Giáo viên: Tr nh Thu Tuy t.
Trang 1I Quan đi m sáng tác
KQ: Không ch là v lãnh t v đ i c a cách m ng Vi t Nam, H Chí Minh còn là nhà v n, nhà
th l n v i nhi u tác ph m có giá tr H Chí Minh am hi u sâu s c qui lu t và đ c tr ng c a v n h c
ngh thu t t ph ng di n t t ng chính tr đ n ngh thu t bi u hi n i u này đ c th hi n tr c ti p
trong h th ng quan đi m ssng tác v n ch ng c a Bác
1 H Chí Minh coi v n ngh là m t v khí chi n đ u ph ng s cho cu c đ u tranh cách m ng Nhà v n ph i có tinh th n xung phong nh ng i chi n s ngoài m t tr n:
Nay trong th nên có thép Nhà th c ng ph i bi t xung phong
tranh xã h i tích c c, là tính chi n đ u c a th ca và v n h c ngh thu t V n h c ph i tr thành m t ho t
đ ng tinh th n phong phú, ph c v có hi u qu cho s nghi p đ u tranh cách m ng Khi v n h c tr thành v khí cách m ng thì đ ng nhiên nhà v n ph i là chi n s cách m ng, ph i gi a cu c đ i, tr c
ti p góp ph n vào nhi m v đ u tranh và phát tri n xã h i
- Quan ni m này đư đ c Bác nói rõ h n trong Th g i các h a s nhân d p tri n lãm h i h a
Bác v a kh ng đ nh vai trò to l n, v a th hi n yêu c u c a xã h i v i v n hóa ngh thu t và ng i ngh
s trong công cu c cu c c i t o và xây d ng xã h i Ng i ngh s ph i là nh ng chi n s có tinh th n ch
đ ng, tích c c t n công trên m t tr n đ c bi t là v n hóa ngh thu t, v i v khí đ c bi t là tác ph m v n
ch ng
2 H Chí Minh đ c bi t quan tâm đ n đ i t ng ti p nh n và m c đích sáng tác đ quy t đ nh n i
dung và hình th c c a tác ph m Tr c khi vi t, Bác th ng đ t ra cho mình câu h i: vi t cho ai? ( đ i
t ng), vi t đ làm gì? (m c đích), r i sau đó m i quy t đ nh: vi t cái gì? (n i dung) và cu i cùng là l a
ch n Cách vi t nh th nào? ( hình th c) Nh ng câu h i trên đư th hi n quan ni m coi sáng tác v n
ch ng tr c h t là m t hành vi chính tr , coi tr ng tính m c đích c a sáng tác v n ch ng, đ c bi t l y
sáng tác c a Bác: kh i l ng các tác ph m tr c ti p dành cho m c đich tuyên truy n chính tr chi m v trí
TÁC GIA H CHÍ MINH
- TÀI LI U BÀI GI NG –
ây là tài li u tóm l c các ki n th c đi kèm v i bài gi ng Tác gia H Chí Minh thu c khóa h c Luy n thi
i h c KIT -1: Môn Ng v n (Cô Tr nh Thu Tuy t) t i website Hocmai.vn có th n m v ng ki n th c
v tác gia H Chí Minh, B n c n k t h p xem v i bài gi ng này
Trang 2l n nh t trong s nghi p v n ch ng; bên c nh nh ng tác ph m có giá tr ngh thu t cao là nh ng tác
ph m gi n d , m c m c, g n g i v i cách c m cách hi u c a qu n chúng nhân dân
3 H Chí Minh luôn đ cao tính chân th t và tính dân t c c a v n ch ng, coi đó là m t tiêu chí
quan tr ng đ xác đ nh giá tr cho tác ph m Nh ng chân th c không có ngh a là đ n gi n, s l c mà
ph i có tính ngh thu t cao, Bác khuyên v n ngh s ph i Miêu t cho hay, cho chân th t, cho hùng h n
hi n th c phong phú c a đ i s ng, ph i gi tình c m cho chân th t, nên phát huy c t cách dân t c và gi
