Nh ng lo ng i này đã nhanh... Phía Nam giáp thành ph H Chí Minh.. Phía ông giáp t nh ng Nai.. Phía Tây giáp t nh Tây Ninh và Thành ph H Chí Minh.
Trang 3L I CAM OAN
Tôi xin cam đoan lu n v n th c s kinh t này là công trình nghiên c u c a
b n thân, đ c đút k t t quá trình h c t p và nghiên c u th c ti n trong th i gian qua Các thông tin và s li u đ c s d ng trong lu n v n là hoàn toàn trung th c
Thành ph H Chí Minh n m 2011
Ng i cam đoan
Nguy n Th Thùy D ng
Trang 4M C L C
Trang bìa
L i cam đoan
M c l c
Danh m c các b ng
Danh m c các bi u đ và s đ
L i m đ u
Ch ng 1: C s lý lu n v phát tri n xu t kh u g m s b n v ng 1
1.1 Bàn v khái ni m phát tri n b n v ng 1
1.1.1 L ch s hình thành khái ni m phát tri n b n v ng trên th gi i 1
1.1.2 Khái ni m phát tri n b n v ng Vi t Nam 2
1.1.3 N i dung phát tri n b n v ng 4
1.1.4 Vai trò phát tri n xu t kh u b n v ng 5
1.2 Th tr ng g m s trên th gi i và Vi t Nam 6
1.2.1 Tìm hi u v s n xu t và tiêu th g m s trên th gi i 6
1.2.2 M t s th tr ng tiêu th g m s l n trên th gi i 6
1.2.3 Tình hình s n xu t g m s c a Vi t Nam 11
1.2.4 Tình hình xu t kh u g m s c a Vi t Nam giai đo n 2006-2010 12
1.2.5 Th tr ng xu t kh u s n ph m g m s Vi t Nam 14
1.3 Kinh nghi m phát tri n xu t kh u b n v ng g m s c a m t s qu c gia và đ a ph ng 17
1.3.1 G m s Giang Tây - Trung Qu c 17
1.3.2 G m s Ý 18
1.3.3 G m s Bát Tràng 19
1.3.4 G m V nh Long 20
1.3.5 Kinh nghi m phát tri n b n v ng rút ra cho g m s Bình D ng 21
K t lu n ch ng 1 23
Ch ng 2: Th c tr ng ho t đ ng s n xu t và xu t kh u g m s c a t nh Bình D ng 24
Trang 52.1 Gi i thi u ngành g m s t nh Bình D ng 24
2.1.1 Gi i thi u Bình D ng 24
2.1.2 Ti m n ng phát tri n xu t kh u g m s Bình D ng 25
2.1.3 L ch s hình thành g m s Bình D ng 30
2.2 Phân tích th c tr ng xu t kh u g m s Bình D ng giai đo n v a qua 34
2.2.1 Th c tr ng xu t kh u g m s Bình D ng giai đo n 2006-2010 34
2.2.2 Phân tích th c tr ng xu t kh u g m s Bình D ng theo ch ng lo i m t hàng 38
2.2.3 Phân tích kim ng ch xu t kh u g m s Bình D ng theo th tr ng 39
2.2.4 Gi i thi u doanh nghi p xu t kh u g m s đi n hình c a t nh Bình D ng 40
2.3 Phân tích các nhân t nh h ng đ n ho t đ ng xu t kh u b n v ng g m s Bình D ng 41
K t lu n ch ng 2 61
Ch ng 3: M t s gi i pháp nh m đ y m nh xu t kh u b n v ng g m s Bình D ng trong giai đo n hi n nay 62
3.1 M c đích xây d ng gi i pháp 62
3.2 C n c xây d ng gi i pháp 62
3.3 M t s gi i pháp nh m đ y m nh xu t kh u b n v ng g m s c a t nh Bình D ng trong giai đo n hi n nay 63
3.3.1 Gi i pháp v áp d ng công ngh m i 63
3.3.2 Gi i pháp v m t b ng, t ng c ng liên k t cho doanh nghi p 68
3.3.3 Gi i pháp v ngu n nhân l c 71
3.3.4 Gi i pháp v m u mã và b o v quy n s h u trí tu cho s n ph m 73
3.3.5 Gi i pháp v nâng cao hi u qu ho t đ ng marketing m r ng th tr ng 75
3.3.6 Gi i pháp v ph ng th c kinh doanh 81
3.3.7 Gi i pháp v v n 82
3.4 M t s ki n ngh 84
Trang 6K t lu n ch ng 3 87
K T LU N 88 Tài li u tham kh o
Ph l c
Trang 7DANH M C T VI T T T
CFR Ti n hàng và ti n c c
CIF Ti n hàng, b o hi m và c c
CNH, H H Công nghi p hóa, hi n đ i hóa
EU Liên minh Châu Âu EXW Giao t i x ng
FOB Giao lên tàu
ISO T ch c tiêu chu n qu c t hóa
L/C Th tín d ng
TNHH Trách nhi m h u h n
WTO T ch c th ng m i th gi i
Trang 8DANH M C CÁC B NG
B ng 1.1: Tình hình xu t kh u hàng hóa Vi t Nam và xu t kh u s n ph m
g m s Vi t Nam giai đo n 2006-2010 12
B ng 1.2 : Th tr ng xu t kh u ch y u hàng g m s Vi t Nam giai đo n 2007-1010 15
B ng 2.1: B ng t ng h p s n l ng khoáng s n t n m 1997-2007 27
B ng 2.2: Các m cao lanh còn hi u l c khai thác 28
B ng 2.3: T ng h p tr l ng, s n l ng khai thác đ n n m 2010 29
B ng 2.4: T tr ng kim ng ch xu t kh u g m s Bình D ng so v i t ng kim ng ch xu t kh u hàng hóa Bình D ng giai đo n 2006-2010 35
B ng 2.5: T tr ng kim ng ch xu t kh u g m s Bình D ng so v i t ng kim ng ch xu t kh u g m s Vi t Nam giai đo n 2006-2010 37
B ng 2.6: Kim ng ch xu t kh u g m s Bình D ng theo th tr ng 39
B ng 2.7: Máy móc thi t b t i công ty 42
B ng 2.8: Ph ng pháp nung s n ph m 43
B ng 2.9: Ch t l ng s n ph m 44
B ng 2.10: Vi c c p ch ng ch ISO t i công ty 45
B ng 2.11: S n ph m ch y u đ c s n xu t t i doanh nghi p 46
B ng 2.12: Ngu n nguyên li u đ c thu mua t đâu 47
B ng 2.13: Tình hình m t b ng s n xu t 49
B ng 2.14: Trình đ công nhân 50
B ng 2.15: Trình đ nhân viên 50
B ng 2.16: T ng s công nhân viên 51
B ng 2.17: Ch đ phúc l i t i doanh nghi p 52
B ng 2.18: Ngu n nhân l c t i công ty 52
B ng 2.19: ng ký s h u trí tu cho s n ph m 53
B ng 2.20: Ki u dáng, hoa v n có đ c t đâu 54
B ng 2.21: Giá bán s n ph m 55
Trang 9B ng 2.22: Lo i hình kinh doanh 56
B ng 2.23: Hình th c tham gia qu ng bá cho s n ph m 57
B ng 2.24: i u ki n th ng m i xu t kh u 58
B ng 2.25: T ng v n đ u t cho ho t đ ng s n xu t, kinh doanh 59
Trang 10DANH M C CÁC BI U VÀ S
S đ 1.1: S đ phát tri n b n v ng 5
Bi u đ 1.1: Kim ng ch nh p kh u g m s vào EU 7
S đ 1.2: Kim ng ch nh p kh u g m s vào EU theo th tr ng n m 2010 8
Bi u đ 1.2: Kim ng ch nh p kh u g m s vào M 9
Bi u đ 1.3: Kim ng ch nh p kh u g m s vào Nh t B n 10
S đ 2.1: S n ph m xu t kh u t i doanh nghi p 38
S đ 3.1: X lý, tái s d ng n ng l ng 66
S đ 3.2: S đ t ch c c a Công ty TNHH g m s cao c p Minh Long I 72
Trang 11L I M U
1 Ý ngh a c a đ tài
Bình D ng là t nh thu c mi n ông Nam B có truy n th ng lâu đ i trong vi c
s n xu t g m s Ngh làm g m Bình D ng có v trí quan tr ng trong cu c s ng
c ng đ ng c dân Bình D ng sau h n 200 n m hình thành và phát tri n
Vi c xu t kh u g m s đã và đang đem l i cho Bình D ng m t ngu n ngo i t đáng k , đ ng th i góp ph n ph n ánh nét v n hóa truy n th ng c a nhân dân ta S phát tri n c a ngành g m s Bình D ng hi n nay c ng không n m ngoài s phát tri n c a ngành g m Vi t Nam S n ph m g m s Bình D ng đã xu t kh u sang các
n c Châu Á, Châu Âu, Châu M …
V i nh ng hoa v n h a ti t v a mang đ m tính ch t v n hóa ph ng ông, nói chung và Vi t nam, nói riêng v a mang tính hi n đ i, s n ph m g m s Bình D ng
đã gi i thi u v i b n bè trên th gi i nét đ c s c c a v n hóa Vi t Nam, nói chung và
v n hoá ông Nam B , nói riêng Trong nh ng n m qua n n kinh t n c ta có
nh ng chuy n bi n tích c c, Bình D ng là m t trong nh ng t nh đi đ u trong l nh
v c thu hút đ u t c a n c ngoài và phát tri n công nghi p Trong đó ngành g m s Bình D ng đã đóng góp l n vào ngân sách c a t nh
V i ch tr ng m c a và h i nh p hi n nay, th tr ng xu t kh u đ c xem là
m c tiêu phát tri n c a m i ngành ngh kinh t trong đó có ngành hàng g m s Trong th i gian qua nhi u khách hàng n c ngoài đã tìm đ n Bình D ng đ tìm hi u
và đ t mua nh ng m t hàng g m s đ c đáo c a t nh Tuy nhiên, g m s Bình D ng
c ng g p ph i nh ng thách th c c a n n kinh t m đó là s c nh tranh kh c li t trên
th ng tr ng qu c t t nh ng n c có th m nh h n chúng ta v m t hàng này
