PHÂN TÍCH NHÂN V T HU N CAO
Nguy n Tuân, m t nhà v n n i ti ng c a làng v n h c Vi t Nam; có nh ng sang tác xoay quanh
nh ng nhân v t lí t ng v tài n ng xu t chúng, v cái đ p tinh th n nh “chi c m đ t”, “chén trà
s ng”… và m t l n n a, chúng ta l i b t g p chân dung tài hoa trong thiên h , đó là Hu n Cao trong tác
ph m Ch ng i t tù”
Nhà v n Nguy n Tuân đã l y nguyên m u hình t ng c a Cao Bá Quát v i v n ch ng “vô ti n Hán”, còn nhân cách thì “m t đ i ch cúi đ u tr c hoa mai” làm ngu n c m h ng sang t o nhân v t
Hu n Cao H Cao là m t lãnh t nông dân ch ng tri u Nguy n n m 1854 Hu n Cao đ c l y t hình
t ng này v i tài n ng, nhân cách sang ng i và r t đ I tài hoa Hu n Cao là m t con ng i đ i di n cho cái đ p, t cái tài vi t ch c a m t nho s đ n cái c t cách ng o ngh phi th ng c a m t b c tr ng phu
đ n t m long trong sang c a m t ng i bi t quý tr ng cái tài, cái đ p
Hu n Cao v i t cách là ng i nho s vi t ch đ p th hi n cái tài vi t ch Ch vi t không ch
là kí hi u ngôn ng mà còn th hi n tính cách c a con ng i Ch c a Hu n Cao “vuông l m” cho th y ông có khí phách hiên ngang, tung hoành b n b Cái tài vi t ch c a ông đ c th hi n qua đo n đ i tho i gi a viên qu n ng c và th y th l i Ch Hu n Cao đ p và quý đ n n i viên qu n ng c ao c su t
đ i Viên qu n ng c đ n “m t n m t ng ”; không n hà tính m ng c a mình đ có đ c ch c a Hu n Cao, “m t báu v t trên đ i” Ch là v t báu trên đ i thì ch c ch n là ch nhân c a nó ph i là m t ng i tài n ng xu t chúng có m t không hai, là k t tinh m i tinh hoa, khí thiêng c a tr i đ t hun đúc l i mà thành Ch c a Hu n Cao đ p đ n nh v y thì nhân cách c a Hu n Cao c ng ch ng kém gì Ông là con
ng i tài tâm v n toàn
Hu n Cao trong c t cách ng o ngh , phi th ng c a m t b c tr ng phu Ông theo h c đ o nho thì đáng l ph i th hi n lòng trung quân m t cách mù quáng Nh ng ông đã không trung quân mà còn
ch ng l i tri u đình đ gi đây khép vào t i “đ i ngh ch”, ch u án t hình B i vì Hu n Cao có t m lòng nhân ái bao la; ông th ng cho nhân dân vô t i nghèo kh , l m than b áp b c bóc l t b i giai c p th ng
tr tàn b o th i nát Hu n Cao r t c m ghét b n th ng tr và th u hi u n i th ng kh c a ng i dân “th p
c bé h ng”
CH NG I T TÙ
- NGUY N TUÂN –
- TÀI LI U BÀI GI NG –
ây là tài li u tóm l c các ki n th c đi kèm v i bài gi ng Ch ng i t tù (Ph n 2) thu c khóa h c Luy n
thi i h c KIT - 1 môn Ng v n – cô Tr nh Thu Tuy t t i website Hocmai.vn có th n m v ng ki n
th c bài Ch ng i t tù, B n c n k t h p xem v i bài gi ng này
Trang 2N u nh Hu n Cao ph c tùng cho b n phong ki n kia thì ông s đ c h ng vinh hoa phú quý Nh ng không, ông Hu n đã l a ch n con đ ng khác : con đ ng đ u tranh giành quy n s ng cho ng i dân vô
t i Cu c đ u tranh không thành công ông b b n chúng b t Gi đây ph i s ng trong c nh ng c t i ch ngày x chém Tr c khi b b t vào ng c, viên qu n ng c đã nghe ti ng đ n Hu n Cao r t gi i võ, ông có tài “b khoá, v t ng c” ch ng t Hu n Cao là m t ng i v n võ toàn tài, qu là m t con ng i hi m có trên đ i
Tác gi miêu t sâu s c tr ng thái tâm lí c a Hu n Cao trong nh ng ngày ch thi hành án Trong lúc này đây, khi mà ng i anh hùng “sa c l v n” nh ng Hu n Cao v n gi đ c khí phách hiên ngang,kiên c ng Tuy b giam c m v th xác nh ng ông Hu n v n hoàn toàn t do b ng hành đ ng “d cái gông n ng tám t xu ng n n đá t ng đánh thu ch m t cái” và “lãnh đ m” khong thèm ch p s đe do
c a tên lính áp gi i
D i m t ông, b n kia ch là “m t l ti u nhân th oai” Cho nên, m c dù ch u s giam gi c a
b n chúng nh ng ông v n t ra “khinh b c” Ông đ ng đ u goong, ông v n mang hình dáng c a m t v
ch soái, m t v lãnh đ o Ng i anh hùng y dùng cho th t th nh ng v n gi đ c th l c, uy quy n
c a mình Th t đáng khâm ph c!