gìn s trong sáng c a ti ng Vi t
H Chí Minh đư th hi n m t cách nh t quán nh ng quan đi m y trong sáng tác c a mình khi n
tác ph m c a Bác luôn có t t ng sâu s c, n i dung thi t th c, hình th c ngh thu t sinh đ ng, phong
phú
II S nghi p v n h c
Nguy n Ái Qu c - H Chí Minh là m t nhà cách m ng v đ iđ ng th i là m t nhà v n hóa l n
Bên c nh s nghi p chính tr, Ng i còn đ l i cho nhân dân ta m t s nghi p v n ch ng l n lao v t m vóc t t ng, phong phú v th lo i và đ c s c v phong cách sáng t o Tác ph m c a Ng i đ c vi t
b ng ti ng Pháp, ti ng Hán và ti nng Vi t v i ba lo i hình n i b t l v n chính lu n, truy n ki và th ca
1 V n chính lu n:
- Tác ph m: B n án ch đ th c dân Pháp (1925), Tuyên ngôn đ c l p (1945), L i kêu g i toàn
qu c kháng chi n (1946)
- N i dung, m c đích: tr c ti p t cáo t i ác k thù ho c th hi n nh ng nhi m v chính tr c a
cách m ng qua t ng ch ng đ ng l ch s
- Ngh thu t: V n chính lu n c a H Chí Minh đ c vi t không ch b ng lí trí sáng su t, trí tu
s c s o mà còn b ng c t m lòng yêu ghét n ng nàn, đ c bi u đ t b ng nh ng l i v n ch t ch , súc tích
2 Truy n và kí:
- Tác ph m: Vi hành, L i than vãn c a bà Tr ng Tr c, Nh ng trò l hay là Va ren và Phan B i
Châu
- N i dung, m c đích: T cáo t i ác dã man, b n ch t tàn b o c a b n th c dân và phong ki n tay sai đ i v i nhân dân lao đ ng các n c thu c đ a; ca ng i nh ng t m g ng yêu n c và cách m ng
- Ngh thu t: Các tác ph m truy n kí c a Bác đ c vi t b ng bút pháp hi n đ i và ngh thu t tr n
thu t linh ho t, xây d ng đ c nh ng tình hu ng truy n đ c đáo, hình t ng sinh đ ng, th hi n trí t ng
t ng phong phú, v n v n hóa sâu r ng, trí tu s c s o và trái tim tràn đ y nhi t tình yêu n c và cách
m ng
3 Th ca:
3.1 T p th ch Hán Ng c trung nh t kí (Nh t kí trong tù):
- Là t p nh t kí b ng th đ c vi t trong th i gian Bác b chính quy n T ng Gi i Th ch b t
giam Qu ng Tây- Trung Qu c, t mùa thu 1942 đ n mùa thu 1943
Trang 3- T p th ph n ánh sinh đ ng và tài hoa tâm h n và nhân cách cao đ p c a ng i chi n s cách
m ng trong hoàn c nh kh c nghi t ch n lao tù Vì v y, có th coi Nh t kí trong tù là b c chân dung tinh
th n t h a c a H Chí Minh, m t b c đ i trí, đ i nhân, đ i d ng (Viên ng- Trung Qu c) T p th c ng
ph n ánh chân th c b m t tàn b o c a ch đ nhà tù Qu c dân đ ng và m t ph n hình nh xã h i Trung
Qu c nh ng n m 1942-1943 v i ý ngh a phê phán sâu s c
ngh thu t th ca H Chí Minh
3.2 Hai t p Th H Chí Minh (86 bài) và Th ch Hán H Chí Minh (36 bài): Là nh ng bài th
đ c vi t Vi t B c t 1941-1945 và trong th i kì kháng chi n ch ng Pháp
- Bên c nh nh ng bài th vi t nh m m c đích tuyên truy n ccáh m ng nh Ca binh lính, Hòn đá
to là nh ng bài th ngh thu t v a có màu s c c đi n, v a mang tinh th n th i đ i nh : Pác Bó hùng v ,
Th ng s n, Nguyên tiêu, Báo ti p N i b t trong th Bác là hình nh nhân v t tr tình có tâm h n hòa