nh : Trung Qu c, Malaysia…
Tr c nh ng thách th c trên, ngoài nh ng thành t u đã có đ c, g m s Bình
D ng v n t n t i nhi u b t c p nh : môi tr ng b xâm h i, trình đ k thu t còn l c
h u, giá thành s n ph m còn khá cao, ch t l ng s n ph m không đ ng đ u, m u mã còn nghèo nàn, th tr ng xu t kh u ch a m r ng, kim ng ch xu t kh u các n m qua không n đ nh Bên c nh đó nhu c u c a con ng i ngày càng t ng và xu h ng trong s n xu t c a các ngành ngh trên th gi i là phát tri n b n v ng, đáp ng trên
c ba ph ng di n đó là: kinh t , xã h i, môi tr ng Do đó, các doanh nghi p g m s
Trang 12Bình D ng, nói riêng và Vi t Nam, nói chung, c ng không th đi ra ngoài xu
„ Tìm hi u, đánh giá chung b c tranh t ng th v g m s trên th gi i và Vi t Nam đ th y đ c t m quan tr ng đ y m nh xu t kh u b n v ng ngành hàng truy n
tài này đ c th c hi n v i nh ng ph ng pháp c b n sau:
„ Ph ng pháp thu th p, th ng kê, so sánh s li u th c p các s ban ngành và phát phi u kh o sát đi u tra th c t 87 doanh nghi p s n xu t g m s c a t nh Bình
D ng đ đ a ra b c tranh v th c tr ng ho t đ ng s n xu t và xu t kh u g m s
Trang 13Bình D ng, đ ng th i t ng h p và phân tích các thông tin có đ c đ làm n n t ng cho các gi i pháp và ki n ngh đ g m s t nh Bình D ng xu t kh u b n v ng Và
s d ng ph n m m excel đ x lý s li u s c p mà tác gi đi u tra th c t t i các doanh nghi p g m s trên đ a bàn t nh Bình D ng
„ Ph ng pháp chuyên gia: Bên c nh đi u tra b ng b ng câu h i, tác gi c ng đã tham kh o ý ki n m t s lãnh đ o doanh nghi p g m s đã t ng tham gia xu t kh u
g m s qua nhi u n m, nh ng ng i đã g n bó lâu n m v i ngành, qua đó vi c đánh giá th c tr ng xu t kh u g m s c a doanh nghi p Bình D ng s mang tính th c t
đ ng xu t kh u g m s m ngh Vi t Nam, t đó đ ra gi i pháp nh m đ y m nh
xu t kh u g m s m ngh Vi t Nam
„ Lu n án ti n s c a TS V Minh Tâm (2006): “Nghiên c u kh n ng c nh tranh
c a g m m ngh Vi t Nam nh m đ y m nh xu t kh u” Tr ng tâm là đánh giá kh
n ng c nh tranh và nh ng nhân t nh h ng đ n kh n ng c nh tranh c a g m m ngh Vi t Nam, t đó tác gi đ a ra các gi i pháp nh m nâng cao kh n ng c nh tranh, đ y m nh xu t kh u g m m ngh Vi t Nam
„ Lu n v n Th c s c a Th c s Nguy n Bá Thanh (2005): “M t s gi i pháp ch
y u nh m đ y m nh xu t kh u g m s c a t nh Bình D ng giai đo n 2005-2015” Trong đó phân tích th c tr ng kinh doanh xu t kh u g m s m ngh t nh Bình
D ng và đ xu t gi i pháp đ y m nh xu t kh u g m s m ngh
„ Lu n v n Th c s c a Th c s Phan Th Kim Th y (2006): “Xu t kh u g m m ngh c a Vi t Nam vào th tr ng Nh t B n, th c tr ng và các gi i pháp phát tri n” Theo đó, lu n v n phân tích, đánh giá th c tr ng xu t kh u g m m ngh vào Nh t
B n, xác đ nh y u t tác đ ng thu n l i, b t l i, c ng nh đi m m nh, đi m y u nh
Trang 14h ng t i xu t kh u g m m ngh Vi t Nam vào Nh t B n và t đó đ a ra các gi i pháp đ y m nh xu t kh u g m m ngh Vi t Nam vào Nh t B n
Ngoài ra, còn nhi u đ tài nghiên c u và bài báo khác vi t v xu t kh u g m s
Vi t Nam nói chung và Bình D ng nói riêng nh ng cho đ n nay ch a có đ tài nào nghiên c u sâu v xu t kh u b n v ng g m s Bình D ng trong quá trình h i nh p
hi n nay C th đ tài có nh ng đi m m i nh sau:
„ Trình bày h th ng các lý thuy t v phát tri n b n v ng c a th gi i và c a Vi t Nam, t đó th y đ c s c n thi t ph i đ y m nh xu t kh u g m s Bình D ng theo
h ng b n v ng
„ Nêu ra nh ng bài h c thành công trong và ngoài n c: Trung Qu c, Ý, làng ngh Bát Tràng, k c kinh nghi m th t b i đ các doanh nghi p g m s Bình D ng rút ra nh ng bài h c quý báu cho mình nh m xu t kh u g m s b n v ng
„ Phân tích, đánh giá toàn di n ho t đ ng s n xu t và xu t kh u g m s Bình
D ng và các nhân t nh h ng trong giai đo n 2006-2010
„ xu t h th ng gi i pháp đ ng b , mang tính kh thi cao nh m đ y m nh xu t
Trang 15là phát tri n d a trên ba tiêu chí: phát tri n kinh t , xã h i mà v n không làm nguy h i
đ n môi tr ng Quan đi m này không ch đ c s quan tâm b i các qu c gia phát tri n mà k c các n c có thu nh p th p c ng đ u có ch tr ng phát tri n b n v ng
Và Vi t Nam c ng không n m ngoài xu h ng đó, do đó vi c tìm hi u v phát tri n
b n v ng là r t c n thi t trong th i đ i ngày nay
1.1.1 L ch s hình thành khái ni m phát tri n b n v ng trên th gi i
Phát tri n là m t trong nh ng quy lu t t t y u c a nhân lo i, nhu c u v đ i s ng
và v n hóa l y t môi tr ng, t h sinh thái ngày càng gia t ng đáp ng các nhu
c u đó, đòi h i ph i có s ho t đ ng phát tri n kinh t , các ho t đ ng này, m t m t
c i thi n ch t l ng s ng c a con ng i, m t khác các ho t đ ng này l i không th tránh đ c tài nguyên thiên nhiên b khai thác quá m c, h sinh thái b phá h y
kh p n i trên th gi i
M t th c t đó là cùng v i t c đ công nghi p hóa hi n đ i hóa các n c, t
nh ng n m 1972 th gi i đã đ i m t v i tình tr ng khan hi m n ng l ng và ô nhi m môi tr ng n ng n i m t v i mâu thu n trên, nhi u nhà b o v môi tr ng đã đ a
ra ch tr ng “ ình ch phát tri n” hay “T ng tr ng b ng con s 0” vì h cho r ng càng phát tri n thì h qu mang l i là môi tr ng b h y ho i, tài nguyên thiên nhiên
c n ki t…Tuy nhiên nh ng ch tr ng đó ch a th c s là t i u vì con ng i luôn
mu n đi lên, trong đó ng i nghèo luôn c g ng lao đ ng đ thoát kh i c nh nghèo đói, cu c s ng t t đ p h n, ng i giàu không ng ng ph n đ u đ duy trì và nâng cao
m c s ng nhi u h n n a Do đó, v n đ là phát tri n nh th nào đ con ng i hi n
t i c ng nh t ng lai có cu c s ng m no, h nh phúc v v t ch t c ng nh tinh
th n mà không làm nh h ng đ n môi tr ng t nhiên Nh ng lo ng i này đã nhanh
Trang 16chóng tr thành m i quan tâm chung c a th gi i T đó đã có r t nhi u cu c h p bàn
c a các qu c gia đ tìm ra gi i pháp cho s phát tri n b n v ng c a các qu c gia Phát tri n b n v ng l n đ u tiên xu t hi n trong báo cáo “T ng lai chung c a chúng ta” hay còn g i là báo cáo Brundtland c a H i đ ng Th Gi i v Môi tr ng
và Phát tri n (WCED) n hành n m 1987 đã chính th c đ a ra quan đi m c a Liên
hi p qu c v phát tri n b n v ng Theo báo cáo này th hi n m i liên h gi a m c tiêu v kinh t v i m c tiêu b o v tài nguyên và môi tr ng s ng c a con ng i: “S phát tri n đáp ng đ c nh ng yêu c u c a hi n t i, nh ng không gây tr ng i cho
vi c đáp ng nhu c u c a các th h mai sau”
V sau con ng i nh n ra r ng chúng ta không ch đ i m t v i v n đ môi tr ng
mà còn g p ph i nh ng v n đ trong xã h i Theo đó H i ngh Th ng đ nh Trái đ t
v Môi tr ng và Phát tri n h p Rio de Janeiro, Braxin vào tháng 6/1992 v i h n
170 các nhà lãnh đ o c a các qu c gia trên th gi i đã là m t b c ngo c cho quan
đi m v phát tri n b n v ng H i ngh th ng đ nh đã thông qua Ch ng trình ngh
s 21 bao g m 27 nguyên t c v phát tri n b n v ng c a th gi i, đã xác đ nh b o v môi tr ng, t ng tr ng kinh t và bình đ ng xã h i là ba y u t c b n t ng tác ch t