M c dù trong tù, ông v n th n nhiên “ n th t, u ng r u nh m t vi c v n làm trong h ng bình sinh” Hu n Cao hoàn toàn t do v tinh th n Khi viên cai ng c h i Hu n Cao c n gì thì ông tr l i:
“Ng i h i ta c n gì à? Ta ch mu n m t đi u là ng i đ ng b c chân vào đây n a thôi”
Cách tr l i ngang tàn, ng o m n đ y tr ch th ng nh v y là b i vì Hu n Cao v n hiên ngang, kiên
c ng; “đ n cái ch t chém c ng còn ch ng s n a là…” Ông không thèm đ m x a đ n s tr thù c a k
đã b mình xúc ph m Hu n Cao r t có ý th c đ c v trí c a mình trong xã h i, ông bi t đ t v trí c a mình lên trên nh ng lo i d b n “c n bã” c a xã h i
“B n ti n b t n ng di, uy v b t n ng khu t” Nhân cách c a Hu n Cao qu là trong sáng nh pha
lê, không h có m t chút tr y x c nào Theo ông, ch có “thiên l ng” , b n ch t t t đ p c a con ng i
m i là đáng quý
Th nh ng khi bi t đ c n i lòng viên qu n ng c, Hu n Cao không nh g vui v nh n l i cho ch mà còn
th t ra r ng : “Ta c m t m lòng bi t nhãn liên tài c a các ng i Ta bi t đâu m t ng i nh th y qu n đây mà l i có s thích cao quý đ n nh v y Thi u chút n a, ta đã ph m t t m lòng trong thiên h ”
Hu n Cao cho ch là m t vi c r t hi m b i vì “tính ông v n kho nh Ta không vì vàng b c hay quy n uy
mà ép cho ch bao gi ”
Hành đ ng cho ch viên qu n ng ch ng t Hu n Cao là m t con ng i bi t quý tr ng cái tài, cái
đ p, bi t nâng niu nh ng k t m th ng lên ngang tàng v i mình
Quay c nh “cho ch ” di n ra th t l , qu là c nh t ng “x a nay ch a t ng có” K t t “c đeo gông, chân v ng xích” đang “đ m tô t ng nét ch trên vuông l a b ch tr ng tinh” v i t th ung dung t t i,
Hu n Cao đang d n h t tinh hoa vào t ng nét ch ó là nh ng nét ch cu i cùng c a con ng i tài hoa
y Nh ng nét ch ch a chan t m lòng c a Hu n Cao và th m đ m n c m t th ng c m c a ng i đ c
Trang 3Con ng i tài hoa vô t i kia ch m i cho ch ba l n trong đ i đã v i vã ra đi, đ l i bi t bao ti c nu i cho
ng i đ c Qua đó, tác gi Nguy n Tuân c ng gián ti p lên án xã h i đ ng th i đã vùi d p tài hoa c a con ng i
Và ng i tù kia b ng tr nên có quy n uy tr c nh ng ng i đang ch u trách nhi m giam gi mình Ông
Hu n đã khuyên viên qu n ng c nh m t ng i ca khuyên b o con:
“Tôi b o th c th y qu n nên v quê đã r i hãy ngh đ n chuy n ch i ch đây khó gi đ c thiên
l ng cho lành l m r i c ng có ngày nhem nhu c m t cái đ i l ng thi n”
Theo Hu n Cao, cái đ p không th nào chung v i cái x u đ c Con ng i ch th ng th c cái đ p khi
có b n ch t trong sáng, nhân cách cao th ng mà thôi
Nh ng nét ch cu i cùng đã cho r i, nh ng l i nói cu i cùng đã nói r i’ Hu n Cao , ng i anh hùng tài hoa kia dù đã ra đi mãi mãi nh ng đ l i n t ng sâu s c cho nh ng ai đã th y, đã nghe, đã t ng
đ c th ng th c nét ch c a ông S ng trên cõi đ i này, Hu n Cao đã đ ng lên đ u tranh vì l ph i; đã xoá tan bóng t i h c ám c a cu c đ i này Chính vì v y, hình t ng Hu n Cao đã tr nên b t t Hu n Cao s không ch t mà b c sang m t cõi khác đ xua tan bóng t i n i đó, đem l i h nh phúc cho m i
ng i m i n i
Hu n Cao ánh lên v đ p c a cái “tài” và cái “tâm” Trong cái “tài” có cái “tâm” và cái “tâm” đây chính là nhân cách cao th ng sáng ng i c a m t con ng i tài hoa Cái đ p luôn song song “tâm”
và “tài” thì cái đ p đó m i tr nên có ý ngh a th c s Xây d ng hình t ng nhân v t Hu n Cao, nhà v n Nguy n Tuân đã thành công trong vi c xây d ng nên chân dung ngh thu t đi n hình lí t ng trong v n
h c th m m Dù cho Hu n Cao đã đi đ n cõi nào ch ng n a thì ông v n s mãi trong lòng ng i đ c th
h hôm nay và mai sau