphátătri nă ănôngăthônăn cătaălƠăr tăl n,ăđơyălƠăkhuăv căt pătrungăđ iăđaăs ătƠiă

nguyên thiên nhiên,ăđ căbi tălƠăđ tăđai c ngănh ăngu năl călaoăđ ngăd iădƠoăc aăđ tăn c.ă

N uăđ căđ uăt ăv năm tăcáchăhi uăqu ,ăng iădơnăn iăđơyăs ăcóăđi uăki năkhaiăthácăti mă

n ngăt iăch ,ăgi iăphóngăs călaoăđ ng,ănơngăcaoăhi uăqu ăs ăd ngăđ t,ăt oăraănhi uăc aăc iă

v tăch tăchoăxƣăh i,ăngƠyăcƠngăm ăr ngăvƠăphátătri năth ătr ngă ănông thôn

Th ăba,ătínăd ngăgópăph năxơyăd ngăk tăc uăh ăt ng,ăt oăđi uăki năchoăng iănôngădơnăti păthuăcôngăngh ăm iăvƠoăs năxu tăkinhădoanh V nătínăd ngăc aăngơnăhƠngăthamăgiaăvƠoăquáătrìnhăs năxu tăthôngăquaăhìnhăth căđ uăt ăxơyăd ngăc ăs ăh ăt ngăchoănôngănghi păvƠănôngăthônănh :ăđ ngăsá,ăc uăc ng,ăcôngătrìnhăth yăl i,ăm ngăl iăđi n,ăthôngătin,ăn căs ch,ă

b nhăvi n,ătr ngăh c,ăch …ă ơyălƠănh ngăc ăs ăh ăt ngăph căv ătr căti păho căgiánăti păchoăquáătrìnhăs năxu t,ăgópăph nănơngăcaoăđ iăs ngăc aăng iădơn vùng quê và gi măs ăchênhăl chăm căs ngăgi aăthƠnhăth ăvƠănôngăthôn

Th ăt ,ătínăd ngăt oăđi uăki năphátătri năngƠnhăngh ătruy năth ng,ăngƠnhăngh ăm i,ăgópă

ph năgi iăquy tăvi călƠmăchoăng iălaoăđ ngătrongănông thôn Thôngăquaăho tăđ ngăđ uăt ăxơyăd ngăc ăs ăv tăch tăph căv ăs năxu t, m tăl ngăl nălaoăđ ngăd ăth aă ănôngăthônăđƣă

đ căgi iăquy tăvi călƠm Tuy nhiên, khiăn năkinhăt ăngƠyăcƠngăphátătri n,ăs ăc nhătranhă

di năraăngƠyăcƠngăgayăg t,ăs ăcóănh ng doanh nghi p, h giaăđình vƠăcáănhơnălƠmă năkémă

hi uăqu ,ăr iăkh iănôngănghi păvƠ chuy năsangăngh ăkhácănh : ti uăth ăcôngănghi p,ăcácăngh ătruy năth ng Doăđó,ăcácăngƠnhăngh ănƠyăs ăđ căphátătri năvƠăl iăti păt căthuăhútălaoă

đ ng.ăQuaăđó,ăgópăph nănơngăcaoăthuănh păvƠăc iăthi năđ iăs ngăng iădơn

Th ăn m,ătínăd ngăgópăph năđ măb oăhi uăqu ăxƣăh i,ănơngăcaoăđ iăs ngăv tăch tătinhăth năchoăng iănôngădơn Ho tăđ ngătínăd ngăphátătri năgópăph năh năch ăđángăk ătìnhătr ngă

9

choăvayăn ngălƣiăđƣăt năt iăkháălơuăđ iă nông thôn Vìăv y,ăng iădơnăs ăth căs ăđ că

h ngăth ăthƠnhăqu ăc aămìnhăsauăm tăth iăgianădƠiălaoăđ ngăs năxu t M tăkhác,ăv nătínă

d ngăc aăngơnăhƠngăcònăđ căcungă ngăchoăm iăđ iăt ngăthi uăv n,ăkhôngăphơnăbi tăgiƠuănghèo.ăDoăđó,ăđ iăs ngăm iăt ngăl p dơnăc ăđ cănơngăcaoăvƠ thúcăđ yănôngăthônăngƠyăcƠngăphátătri n

Tómăl i,ătínăd ngăngơnăhƠngăgópăph năquanătr ngătrong vi c hìnhăthƠnhăvƠăphátătri năth ă

tr ngătƠiăchínhă ănôngăthôn;ăxơyăd ngăc ăs ăh ăt ng nôngăthônăph căv ăs năxu t, t oăcôngănăvi călƠm, t năd ng vƠăphátăhuyăhi uăqu m iăti măn ng toăl năn iăđơy Quaăđó,ăgópăph nă

c iăthi năvƠănâng cao đ i s ngăkhôngăch ăv tăch tămƠăc ătinhăth n cho ng iădơnăvùngănông

thôn.ăTrongăb n ngơnăhƠngăth ngăm iăl nă ăVi tăNam thì Agribank lƠăm tăngơnăhƠngăho tă

đ ngăch ăy uătrongăl nhăv cănôngănghi păvƠănôngăthôn,ăđóngăvaiătròăquanătr ngăđ iăv iăs ăphátătri nănôngănghi păvƠ đ iăs ng ng iădơnăkhuăv c nông thôn ăn căta

2.2 ăChínhăsáchătínăd ngănôngăthônăc aăAgribank

2.2 1.ăGi iăthi uăv ăAgribank

Agribankăcóăti n thân là Ngân hàng Nôngănghi păVi tăNam, đ căthƠnhăl pătheoăquy tă

đ nhăs ă400/CTăngƠyă14/11/1990ăc aăch ăt chăh iăđ ngăB ătr ng.ă ơyălƠăm tăngơnăhƠngă

th ngă m iă NhƠă n c,ă ho tă đ ngă trongă l nhă v că Nôngă ậ Lâm ậ Diêmă nghi p T ă n mă

1994, Ngân hàng Nông nghi păVi tăNamăho tăđ ngătheoămôăhìnhăt ngăcôngăty.ă năn mă1996,ăđ căs ă yăquy năc aăChínhăph ,ăTh ngăđ căNgân hàng NhƠăn căraăquy tăđ nhă280/Q -NHNN thƠnhăl păl iăNgơnăhƠngăNôngănghi păvƠăPhátătri nănôngăthônăVi tăNamă

(Agribbank)

Th ătr ngăkinhădoanhăch ăy uăc aăAgribankăg năv iăl nhăv căs năxu tănôngănghi p,ănôngăthônăvƠănôngădơn.ăDoăđó,ăh ăs năxu tănôngănghi păđƣătr ăthƠnhăđ iăt ngăcho vay chính

c aăngơnăhƠngănƠy ngăth i,ăAgribank lƠmănhi măv ăti pănh năv nătƠiătr ă yăthácăđ uăt ă

c aăcácăt ăch cătrongăvƠăngoƠiăn căchoăphátătri năkinhăt ănôngănghi păvƠănôngăthôn.ă