ch v i nhau c a s phát tri n b n v ng
Ti p theo đó, đ n n m 2002, H i ngh Th ng đ nh Trái đ t v Phát tri n b n
v ng (WSSD) h p t i Johannesburg (Nam Phi) v i s tham gia c a 196 qu c gia đã
đ a ra quan đi m vi c phát tri n b n v ng là không ch chú ý vào v n đ môi tr ng
mà còn nh n m nh đ n y u t xã h i, y u t con ng i c a các qu c gia trên th gi i trong đó có n i dung quan tr ng là gi m nghèo đói nh ng v n b o v đ c môi
tr ng cho t t c m i ng i hi n t i và trong c t ng lai
Nh v y, theo quan ni m tr c đây phát tri n b n v ng ch chú tr ng đ n vi c b o
v môi tr ng nh ng ngày nay phát tri n b n v ng không ch đ m b o nh ng đi u
ki n môi tr ng cho con ng i mà còn ph i phát tri n kinh t , v n hóa xã h i c hôm nay và cho th h mai sau
1.1.2 Khái ni m phát tri n b n v ng Vi t Nam
Vi t Nam, ng và Nhà n c ta đã th hi n vi c ng h phát tri n b n v ng theo tinh th n c a th gi i b ng cách c nhi u đoàn c p cao tham gia các H i ngh nói
Trang 17trên và cam k t th c hi n phát tri n b n v ng và đã ban hành “K ho ch qu c gia v Môi tr ng và Phát tri n b n v ng giai đo n 1991-2000 (Quy t đ nh s 187-CT ngày 12 tháng 6 n m 1991), t o ti n đ cho quá trình phát tri n b n v ng Vi t Nam Quan đi m phát tri n b n v ng đã ti p t c đ c kh ng đ nh trong Ch th s 36-CT/TW ngày 25 tháng 6 n m 1998 c a B Chính tr “V vi c t ng c ng công tác
b o v môi tr ng trong th i k CNH, H H đ t n c” Cho th y vi c phát tri n kinh
t không th tách r i vi c b o v môi tr ng
Quan đi m phát tri n b n v ng đã đ c tái kh ng đ nh trong các v n ki n c a i
h i đ i bi u toàn qu c l n th IX (2001) c a ng C ng s n Vi t Nam và trong Chi n l c phát tri n kinh t - xã h i 2001-2010 là: “Phát tri n nhanh, hi u qu và
b n v ng, t ng tr ng kinh t đi đôi v i th c hi n ti n b , công b ng xã h i và b o v môi tr ng” “Phát tri n kinh t xã h i g n ch t v i b o v và c i thi n môi tr ng,
b o đ m s hài hòa gi a môi tr ng nhân t o v i môi tr ng t nhiên, gi gìn đa
d ng sinh h c”
th c hi n có hi u qu h n m c tiêu c a phát tri n b n v ng, Chính ph ta đã ban hành “ nh h ng chi n l c phát tri n b n v ng Vi t Nam” hay còn g i là
Ch ng trình ngh s 21 c a Vi t Nam: “Phát tri n b n v ng là quá trình phát tri n
ph i đ m b o đáp ng m t cách công b ng nhu c u c a th h hi n t i mà không gây
c n tr t i cu c s ng c a các th h t ng lai, k t h p ch t ch gi a phát tri n kinh t , phát tri n xã h i và b o v môi tr ng v i đ m b o qu c phòng, an ninh và tr t t an toàn xã h i Trong đó, con ng i là trung tâm c a phát tri n b n v ng Phát tri n b n
v ng là s nghi p c a toàn ng, các c p chính quy n, các b ngành và đ a ph ng,
c a các c quan, doanh nghi p, các đoàn th xã h i, các c ng đ ng dân c và m i
ng i dân ây là v n b n th hi n đ y đ nh t v s phát tri n b n v ng và là c s
đ các B , ngành, t ch c, cá nhân th c hi n nh m đ t đ c phát tri n b n v ng cho
t n c
Phát tri n b n v ng rõ ràng đã và đang tr thành đ ng l i, quan đi m c a ng
và đ nh h ng chính sách phát tri n c a Nhà n c th c hi n m c tiêu phát tri n
b n v ng, nh ng n m v a qua đã có nhi u ch th , ngh quy t khác c a ng, nhi u
v n b n quy ph m pháp lu t c a Nhà n c đã đ c ban hành và tri n khai th c hi n; nhi u ch ng trình, đ tài nghiên c u v l nh v c này đã đ c ti n hành và thu đ c
Trang 18nh ng k t qu b c đ u Nh đó, nhi u n i dung c b n v phát tri n b n v ng đã đi vào cu c s ng và d n d n tr thành xu th t t y u trong s phát tri n c a đ t n c
Nh v y cho đ n th i đi m này thì phát tri n b n v ng đã và đang còn là khái
t n h i đ n môi tr ng hay nó là vùng giao thoa gi a 3 m c tiêu: kinh t , xã h i, môi
tr ng Có th mô t khái quát n i dung này qua s đ 1.1
đ t đ c m c tiêu phát tri n đòi h i m i qu c gia ph i xác đ nh đ c m c tiêu
c th c a t ng n i dung nói trên
M c tiêu b n v ng kinh t là phát tri n kinh t nhanh và an toàn, là l a ch n t c
đ t ng tr ng h p lý, có kh n ng duy trì m t cách lâu dài, b n b và có hi u qu trên c s m t c c u kinh t phù h p và có hi u qu nh t
M c tiêu b n v ng xã h i là th c hi n t ng b c ti n b xã h i và phát tri n con
ng i, mà trong đó c th là th c hi n ti n b nâng cao dân trí, s c kh e nâng cao, công b ng xã h i, xóa đói gi m nghèo và gi i quy t vi c làm
M c tiêu b n v ng v môi tr ng là khai thác và s d ng ti t ki m, h p lý, có
hi u qu ngu n tài nguyên
Nh ng n i dung trên là đi u ki n không th thi u đ đ m b o phát tri n b n v ng trong đi u ki n hi n đ i N u thi u m t trong các tiêu chí trên thì s phát tri n s
đ ng tr c nguy c phát tri n “m t b n v ng”
Các quan ni m v phát tri n b n v ng c a th gi i và c a Vi t Nam đã đ c nêu
ra trên Theo quan đi m c a tác gi thì phát tri n b n v ng là vi c phát tri n sao cho đáp ng m t cách hi u qu trên c ba ph ng di n: b o v môi tr ng, phát tri n kinh
t và v n hóa xã h i hi n t i và c trong t ng lai
Trang 19S đ 1.1: S đ phát tri n b n v ng
1.1.4 Vai trò phát tri n xu t kh u b n v ng
Tìm hi u v xu t kh u: Xu t kh u hàng hóa là vi c hàng hoá đ c đ a ra kh i lãnh th Vi t Nam ho c đ a vào khu v c đ c bi t n m trên lãnh th Vi t Nam đ c coi là khu v c h i quan riêng theo quy đ nh c a pháp lu t1 Ho t đ ng này d a trên c
s dùng ti n t làm ph ng ti n thanh toán, v i m c tiêu là l i nhu n Ti n t đây
có th là ngo i t đ i v i m t qu c gia ho c v i c hai qu c gia M c đích c a ho t
đ ng này là thu đ c m t kho n ngo i t d a trên c s khai thác l i th so sánh c a
t ng qu c gia trong phân công lao đ ng qu c t Khi vi c trao đ i hàng hóa gi a các
qu c gia đ u có l i thì các qu c gia đ u tích c c tham gia m r ng ho t đ ng này
Phát tri n xu t kh u b n v ng: đó là vi c đ y m nh xu t kh u đáp ng m t cách hi u qu trên c ba ph ng di n: b o v môi tr ng, phát tri n kinh t và v n hóa xã h i hi n t i và c trong t ng lai
Vai trò phát tri n xu t kh u b n v ng: Trong nhi u th p k qua tình hình giao
th ng gi a các n c trên th gi i không ng ng t ng lên, ch ng t s t ng lên không
ng ng v kim ng ch xu t kh u c a các n c, nh ng n i lo là ch con ng i đã vì ngu n l i tr c m t mà khai thác quá m c ngu n tài nguyên, d n đ n ngu n tài nguyên d n đi đ n ki t qu , nh t là trong th i đ i công nghi p hóa hi n đ i hóa phát
1
i u 28 Lu t th ng m i s 36/2005/QH11
Trang 20tri n nh v bão hi n nay Do đó, vi c tìm ra cách th c đ phát tri n xu t kh u b n
v ng là v n đ c p bách c a Vi t Nam nói riêng và c a c th gi i nói chung Phát tri n xu t kh u b n v ng là m t trong nh ng y u t t o đà, thúc đ y s t ng tr ng và phát tri n kinh t c a m i qu c gia; t o ngu n v n cho nh p kh u, ph c v công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c; thúc đ y chuy n d ch c c u kinh t thúc đ y s n
xu t phát tri n; có tác đ ng tích c c t i vi c gi i quy t công n vi c làm, c i thi n đ i
s ng nhân dân; là c s đ m r ng và thúc đ y s phát tri n các m i quan h kinh t
đ i ngo i nh ng xu t kh u đó ph i d a trên n n t ng là đ m b o s t ng tr ng kinh
