Nam Cao không ch... Giáo viên: Tr nh Thu Tuy t Ngu n: Hocmai.vn.
Trang 1I Con ng i Nam Cao
- Là ng i trí th c trung th c vô ng n (Tô Hoài), Nam Cao th ng day d t, x u h v nh ng vi c làm,
nh ng ý ngh mà ông t th y là t m th ng, hèn kém c a mình Nam Cao luôn nghiêm kh c t đ u tranh
v i chính mình, khao khát v n t i tâm h n trong s ch và m c t i c nh s ng, nh ng con ng i th t
đ p, mong đ c s ng x ng đáng v i danh hi u Con Ng i Cu c đ u tranh b n thân trung th c, âm
th m, quy t li t trong su t cu c đ i c m bút đã đ c Nam Cao ph n ánh r t rõ trong nh ng tác ph m vi t
v nh ng ng i trí th c nghèo
- Nam Cao là ng i có t m lòng nhân h u và chan ch a yêu th ng Ông luôn có s g n bó sâu n ng ân
tình v i nh ng con ng i nghèo kh , b áp b c, khinh mi t trong xã h i c Theo quan ni m c a Nam
Cao, không có tình th ng đ ng lo i thì không đáng g i là ng i ó c ng là nguyên nhân đ a Nam Cao
đ n v i ngh thu t v nhân sinh và t o nên nh ng tác ph m th m đ m t t ng nhân đ o sâu s c
- Nam Cao luôn tr n tr suy t v b n thân, cu c s ng, đ ng lo i đ t nh ng tr i nghi m mà khái quát
lên nh ng tri t lí sâu xa, tâm huy t trong các hình t ng v n h c
II Quan đi m ngh thu t
Trong c cu c đ i c m bút, Nam Cao luôn tr n tr v v n đ s ng và vi t, ông là nhà v n có ý
th c sâu s c v quan đi m ngh thu t c a mình, nh ng quan đi m góp ph n hoàn thi n nguyên t c sáng
tác c a ch ngh a hi n th c trong v n h c Vi t Nam n a đ u th k XX
- Nam Cao ph nh n v n ch ng lãng m n và kh ng đ nh v n ch ng hi n th c, nói cách khác, ông
kh ng đ nh khuynh h ng ngh thu t v nhân sinh Nam Cao cho r ng: Ngh thu t không c n là ánh
tr ng l a d i, không nên là ánh tr ng l a d i, ngh thu t ch có th là ti ng đau kh kia, thoát ra t
nh ng ki p l m than, ng i c m bút không đ c tr n tránh s th t, ph i đ ng trong lao kh , m h n đón
l y t t c nh ng vang đ ng c a đ i (Gi ng sáng-1942)
- Nam Cao không tán thành lo i sáng tác ch t đ c cái b ngoài c a xã h i, ông quan ni m tác ph m có
giá tr là tác ph m không nh ng ph n ánh đ c chân th c hi n th c mà còn ph i có giá tr nhân đ o sâu
s c, ph i ch a đ ng m t cái gì v a l n lao, m nh m , v a đau đ n, l i v a ph n kh i, nó ca t ng lòng
th ng, tình bác ái, s công bình, nó làm cho ng i g n ng i h n ( i th a-1943)
TÁC GIA NAM CAO
- TÀI LI U BÀI GI NG –
ây là tài li u tóm l c các ki n th c đi kèm v i bài gi ng Tác gia Nam Cao thu c khóa h c Luy n thi i
h c KIT -1: Môn Ng v n (Cô Tr nh Thu Tuy t) t i website Hocmai.vn có th n m v ng ki n th c v
tác gia Nam Cao, B n c n k t h p xem v i bài gi ng này
Trang 2- ánh giá cao v n ch ng, xem đó là m t hình thái lao đ ng cao quí, đ y trách nhi m v i xã h i nên
Nam Cao c ng yêu c u cao ng i c m bút Nam Cao cho r ng nhà v n c n ph i lao đ ng ngiêm túc,
ph i có trách nhi m và l ng tâm ngh nghi p Ông coi s c u th trong ngh v n không ch là b t l ng