Hi nănay,ăAgribankălƠăngơnăhƠngăth ngăm iăNhƠăn căl nănh t c ăn c v ăquyămôăngu nă

v n,ătƠiăs năc ngănh ăm ngăl iăho tăđ ngăr ngăkh p;ăgi ăvaiătròăch ăl cătrênăth ătr ngătƠiăchínhă ăkhuăv c nôngăthôn.ăV iănh ngăthƠnhăt uăđƣă đ tăđ cătrongăquáătrìnhăphátătri n,

10

Agribankăđangăph năđ uăđ ătr ăthƠnhăt păđoƠnătƠiăchínhăhi năđ iăvƠăuyătínănh tăVi tăNam4

2.2 2.ăCácăch ngătrìnhătínăd ngăvƠăc ăch ăv năhƠnhă

C năc ăvƠoăNgh ăđ nhăs ă41/2010/N -CPăv ăchínhăsáchătínăd ngăph căv ăphátătri nănôngănghi p,ănôngăthôn;ăcácăch ngătrìnhătínăd ngămƠăAgribankăcungăc pă ăkhuăv cănôngăthônă

hi nă nayă đóă lƠ:ă (1)ă choă vayă cácă chiă phíă s nă xu tă trongă l nhă v că nông,ă lơm,ă ng ,ă diêmănghi p;ă(2)ăchoăvayăphátătri năngƠnhăngh ăt iănôngăthôn;ă(3)ăchoăvayăđ uăt ăxơyăd ngăc ăs ă

h ăt ngă ănôngăthôn;ă(4)ăchoăvayăch ăbi n,ătiêuăth ăcácăs năph mănông,ălơm,ăth yăs năvƠă

mu i;ă(5)ăchoăvayăđ ăkinhădoanhăcácăs năph m,ăd chăv ăph căv ănông,ălơm,ădiêmănghi păvƠă

th yăs n;ă(6)ăchoăvayăph căv ăs năxu tăcôngănghi p,ăth ngăm iăvƠăcungă ngăcácăd chăv ăphiănôngănghi pătrênăđ aăbƠnănôngăthôn;ă(7)ăchoăvayătiêuădùngănh mănơngăcaoăđ iăs ngănhơnădơnă ănôngăthôn;ă(8)ăchoăvayătheoăcácăch ngătrìnhăkinhăt ăc aăChínhăph

Agribankăs ăxemăxétăchoăcácăđ iăt ngăkháchăhƠngălƠăcácăcáănhơnăho căh ăgiaăđìnhăvayătrênăc ăs ăcóăđ măb oăho căkhôngăđ măb o.ăV iăc ăch ăvayăcóăđ măb o,ătƠiăs năđ măb oăcóăth ălƠăđ ngăs năho căb tăđ ngăs nănh :ăquy năs ăd ngăđ t,ăquy năs ăh uănhƠ,ătƠiăs nă

g năli năv iăđ t;ăs ăti tăki m,ăk ăphi u,ătráiăphi u,ăcácălo iăgi yăt ăcóăgiáăkhác;ăvƠng,ăb c,ăđáăquỦ;ăvƠăcácătƠiăs năkhácătheoăquyăđ nhăc aăphápălu t

NgoƠiăra,ăAgribankăcóăth ăchoăvayăkhôngăcóăb oăđ m v iăm căv năm tăh ăgiaăđìnhăcóăth ăvayăt iăđaălƠă20ătri u Tuy nhiên, sau khi Ngh ăđ nhă41 raăđ iă(n mă2010),ăm căv năchoăvayăđƣăt ngălên t iăđaă50ătri uăđ iăv iăđ iăt ngălƠăcáănhơn,ăh ăs năxu tănông,ălơm,ăng ,ădiêmănghi p;ăt iăđaă200ătri uăđ iăv iăh ăkinhădoanh,ăs năxu tăngƠnhăngh ăho călƠmăd chăv ăph că

v ănông nghi p,ănôngăthôn.ăCácăđ iăt ngătrênăph iăn păgi yăch ngănh năquy năs ăd ngă

đ t;ăho căđ căUBNDăc păxƣăxácănh năch aăđ căc păgi yăch ngănh năquy năs ăd ngăđ tăvƠăđ tăkhôngăcóătranhăch p.ă

D aătrênănhuăc u,ăcácăcáănhơnăvƠăh ăgiaăđìnhăđiăvayăs ăl aăch năph ngăth căc ngănh ă

th iăh năvay;ăv iăm călƣiăsu tădoăChínhăph ăquyăđ nh,ătheoăc ăch ătínăd ngăth ngăm iă

hi năhƠnhăhayătheoăth aăthu nătùyăt ngăđ iăt ngăc ăth

4 Nguy năHoƠng,ăắAgribankăậ Nh ngăc tăm căvƠăch ngăđ ngăl chăs ”,ăAgribank,ătruyăc păngƠyă1/5/2011ăt iă

đ aăch :ă http://www.agribank.com.vn/101/784/gioi-thieu/lich-su.aspx

11

2.3 Các nghiênăc uătr c

ánhăgiáătácăđ ngăc aătínăd ngălƠăm tăđ ătƠiăr tăđ căquanătơmătrongănh ngănghiênăc uă

g năđơy.ăNhi uănghiênăc uăv ăđánhăgiáătácăđ ngăc aătínăd ng,ăđ căbi tălƠătínăd ngăviămôăt iă

m căs ngăc aăcácăh ăgiaăđình,ăv iăph năl nălƠănh ngăh ănghèoăđƣăđ căth căhi nă ănhi uă

qu căgiaătrênăth ăgi i

Mahjabeenă(2008)ăti năhƠnhăxemăxétăcácătácăđ ngăc aătài chính vi mô Bangladeshăđ n chiătiêuăvƠăphúcăl iăc aăcácăh ăgiaăđình b ngăcáchăsoăsánhăhaiămôăhình,ăđóălƠămôăhìnhăc ă

b năch ăcóăcácăngơnăhƠngăth ngăm iătruy năth ngăvƠăm ăr ngămôăhìnhăv iăcácăngơnăhƠngă

th ngăm iăk tăh pătƠiăchínhăviămô.ăNh ngăphátăhi năchínhăc aănghiênăc uănƠyălƠătƠiăchínhăviămôăcóătácăd ngănơngăcaoăthuănh p,ăt ngătiêuădùngăt tăc ăcácăhƠngăhóaăc aăt tăc ăcácăh ăgiaăđình,ăt oăraăvi călƠm,ăgi măb tăbìnhăđ ngăthuănh păvƠăt ngăc ngăanăsinhăxƣăh i.ă i uănƠyăcóăngh a tài chính vi mô là m t chi năl c phátătri n hi uăqu và có Ủăngh a quanătr ng

trong chính sách xoáăđóiăgi mănghèo, phơnăph i thuănh p vƠăđ tăđ căcác m cătiêu phát tri n thiênăniênăk (MDGs)