t n đ nh; th c hi n t t ti n b và công b ng xã h i; khai thác h p lý, s d ng ti t
ki m tài nguyên thiên nhiên, b o v và nâng cao ch t l ng môi tr ng s ng
1.2 Th tr ng g m s trên th gi i và Vi t Nam
1.2.1 Tìm hi u v s n xu t và tiêu th g m s trên th gi i
S n xu t g m s đã hình thành t r t lâu trên th gi i, th m chí nó đã có ngu n
g c lâu đ i t nh ng n c công nghi p phát tri n Nh ng càng v sau, ph n l n h chuy n sang s n xu t s n ph m có k thu t cao, giá tr th ng m i cao h n… Và
nh ng n c có ngu n tài nguyên d i dào, chi phí nhân công r nh Trung Qu c, Vi t Nam, Thái Lan…, đã t n d ng đ c l i th này đ t o ra nh ng s n ph m g m s đáp
ng nhu c u c a nhi u n c có ngành công nghi p phát tri n nh : EU, M , Nh t, Úc,… Trên th tr ng g m s , Trung Qu c là n c đ ng đ u v xu t kh u trên th
gi i Y u t giúp cho g m s Trung Qu c chi ph i các kênh phân ph i t i các n c đang phát tri n, chi m l nh th tr ng l n nh v y là nh vào giá r Tuy nhiên, ngày nay các n c phát tri n không ch chú tr ng đ n v n đ giá c mà còn v y u t b n
v ng, đáp ng nh ng y u t v trách nhi m xã h i Nghiên c u đ c đi m s n xu t và tiêu th g m s nh m có thêm c s đ xây d ng các gi i pháp đ y m nh phát tri n
xu t kh u b n v ng cho các doanh nghi p kinh doanh g m s trên đ a bàn t nh Bình
D ng
1.2.2 M t s th tr ng tiêu th g m s l n trên th gi i
Trong kinh doanh g m s , m t s th tr ng có s c tiêu th l n trên th gi i đó là
EU, M , Nh t B n
Trang 21Th tr ng EU: Liên minh Châu Âu v i trên 500 tri u ng i 27 qu c gia là
m t th tr ng r t l n v i nhi u n c khác nhau EU là đ i tác th ng m i l n th hai trên th gi i c a Vi t Nam (kim ng ch th ng m i hai chi u 2010 đ t 17,73 t USD)
Xu h ng tiêu dùng s n ph m g m s đây là nh ng s n ph m có tu i th cao, đ n
gi n không có chi ti t r m rà, trong các tiêu chí trên thì tiêu chí v m u mã v n là quan tr ng h n c Nh ng ch u, l có màu s c đ c a chu ng đó là màu tr ng, nâu, xám, đen, da cam t i, đ đen, h a ti t hoa, v i các đ ng nét trang trí làm b ng b ch kim ho c có h a ti t ô vuông màu đen, s n ph m có b ngoài trông nh g S n ph m
đ c tiêu th m nh đây còn bao g m s n ph m mô t v con ng i, t ng Ph t, con
v t, bình và ch u có màu sáng nh màu đá b c hay màu nâu Ngoài ra, xu h ng tiêu dùng nh ng s n ph m m i l , đ c đáo ch không là nh ng s n ph m mang tính đ i trà, h a chu ng đ trang trí n i th t, trang trí mang nét riêng c a nh ng n n v n hóa khác nhau, đây là c h i cho s n ph m c a các n c Châu Á nói chung, Vi t Nam nói riêng có th gi i thi u n n v n hóa c a n c mình ra th gi i và t ng ngu n thu cho ngân sách qu c gia D i đây là bi u đ th hi n kim ng ch nh p kh u g m s vào
Ngu n: http://data.un.org
Trang 22Qua bi u đ trên ta th y kim ng ch nh p kh u g m s vào EU là r t l n, trung bình m i n m là 4 t USD Nh p kh u m t hàng này t ng d n qua các n m t n m
2006 đ n n m 2008 m c 3,69 t USD lên đ n 5,1 t USD, nh ng đ n n m 2009 tiêu th g m s t i EU gi m xu ng còn 3,79 t USD, đây c ng là tình hình chung c a
th gi i do ch u nh h ng b i cu c kh ng ho ng kinh t nên ng i tiêu dùng có khuynh h ng th t ch t chi tiêu nh ng v i kim ng ch v n đ t đ c nh trên thì đây
v n là m t trong nh ng th tr ng l n c a các nhà kinh doanh g m s
Hi n nay, Trung Qu c gi vai trò th ng tr nhi u th tr ng g m s trên toàn th
gi i Qua s đ bên d i, ta th y Trung Qu c đã chi ph i các kênh phân ph i t i các
n c thu c kh i EU và gây khó kh n cho các nhà s n xu t các n c khác, là th
tr ng d n đ u v xu t kh u g m s vào EU v i th ph n h t s c n t ng, chi m đ n 82% i v i Vi t Nam tuy luôn t hào g m s là m t trong nh ng s n ph m ch
l c, là ngành truy n th ng c a dân t c ta v i kim ng ch xu t kh u đóng vai trò quan
tr ng nh ng th ph n g m s Vi t Nam t i EU v n ch là con s nh bé, chi m ch 2,4% i u đó cho ta th y r ng, chúng ta c n ph i đ a ra gi i pháp h u hi u mang tính b n v ng đ đ y m nh g m s phát tri n nhi u h n n a, t ng th ph n t i đây trong nh ng n m s p t i Xem s đ 1.2 d i đây
S đ 1.2: Kim ng ch nh p kh u g m s vào EU theo th tr ng n m 2010
Trang 23Th tr ng M : V i dân s hi n nay là trên 300 tri u ng i, M tr thành m t trong nh ng th tr ng tiêu dùng l n nh t th gi i, luôn đ c xem là có s c h p d n
r t l n đ i v i các qu c gia xu t kh u hàng g m s trên th gi i: b i s đa d ng v
ch ng lo i hàng hoá, giá c và dân s l n Ng i M r t a chu ng các lo i hàng th công m ngh Nh ng do giá nhân công t i n c này cao nên h u h t các hàng hoá tiêu dùng là hàng nh p kh u Nh ng n m g n đây, tuy kim ng ch nh p kh u hàng
g m s vào M có gi m nh ng nhìn chung v n m c cao, n m 2009 kim ng ch nh p
kh u c ng đã đ t 3,56 t USD, nguyên nhân chính c ng là do cu c kh ng ho ng kinh
t nên ng i dân M có ph n gi m chi tiêu và m t hàng có nhu c u l n t i th tr ng này là: d ng c gia đình, trang trí trong nhà, ngoài v n, đó không ph i là m t hàng thi t y u Nh ng sau cu c kh ng ho ng, nhu c u t i đây s t ng lên và s là th tr ng
h p d n mà nhi u n c không th b qua đ c D i đây là bi u đ th hi n kim
Ngu n: www.data.un.org
Nh t B n: là n c công nghi p v i ngu n tài nguyên r t khan hi m, m t trong
nh ng n c nh p kh u hàng đ u trên th gi i, l ng hàng nh p t các n c khác chi m trên 50%, có nh ng m t hàng ph i nh p 90-100% t n c ngoài Nh t B n
có b n mùa trong n m rõ r t và yêu c u s n ph m c ng thay đ i nhanh chóng sao cho
Trang 24phù h p v i các mùa trong n m, do đó các doanh nghi p xu t kh u vào th tr ng này
ph i nhanh chóng đáp ng nhu c u đó và c n hi u rõ ba y u t : đ i t ng c a doanh nghi p là ai đ cung c p hàng hóa phù h p; ch t l ng, m u mã ph i đ m b o; s n
ph m mu n thâm nh p vào Nh t ph i đ m b o các yêu c u v môi tr ng c a h Th
ph n c a Trung Qu c, Thái Lan và các n c châu Á đang t ng d n t i đây và Vi t Nam v n còn c h i r t l n cho ngành g m s n u chúng ta đáp ng nh ng nhu c u
th tr ng này đ t ra G m s nh p kh u vào Nh t B n bi n đ ng trong nh ng n m
v a qua nh ng đây v n là m t th tr ng ti m n ng n m 2006, nh p kh u là 1,03
t USD, gi m xu ng còn 961 tri u USD vào n m 2007 B c sang n m 2008 kim
ng ch t ng lên đ t 1,13 t USD và l i gi m còn 993 tri u USD vào n m 2009 Kim
ng ch nh p kh u g m s vào Nh t đ c th hi n theo bi u đ d i đây
Ngu n: www.data.un.org Tóm l i, nhu c u v m t hàng g m s trên th gi i là r t l n, trên đây là ba th
tr ng nh p hàng g m s tiêu bi u, đây c ng là ba th tr ng m c tiêu c a Vi t Nam, nói chung và c a Bình D ng, nói riêng c n h ng đ n Mu n thâm nh p vào các th
tr ng này, vi c hi u rõ v xu h ng tiêu dùng là đi u không th không làm đ có th gia t ng kim ng ch xu t kh u
Trang 251.2.3 Tình hình s n xu t g m s c a Vi t Nam
n nay, g m s đóng m t vai trò không th thi u trong đ i s ng v n hoá và tiêu dùng c a ng i Vi t Nam Dù thành th hay nông thôn, trong nh ng v t d ng gia đình th nào c ng có m t vài th làm t g m s , không sang tr ng đ trang trí thì
