bài: Hình t ng cây xà nu trong truy n ng n “R ng xà nu” c a Nguy n Trung
Thành (Nguyên Ng c)
Nhà v n Nguy n Trung Thành có duyên v i Tây Nguyên C hai cu c kháng chi n ch ng
Pháp và ch ng M , ông đã s ng và chi n đ u m nh đ t hùng v này Hai tác ph m hay nh t c a
nguy n Trung Thành đ u vi t v Tây Nguyên là “ t n c đ ng lên” và “R ng xà nu” ( In trong
t p truy n “ Trên quê h ng nh ng anh hùng i n Ng c” )
Truy n “R ng xà nu” vi t v nh ng anh hùng làng Xô Man trong cu c kháng chi n ch ng
M Là tác ph m tiêu bi u cho khuynh h ng s thi và c m h ng lãng m n c a v n h c Vi t Nam
giai đo n 1954-1975 C m h ng c a nhà v n v nhân v t anh hùng g n li n v i c m h ng v đ t
n c hùng v mà c th là hình t ng cây xà nu c a Tây Nguyên
Nhà v n đã ch n m t lo i cây h thông, g và nh a đ u r t quý, có s c s ng mãnh li t và d o
dai r t g n g i v i đ i s ng ng i dân Tây Nguyên đ t ng tr ng cho ph m ch t và s c m nh tinh
th n b t khu t c a dân làng Xô Man và các dân t c Tây Nguyên
Truy n đ c m đ u và k t thúc b ng hình nh r ng xà nu Su t trong quá trình k chuy n,
hình nh r ng xà nu đ c nh c đi nh c l i nh m t đi p khúc, g n hai m i l n nhà v n nói đ n
r ng xà nu, cây xà nu, nh a xà nu, ng n xà nu, đ i xà nu, khói xà nu, l a xà nu, d u xà nu Hình
t ng cây xà nu mang ý ngh a t ng tr ng, nó nói lên s c s ng b n v ng, qu t kh i c a dân làng
Xô Man, c a Tây Nguyên b t khu t Ch t s thi c a thiên truy n s không tr thành gi ng đi u
chính c a tác ph m n u thi u đi hình t ng cây xà nu đ c khai thác t nhi u góc đ , đ c l p đi
l p l i nhi u l n nh v y, nh t là các hình nh “đ i xà nu” (b n l n), “r ng xà nu” (n m l n), v i
“hàng v n cây” “ n t m ng c l n c a mình ra che ch cho làng”
“Làng trong t m đ i bác c a đ n gi c… H u h t đ n đ i bác đ u r i vào ng n đ i xà nu
c nh con n c l n C r ng xà nu hàng v n cây không có cây nào không b th ng Có nh ng cây
b ch t đ t ngang n a thân mình, đ ào ào nh m t tr n bão ch v t th ng, nh a úa ra, tràn tr ,
th m ngào ng t, long lanh n ng hè gay g t, r i d n d n b m l i, đen và đ c quy n l i thành t ng
R NG XÀ NU (PH N 2)
- NGUY N TRUNG THÀNH –
- TÀI LI U BÀI GI NG –
ây là tài li u tóm l c các ki n th c đi kèm v i bài gi ng R ng xà nu (Ph n 2) thu c khóa h c Luy n thi
i h c KIT – 1: Môn Ng v n (Cô Tr nh Thu Tuy t) t i website Hocmai.vn có th n m v ng ki n
th c bài R ng xà nu, B n c n k t h p xem v i bài gi ng này
Trang 2làng B ng ngh thu t nhân hoá, tác gi nói lên đ c n i đau th ng m t mát c a dân làng Xô Man
và t cáo t i ác c a k thù M i cây xà nu ngã xu ng, ta th y th ng tâm nh m t ng i dân làng
Xô Man ngã xu ng
Nh ng hình t ng cây xà nu c ng t ng tr ng cho s c s ng d o dai, mãnh li t c a dân làng
Xô Man, c a con ng i Tây Nguyên “Trong r ng ít có lo i cây sinh sôi n y n kho nh v y
C nh m t cây xà nu m i ngã g c, đã có b n n m cây con m c lên, ng n xanh r n, hình nh n m i
tên lao th ng lên b u tr i C ng có ít lo i cây ham ánh sáng m t tr i đ n th Chúng phóng lên r t
nhanh đ đón l y ánh sáng…”
“Có nh ng cây m i nhú kh i m t đ t, nh n ho t nh nh ng m i lê” R ng xà nu mang ý
ngh a bi u t ng cho con ng i “ t trong h th ng ch đ , trong m ch truy n, nh ng cây xà nu
này mang tính bi u t ng cho nh ng Tnú, Mai, Dít, bé Heng… th h tr c a làng Xô Man b t
khu t, g n bó v i cách m ng” Ch đ n gi n m t chi ti t này, th y cây xà nu gi ng ng i bi t m y!
“Nh ng c ng có nh ng cây v t lên đ c đ u ng i, cành lá sum sê nh nh ng con chim đã đ
lông mao, lông v n đ i bác không gi t n i chúng, nh ng v t th ng c a chúng chóng lành nh
trên m t thân th c ng tráng” Hình nh đó gi ng Tnú bi t bao, Tnú b b n gi c chém nhi u nhát
sau l ng, trên t m l ng ch a r ng b ng b ngang cái xà lét m đ l i đó a m t v t máu đ m, t
sáng đ n chi u thì đ c qu n, tím th m nh “nh a xà nu” Nh ng sau khi tù v t ng c tr v ,
nh ng v t th ng đã lành l n, Tnú kho m nh, c ng tráng, r i tr thành m t chi n s kiên c ng
Cái ch t c a nh ng cây xà nu gi ng cái ch t c a m con Mai “Có nh ng cây con v a l n
ngang t m ng c ng i l i b đ i bác ch t đ t làm đôi nh ng cây đó, nh a còn trong, ch t d u
còn loãng; v t th ng không lành đ c, c loét mãi ra, n m m i hôm thì cây ch t”
Và đây, Dít gi ng m t cây xà nu non lao th ng lên tr i b t khu t Dít nh nh lanh l , c s m
t i l i bò theo máng n c đem g o ra t ng cho c M t và thanh niên Chúng b t đ c con bé
Chúng đ con bé đ ng gi a sân, lên đ n tôm-xông r i t t b n t ng viên m t Không b n trúng,
đ n ch s t qua tai, sém tóc, váy nó rách t t t ng m ng Nó khóc thét lên, nh ng r i đ n viên th
m i, nó chùi n c m t, t đó nó im b t Nó đ ng l ng gi a b n lính, c m i viên đ n n , cái thân
hình m nh d c a nó l i qu t lên m t cái nh ng đôi m t nó thì v n nhìn b n gi c bình th n l lùng
Hình nh nh ng cây xà nu v ng ch c, không chu ngã tr c giông bão, bom đ n c a k thù
“ n t m ng c l n c a mình che ch cho làng” g i cho ta ngh đ n hình nh c M t, con ng i tiêu
bi u cho s c s ng qu t kh i c a làng Xô Man, ng i nuôi gi ng n l a khát v ng t do, g n bó v i
ng Chính c M t c ng đã nói v i Tnú: “Không có cây gì m nh b ng cây xà nu đ t ta…” C còn
nói v i dân làng: “Nghe rõ ch a các con, rõ ch a Nh l y, ghi l y Sau này tau ch t r i, bay còn
s ng ph i nói l i v i con cháu: Chúng nó đã c m súng, mình ph i c m giáo!” Và khi cu c kh i
ngh a bùng n , nguyên nhân tr c ti p chính là do ng n l a xà nu cháy trên m i đ u ngón tay Tnú
Trang 3C làng Xô Man b kích đ ng, nh ng ng n đu c xà nu bùng cháy kh p r ng “ ng trên đ i xà nu
g n con n c l n Su t đêm nghe c r ng Xô Man ào ào rung đ ng Và l a cháy kh p r ng…
Vi t v Tây Nguyên, Nguy n Trung Thành mu n g n ch t đ t n c v i con ng i Vi t v
anh hùng inh Núp, tác gi g i tên ti u thuy t c a mình là “ t n c đ ng lên” Vi t v cu c kh i
ngh a c a dân làng Xô Man trong cu c kháng chi n ch ng M l i l y tên là “R ng xà nu”… Hình
t ng cây xà nu là m t sáng t o ngh thu t đ c đáo c a Nguy n Trung Thành V i bút pháp t ng
tr ng, t t ng ch đ c a truy n “R ng xà nu” thêm sâu s c Chính nh hình t ng cây xà nu mà
nh ng nhân v t anh hùng thêm b t t
(Cô Hu nh Th Thanh Xuân - tr ng THPT Nguy n An Ninh gi i thi u)
