nămònăhoáăh c.ă nămònăhóaăh călàăs ăpháăh yăkimălo iădoăkimălo iăph nă ngăhoáăh căv iăch tăkhíăho căh iăn că ănhi tă đ ăcao.
Trang 1Khóa h c LT HăKIT-1: Môn Hóa h c (Th yăV ăKh c Ng c) S nămònăỆimăệo i
Hocmai.vn – Ngôiătr ng chung c a h c trò Vi t T ngăđàiăt ăv n: 1900 58-58-12 - Trang | 1 -
1 Kháiăni mă nămònăkimălo iă
S ăpháăhu ăkimălo iăho căh păkimădoătácăd ngăhoáăh căc aămôiătr ngăxungăquanhăg iălàă nămònăkimălo i
K t qu kim lo i b oxi hóa thành các ion d ng, và s m t đi nh ng tính ch t quý báu c a kim lo i:
Mn+ Mo + n.e
2 Cácălo iă nămònăkimălo i
C n c vào môi tr ng và c ch c a s n mòn kim lo i, ng i ta phân thành 2 lo i chính là: n mòn hoá
h c và n mòn đi n hoá ( n mòn đi n hoá h c)
a nămònăhoáăh c.ă
nămònăhóaăh călàăs ăpháăh yăkimălo iădoăkimălo iăph nă ngăhoáăh căv iăch tăkhíăho căh iăn că ănhi tă
đ ăcao
c đi m c a n mòn hóa h c là không phát sinh dòng đi n (không có các đi n c c) và nhi t đ càng cao, thì t c đ n mòn càng nhanh
S n mòn hóa h c th ng x y ra nh ng thi t b c a lò đ t, các chi ti t c a đ ng c đ t trong ho c các thi t b ti p xúc v i h i n c nhi t đ cao
B n ch t c a n mòn hoá h c là quá trình oxi hóa - kh , trong đó các electron c a kim lo i đ c chuy n
tr c ti p sang môi tr ng tác d ng
b nămònăđi năhóa
nămònăđi năhóaălàăs ăpháăh yăkimălo iădoăkimălo iăti păxúcăv iădungăd chăch tăđi năliăt oănênădòngăđi n
Thí d , ph n v t u bi n chìm trong n c, ng d n đ t trong lòng đ t, kim lo i ti p xúc v i không khí m… Vì v y, n mòn đi n hoá là lo i n mòn kim lo i ph bi n và nghiêm tr ng nh t
Thíănghi măv ă nămònăđi năhóa: Rót dung d ch H2SO4loãng (dung d ch đi n li) vào c c thu tinh, c m các
lá kim lo i khác ch t, thí d lá Zn nguyên ch t, và lá Cu cho vào c c N i 2 lá kim lo i b ng m t dây d n, trên dây d n có m t vôn k ho c m t bóng đèn pin Chúng ta s quan sát đ c nh ng hi n t ng sau:
- Lá Zn (c c -) b n mòn nhanh trong dung d ch
- Kim vôn k l ch (ho c bóng đèn pin sáng)
- B t khí hiđro thoát ra t lá Cu (c c +)
Nh ng hi n t ng trên đ c gi i thích nh sau:
+ Lá Zn b n mòn nhanh vì các nguyên t Zn nh ng eletron và b oxi hóa thành ion Zn2+ đi vào dung
d ch:
Zno Zn2+ + 2e
+Các eletron c a nguyên t Zn di chuy n nhanh chóng t lá Zn sang lá Cu dây d n đã làm cho kim c a von k l ch
+ Các ion H+ trong dung d ch axit di chuy n v lá Cu, t i đây chúng nh n các electron c a Zn và b kh thành khí hiđro bay ra kh i dung d ch:
2H+ + 2e H2
(TÀI LI U BÀI GI NG) Giáoăviên:ăV ăKH C NG C
ây là tài li u tóm l c các ki n th c đi kèm v i bài gi ng “S n mòn kim lo i và các ph ng pháp b o v ” thu c
Khóa h c LT H KIT-1: Môn Hóa h c (Th y V Kh c Ng c) t i website Hocmai.vn có th n m v ng ki n
th c ph n “S n mòn kim lo i và các ph ng pháp b o v ”, B n c n k t h p xem tài li u cùng v i bài gi ng này
Trang 2Khóa h c LT HăKIT-1: Môn Hóa h c (Th yăV ăKh c Ng c) S nămònăỆimăệo i
Hocmai.vn – Ngôiătr ng chung c a h c trò Vi t T ngăđàiăt ăv n: 1900 58-58-12 - Trang | 2 -
Thí nghi m n mòn đi n hóa
K t qu là lá Zn b n mòn đi n hóa nhanh trong dung d ch đi n li và t o nên dòng đi n
Cácăđi uăki nă nămònăđi năhoá: Các đi u ki n c n và đ đ x y ra s n mòn đi n hoá:
- Các đi n c c ph i khác ch t nhau: có th là c p kim lo i khác nhau, c p kim lo i - phi kim (C), c p kim
lo i - h p ch t hóa h c (xêmentit Fe3C) Trong đó kim lo i có tính kh m nh s là c c âm Nh v y, kim
lo i nguyên ch t khó b n mòn
- Các đi n c c ph i ti p xúc v i nhau (ho c tr c ti p ho c gián ti p qua dây d n)
- Các đi n c c cùng ti p xúc v i m t dung d ch đi n li
C ăch ăc aă nămònăđi năhoá: Chúng ta hãy tìm hi u di n bi n n mòn m t v t b ng gang (ho c thép) trong môi tr ng không khí m Gang thép là nh ng h p kim Fe-C, trong đó c c âm là nh ng tinh th Fe, c c
d ng là nh ng tinh th C Các đi n c c này ti p xúc tr c ti p v i nhau và cùng ti p xúc v i m t dung
d ch đi n li ph ngoài (h i n c trong không khí có hoà tan m t s axit nh CO2, SO2 , H2S ) Nh v y,
v t s b n mòn theo ki u đi n hoá
C ch n mòn các v t làm b ng gang - thép
- ăc căâm (tinh th Fe): Các nguyên t Fe b oxi hóa thành Fe2+
: Fe0 Fe2+ + 2e Các ion này tan vào dung d ch đi n li trong đó đã có m t l ng khí oxi, t i đây chúng b oxi hóa ti p thành Fe3+
: Fe2+ Fe3+ + e G s t là h n h p các h p ch t Fe3+ có màu nâu đ
- ăc căd ng (tinh th C): Các ion hiđro H+ c a dung d ch đi n li (n u là dung d ch axit) di chuy n đ n
c c d ng, t i đây chúng b kh thành hiđro t do, sau đó thoát kh i dung d ch đi n li: 2H+
+ 2e H2
N c có hòa tan oxi, ho c dung d ch ch t đi n li trung tính, ho c dung d ch baz có th n mòn đi n hoá
v i nhi u kim lo i Trong tr ng h p này, c c d ng s x y ra s kh oxi:
2H2O + O2 + 4e = 4OHˉ
Các tinh th Fe l n l t b oxi hóa t ngoài vào trong Sau m t th i gian, v t b ng gang (thép) s b n mòn
h t
B năch tăc aă nămònăđi năhoá: B n ch t c a n mòn đi n hoá là m t quá trình oxi hóa kh x y ra trên b
m t các đi n c c c c âm x y ra quá trình oxi hóa kim lo i, c c d ng x y ra quá trình kh các ion H+ (n u dùng dung d ch đi n li là axit)
3 Các bi n pháp b o v kim lo i
a CáchăệiăỆimăệo iăv i môiătr ng
Dùng nh ng ch t b n v ng đ i v i môi tr ng đ ph ngoài m t nh ng v t b ng kim lo i Nh ng ch t ph ngoài th ng dùng là:
- Các lo i s n ch ng g , vecni, d u m , men, h p ch t polime…
- M t s kim lo i nh crom, đ ng, niken, k m, thi c…(ph ng pháp tráng ho c m đi n)
- M t s h p ch t hóa h c b n v ng nh oxi hóa kim lo i, photphat kim lo i (ph ng pháp t o màng)
b Dùngăph ngăphápăđi năhóa
b o v kim lo i, ng i ta n i kim lo i này v i m t t m kim lo i khác có tính kh m nh h n Thí d , đ
b o v v t u bi n b ng thép, ng i ta g n các t m k m vào phía ngoài v t u ph n chìm trong n c bi n (n c bi n là dung d ch đi n li) Ph n v t u b ng thép s gi vai trò c c d ng, không b n mòn Các
t m k m s gi vai trò c c âm, chúng b n mòn Sau m t th i gian đi bi n, ng i ta l i thay nh ng t m
k m đã b n mòn b ng nh ng t m k m khác
Giáo viên: V ăKh c Ng c