c ng là đ dùng h u ích T bình c m hoa ch m tr c u k c a nhà giàu đ n cái chum
v i đ ng n c c a nhà nghèo th ng đ ngoài sân, chí ít c ng là m t cái m đ t đ
n u chè xanh T t c nh ng s n ph m đó đ u ra đ i t nhi u lò g m truy n th ng có
m t r i rác kh p các mi n B c – Trung – Nam N u có khác nhau thì ch là đ c
đi m ch ng lo i, m u mã bên ngoài và s t n t i c a s n ph m theo th i gian
Trong nh ng n m g n đây, g m s m ngh Vi t Nam có s phát tri n m nh m
c v s l ng và ch t l ng Hi n có kho ng 1.000 nhà s n xu t kh p B c, Trung, Nam, ch y u là do t nhân t qu n lý Kho ng 50 công ty l n đáp ng đ c tiêu chu n c a Châu Âu
Các trung tâm s n xu t ch y u c a c n c nh Bát Tràng (Hà N i), Phù Lãng (B c Ninh), ông Tri u (Qu ng Ninh) mi n B c; Thanh Hà (Qu ng Nam), Bàu Trúc (Ninh Thu n)… mi n Trung; Bình D ng, Biên Hoà ( ng Nai), V nh Long mi n Nam
Các s n ph m g m s ngày càng phong phú v phong cách, ch ng lo i, m u mã
v i các hình th c trang trí đa d ng nh các lo i ch u hoa, l hoa, bát, đ a, m trà,
t ng…, đáp ng m i yêu c u c a khách hàng trong c ng nh ngoài n c
M i n m Vi t Nam s n xu t kho ng 250 tri u s n ph m, riêng phía Nam s n xu t kho ng 175 tri u s n ph m V i đ i ng hùng h u và s n ng đ ng, n m b t nhu c u
c a th tr ng, các nhà s n xu t đã góp ph n quan tr ng trong vi c g m s Vi t Nam
v t qua biên gi i v không gian đ chi m l nh hàng lo t các th tr ng khó tính S n
xu t và xu t kh u g m s đ t nh ng t ng tr ng đáng k v i kim ng ch xu t kh u liên t c t ng và đ c ng i tiêu dùng H ng Kông, Nh t B n, Singapore, các n c
c ng đ ng Châu Âu, M , Úc,…đánh giá r t cao v ch t l ng, m u mã c ng nh giá thành c a s n ph m
Trang 261.2.4 Tình hình xu t kh u g m s c a Vi t Nam giai đo n 2006-2010
G m s Vi t Nam đã hi n di n nhi u n c khác nhau trên th gi i Tình hình
xu t kh u g m s c a Vi t Nam đ c th hi n qua b ng sau
đ i
Tri u USD 8.956 14.124 -5.589 15.096
đ i % 0,01 -0,13 -0,08 -0,03
T c
đ % 1,49 -9,12 -14,55 -6,38 Ngu n: T ng c c th ng kê và s tính toán s chênh l ch c a tác gi
Trang 27Qua b ng s li u trên ta nh n th y tình hình xu t kh u hàng hóa Vi t Nam nói chung và xu t kh u s n ph m g m s Vi t Nam nói riêng trong giai đo n 2006-2010
có th chia thành hai giai đo n:
Giai đo n 2006-2007: ây là giai đo n mà tình hình xu t kh u hàng hóa Vi t Nam
và s n ph m g m s Vi t Nam phát tri n khá n đ nh qua các n m Tr giá xu t kh u hàng hoá n m 2006 đ t 39.605 tri u USD B c vào n m 2007 chúng ta có thu n l i
c b n là sau h n 20 n m đ i m i, th và l c c a n n kinh t n c ta c ng nh nh ng kinh nghi m t ch c, qu n lý và đi u hành n n kinh t th tr ng đ nh h ng xã h i
Tuy nhiên, có th nh n th y t tr ng tr giá xu t kh u g m s so v i t ng tr giá
xu t kh u hàng hóa Vi t Nam còn quá nh bé và t l này chi m 0,67% trong n m
2007 n n m 2007, ch tiêu này có t ng nh v i t c đ 1,49% nh ng v n không kéo
t tr ng tr giá xu t kh u g m s so v i t ng tr giá xu t kh u hàng hóa Vi t Nam lên nhi u, ch chi m 0,68% n m 2007
Giai đo n 2008-2010: Kinh t n c ta t n m 2008 di n ra trong b i c nh tình hình th gi i và trong n c có nhi u bi n đ ng ph c t p, khó l ng do nh h ng t
cu c suy thoái kinh t tài chính toàn c u n ra t n m 2008 Kim ng ch xu t kh u
n m 2008 c a các lo i hàng hóa đ u t ng so v i n m 2007, ch y u do giá trên th
tr ng th gi i t ng Tính chung trong n m 2008, t ng kim ng ch xu t kh u các m t hàng g m s m ngh và gia d ng c a Vi t Nam đ t 344 tri u USD, t ng 3,93% so
v i n m 2007 Tuy nhiên, so v i t c đ t ng tr ng 25,38% c a n m 2007, thì có th
th y r ng xu t kh u các m t hàng g m s m ngh và gia d ng c a Vi t Nam đang
ch ng l i Do tình hình kinh t th gi i lâm vào tình tr ng khó kh n, l m phát t ng cao nên ng i tiêu dùng có xu h ng th t ch t chi tiêu Trong khi các m t hàng g m
Trang 28s xu t kh u c a Vi t Nam hi n nay ch y u là các m t hàng g m s m ngh và đ trang trí, đây không ph i là nh ng m t hàng thi t y u, do đó s c mua đã gi m m nh
B c vào n m 2009, n n kinh t n c ta ti p t c g p nhi u khó kh n, thách th c
Kh ng ho ng tài chính c a m t s n n kinh t l n trong n m 2008 đã đ y kinh t th
gi i vào tình tr ng suy thoái, làm thu h p đáng k th tr ng xu t kh u c a n c ta
Do s c tiêu th hàng hoá trên th tr ng th gi i thu h p, giá c c a nhi u lo i hàng hoá gi m m nh nên kim ng ch xu t kh u n m 2009 ch đ t g n 57,096 t USD, gi m 8,92% so v i n m tr c Cùng chung chi u h ng đi xu ng đó kim ng ch xu t kh u
g m s Vi t nam n m 2009 ch đ t 267 tri u USD gi m 22,38% so v i n m 2008 Riêng ch s t tr ng tr giá xu t kh u g m s so v i t ng tr giá xu t kh u hàng hóa Vi t Nam trong su t hai n m 2008, 2009 đ u đi xu ng v i t c đ t ng ng là -19,12% n m 2008 và -14,55% n m 2009 ây là m t th c tr ng đáng bu n c a tình hình xu t kh u g m s Vi t Nam
Trong n m 2010, t ng kim ng ch xu t kh u Vi t Nam đ t 72,192 t USD, trong
đó m t hàng g m s đã đ c nâng lên, đ t trên 317 tri u USD, t ng 18,73% so v i
n m tr c Thách th c hi n nay đ i v i nh ng doanh nghi p làm hàng g m s xu t
kh u ngoài s bi n đ ng c a giá nhiên li u th ng xuyên t ng cao thì s c nh tranh trong s n xu t kinh doanh ngày càng tr nên quy t li t
Nh v y, nhìn chung tình hình xu t kh u g m s c a Vi t Nam trong giai đo n
h u kh ng ho ng đã đ i m t v i r t nhi u khó kh n Tuy nhiên, chúng ta c ng đang
d n có nh ng b c kh i s c và n n kinh t th gi i s nhanh chóng ph c h i và ngành xu t kh u g m s Vi t Nam s bay cao bay xa h n n a
1.2.5 Th tr ng xu t kh u s n ph m g m s Vi t Nam
G m s Vi t Nam đã có m t nhi u n c khác nhau trên kh p th gi i Trong đó
có nh ng th tr ng truy n th ng luôn đ t kim ng ch xu t kh u cao qua các n m đó là
EU, M , Nh t B n có m t cái nhìn t ng quan v tình hình xu t kh u g m s c a
Vi t Nam hi n nay, xin gi i thi u m t s th tr ng xu t kh u hàng g m s ch y u:
Trang 29hi n t i so v i
n m tr c
S tuy t đ i
Tri u USD 3 -44 1
T c đ % 2,54 -36,37 1,3KNXK g m s sang M Tri u
USD 39 41 29 33Chênh l ch n m
hi n t i so v i
n m tr c
S tuy t đ i
Tri u USD 2 -12 4
T c đ %
5,13 -29,27 13,79KNXK g m s
sang Nh t B n
Tri u USD 33 42 34 38Chênh l ch n m
hi n t i so v i
n m tr c
S tuy t đ i
Tri u
T c đ % 1,27 -19,05 11,76Ngu n: T ng c c th ng kê và s tính toán s chênh l ch c a tác gi
+ Th tr ng EU:
Trong n m 2008, kim ng ch xu t kh u các m t hàng g m s c a Vi t Nam vào th
tr ng EU đ t 121 tri u USD, t ng 2,54% so v i n m 2007 và chi m 35,17% t ng kim ng ch xu t kh u các m t hàng này c a c n c Theo chu k chung hàng n m, thì xu t kh u các m t hàng g m s m ngh và gia d ng c a Vi t Nam vào th tr ng
EU th ng t ng m nh t đ u tháng 10 đ n h t tháng 3 n m sau, tuy nhiên n m 2008,
do tình hình kinh t suy thoái nên xu t kh u các m t hàng này trong nh ng tháng cu i
