Tác gia Tố Hữu - tài liệu ngữ văn 12

Giáo viên: Tr nh Thu Tuy t.

I Con đ ng th c a T H u

T H u đ n v i th và cách m ng cùng m t lúc Các ch ng đ ng th c a T H u luôn song hành, g n bó và ph n ánh chân th c nh ng ch ng đ ng đ u tranh cách m ng gian kh , vinh quang c a dân t c đ ng th i th hi n s v n đ ng trong t t ng và ngh thu t c a chính nhà th

1.T p th T y (1937-1946): là ch ng đ ng đ u tiên trong đ i th T H u, đó c ng là th i

gian đánh d u nh ng b c giác ng và tr ng thành c a ng i thanh niên yêu n c quy t tâm đi theo ánh sáng c a ng T p th g m ba ph n: Máu l a, Xi ng xích và Gi i phóng Máu l a g m nh ng bài

th sáng tác trong th i kì M t tr n Dân ch - đó là lúc ng i thanh niên tr tu i đang b n kho n ki m tìm

l s ng thì may m n đ c ti p nh n ánh sáng c a m t tr i chân lí và đã t nguy n g n bó, dâng hi n tr n

v n cu c đ i mình cho s nghi p cách m ng (T y) Nhà th c m thông sâu s c v i cu c s ng c a

nh ng con ng i lao kh xung quanh mình, kh i d y h lòng c m h n, ý chí đ u tranh và ni m tin vào

t ng lai t i sáng ( i đi em) Xi ng xích g m nh ng bài th sáng tác trong th i gian T H u b giam

gi t i các nhà tù c a th c dân Pháp ó là tâm t c a m t ng i chi n s cách m ng tr tu i tha thi t yêu

đ i, khao khát t do (Tâm t trong tù, Nh ng i, Nh đ ng ), kiên c ng gi v ng ý chí chi n đ u,

không khu t ph c tr c nh ng th thách kh c nghi t ch n ng c tù (Con cá, ch t n a; Tr ng tr i ) Gi i

phóng g m nh ng bài th đ c sáng tác t khi T H u v t ng c cho đ n ngày th ng l i c a Cách m ng tháng Tám 1945 Trong hoàn c nh r t kh n tr ng c a th i kì ti n kh i ngh a, T H u v n dùng th ca

đ tuyên truy n, v n đ ng qu n chúng đ u tranh giành chính quy n n ng nhi t, ng i ca th ng l i c a cách m ng, đ c l p t do c a đ t n c, kh ng đ nh ni m tin yêu sâu s c c a nhân dân v i ch đ m i (Xuân đ n, H Chí Minh, Hu tháng Tám )

2 T p th Vi t B c (1947-1954) là ch ng đ ng th T H u trong nh ng n m kháng chi n

ch ng Pháp, là b n anh hùng ca hào tráng v cu c kháng chi n và con ng i kháng chi n Nh ng ch ng

đ ng gian lao, nh ng s ki n l ch s tr ng đ i c a cu c kháng chi n đ u đ c ghi l i trong nh ng bài

th mang đ m c m h ng s thi - tr tình cách m ng (Gi a thành ph tr i, Phá đ ng, Hoan hô chi n s

i n Biên, ta đi t i ) Là t p th giàu tính dân t c và đ i chúng, Vi t B c đ c bi t h ng tình c m yêu

th ng và c m ph c t i qu n chúng công nông binh, nh ng con ng i lao đ ng bình d và anh hùng (Bà

m Vi t B c, L m, Bà b , Lên Tây B c ) Vi t B c đã th hi n và ca ng i nh ng tình c m l n c a con

TÁC GIA T H U

- TÀI LI U BÀI GI NG –

ây là tài li u tóm l c các ki n th c đi kèm v i bài gi ng Tác gia T H u thu c khóa h c Luy n thi i

h c KIT -1: Môn Ng v n (Cô Tr nh Thu Tuy t) t i website Hocmai.vn có th n m v ng ki n th c v

tác gia T H u, B n c n k t h p xem v i bài gi ng này

ng i Vi t Nam trong kháng chi n, t tình quân dân cá n c, ngh a tình h u ph ng v i ti n tuy n (B m

i), lòng kính yêu c a nhân dân v i lãnh t (Sáng tháng N m) ,trong đó, th ng nh t và bao trùm t t c là

lòng yêu n c n ng nàn, sâu s c

3 Gió l ng (1955-1961) là nh ng sáng tác c a T H u khi đ t n c b c vào giai đo n m i v i nhi m v xây d ng ch ngh a xã h i mi n B c và ti p t c cu c đ u tranh gi i phóng mi n Nam, th ng

nh t T Qu c T p th khai thác nh ng ngu n c m h ng l n lao c a th i đ i m i: ghi kh c nh ng ân tình sâu n ng c a quá kh (M T m ), bi t n ng, Cách m ng (Ba m i n m đ i ta có ng ), th hi n

ni m vui ph i ph i, ni m t hào và tin t ng vào công cu c xây d ng cu c s ng m i xã h i ch ngh a

mi n B c (Trên mi n B c mùa xuân, Bài ca mùa xuân 1961 ), tình c m tha thi t v i mi n Nam ru t th t

và ý chí th ng nh t T Qu c (Ng i con gái Vi t Nam, Thù muôn đ i muôn ki p không tan ), tình c m

qu c t vô s n (Em i Ba Lan , ng sang n c b n ) Nh ng tình c m y đã đem đ n cho Gió l ng

c m h ng lãng m n và khuynh h ng s thi đ m nét

4 Hai t p Ra tr n ( 1962-1971), Máu và hoa ( 1972-1977) v a là b n anh hùng ca ca ng i đ t

n c và con ng i Vi t Nam trong kháng chi n ch ng M (Mi n Nam, M Su t, Hãy nh l y l i tôi ),

v a là l i kêu g i, c v thi t tha, mãnh li t c dân t c trong cu c chi n đ u quy t li t, hào hùng c hai

mi n Nam, B c (Chào xuân 67, Bài ca xuân 68, Bài ca xuân 71 ), và cu i cùng, trong nh ng bài th

mang đ m tính chính lu n và ch t s thi nh Vi t Nam máu và hoa, N c non ngàn d m, Toàn th ng v

ta , T H u đã b c l nh ng suy ng m, phát hi n v v đ p kì di u c a dân t c và con ng i Vi t Nam trong th i đ i m i đ ng th i th hi n ni m vui, ni m t hào ngày chi n th ng

5 S n đ nh c a khuynh h ng tr tình chính tr c ng nh nh ng chuy n bi n m i trong c m

h ng sáng tác c a T H u đã đ c th hi n khá rõ nét trong hai t p th M t ti ng đ n (1992) và Ta v i

Ta (1999) Tình yêu v i đ t n c, nhân dân, s kiên đ nh ni m tin vào lí t ng cách m ng, vào cái p, cái Thi n, tâm huy t thi t tha v i cu c đ i v n là dòng m ch c m h ng đáng trân tr ng trong th T

H u th i kì này (M t khúc ca, M t nhành xuân, ng và th , Chào n m 2000 ) Bên c nh đó, ch ng

ki n và v t lên trên bao th ng tr m, tr i nghi m, T H u đã th hi n nh ng chiêm nghi m sâu s c, phát

hi n nh ng giá tr b n v ng c a cu c đ i trong nh ng bài th thâm tr m c a c m h ng đ i t - th s

III Phong cách ngh thu t th T H u

lãng m n r t đ m nét trong th ông

- Th T H u mang đ m tính s thi C m h ng l n nh t trong th T H u là c m h ng l ch s - dân t c, nh ng v n đ đ c nhà th quan tâm và ph n ánh trong th luôn là nh ng v n đ l n lao c a v n

m nh c ng đ ng Nh ng s ki n l ch s , nh ng v n đ chính tr quan tr ng có tác đ ng l n đ n v n

m nh dân t c, thông qua trái tim nh y c m c a nhà th đ u có th tr thành đ tài và c m h ng ngh thu t th c s (Hu tháng Tám, Hoan hô chi n s i n Biên, Bài ca mùa xuân 1961, Vi t Nam máu và

hoa )

- Cái tôi tr tình trong th T H u ngay t đ u đã là cái tôi chi n s (T y), càng v sau càng xác

đ nh là cái tôi nhân danh ng, nhân danh c ng đ ng dân t c (Ta đi t i) Có l đó là nguyên nhân khi n

th ông ít th hi n nh ng tình c m riêng t mà th ng h ng t i nh ng tình c m l n, l s ng l n c a cách m ng và con ng i cách m ng (Cá n c, Sáng tháng N m, Có th nào yên, Vui th , hôm nay )

Nhân v t tr tình trong th T H u c ng vì th th ng là con ng i đ i di n cho v đ p, s c m nh, ph m

ch t và khát v ng c ng đ ng, mang t m vóc l ch s và th i đ i (L m, M T m, Ng i con gái Vi t

Nam, Hãy nh l y l i tôi )

- Th T H u luôn tràn đ y c m h ng lãng m n, luôn h ng ng i đ c đ n m t t ng lai t i sáng, kh i g i ni m vui, lòng tin t ng, ni m say mê v i con đ ng cách m ng, ca ng i ngh a tình cách m ng và v đ p lí t ng c a con ng i cách m ng (Ti ng hát sông H ng, Ta đi t i, Vi t

B c ) Khuynh h ng c m h ng y càng có tác đ ng m nh m , th m thía t i tâm h n, tình c m

con ng i khi đ c th hi n trong nh ng bài th mang gi ng đi u tâm tình ng t ngào, tha thi t

Gi ng đi u đ c bi t này không ch th a h ng t đi u h n c a con ng i x Hu mà còn xu t phát

t quan ni m c a T H u v th : “ Th là chuy n đ ng đi u, nó là ti ng nói c a m t ng i đ n v i

chân thành

- V n i dung, hi n th c c a đ i s ng cách m ng, nh ng tình c m chính tr , đ o lí cách m ng qua

c m nh n c a T H u đã hoà nh p, g n bó v i truy n th ng tinh th n, tình c m, đ o lí c a dân t c và làm phong phú h n truy n th ng y

- V ngh thu t, th T H u nghiêng v tính truy n th ng h n là khuynh h ng hi n đ i, đ i m i

T H u đ c bi t thành công trong các th th dân t c nh l c bát, ng ngôn, th t ngôn (L m, Vi t B c,

N c non ngàn d m ) T H u th ng s d ng nh ng l i nói, cách di n đ t, nh ng ph ng th c chuy n

ngh a quen thu c c a th ca dân gian (Mình đi mình l i nh mình- Ngu n bao nhiêu n c, ngh a tình b y

nhiêu ); th ông th ng xu t hi n nh ng ngôn t gi n d , nh ng thi li u truy n th ng (Ai v mua v i

H ng Canh- Ai lên mình g i cho anh v i nàng ); T H u có bi t tài s d ng t láy, ph i h p âm thanh,

v n t o ra nh c tính th hi n c m xúc dân t c, tâm h n dân t c (Gió l ng xôn xao, sóng bi n đu đ a-

Mát r i lòng ta ngân nga ti ng hát )

Giáo viên: Tr nh Thu Tuy t