Bangladesh lƠăqu căgiaăcóănhi uănghiênăc uăv ăđánhăgiáătácăđ ngăc aătƠiăchínhăviămôăt iă

m căs ngăcácăh ăgiaăđìnhăvƠăgi mănghèoăđ căth căhi n.ăPittăvƠăKhandkeră(1998)ăs ăd ngă

b ăd ăli uăđ căkh oăsátă ăqu căgiaănƠyăn mă1991-1992ăđ ăđoăl ngătácăđ ngăc aătínăd ngă

vi môăđ năđ iăs ngăh ăgiaăđình.ăH ăk tălu năr ngătínăd ngăviămôălƠmăt ngăchiătiêuăc aăcácă

h ăgiaăđình,ăđ căbi tălƠăcácăkho năvayăđ iăv iăph ăn ăB ngăph ngăphápănghiênăc uăt ngă

t ,ăKhandkeră(2005) v iăb ăd ăli uăđ căkh oăsátăl iăn mă1999ăđƣăđánhăgiáătácăđ ng biên

c aătínăd ngăt iăchiătiêuăbìnhăquơnăđ uăng iăh ,ăchiătiêuăl ngăth căbìnhăquơnăđ uăng iă

h ,ăchiătiêuăhƠngăphiăl ngăth căbìnhăquơnăđ uăng iăh ăTrongăđó,ăcácăy uăt ă nhăh ngălƠ:ăgi i,ătu i,ătrìnhăđ ăgiáoăd căc aăch ăh ,ădi nătíchăđ tăs ăh u,ăgiáătr ăkho năvay,ăc ăs ăh ă

t ngăđ aăph ngăđ ăph năánhăs ăthayăđ iăđi uăki năkinhăt ăđ aăph ng K tăqu ăchoăth yă

ti păc nătƠiăchínhăviămôăkhôngăch ăgópăph năxóaăđóiăgi mănghèoăđ iăv iăng iăthamăgia,ă

đ căbi tălƠăv iăn ăgi iămƠăt ngăth ,ănóăcònăgópăph năxóa đóiăgi mănghèoăchoăn năkinhăt ă

đ aă ph ng,ă c ă th ă lƠă ă c pă thôn.ă Tuy nhiên, Morduch (1998) s ă d ngă l iă b ă d ă li uă

Bangladesh 1991-1992ăđ ăti năhƠnhă căl ng v iăph ngăphápăkhácăbi tătrongăkhácăbi t

nh ngăkhôngătìmăth yătácăđ ngăc aătínăd ngăviămôăt iăm căs ngăc aăcácăh ăgiaăđình

M tănghiênăc uăg năđơyăc aăKondoăvƠăcácăđ.t.gă(2007)ăđƣăs ăd ngăph ngăphápăh iăquyă

12

OLSăk tăh păph ngăphápăkhácăbi tătrongăkhácăbi tă(DID) đ ăđánhăgiáătácăđ ngăc aătƠiăchínhăviămôăt iăcácăh ăgiaăđìnhă ănôngăthônăPhilippin Nghiênăc uănƠyăti năhƠnhăxemăxétătácăđ ngăc aătínăd ngăt iăcácănhómăv năđ ăc aăh ănh :ăphúcăl i,ăcácăgiaoăd chătƠiăchínhăquanătr ngăkhácăc aăh ,ăkinhădoanhăvƠăvi călƠm,ătƠiăs năc aăh ,ăđ uăt ăv nănhơnăl că(giáoă

d căvƠăs căkh e)ăvƠăt ăl ăgi măđóiătrongătiêuădùngăth căph m v iăcácăbi năgi iăthíchăđ că

s ăd ngănh :ătu i,ăgi iătính,ătrìnhăđ c a ch ăh ,ăquyămôăh ,ăs ăn măs ngăt iăđ aăph ng,ă

di nătíchănhƠ…ăTrongăđó,ăcácătácăgi ăđánhăgiáătácăđ ngăc aătínăd ngăt iăphúcăl iă(đ iădi năchoăm căs ng)ăc aăh ăgiaăđìnhăthôngăquaăcácăbi n:ăthuănh păbìnhăquơnăđ uăng i,ăchiătiêuădùngăbìnhăquơnăđ uăng i,ăti tăki măbìnhăquơnăđ uăng iăvƠăchiătiêuădùngăth căph măbìnhăquơnăđ uăng i.ăK tăqu ă căl ngăchoăth y tínăd ngăcóătácăđ ngătíchăc căt iăm căs ngă

c aăcácăh ăgiaăđìnhă ăvùngănôngăthônăPhillipin.ăC ăth ,ăphơnătíchăchoăth yă ăm căỦăngh aă10%,ănh ngăh ăcóăvayăv năcóăthuănh păbìnhăquơnăđ uăng iăcaoăh nănh ngăh ăkhôngăvayă

là 5.222P; chi tiêu dùng bìnhăquơnăđ uăng iăc aăh ăcó vay v n c ngăcaoăh nănh ngăh ă

không vay là 4.136P; chi tiêu dùng th căph măbìnhăquơnăđ uăng iăcaoăh nă1.333P nh ng tácăđ ngăc aătínăd ngăt i ti tăki măbìnhăquơnăđ uăng iăkhôngăcóăỦăngh aăv ăm tăth ngăkê Nghiênăc uăc aăArun vƠăcácăđ.t.g (2006) ă nă ăchoăth yăvaiătròătíchăc căc aătƠiăchínhăviămôăđ iăv iăgi mănghèoăkhôngăch ă ănôngăthônămƠăcònă ăc ăcácăđôăth ăc aăqu căgiaănƠy.ăCácătácăgi ăchoăth yăr ngătrongăkhiăcácăh ăgiaăđìnhă ănôngăthônăc năph iăvayătínăd ngăchoă

m căđíchăs năxu tăđ ăgi măđóiănghèoăthìăcácăh ăgiaăđìnhă ăđôăth ăch ăc nătruyăc pătƠiăchínhăviămôălƠăđ ăđ ăgi măb tăđóiănghèo Trongănghiênăc uănƠy,ătácăgi ăs ăd ngăhƠmălogităđ xác

đ nhăcácănhơnăt ăcóătácăđ ngăt iăgi mănghèoăh ăgiaăđình.ăBênăc nhătínăd ngăviămô,ăk tăqu ăcăl ngăđƣăch ăraătu i,ăgi iătínhăch ăh ,ăquyămôăh ,ăt ăl ăph ăthu c,ăkhuăv căsinhăs ngă

đ uălƠănh ngănhơnăt ăquanătr ngăcóăỦăngh aăkhôngăth ăb ăqua Tuyănhiên,ăm tănghiênăc uăkhácăc aăBanerjee và các đ.t.g (2009)ăth căhi nă ăHyderabad ậ thƠnhăph ăl năth ă5ăc aă nă,ăn iătƠiăchínhăviămôăphátătri nănhanhănh t l iăchoăth yăr ng tínăd ngăkhôngătácăđ ngăt iă

m căs ngăthôngăquaăchiătiêuăc aăcácăh ăgiaăđình

Hai tácăgi ăGobezieăvà Garber (2007), v iănghiênăc uăv ătácăđ ngăc aătínăd ngăviămôă ăAmharaăphíaăb căEthiopiaăc ngăchoăk tălu năr ngătƠiăchínhăviămôăcóătácăd ngătíchăc căt iă