n m không t o đ c s b t phá m nh nh m i n m Các s n ph m xu t kh u chính vào th tr ng EU trong n m 2008 là: ch u tr ng hoa b ng g m s , bình g m, đ ch i
b ng g m s , t ng ng i và các con v t b ng g m, đ gia d ng b ng g m s …
B c sang n m 2009 v n còn ch u s c ép t cu c kh ng ho ng tài chính do đó kim
Trang 30ng ch xu t kh u g m s gi m m nh ch còn 77 tri u USD, chi m t l nh 2% so v i nhu c u nh p kh u c a EU N m 2010 xu t kh u có t ng nh tr l i đ t 78 tri u USD
EU v i dân s l n c a 27 qu c gia v n là th tr ng m c tiêu đ y ti m n ng mà Vi t Nam c n ti p t c duy trì và phát tri n, và chúng ta c n ph i n l c h t mình, có nh ng
gi i pháp c p thi t đ t ng d n th ph n t i đây
+ Th tr ng M
Kim ng ch xu t kh u các m t hàng g m s c a Vi t Nam vào th tr ng M trong
n m 2008 đ t 41 tri u USD, chi m 8,39% t ng kim ng ch xu t kh u các m t hàng
g m s c a c n c nh ng c ng ch chi m m t t l nh so v i kim ng ch nh p kh u vào M đã là 5,3 t USD Các s n ph m xu t kh u chính vào th tr ng M trong
n m 2008 là: ch u tr ng hoa b ng g m, bình g m, l hoa b ng g m, l hoa b ng s
s n mài, bình g m dán tre, t ng ng i và các con v t b ng g m, bình tách trà b ng
g m, bát đ a b ng g m… Không khác so v i th tr ng EU, kim ng ch xu t kh u
g m s vào M c ng gi m xu ng còn 29 tri u USD vào n m 2009, gi m 12 tri u USD so v i n m 2008, trong khi nh p kh u g m s vào M n m 2009 c ng đã đ t 3,56 t USD n n m 2010 t ng 13,79% so v i n m 2009 đ t 33 tri u USD Các doanh nghi p g m s Vi t Nam nói chung và c a Bình D ng nói riêng c n đ u t vào nâng cao ch t l ng, c i ti n m u mã h n n a, đ y m nh qu ng bá hình nh g m
s c a mình, ti p c n th tr ng đ nh m nâng cao kim ng ch xu t kh u g m s vào
tr ng Nh t B n trong n m 2008 t ng lên N m 2009, xu t kh u g m s Vi t Nam
gi m xu ng còn 34 tri u USD, chi m 3% th ph n t i đây B c sang n m 2010 g m
s vào Nh t đã t ng nh tr l i, đ t 38 tri u USD Qua b ng s li u trên ta th y, xu t
kh u các m t hàng g m s c a Vi t Nam vào th tr ng Nh t B n có d u hi u ch ng
Trang 31l i, nguyên nhân ch y u là do hàng c a Vi t Nam còn kém v m u mã, ch ng lo i so
v i các n c khác nh Trung Qu c và Thái Lan Các s n ph m truy n th ng c a Vi t Nam h u nh đã bão hoà t i th tr ng này, bên c nh đó nhu c u c a ng i Nh t v hàng th công m ngh r t đa d ng, yêu c u các m t hàng ph i thay đ i nhanh sao cho phù h p v i các mùa trong n m Th tr ng Nh t B n là m t th tr ng r t khó tính, đ i v i m i m t s n ph m th công m ngh , ng i tiêu dùng Nh t B n luôn quan tâm đ n 3 y u t : nguyên li u s n xu t, ph ng pháp t o ra s n ph m và y u t truy n th ng th hi n trong t ng s n ph m Trong đó, y u t truy n th ng đ c ng i
Nh t đ c bi t quan tâm, b i h luôn đòi h i khi làm ra s n ph m ng i th ph i “th i
đ c cái h n c a mình” vào trong t ng s n ph m, m i s n ph m ph i có nét đ c đáo riêng Do v y, các doanh nghi p Vi t Nam c n ph i t p trung s n xu t nh ng s n
ph m đ m b o ch t l ng, đúng v i s thích c a ng i Nh t và ph i có giá tr s
d ng cao trong cu c s ng hàng ngày Hàng hoá s n xu t ra nên phát tri n theo h ng
đa d ng hoá ch ng lo i, gi m v s l ng thành ph m đ đáp ng nhu c u c a đông
đ o ng i tiêu dùng
Qua s li u xu t kh u g m s Vi t Nam vào nh ng th tr ng chính nh EU, M ,
Nh t B n so v i nhu c u nh p kh u c a nh ng qu c gia này đã nêu ph n tr c đó,
ta th y đ c r ng g m s Vi t Nam v n chi m t l nh so v i nhu c u nh p kh u
c a các n c do đó các doanh nghi p c n có gi i pháp đ nâng cao th ph n t i đây nhi u h n n a trong nh ng n m s p t i m t cách b n v ng
1.3 Kinh nghi m phát tri n xu t kh u b n v ng g m s c a m t s qu c gia và
đ a ph ng
1.3.1 G m s Giang Tây - Trung Qu c
G m s Trung Qu c đã có l ch s trên 2000 n m Nói đ n g m s Trung Qu c thì không th không nh c đ n g m s C nh c, t nh Giang Tây, Trung Qu c - đ c coi
nh kinh đô c a g m s Trung Qu c và s n ph m đây đa d ng v ch ng lo i, màu
s c s c s , k c n c men c ng r t đ p, g m s đây đa d ng đ n m c mu n tìm
m t hàng gì v g m s c ng có M t trong nh ng nguyên nhân làm n i đây phát tri n
m nh v g m s đó là vi c đ u t xây d ng H c vi n g m s C nh c h t s c qui
mô, ra đ i t n m 1909, đ n nay v n đ c đ u t và phát tri n v i c s h t ng, ti n
Trang 32nghi đ y đ , là n i đào t o ra nhi u ngh nhân lành ngh H c vi n là n i đào t o ra nhi u nhân tài v g m s cao c p, giúp cho g m s C nh c – Giang Tây ngày càng phát tri n b n v ng và đã có m t hàng tr m qu c gia, trong đó 70% là các n c Châu Âu, Châu M , Nh t B n M t nét đ c bi t đây n a đó là m i h gia đình s n
xu t m t lo i s n ph m g m s khác nhau, đ c tr ng c a riêng h , không b t ch c nhau không s n xu t t nên s n ph m r t phong phú, đa d ng Và đ c bi t trong m i
m t gia đình làm ngh h r t quan tâm đ n vi c truy n ngh cho con cháu Nên s n
ph m g m c a Giang Tây th ng gi đ c nét truy n th ng M t khác k thu t s n
xu t g m s ngày càng đ c hi n đ i hóa, h u h t các lò nung đ u đ c đi u khi n
b ng h th ng máy tính giúp cho ch t l ng ngày càng nâng cao và giá thành s n
ph m h , nh ng bí quy t, k thu t pha ch nguyên li u, men màu g m s , sáng tác
m u đ c đ u t r t nhi u M t bài h c khác n a đó là t sau khi Trung Qu c gia
nh p WTO n m 2005 dù các công ty, xí nghi p không còn đ c h ng các đi u ki n bao c p c a Nhà n c n a nh ng Nhà n c v n có nh ng h tr đ c l c khác cho ngành truy n th ng này thông qua cho vay v n u đãi, t o đi u ki n cho các công ty
g m s có đi u ki n thu n l i h n đ phát tri n Bên c nh đó, vi c quan tâm đ n
qu ng bá s n ph m đã góp ph n không nh vào thành công c a g m s Trung Qu c, hàng n m Trung Qu c đã tham gia và t ch c r t nhi u cu c tri n lãm g m s c trong và ngoài n c H đã bi t k t h p vi c gi i thi u, phát tri n g m s v i phát tri n du l ch và th ng m i t i đây qua các m t hàng: t l a, ng c trai,… đã bi n s n
ph m g m s Trung Qu c tr thành m t khái ni m toàn c u v i s n l ng s n xu t
g m s hi n nay c a Trung Qu c chi m kho ng hai ph n ba s n l ng toàn c u, đã
t o nên cu c chi n không cân s c trên nhi u n c trong đó có Vi t Nam
1.3.2 G m s Ý
Các s n ph m g m s t i Ý n i ti ng t i nhi u n c khác nhau v i ch t l ng t t, thi t k đ p, đ c đáo phân đo n th tr ng c p th p, ngành này c ng ch u ph i s
c nh tranh khóc li t b i hàng hóa đ n t Châu Á nh ng không vì th mà nh ng công
ty đây ch u đ u hàng H đã tìm ra l i đi cho riêng mình, đó là làm ra s n ph m có
ch t l ng cao, mang tính đ i m i, m u mã đ p, thân thi n v i môi tr ng đ ph c
v cho phân đo n th tr ng c p cao h n và đã r t thành công Vi c ng d ng công ngh t đ ng, máy móc hi n đ i trong quá trình s n xu t g m s k t h p v i n ng
Trang 33khi u th m m , h i h a c a bàn tay, kh i óc ng i th g m Ý đã t o nên nh ng s n
ph m cao c p, đ c r t nhi u ng i tiêu dùng yêu thích Th ng hi u g m s Ý đã
đ c kh ng đ nh v i nh ng s n ph m tuy t h o đã chi m v trí v ng ch c t i nhi u
th tr ng trên c th gi i