mà còn là đê ti n Nam Cao c ng đ c bi t coi tr ng s tìm tòi, sáng t o trong ngh v n: v n ch ng
không c n đ n nh ng ng i th khéo tay, làm theo m t vài ki u m u đ a cho V n ch ng ch dung n p
nh ng ng i bi t đào sâu, bi t tìm tòi, kh i nh ng ngu n ch a ai kh i và sáng t o nh ng gì ch a có
( i th a-1943)
- Sau cách m ng 8/1945, Nam Cao ch tr ng s ng đã r i hãy vi t, ông s n sàng hi sinh th ngh
thu t cao siêu c a mình đ đ t l i ích c a dân t c, c a kháng chi n lên trên h t, ông cho r ng: góp s c
vào công vi c không ngh thu t lúc này chính là đ s a so n cho tôi m t th ngh thu t cao h n (
r ng -1948)- đó là ngh thu t vì nhân dân, vì đ t n c,vì con ng i Trong các sáng tác c a mình, Nam
Cao th ng hay đ t ra v n đ đôi m t, v n đ v cách nhìn cu c s ng và con ng i N u tr c 1945,
Nam Cao quan ni m nhà v n ph i có đôi m t c a tình th ng đ nhìn rõ b n ch t t t đ p c a nhân dân lao đ ng thì sau 1945, khi đã giác ng v vai trò cách m ng c a qu n chúng nhân dân, Nam Cao cho r ng
ph i nhìn ng i lao đ ng b ng đôi m t c m ph c đ nh n ra vai trò, s c m nh và kh n ng cách m ng
c a h
III S nghi p v n h c
1 Tr c 1945: sáng tác c a Nam Cao t p trung vào hai đ tài chính:
- tài ng i trí th c nghèo:
Nam Cao ph n ánh chân th c t n bi k ch tinh th n c a nh ng ng i trí th c nghèo trong xã h i c qua
đó đ t ra nh ng v n đ mang tính xã h i l n lao ó là t n bi k ch c a nh ng con ng i có ý th c sâu s c
v giá tr s s ng, v nhân ph m, có hoài bão, có tâm huy t và tài n ng, mu n nâng cao giá tr cu c s ng
c a mình b ng m t s nghi p tinh th n cao quí nh ng l i b gánh n ng c m áo và hoàn c nh xã h i ng t
ng t làm cho ph i ch t mòn, ph i s ng ki p đ i th a Nh ng tác ph m đó có giá tr phê phán sâu s c v i
xã h i phi nhân đ o bóp ngh t s s ng, tàn phá tâm h n, th hi n s t đ u tranh c a ng i trí th c nghèo
trung th c khao khát v n t i m t l s ng l n, m t cu c s ng đ p đ , có ích và có ý ngh a, x ng đáng
v i cu c s ng con ng i
Tác ph m: i th a, Gi ng sáng, S ng mòn
Vi t v đ tài này, Nam Cao đã ph n ánh chân th c b c tranh nông thôn Vi t Nam nghèo đói, xác x
trong ch đ th c dân n a phong ki n Ông th ng chú ý t i nh ng con ng i th p c bé h ng, nh ng s
ph n bi th m- nh ng con ng i hi n lành nh n nh c, b chà đ p tàn nh n Nam Cao đ c bi t đi sâu vào
tình c nh và s ph n nh ng ng i nông dân b đ y vào con đ ng l u manh hóa Nam Cao m t m t lên
án xã h i tàn b o đã chà đ p và h y di t nhân hình, nhân tính c a nh ng ng i nông dân nghèo kh ,
đ ng th i c ng phát hi n, kh ng đ nh nhân ph m và b n ch t l ng thi n c a h Nam Cao không ch
Trang 3ph n ánh n i kh cùng c c c a ng i nông dân nghèo mà còn bênh v c quy n s ng, th hi n b n ch t
đ p đ , cao quí trong tâm h n h
Tác ph m: Chí Phèo, Lão H c, M t b a no
- Dù vi t v đ tài nào, sáng tác c a Nam Cao c ng ch a đ ng m t n i dung tri t h c sâu s c, có kh
n ng khái quát nh ng qui lu t chung c a đ i s ng nh v t ch t và ý th c; môi tr ng, hoàn c nh và tính cách con ng i Nam Cao luôn tr n tr v v n đ nhân ph m, v giá tr s s ng, v tình tr ng ch t mòn
đ i s ng tinh th n, luôn đau đ n, ph n u t tr c tình tr ng xã h i phi nhân đ o đ y đ a, l ng nh c con
ng i, đ y con ng i t i s tha hóa
2 Sau 1945: Nam Cao s m đi theo cách m ng và là nhà v n có ý th c t rèn luy n và c i t o
mình trong th c t kháng chi n Ông tr thành cây bút v n xuôi tiêu bi u c a v n h c th i kì kháng chi n
ch ng Pháp Truy n ng n ôi m t là m t thành công xu t s c c a v n xuôi th i kì này, trong đó, Nam
Cao đã th hi n tuyên ngôn ngh thu t c a nh ng ng i trí th c đi theo cách m ng, kiên quy t t b cách nhìn c , l i s ng c , tr thành nh ng ng i chi n s trên m t tr n v n hóa
Tác ph m: Nh t kí r ng (1948), ôi m t (1948), t p kí s Chuy n biên gi i (1950)
III Phong cách ngh thu t
- Nam Cao đ c bi t quan tâm đ n đ i s ng th n c a con ng i, luôn đi sâu khám phá con ng i bên
trong con ng i (Batkhtin), tìm hi u th gi i n i tâm c a con ng i Nam Cao là nhà v n có bi t tài phân
tích, di n t tâm lí nhân v t trong nh ng tr ng thái, nh ng quá trình tâm lí ph c t p Theo dòng tâm lí c a nhân v t, m ch t s c a tác ph m Nam Cao th ng đ o l n tr t t th i gian, không gian, t o nên ki u
k t c u tâm lí v a phóng túng, linh ho t, v a nh t quán, ch t ch C ng do am hi u tâm lí nhân v t nên
Nam Cao đã t o đ c nh ng đo n đ i tho i, đ c tho i n i tâm r t chân th t, sinh đ ng
- Truy n c a Nam Cao luôn có tính tri t lí sâu s c, nh ng tri t lí không khô khan mà xu t phát t cu c
s ng th c và t tâm t đ y đau đ n, d n v t c a chính nhà v n Do đó, tác ph m c a Nam Cao không ch
ph n ánh nh ng n i dung xã h i mà còn th hi n nh ng thông đi p t t ng đ c nhà v n g i g m qua hình t ng nhân v t ho c qua nh ng suy ng m, tri t lí nhà v n phát bi u ngay trong dòng tr n thu t
- Nam Cao là nhà v n có gi ng đi u riêng: khi là gi ng t s l nh lùng v i nh ng đ i t nhân x ng ngôi
th ba có s c thái nh d ng d ng, khinh b c nh h n, y, th , khi l i là gi ng tr tình tha thi t, sôi n i
v i nh ng chua chát, xót xa, th ng m đ u b ng nh ng thán t Chao ôi, H i ôi hai gi ng đi u đ i l p đan xen, chuy n hóa, t o nên nh ng trang vi t v a th m đ m ý v suy t , tri t lí, v a ch a chan ni m c m
th ng sâu s c v i s ph n con ng i
- Nam Cao có nh ng đóng góp l n v i s phát tri n phong phú c a ngôn ng v n xuôi Vi t Nam Ngôn
ng c a Nam Cao s ng đ ng, uy n chuy n, g n g i v i l i n ti ng nói c a nhân dân
Trang 4> Nam Cao là nhà v n hi n th c l n, c ng là m t nhà nhân đ o ch ngh a l n Ông đã xây
t tâm lí, ngh thu t k t c u tác ph m, trong ngôn ng , gi ng đi u Nam Cao đã có nh ng đóng góp
quan tr ng vào vi c hoàn thi n truy n ng n và ti u thuy t Vi t Nam trên quá trình hi n đ i hóa n a
đ u th k XX./
Giáo viên: Tr nh Thu Tuy t Ngu n: Hocmai.vn