h p v i thiên nhiên, có b n l nh v ng vàng c a m t nhà cách m ng v đ i, phong thái ung dung c a m t
b c hi n tri t, khí phách kiên c ng c a ng i chi n s
tình cách m ng v i c m h ng anh hùng ca c a th i đ i m i
III Phong cách ngh thu t:
1 V n chính lu n: Th ng ng n g n, súc tích, l p lu n ch t ch , lí l đanh thép, b ng ch ng đ y
s c thuy t ph c, giàu tính lu n chi n, đa d ng v bút pháp V n chính lu n c a Bác r t giàu hình nh,
2 Truy n kí: Tùy theo t ng đ i t ng ti p nh n, Bác l a ch n nh ng bút pháp, gi ng đi u và v n
phong thích h p Nhìn chung, truy n kí Nguy n Ái Qu c có phong cách r t hi n đ i, th hi n tính chi n
đ u m nh m và ngh thu t trào phúng s c s o, tác ph m th ng t o ra ti ng c i trào phúng nh nhàng,
hóm hnh nh ng thâm thuý sâu cay Bên c nh đó, Bác v n có nh ng tác ph m th m thi t ch t tr tình làm xúc đ ng lòng ng i Ch t trí tu và tính hi n đ i là nét đ c s c c a truy n ng n Nguy n Ái Qu c
3 Th ca:
3.1 Th tuyên truy n cách m ng: th ng đ c vi t theo hình th c bài ca, l i l gi n d , m c m c,
d hi u, d nh , mang đ m màu s c dân gian Lo i th này c ng r t đa d ng v hình th c: th chúc T t
m ng xuân theo t c l c truy n c a dân t c; th châm ngôn: Khuyên thanh niên; nh ng bài ca, bài vè
nh Ca binh lính, Ca thi u nhi; th tuyên truy n cách m ng: Hòn đá to, Nhóm l a
3.2 Th ca ngh thu t: h u h t là th t tuy t c đi n, vi t b ng ch Hán, mang đ c đi m c a th
- Màu s c c đi n: th hi n th lo i, ngôn ng ; thi li u, thi t quen thu c trong c thi, nh ng đ
tài truy n th ng nh thiên nhiên, tình b n, th s ; các bút pháp ngh thu t c đi n nh bút pháp ch m
phá ch g i mà ít t , ch vài nét phác đ n s mà ghi l y linh h n t o v t; bút pháp t c nh ng tình đư
Trang 4khi n phong c nh tr thành tâm c nh, khi n thiên nhiên luôn th m đ m c m xúc con ng i; th Bác luôn đ y p thiên nhiên, nhân v t tr tình luôn g n bó, hòa nh p v i thiên nhiên, mang phong thái ung
dung t t i, tiên phong đ o c t
- Bút pháp hi n đ i: Ch t hi n đ i trong th Bác th hi n ngay tính dân ch , đ a th ca tr v
chi ph i c a thiên nhiên mà th m chí còn có tác đ ng tích c c tr l i thiên nhiên Ch th tr tình mang
phong thái ung dung t t i, hoà nh p v i thiên nhiên nh ng không ph i n s lánh đ i mà là chi n s c u
đ i, yêu đ i Hình t ng ngh thu t trong th H Chí Minh không t nh t i mà luôn v n đ ng m nh m
h ng v ánh sáng, s s ng, t ng lai
Nhìn chung, phong cách ngh thu t c a H Chí Minh đa d ng, phong phú mà th ng nh t S
th ng nh t th hi n trong toàn b sáng tác th v n c a Bác trên c s nh t quán v quan đi m sáng tác
Cách vi t c a Bác luôn ng n g n, trong sáng, gi n d , luôn ch đ ng trong vi c s d ng linh ho t các th
lo i, ngôn ng , bút pháp và th pháp ngh thu t nh m đ t t i m c đích thi t th c cho t ng tác ph m
Sáng tác c a Bác luôn k t h p sâu s c gi a chính tr và v n h c, t t ng và ngh thu t, truy n th ng và
h c cách m ng Vi t Nam./
Giáo viên: Tr nh Thu Tuy t