Các công ty s n xu t, kinh doanh g m s Bình D ng không ch h c h i kinh nghi m t các n c khác mà c ng c n h c h i kinh nghi m thành công t nh ng làng ngh thành công trên đ t n c Vi t Nam đ đ y m nh xu t kh u g m s c a t nh
1.3.3 G m s Bát Tràng
Bát Tràng ngày nay thu c huy n Gia Lâm, th đô Hà n i, đã có kinh nghi m lâu
đ i trong s n xu t g m Làng g m Bát Tràng n i ti ng v i nh ng s n ph m g m có nhi u ki u l , hình dáng, màu men, đ tài trang trí đ p phù h p v i nhu c u s d ng không ch trong n c mà còn n c ngoài nh : m, chén, bát đ a, l hoa, đ c bình
M t trong nh ng ph ng th c đ b o t n và phát tri n làng ngh đó là phát tri n làng ngh k t h p v i du l ch và Bát Tràng đã th c hi n thành công v n đ này Du l ch - làng ngh l nh v c g m s đã t o đ c s h p d n v i khách tham quan Ngày nay, cùng v i vi c qu ng bá s n ph m thông qua qu ng cáo, xây d ng các trang web, m
r ng đ a bàn kinh doanh, làng ngh Bát Tràng có h n các ch ng trình tour thông qua các hãng du l ch, phát tri n các showroom làng ngh dành cho du l ch t o đi u ki n thu n l i nh t cho du khách tham quan, mua s m Bát Tràng có m t ch th ng xuyên thu hút hàng nghìn du khách trong, ngoài n c v i đ lo i g m gia d ng, g m
m ngh , tr ng bày các b s u t p đ nh cao g m ngh thu t, k thu t s n xu t g m s mang đ c tr ng Vi t Nam Chính vì v y mà doanh thu t vi c bán s n ph m cho làng ngh này đã không ng ng t ng lên và giúp cho cu c s ng c a ng i dân t i đây d n
đ c nâng cao
Vi c thu hút khách hàng theo mô hình du l ch – làng ngh đã hình thành ngày càng rõ nét và tr thành m t h ng đi hi u qu mà làng g m Bát Tràng có th t gi i thi u th ng hi u, s n ph m, đ c tr ng và b n s c v n hóa cho mình đ thu hút các
du khách trong và ngoài n c
Hi n nay, Bát Tràng đã tr thành đ a ch quen thu c v i nh ng ai say mê ngh và các s n ph m g m c a dân t c Vi t Nam, tr thành m t đi m du l ch h p d n thu hút
Trang 34không ch khách trong n c mà c qu c t , là m t kinh nghi m đi n hình cho nh ng làng ngh khác noi theo
Ngoài vi c tìm hi u nh ng bài h c thành công thì vi c tìm hi u v s th t b i c ng
r t c n thi t đ g m s Bình D ng rút ra kinh nghi m và không m c ph i nh ng sai
l m ó là tr ng h p c a g m V nh Long
1.3.4 G m V nh Long
T h n ch c n m nay, s n ph m g m đ m ngh c a V nh Long đã đ c a chuông và đi kh p th tr ng các n c châu Âu, châu M , châu Úc, m t s n c và vùng lãnh th châu Á nh Nh t B n, Hàn Qu c, ài Loan, H ng Kông…b i V nh Long có ngu n đ t sét đ c thiên nhiên u đãi, h t m n, có đ đ ng đ u và k t dính
t t, khi nung cho ra màu t nhiên h ng ph n, loang l xám tr ng r t đ c đáo
Tuy nhiên, V nh Long đã s n xu t trong tình tr ng không b n v ng đó là vi c khai thác nguyên li u quá m c, tùy ti n, phân tán, không qui ho ch rõ ràng, s d ng r t lãng phí, hàng ngàn mi ng lò nh khói liên t c ngày đêm đã d n đ n nguy c thi u
h t ngu n nguyên li u s n xu t, làm cho m t ru ng b loang l , manh mún, môi
tr ng b ô nhi m tr m tr ng nh h ng s c kh e ng i dân và s n xu t nông nghi p xung quanh làng ngh Nguyên nhân d n đ n tình tr ng trên đó là là công tác qu n lý ngu n tài nguyên còn nhi u l ng l o, vai trò và trách nhi m c a chính quy n c s
ch a đ c th c hi n m t cách m nh m , các bi n pháp ch tài ch a đ m nh đ i v i
nh ng hành vi vi ph m khai thác ngu n đ t sét nên tình tr ng khai thác đ t sét không theo quy đ nh x y ra nhi u n i Bên c nh đó, các doanh nghi p g m đây không đào sâu cho vi c ch tác m u mã m i, ch s n xu t nh ng m u mã c không đáp ng đ c nhu c u ngày càng đa d ng c a ng i tiêu dùng, h ch y u s n xu t theo m u c a khách hàng yêu c u và các doanh nghi p không có k ho ch h p tác v i nhau đ đ y m nh xu t kh u, mang doanh thu c a ngành v nhi u h n cho t nh mà h không ng ng gi m giá các s n ph m c a mình làm ra đ tranh giành khách hàng và
h u qu là giá thành ngày càng đi xu ng và l i nhu n gi m đi r t nhi u M t th c t
đó là chi phí đ u vào t ng nh ng giá thành l i gi m d n đ t k t qu là các doanh nghi p đây đã không th đ u t , m r ng s n xu t, phát tri n m nh h n mà gi m đi
r t nhi u v s l ng
Trang 35V i th c tr ng trên ta th y vi c khai thác ngu n nguyên li u t i V nh Long không
th c hi n t t đã d n đ n tình tr ng không s d ng nguyên li u m t cách hi u qu
nh t, hoang phí tài nguyên, nh h ng đ n s n xu t c a ngành ngh truy n th ng cùng v i vi c các doanh nghi p đua nhau gi m giá đ giành khách hàng cho th y
V nh Long ch a đ t đ c s phát tri n b n v ng mà các đ a ph ng khác c n coi đây
là bài h c kinh nghi m đ không đi vào v t xe đ đó n a
Qua các bài h c kinh nghi m c thành công l n th t b i trên, g m s Bình
D ng c n rút ra nh ng đi u gì c n làm và nh ng đi u gì nên tránh đ t đó giúp cho ngành s n xu t g m s truy n th ng t nh tìm đ c cho mình h ng đi thích h p
nh m giúp cho ngành này phát tri n b n v ng
1.3.5 Kinh nghi m phát tri n b n v ng rút ra cho g m s Bình D ng
T nh ng kinh nghi m thành công trong s n xu t và xu t kh u c a g m s Giang Tây (Trung Qu c), Ý, làng g m Bát Tràng, k c kinh nghi m th t b i c a g m V nh Long, tác gi rút ra m t s bài h c đ g m s Bình D ng có th đ y m nh xu t kh u
b n v ng g m s nh sau:
„ T nh c n đ u t thành l p đào t o chuyên ngành v g m s t i các tr ng i
h c, Cao đ ng c a t nh v i đ y đ trang thi t b hi n đ i, đ i ng gi ng viên ph i là
nh ng chuyên gia trong ngành g m s đ h c viên có th th c hành, th hi n ý t ng sáng t o c a mình và s tr thành nh ng ngh nhân lành ngh , nh ng doanh nhân thành công trong ngành truy n th ng này
„ Các doanh nghi p c n tuy n ch n, đào t o, ch m lo, có ch đ đãi ng t t cho
đ i ng công nhân, ngh nhân lành ngh có ki n th c chuyên môn cao đ h say mê,
g n bó v i ngh , có đ i ng thi t k nh ng m u mã đ c đáo t o nét riêng cho doanh nghi p, tránh tình tr ng b t ch c nhau, đáp ng đ c nhu c u ngày càng đa d ng, phong phú c a ng i tiêu dùng
„ u t đ i m i trang thi t b hi n đ i nh m giúp cho ch t l ng s n ph m nâng cao, giá thành h , ph ph m gi m đ n m c t i thi u, tránh tình tr ng x khói gây ô nhi m môi tr ng và đây c ng là y u t quan tr ng trong phát tri n b n v ng
„ Nhà n c và chính quy n đ a ph ng c n có nh ng chính sách h tr cho các doanh nghi p g m s đ u t phát tri n s n xu t
Trang 36„ y m nh xây d ng th ng hi u g m s c a doanh nghi p nói riêng và t nh nói chung, t ng c ng ho t đ ng marketing, t ch c và tham gia festival nhi u h n n a, các h i ch tri n lãm trong và ngoài n c đ gi i thi u s n ph m đ n v i ng i tiêu dùng và h c h i kinh nghi m t doanh nghi p khác
„ K t h p phát tri n g m s v i phát tri n du l ch b ng vi c t ch c các tour du
l ch k t h p v i khám phá g m s đ du khách đ n tham quan, mua s n ph m, t ng kim ng ch cho t nh
„ C n l a ch n phân khúc th tr ng phù h p v i s n ph m c a mình đ có th chi m l nh th tr ng hi u qu
„ Ph i h t s c chú ý đ n vi c l a ch n ngu n nguyên li u đ u vào vì đó là y u t