đ i s ng,ăkh ăn ngăgi mănghèo c aăcácăh ăgiaăđìnhăs ngăt i khuăv cănƠy.ăB ngăph ngăphápăh iăquy OLS,ănghiênăc uăđƣăxácăđ nhănh ngănhơnăt ăcóă nh h ng t iăm căs ngăcácă

h ăgiaăđìnhă gi ngănh ănhi uănghiênăc uăkhácă là: tu i,ăgi iătính,ătrìnhăđ ăgiáoăd c,ătìnhă

c aătínăd ngăt iăm căs ng h ăgiaăđình t iăcácăt nhăđ ngăb ngăSôngăC uăLong Tuy nhiên, trongănghiênăc uănƠy,ătácăgi ăc ngătìmăđ căm tăs nhơnăt ăkhácăcóă nhăh ngăt iăm că

s ngăh ăgiaăđìnhănh :ăquyămôăh ,ăs ătr ăemă(ng iăph thu c)ătrongăgiaăđình,ăb ngăc păc aă

ch ăh ,ădi nătíchăđ tăs năxu tăvƠănhƠă ,ătìnhătr ngănghèoăc aăh

Nh ăv y,ăcácănghiênăc uăđ căth căhi nă ăcácăqu căgiaăkhácănhau,ăvƠoănh ngăth iăđi măkhácănhau,ăv iăcácăb ăd ăli uăkhácănhauăchoănh ngăk tăqu ăkhácănhau Hay nói cách khác, tácăđ ngăc aătínăd ngăviămôăt iăm c s ngăng iădơnălƠăkhôngărõărƠng,ănóătùyăthu căvƠoăđ că

đi măd ăli uăm iăqu căgia,ăth iăđi măti năhƠnhănghiênăc u.ăTuyănhiên,ăh uăh tăcácănghiênă

c uăđ uăth ngănh tăvƠăch ăraăr ngăcácăy uăt ănh :ătu iătác,ăgi iătính,ătrìnhăđ ăc aăch ăh ;ătìnhătr ngănghèo,ăvi călƠmăphiănôngănghi p,ădi nătíchăđ tăs ăh u,ăy uăt ădơnăt c,ăvùngămi năsinhăs ngălƠănh ngănhơnăt ăcóă nhăh ngăt iăm căs ngăc aăcácăh ăgiaăđình

2.4 ăCácănhơnăt ă nhăh ngăt iăm căs ngăh ăgiaăđình

M c s ng c a h giaăđìnhăđ c ph n ánh trên nhi u khía c nh nh :ăthuănh p,ăchiătiêuăđ i

s ng (bao g m c hƠngăl ngăth căvƠăphiăl ngăth c), nh ng phúc l i mà h đóăđ căh ng

thông qua m căđ ti p c n v i các d ch v c ăb n (y t , giáo d c,ăn c s ch)…ăB ng ch ng

t các nghiên c u th c nghi m đ c th c hi n nhi u qu c gia trên th gi i đƣăch ra r ng

có nhi u nhân t nhăh ngăđ n m c s ng c a các h giaăđình,ăđ c bi t là nh ng h s ng

vùng nông thôn V c ăb n, có th chia các nhân t nhăh ng này ra làm ba nhóm chính:

2.4 1.ăNhómănhơnăt ăliênăquanăđ năđ cătr ngăc aăch ăh

Ch h lƠăng i có nhăh ng l n t i các quy tăđ nhăđ căđ aăraătrongăh ă i uăđóăs tác

đ ng không nh t i m c s ng c a t t c các thành viên trong h ,ăđ c bi tălƠăcácăgiaăđìnhă

s ng vùng nông thôn

Tu i ch h th ăhi năkinhănghi mătrongălaoăđ ngăs năxu t.ăNóăđ căk ăv ngăs ămangăl iă

Gi i tính c a ch h ăCóănhi uăquanăđi măkhácănhauăv ă nhăh ngăt iăm căs ngăh ăgiaă

đìnhăkhiăch ăh ălƠănamăvƠăkhiăch ăh ălƠăn ăNghiênăc uăt iăEthiopiaăc aăArunăvƠăcácăc ngă

s ăchoăth yănamăgi iălƠăch ăh ăthìăm căs ngăgiaăđìnhăđóăcaoăh nănh ngăk tăqu ănghiênăc uă

t iăPhilippin c aăKondoăcùngăcácăđ.t.g (2007) l iăch ăraăr ngăthuănh păvƠăchiătiêuăbìnhăquơnă

đ uăng i c aăh ăgiaăđìnhăcaoăh năkhiăch h ălƠăn ăgi i

Trình đ h c v n c a ch h cóă nhăh ngăquanătr ngăt iăkh ăn ngăthuănh păvƠăchiătiêuă

c aăc ăh ăTrìnhăđ ăh căv năcƠngăcao,ăkh ăn ngălaoăđ ng,ăápăd ngăk ăthu tăvƠoăs năxu tăcƠngăt t,ăquaăđóănơngăcaoăthuănh păc aăcáănhơnăvƠăh ăTh căt ăcácănghiênăc uăt iăcácăqu căgiaăcóăđ căđi măt ngăđ ngăv iăVi tăNamănh ă nă ,ăPhilippin đ uăchoăth yătrìnhăđ ăgiáoă

d căc aăch ăh ăc ngănh ăcácălaoăđ ngătrongăh ăđ uăcóă nhăh ngătíchăc căt iăm căs ngăgiaăđình.ăM tăkhác,ătheoă căl ngăsu tăsinhăl iăc aăvi căđi h că ăVi tăNamăc aăNguy năXuơnăThƠnhă(2006),ăm tăn măđiăh căph ăthôngăt ngăthêmăs ăgópăph năt ngăthuănh păcáă

nhân thêm 11,43% i uăđóăchoăth yăvaiătròăquanătr ngăc aătrìnhăđ ăgiáoăd căđ iăv iăvi cănơngăcaoăm căs ngădơnăc

2.4.2 Nhóm nhân t ăliênăquanăđ năđ cătr ngăc aăh ăgiaăđình

Quy mô h (s nhân kh u trong h )ăcóătácăđ ng tiêu c c t i m c s ng c a h giaăđình.ă

Báo cáo Phát tri n Vi tăNamă2004ăắNghèo”ăđƣăch ra r ng nh ng h giaăđìnhăcƠngăđôngă

ng i thì thu nh păvƠăchiătiêuăbìnhăquơnăđ uăng i càng th p Bên c nhăđó,ăVerneră(2005)ă

trong m t nghiên c u t i Mexicoăc ngăchoăth y quy mô và thu nh p, m c s ng c a h có

m i quan h t l ngh ch

T l ng i ph thu c là s ng iă nătheoătrênăm tălaoăđ ng trong h ăTrongăđó,ănh ng

ng iă nătheoăg m có 2 nhóm,ăng i quá tu iălaoăđ ngăkhôngăcóăl ngăh uă(trênă55ătu i

đ i v i n , trên 60 tu iăđ i v i nam) và tr emăd i 15 tu i Các chuyên gia kinh t phát

tri năđ u nh t trí r ng t l ph thu c là m t y u t quan tr ng nhăh ng t i m c s ng các

h giaăđình,ăđ c bi t vùng nông thôn ậ n iăcóăs ng i ph thu c cao T l này càng cao

thì phúc l i mà bình quân m iăng i trong h nh năđ c càng th p i uănƠyăđƣăđ c

15

ch ng minh trong nghiên c u c a Arun và các c ng s (2006) t i nă

m c s ng chung c a h Nghiên c u c a Verner (2005) t iăMexicoăđƣ ch ra r ng nh ng h giaăđìnhăcóăng i làm vi cătrongăl nhăv c phi nông nghi p hay làm vi călƠmăh ngăl ngă

s có m c s ngăcaoăh n nh ng h ch làm nông nghi p.ăDoăđó,ăvi c làm phi nông nghi p

c ngălƠăm t y u t cóătácăđ ng t i m c s ng c a h giaăđình.ă

m c s ng c a h giaăđình,ăđ c bi t là nh ng h có vay tín d ngăngơnăhƠngăđ ph c v ho t

đ ng s n xu t Theo nghiên c u c a Kondo và các c ng s (2007) t i Philippin, h gia đìnhăsinhăs ng t iăđ aăph ngăcƠngălơuăthìăthuănh păc ngănh ăchiătiêuăbìnhăquơnăđ uăng i

c a h càng cao b y nhiêu Nói cách khác, gi a s n măh s ng t iăđ aăph ngăvƠăm c

s ng c a h có m i quan h đ ng bi n

s n xu t nông nghi p Vì v y, đ tăđaiălƠăm t y u t r t quan tr ng nhăh ngăđ n thu nh p

và chi tiêu c a các h Vi c s h u nhi uăđ tăđaiăcó th giúp h giaăt ngăs n xu t, đaăd ng

hóa lo i cây tr ng và v t nuôi, quaăđó c i thi n m c s ng t tăh n i uănƠyăđƣăđ c kh ng

đ nh trong nghiên c u c a inhă Phiă H và Chiv Vann Di (2010) t i Kampong Cham,

Campuchia, đóălƠăvi c s h u di nătíchăđ tăđai có nhăh ng đ ng bi n t i m c thu nh p

c a các h giaăđình nông thôn

Dân t c lƠăy uăt ăcóătácăđ ng t iăm căs ngăc aăcácăh ăgiaăđìnhă ănôngăthôn.ăNghiênăc uă

c aăHoƠngăV năKình,ăBobăBaulchăvƠăcácătácăgi ă(2001) đƣăch ăraăr ngăy uăt ădơnăt căcó nhăh ngăt iăm c s ngăc aăng iădơn,ănh ngăng iădơnăt căKinhăvƠăHoaăth ngăcóăm căthuănh păc ngănh ăchiătiêuăcaoăh năsoăv iănh ngădơnăt căkhác,ăđ căbi tălƠăcácăh ădơnăt că

Hoa Nguyên nhân là do đaăs ăng iădơnăt căthi uăs ă ăVi tăNamăs ngă ăvùngămi nănúi,ăvùngăsơu,ăvùngăxa,ăn iămƠăc ăs ăh ăt ngăkémăphátătri n;ăc ăh iăđ căh căhƠnhăđ năn iăđ nă

ch năkhôngăcaoănênăm căs ngăth păh n

Nghèo c ngălƠăm tăy uăt ă nhăh ngăt i m căs ngăh ăgiaăđình i uănƠyăc ngăđƣăđ că

kh ngăđ nhătrongănghiênăc uăc aăNguy năThanhăBìnhă(2010).ăNh ngăgiaăđình đ căx păvƠoănhómăh ănghèo,ăđ căbi tălƠănh ngăh ăs ngă ăkhuăv cănôngăthôn r tăd ăr iăvƠoăvòngăxoáyăc aăđóiănghèo,ăđóălƠăthuănh păth p,ăítăcóăc ăh iăti păc năv iăl ngăth căvƠăn căs ch,ănguyăc ăm căb nhăcao,ăd năt iăsuyăgi măkh ăn ngălaoăđ ngăvƠăb ăki tăqu ăv ăkinhăt ăKhiă

16

đó,ăngu nătínăd ngăvayăđ căs ălƠătiaăsángăgiúpăh ăcóăth phátătri năs năxu t,ănơngăcaoăthuă

nh p và thoát nghèo

Ti p c n tín d ng.ă ơyălƠăm tănhơnăt ăvôăcùngăquanătr ng, quy tăđ nhăkh ăn ngăthuănh pă

vƠăchiătiêuăc aăh ăgiaăđình,ăđ căbi tăđ iăv iăcácăh ănghèo aăs cácănghiênăc uăđ uănh tătríă

v iăkh ngăđ nhăchoăr ngătínăd ngăviămôăcóătácăđ ngătíchăc căđ iăv iăvi c nâng cao thu

nh p,ăxóaăđóiăgi mănghèo,ăđ ngăth iăc iăthi năanăsinhăxƣăh iăchoăcácăh ăgiaăđình Arun và cácăc ngăs ă(2006)ătrongăm tănghiênăc uăt iă nă ăđƣăch ăraăr ng trongăkhiăcácăh ăgiaăđìnhăăthƠnhăth ăch ăc nătruyăc pătínăd ngăviămôăthìăcácăh ăgiaăđìnhă ănôngăthônăc năph iăvayătínă

d ngăchoăm căđíchăs năxu tăthìăm iăcóăth ăc iăthi năcu căs ng,ăgi măđóiănghèo

2.4 3.ăNhómănhơnăt ăliênăquanăđ năđ cătr ngăc aăc ngăđ ngăvƠăvùngăđ aălỦ

s ngăc aăh ăgiaăđìnhăthôngăquaăchiătiêuăc aăV ăTri uăMinhă(1999)ăchoăth yăcácăh ă ămi nă

ôngăNamăB ăvƠăđ ngăb ngăsôngăC uăLongăcóăm căs ngăcaoăh năsoăv iăcácăvùngăkhác.ăBênăc nhăđó,ătheoăBáoăcáoăphátătri năVi tăNamăn mă2004,ănh ngăh ăgiaăđìnhăs ngă ăvùngăsơu,ăvùngăxaăcóăm căchiătiêuăđ uăng iăth păh nănh ngăh ă ăđ ngăb ngăvƠăthƠnhăth

Vi c ti p c n th tr ng lƠăm tăy uăt ăvôăcùngăquanătr ngăcóătácăđ ngăt iăm căs ngăc aă

ng iădơn,ăđ căbi tălƠănh ngăgiaăđìnhăs ngă ăvùngănôngăthôn Theoănghiênăc u c aăHoàng

V năKình,ăBobăBaulch (2001) v ăcácăy uăt ăquy tăđ nhăthuănh păt ălaoăđ ng,ăđ căth că

hi năv iăhaiăb ăd ăli uăkh oăsátăm căs ngădơnăc ăVi tăNamăVLSS93ăvƠăVLSS98ăchoăth yă

nh ngăh ăgiaăđìnhăs ngă ăkhuăv cămƠăc ăs ăh ăt ngăt t,ăgiaoăthôngăthu năl i, có đ ng ô tô qua thôn, h p ch th ng xuyên hay có ngh th công thìăthuănh păcaoăh nănh ngăh ăkhác.ă

B iăh ăth ngăgiaoăthôngăt tăs ăh ătr ăng iădơnăr tănhi u trongăvi c l uăthôngăvƠ traoăđ iălaoăđ ngăc ngănh hƠngăhóaăv iăcácăvùngăkhác.ăBênăc nhăđó,ăvi căch ăđ căh păth ngă

xuyên s ă t ngă kh ă n ngă bánă s nă ph mă c aă cácă nôngă h ă NgoƠiă ra,ă ngh ă th ă côngă đ aă

ph ngăphátătri năs ăgópăph nălƠmăt ngăkh ăn ngătìmăđ căvi călƠmăphiănôngănghi păchoă

ng iădơnăậ đơyălƠăy uăt ăquanătr ngăgiúpăh ănơngăcao thuănh păvƠăc iăthi n m căs ngăc aăcáănhơnăc ngănh ăh ăgiaăđình

Tómăl i,ăcácănhơnăt ăcóă nhăh ngăt iăm căs ngăc aăcácăh ăgiaăđìnhă ănôngăthônăđ căth ă

hi nă ăs ăđ ăsau:

17

S ăđ :ăCácănhơnăt ă nhăh ngăt iăm căs ngăh ăgiaăđình

Ngu n: Tác gi t t ng h p

Nhómănhơnăt ăliênăquanăđ nă

đ cătr ngăc a ch ăh

Nhómănhơnăt ăliênăquanăđ nă

đ cătr ngăc aăh ăgiaăđình

Nhómănhơnăt ăliênăquanăđ năăă

đ cătr ngăc aăc ngăđ ngăvƠ

T ăl ăph ăthu c

S ăn măs ngăt iă

đ aăph ng

Dơnăt c Nghèo

Ti păc nătínăd ng

S ălaoăđ ngăphiă nôngănghi p

Di nătíchăđ tă

s ăh u

Vùngămi nă sinhăs ng Cóăđ ngăôătôă qua thôn

Ch ăh păth ngă xuyên

Cóăngh ăth ăcông

18

3 1.ăPh ngăphápăkhácăbi tătrongăkhácăbi t (DID)

DID lƠăph ngăphápăđ c s d ng khá ph bi n trong nghiên c uăđ đánhăgiáătácăđ ng c a

m t chính sách c th Trongăđó,ăcácăđ iăt ng phân tích đ c chia thành hai nhóm, m t nhómăđ c áp d ng chính sách (hay còn g i là nhóm tham gia), nhóm còn l iăkhôngăđ c

áp d ng chính sách (nhóm đ i ch ng) ti n hành phân tích, ta s d ng các bi n gi sau:

 D: ph n ánh nhóm quan sát, D=0: h quan sát thu cănhómăđ i ch ng, D=1: h quan

sát thu c nhóm tham gia

 T: ph n ánh th iăđi măquanăsát,ăT=0ălƠătr c khi có chính sách, T=1 là sau khi có

chính sách

ăbi tăđ cătácăđ ngăchínhăxácăc aăm tăchínhăsáchăkhi ápăd ng,ăc năph iăsoăsánhăk tăqu ă

đ uăraăY (thuănh păho căchiătiêu…) c aăhaiănhóm quan sát ăth iăđi mătr c và sau khi có

chính sách Vìăv y,ătaăcó:

 Vào th iăđi mătr c khi có chính sách (T=0), k t qu đ u ra c a nhóm đ i ch ng

(D=0) là Y00 và k t qu đ u ra c a nhóm tham gia (D=1) là Y10.ăDoăđó, chênh l ch

k t qu đ u ra gi aăhaiănhómănƠyătr c khi có chính sách là Y10-Y00

 Sau khi áp d ng chính sách m i (T=1), k t qu đ u ra c a nhóm đ i ch ng (D=0)

là Y01 và k t qu đ u ra c a nhóm tham gia (D=1) là Y11 Chênh l ch k t qu đ u ra

gi a hai nhóm này sau khi có chính sách là Y11-Y01

Nh ăv y,ătácăđ ng th c s c aăchínhăsáchăđ c áp d ng là: (Y11-Y01) ậ (Y10-Y00),ăđ c th

hi nătrênăđ th d iăđơy:

Ngu n: Nguy n Xuân Thành (2006), Phân tích tác đ ng chính sách công: Ph ng pháp c l ng

khác bi t trong khác bi t, Tài li u h c t p FETP

19

th c hi năđánhăgiáătácăđ ng c a m t chính sách, tr c khi áp d ng, c n ti n hành thu

th p thông tin v k t qu đ u ra (Y) c a c hai nhóm Sauăđó,ăápăd ng chính sách m i lên

nhóm tham gia và không áp d ngăchínhăsáchăđ i v i nhóm đ i ch ng Sau m t th i gian áp

d ng chính sách, ti p t c thu th p thông tin v k t qu đ u ra c a hai nhóm này và ti n

hành so sánh s khác bi tătr c và sau khi có chính sách V i m i nhóm quan sát s có s

bi n thiên nh tăđ nh trong k t qu đ uăra,ădoăđóăn u s bi n thiên k t qu đ u ra gi a hai

nhóm này có s khác bi t thì s khác bi tăđóăchínhălƠătácăđ ng c a chính sách

Tuy nhiên, m t gi đ nh quan tr ng c aăph ngăphápăDID là hai nhóm tham gia và đ i

ch ng ph iăcóăđ căđi măt ngăt nhau vào th iăđi mătr c khi áp d ngăchínhăsáchăđ đ m

b o k t qu đ u ra c a hai nhóm này s cóăxuăh ng bi n thiên gi ng nhau theo th i gian

n uănh ăkhôngăcóăchínhăsách;ăquaăđó cóăđ c s đánhăgiáăchínhăxácătácăđ ng c a chính

sách áp d ng

3 2.ăK tăh păph ngăphápăkhácăbi tătrongăkhácăbi tăvƠăh iăquyăOLS

đánhăgiáătácăđ ng c a tín d ng t Agribank đ n m c s ng c a các h giaăđìnhă nông

thôn Vi t Nam,ăđ tài s d ngăph ngăphápăkhác bi t trong khác bi t (DID) v i hai nhóm

h giaăđình đ c l a ch n phù h p v i gi đ nh c aăph ngăphápănày Trongăđó,ănhóm

tham gia bao g m nh ng h giaă đìnhă s ng vùng nông thôn đ uă đ că đi u tra trong VHLSSă2006ăvƠăVHLSSă2008,ăđ ng th i là nh ng h tr l i có vay v n Agribank vƠoăn mă

2006 trong VHLSS 2006 Nhóm đ i ch ng là nh ng h giaăđìnhăs ng vùng nông thôn

nh ngăkhông tham gia vay v n Agribank (hay b t c ngu n nào) trong c hai cu căđi u tra

nói trên

Tuy nhiên, m c s ng c a các h giaăđìnhă nông thôn lƠăhƠmăđaăbi n, ph thu c vào nhi u

y u t khác, bên c nh y u t tín d ng Chính vì v y,ăđánhăgiáătácăđ ng c a tín d ngăđ i v i

m c s ng h giaăđình s chínhăxácăh năkhiăs d ng thêm các y u t này làm bi n ki m

soát Do v y, đ tài k t h p s d ng ph ngăphápăh i qui OLS và DID đ đánhăgiáătácă

đ ng c a tín d ng t Agribank t i m c s ng h giaăđìnhă nông thôn Vi t Nam

Mô hình kinh t l ngăđ c áp d ng là: Yit = 0+ D+ T+ D*T+ Z +1 2 3 4 it it

Trongăđó: Yit: lƠăch ătiêuăph năánhăm căs ngăc aăh ăiăt iăth iăđi mătă

D=1:ăH ăkh oăsátăthu cănhómăthamăgiaă

D=0:ăH ăkh o sátăthu cănhómăđ iăch ng

20

T=1:ăH ăkh oăsát trong n mă2008

T=0:ăH ăkh oăsátătrongăn mă2006

D*T: Bi năt ngătácăc aăhaiăbi năgi ăDăvƠăT

Zit: lƠăcácăbi năki măsoát, baoăg măcácănhómăbi năph năánhăđ cătr ngăc aă

ch ăh ,ăđ cătr ngăc aăh ăgiaăđìnhăvƠ đ cătr ngăc aăc ngăđ ng và vùng đ aălỦ đ iăv iăh ăiă

t iăth iăđi măt

Ti năhƠnhăh iăquyăOLS,ăta có căl ngăm căs ngăc aăcácăh ăgiaăđìnhănh ăsau:

V iăD=0ăvƠăT=0,ăm căs ngăc aăh ăthu cănhómăđ iăch ng vƠoăn mă2006 là:

E(Y00) = 0+ Z4 it

V iăD=1 và T=0, m căs ngăc aăh ăthu cănhómăthamăgiaăvƠoăn mă2006 là:

E(Y10)=0+ + Z1 4 it

S ăkhácăbi tăm căs ngăgi aăhaiănhómăh ăvƠoăn mă2006 là: E(Y10) ậ E(Y00) = 1

V iăD=0,ăT=1,ăm căs ngăc aăh ăthu cănhómăđ iăch ng,ăn mă2008 là:

E(Y01) = 0+ + Z2 4 it

V iăD=1,ăT=1,ăm căs ngăc aăh ăthu cănhómăthamăgiaăvƠoăn mă2008 là:

E(Y11)= 0+ + + + Z1 2 3 4 it

S ăkhácăbi tăm căs ngăgi aăhaiănhómăh ăvƠoăn mă2008 là: E(Y11)ậE(Y01)=1+3

Doăđó,ătácăđ ngăc aătínăd ngăt ăAgribankălênăm căs ngăc aăcácăh là:

DID = [E(Y11)ậE(Y01 )] ậ [E(Y10) ậ E(Y00)] =  3

Nh ăv y,ăvi căk tăh păph ngăphápăh iăquyăOLSăvƠăDIDăs ăchoăchúngătaăbi tătínăd ngăt ăAgribankăcóătácăđ ngătíchăc căt iăm căs ngăc aăcácăh ăgiaăđìnhă ănôngăthônăVi tăNamăhayăkhôngăvƠăn uăcóăthìăm căđ ătácăđ ngălƠănh ăth ănƠo.ăQuaăđó,ăchúngătaăs ăcóănh ngăcanăthi pănh tăđ nhănh mănơngăcaoăm căs ngăchoăng iădơnăvùngănôngăthôn

21

3.3 nhăngh aăbi nătrongămôăhình

3.3.1 Bi n ph thu c

TheoăV ăTri uăMinhă(1999),ăth căđoăhayăđ căs ăd ngănh tăđ ăđoăl ngăm căs ngălƠăthuă

nh păbìnhăquơnăđ uăng i.ăTuyănhiên,ăm căthuănh păd aătrênăcácăcu căkh oăsátăth ngă

đ căng iăph ngăv năkhaiăth păh năth căt ,ăm tăkhácănóăbi năđ ngăkháănhi u qua các

n mănênăkhôngăth ăđ aăraăm tăb cătranhăt tăv ăđi uăki năkinhăt ăc ăb năc aăh ăgiaăđình.ăDoăđó,ăbênăc nhăthuănh p,ăm tăth căđoăkhácăđ căs ăd ngălƠ chiătiêuăbìnhăquơnăquơnăđ uă

ng i Chiătiêuăítăb ăkhaiăth păh năthuănh păvƠăt ngăđ iă năđ nhăquaăcácăn m,ădoăđóăph năánhăm căs ngăt tăh n

C năc ăvƠoăc ăs ălỦăthuy tăvƠăd aătrênăk tăqu ănghiênăc uăc aăKondoăvƠăđ.t.g (2007) t iă

Philippin, nghiênăc uăc aăKhandkeră(2005)ă ăBangladesh,ăđ ătƠiăs ăd ngăbaăbi năph ăthu călƠ:ă thuă nh pă bìnhă quơnă đ uă ng i (INCOME),ă chiă tiêuă đ iă s ngă bìnhă quơnă đ uă ng iă

(EXPEND) vƠăchiăl ngăth căbìnhăquơnăđ uăng iă(FOOD) đ ăđ iădi năchoăm căs ngăh ăgiaăđình Cácăch ătiêuănƠyăđ uălƠănh ngăch ătiêuăth c,ăđƣăđ căti năhƠnhăkh ăl măphátăđ ăcóă

s ăđánhăgiáăchínhăxácătrongăvi căxemăxétăm căs ngăc aăng iădơnăvùngănôngăthôn

3.3.2 Các bi n đ c l p

D aătrênăkhungăphơnătíchăđƣătrìnhăbƠyă ătrên,ătácăgi ăd ăki năs ăđ aăvƠoămôăhìnhăh iăquyăcácăbi năđ căl p sau:

B ngă3.1:ăCácăbi năđ căl păd ăki năđ aăvƠoămôăhìnhăh iăquy

T Bi nă dummyă v ă th iă đi mă kh oă sát, =1ă n uă kh oă sátă

T*CREDIT

Bi năt ngătácăgi aănhómăh ăvƠăth iăđi măkh oăsát,ăh ă

s ă că l ngă c aă bi nă nƠyă th ă hi nă tácă đ ngă c aă tínă

d ngăt ăAgribankăt iăm căs ngăcácăh ă ănôngăthôn

+

22

SEX Gi iătínhăc aăch ăh ,ă=1ăn uălƠănam,ă=0ăn uălƠăn +/-

=1ăn uălƠăt tănghi păti uăh c,ă=0ăn uălƠătrìnhăđ ăkhác +

=1ăn uălƠăt tănghi păTHCS,ă=0ăn uălƠătrìnhăđ ăkhác +

=1ăn uălƠăt tănghi păTHPT,ă=0ăn uălƠătrìnhăđ ăkhác +

COLLEGE

Bi nădummyăv ătrìnhăđ ăgiáoăd căcaoănh tăc aăch ăh ,ă

=1ăn uăt tănghi păt ăcaoăđ ng tr ălên,ă=0ăn uălƠătrìnhăđ ă

+

h păth ngăxuyên,ă=0ăn uăch ăkhôngăh păth ngăxuyên +

CAREER

Bi nădummyăv ăngh ăth ăcông,ă=1ăn uăh ăs ngă ăvùngăcóă ngh ă th ă công,ă =0ă n uă h ă s ngă ă vùngă khôngă cóăngh ăth ăcông

+

23

3.4 ăMôăt ăd ăli u

ătƠiănghiênăc uăs ăd ngăb ăs ăli uăt ăhaiăcu c đi uătraăm căs ngăh ăgiaăđìnhăVHLSS

n mă2006ăvƠă2008.ăC ăhaiăb ăd ăli uănƠyăđ uăđ căth căhi nătrênă9189ăh ăgiaăđình,ăv iă

4418 h ăthamăgiaăc ăhaiăcu căđi uătra.ăTrongăđóăcóă3388 h ăs ngă ăvùngănôngăthônăvƠăkhôngăcóăs ădiăc ătrongăhaiăn măkh oăsát.ăTrongăs ă3388 h ănƠy,ăcóă249 h ătr ăl iăcóăvayă

v n Agribank t iăth iăđi măn mă2006 trongăcu căđi uătraăn mă2006, và có 1194 h ătr ăl iăkhôngăvayăv n t ăb tăk ăngu nănƠo trongăc ăhaiăcu căđi uătraătrên

ăti năhƠnhăđánhăgiáătácăđ ngăc aătínăd ngăt ăAgribankăt iăm căs ngăh ăgiaăđìnhă ănôngăthônăVi tăNam,ăđ ătƠiăs ăd ngă249 h ăgiaăđìnhă ătrênălƠmănhómăthamăgia.ăD aătrênăk tăqu ă

th ngăkêămôăt ăcácăđ cătr ngăc aănhómăthamăgiaă(chiăti tăPh ăl că1),ătrongăs ă1194ăh ăkhôngăvayăv nătrongăc ăhaiăn m,ăđ ătƠiăch n ra đ că245 h ălƠmănhómăđ iăch ng,ăcó các

đ căđi măt ngăt ăv iănhómăthamăgia v ăthuănh p,ăchiătiêu,ătu iătác,ăgi iătính,ăđ tăđai s ă

h u, dơnăt c,ăvùngămi năsinhăs ng ă i uănƠyăs b oăđ m th aămƣnăgi ăđ nhăquanătr ngă

c aăph ngăphápăDIDălƠăm căs ngăc aăhai nhóm có xuăh ngăv năđ ngăgi ngănhauăn uăkhôngăcóăs ăthamăgiaăvayăv n,ăt ăđóătaăs ăđánhăgiáăchínhăxácăđ cătácăđ ngăc aătínăd ngă

t ăAgribankăt iăm căs ngăc aăh

Th ngăkêămôăt ăchoăth yăcóăs ăkhácăbi tăv ăcácăch ătiêu,ăđ căbi tăthuănh p,ăchiătiêuăđ iă

s ngăvƠăchiăl ngăth căbìnhăquơnăđ uăng iăgi aăcácănhómăh ătrongăn mă2006.ăTuyănhiên,ă

đ ăcóăth ăk tălu năth tăs ăcóăkhácăbi tăgi aăhaiănhómăhayăkhông, c năph iăth căhi năki mă

đ nhăv iăgi ăthuy t:

H0: không có s ăkhácăbi tăgi aă2ănhómă(Giáătr ătrungbìnhtg=Giáătr ătrungăbìnhdc)

H1:ăcóăs ăkhácăbi tăgi aă2ănhómă(Giáătr ătrungbìnhtg≠Giáătr ătrungbìnhdc)

K tăqu ăchoăth y,ă ăm căỦăngh aăth ngăkêă5%,ăkhôngăth ăbácăb ăgi ăthuy tăchoăr ngăkhôngăcóăs ăkhácăbi tăgi aănhómăthamăgiaăvƠănhómăđ iăch ng.ăHayănóiăcáchăkhác,ă ăth iăđi mă

n mă2006,ăhaiănhómănƠyăcóăcácăđ căđi măkháăt ngăđ ngănhau,ăth ăhi năchiăti tă ăb ngă

d iăđơy:

24

B ngă3.2:ăTh ngăkêămôăt ăcácăbi năs ăd ngăvƠăki măđ nhăs ăkhácăbi tăgi aănhómă

tham gia và nhóm đ iăch ng n mă2006

Ch tiêu

Nhóm tham gia Nhóm đ i ch ng

T-test* Giá tr

trung bình

l ch chu n

S quan sát

Giá tr trung bình

l ch chu n

S quan sát INCOME 620.205 538.919 249 657.159 613.918 245 0.711 EXPEND 406.414 436.664 249 388.780 261.891 245 -0.545 FOOD 204.763 95.239 249 205.434 97.641 245 0.077 AGE 47.189 10.960 249 48.792 13.570 245 1.443 SEX 0.847 0.360 249 0.829 0.378 245 -0.566 PRIMARY 0.337 0.474 249 0.347 0.477 245 0.224 SECONDARY 0.317 0.466 249 0.294 0.456 245 -0.563 HIGHSCHOOL 0.076 0.266 249 0.102 0.303 245 1.002 COLLEGE 0.020 0.141 249 0.020 0.142 245 0.026 HHSIZE 4.759 1.752 249 4.506 1.874 245 -1.549 DEPEND 0.540 0.488 249 0.607 0.515 245 1.500 NONFARM 0.490 0.741 249 0.441 0.702 245 -0.757 POOR 0.908 0.290 249 0.886 0.319 245 -0.799 LAND 22655.317 59507.436 249 19279.633 48501.055 245 -0.692 ETHNIC 0.835 0.372 249 0.837 0.370 245 0.042 ROAD 0.133 0.340 249 0.143 0.351 245 0.332 MARKET 0.124 0.331 249 0.151 0.359 245 0.854 CAREER 0.052 0.223 249 0.078 0.268 245 1.142 NORTH 0.285 0.452 249 0.294 0.456 245 0.214 SOUTH 0.474 0.500 249 0.420 0.495 245 -1.195

Ghiăchú:ă*cácăgiáătr ăth ngăkêăđ uăcóăỦăngh aă ăm că5%

25

3.5 Chi năl căxơyăd ngămôăhình

ăxácăđ nhăđ cămôăhìnhă căl ng phùăh p,ăđ ătƠiăti năhƠnhăxơyăd ngătheoăchi năl c

nh ăsau:

Th ă nh t,ă h iă quyă môă hìnhă c ă b nă (s ă d ngă cácă bi nă gi iă thích:ă CREDIT, T và T*CREDIT)ă đ ă xácă đ nhă xem khiă khôngă cóă tácă đ ngă c aă cácă y uă t ă khác,ă tínă d ngă t ă

Agribank cóătácăđ ngăt iăm căs ngăh ăgiaăđình ănôngăthôn theoăth iăgianăhayăkhông

Th ăhai,ăti năhƠnhăxơyăd ngămôăhìnhăm ăr ngă(cóăs ătácăđ ngăc aăcácăy uăt ăkhác ngoài tínăd ng)ătheoăph ngăphápăắtop-downăapproach”,ăt ăt ngăquát đ năđ năgi n C ăth :

B că1:ăD aătrên khungălỦăthuy tăvƠ các nghiênăc uătr c, b ngăh iăquyătuy nătínhăv iăt tă

c ăcácăbi năliênăquanăđƣăli tăkêă ătrên,ăđ aăraămôăhìnhăt ngăquátăbanăđ u

B că2:ă ánhăgiáăs ăphùăh păc aămôăhìnhăc năc ăvƠoătiêuăchu năP-value, R2

và R2đi uă

ch nh;ălo iăb ăcácăbi năkhôngăcóăỦăngh aăth ngăkêăraăkh iămôăhình;ăđ ngăth iăs ăd ngăki mă

đ nhăTest trong Stata đ ăl aăch nămôăhìnhăắt tănh t”

B că3:ăKi mătraăvƠăkh căph căs ăviăph mănh ngăgi ăđ nhăc n thi tătrongăh iăquyătuy nătínhănh ăđaăc ngătuy n,ăph ngăsaiăsaiăs ăthayăđ i