r t quan tr ng đ t o ra s n ph m có ch t l ng cao, đ ng đ u, gi m ph ph m C n
có đ u m i cung c p nguyên li u cho các doanh nghi p, tránh tình tr ng khai thác t
do nh h ng đ n ch t l ng s n ph m và gây nguy h i cho môi tr ng
„ Các doanh nghi p c n h p tác v i nhau đ đ a ra m c giá bán s n ph m h p lý
nh t, tránh tình tr ng gi m giá đ giành gi t khách hàng gây thi t h i cho ngành
Trang 37K t lu n ch ng 1
Qua n i dung trình bày ch ng 1, ta có th rút ra đ c nh ng k t lu n nh sau:
Œ Tìm hi u v khái ni m, n i dung, vai trò c a phát tri n b n v ng cho ta th y rõ
h n m i quan h gi a kinh t , xã h i v i b o v môi tr ng đ th y r ng đây là xu
h ng trên toàn th gi i Vi t Nam nói chung, t nh Bình D ng nói riêng c ng không n m ngoài xu h ng đó và vi c xác đ nh xu t kh u g m s theo h ng b n
v ng là v n đ c p thi t
Œ V ra đ c b c tranh g m s trên th gi i và đ c bi t là tình hình s n xu t và
xu t kh u g m s Vi t Nam cho th y r ng g m s đóng vai trò quan tr ng trong vi c
t ng kim ng ch xu t kh u c a c n c, giúp cho các n c có th giao l u v n hóa l n nhau, là ngành ngh truy n th ng lâu đ i c n đ c đ u t , duy trì, phát tri n theo
vi c ch n nguyên li u đ u vào cho s n xu t, các doanh nghi p c n h p s c nhau đ
t o nên m t th m nh v ng ch c, ngoài ra c ng c n đ n s quan tâm, chính sách h
Trang 38Ch ng 2: Th c tr ng ho t đ ng s n xu t và xu t kh u
g m s c a t nh Bình D ng
2.1 Gi i thi u ngành g m s t nh Bình D ng
2.1.1 Gi i thi u Bình D ng
Bình D ng là m t trong nh ng t nh thu c Vùng Kinh T tr ng đi m phía Nam
có t c đ t ng tr ng kinh t cao, đóng góp l n vào kim ng ch c a c n c ây là khu v c kinh t n ng đ ng nh t c n c, n i thu hút các nhà đ u t n c ngoài v i s
l ng l n và c ng là n i t p trung s n xu t hàng hóa l n v i công ngh hi n đ i Doanh thu t ho t đ ng xu t kh u g m s c a t nh Bình D ng không ph i là con s
nh Bình D ng có khí h u nhi t đ i ôn hòa, có c kho báu v khoáng s n cho s n
xu t g m s phát tri n Làng ngh g m s đã xu t hi n t r t lâu, có vai trò quan
tr ng trong gi i quy t các v n đ kinh t , vi c làm, an sinh xã h i và h n th n a là
vi c b o t n v n hóa dân t c, có tính lâu dài, tính nhân v n cao và góp ph n quan
tr ng cho s phát tri n b n v ng
Bình D ng có v trí chi n l c quan tr ng c v kinh t và chính tr , có di n tích 269.522 ha (chi m kho ng 0,83% di n tích c n c, kho ng 12% di n tích mi n ông Nam B ) Bình D ng đ c bao b c b i hai con sông l n là sông Sài Gòn phía Tây và sông ng Nai phía ông Phía B c giáp t nh Bình Ph c Phía Nam giáp thành ph H Chí Minh Phía ông giáp t nh ng Nai Phía Tây giáp t nh Tây Ninh và Thành ph H Chí Minh
Bình D ng là c a ngõ giao th ng v i Thành ph H Chí Minh, trung tâm kinh
t - v n hóa c a c n c; có các tr c l giao thông huy t m ch c a qu c gia ch y qua
nh qu c l 13, qu c l 14, đ ng H Chí Minh, đ ng Xuyên Á …; cách sân bay
qu c t Tân S n Nh t và các c ng bi n ch t 10 - 15 Km… thu n l i cho phát tri n kinh t - xã h i toàn di n
Trong nh ng n m g n đây, t c đ t ng tr ng kinh t luôn m c cao, GDP t ng bình quân kho ng 14%/n m Bình D ng liên t c đ ng v trí s 1 trong b ng x p
h ng ch s n ng l c c nh tranh c p t nh C c u kinh t chuy n bi n tích c c, công
Trang 39nghi p, d ch v t ng tr ng nhanh và chi m t tr ng cao, v i t l công nghi p - xây
d ng: 62,3%, d ch v : 32,4% và nông lâm nghi p: 5,3%
Hi n nay, Bình D ng có 28 khu công nghi p t p trung, đ c thành l p v i t ng
di n tích 8.950,6 ha; các KCN c a t nh đ c phân b trên 4 huy n th là D An (6 KCN) v i di n tích 713,6 ha; Thu n An (3 KCN) di n tích 654,6 ha; B n Cát (9 KCN) di n tích 4.113 ha; Tân Uyên (3 KCN) di n tích 1.751,8 ha bao g m 1 ph n KCN VSIP II m r ng v i di n tích 1.008 ha và 7 KCN thu c Khu liên h p công nghi p - d ch v - đô th v i di n tích 1.717,6 ha, h n 9.600 doanh nghi p trong n c
v i t ng v n đ ng ký h n 65.000 t đ ng; h n 2 nghìn d án đ u t n c ngoài v i
t ng v n đ u t trên 13 t USD
V i nh ng u th v đi u ki n t nhiên, ti m n ng kinh t - xã h i và chính sách lãnh đ o c a ng và Nhà n c, Bình D ng s ti p t c phát tri n, tr thành m t thành ph v n minh, hi n đ i c a Vi t Nam trong t ng lai
2.1.2 Ti m n ng phát tri n xu t kh u g m s Bình D ng
Ngành s n xu t g m s Vi t Nam nói chung và Bình D ng nói riêng đã g n li n
v i cu c s ng nhân dân ta hàng tr m n m nay Ngành hàng truy n th ng này đã t n
t i bao đ i và đã gi i quy t đ c v n đ công n vi c làm cho ng i dân, vì v y g m
s có v trí r t quan tr ng trong vi c góp ph n nâng cao đ i s ng ng i dân
¬ Ti m n ng v th tr ng
G m s Bình D ng nói riêng và c a Vi t Nam nói chung đã có m t nhi u th
tr ng khác nhau trên th gi i, tuy nhiên tr giá xu t kh u v n còn th p so v i nhu
c u nh p kh u g m s c a các n c Do đó các doanh nghi p g m s Bình D ng
c n c g ng nhi u h n n a đ giành th ph n v mình nh : EU, M , Nh t, Hàn Qu c, Úc
¬ Tài nguyên khoáng s n
đáp ng cho vi c s n xu t g m s thì ngu n nguyên li u đóng m t vai trò h t
s c quan tr ng N i nào có ngu n nguyên li u d i dào thì vi c s n xu t, phát tri n
g m s là r t thu n l i Bình D ng là m t trong nh ng t nh đ c thiên nhiên u đãi cho ngu n tài nguyên đ t r t l n, là t nh có ngu n tài nguyên khoáng s n ph c v cho
Trang 40s n xu t g m s mà các t nh khác thu c khu v c ông Nam B không có đó là đ t Kaolin (cao lanh), đ t sét, khoáng s n phi kim lo i có ngu n g c magma, tr m tích và phong hóa đ c thù ây là ngu n cung c p nguyên li u chính t o th m nh cho t nh
đ phát tri n g m s
Qua k t qu th m dò đ a ch t, cho th y Bình D ng có 9 lo i khoáng s n g m: cao lanh, sét, các lo i đá xây d ng (g m đá phun trào andezit, đá granit và đá cát k t), cát xây d ng, cu i s i, laterit và than bùn Trong đó đ t cao lanh cung c p nguyên
li u cho ngành g m s và làm ch t ph gia công nghi p cho các c s s n xu t trong
và ngoài t nh Nh ng m có tr l ng l n và đ c nhi u n i bi t đ n là t Cu c, Chánh L u, Bình Hoà t sét có ngu n g c t tr m tích và phong hóa v i tr l ng phong phú và phân b nhi u n i trong t nh Ph n l n các m sét có ch t l ng t t, ngoài vi c dùng đ s n xu t g ch ngói thông th ng còn có th dùng đ s n xu t các
lo i s n ph m có giá tr cao h n nh g ch ngói trang trí, g ch lát sàn, b t màu, làm
ph i li u cho ngành g m s , ch t đ n cho nhi u ngành s n xu t khác Hi n có m t s doanh nghi p khai thác quy mô công nghi p t i các m M Ph c, Tân Ph c Khánh, Ph c Thái, Khánh Bình …
Khai thác khoáng s n trên đ a bàn t nh Bình D ng khá đa d ng, lo i tr m t s
lo i hình khoáng s n nh laterit, than bùn, kaolin, các lo i hình khoáng s n khác nh
đá xây d ng, v t li u san l p, cát xây d ng th ng có công su t khai thác cao h n công su t đ ng ký, nh t là các m nh ng n i có đi u ki n giao thông thu n l i, nhu
c u s d ng l n S li u th ng kê theo báo cáo đ nh k c a các doanh nghi p tham gia ho t đ ng khoáng s n t n m t 1997 - 2007 nh sau: