Mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái thực và tăng trưởng kinh tế ở Việt Nam

2 Ch ngă1:ăT NGăQUANăVÀăCÁCăNGHIểNăC UăTH CăNGHI MăV ăM Iă QUANăH ăT ăGIÁăH Iă OÁIăVÀăT NGăTR NGăKINHăT .... 50 Ch ngă4:ăM TăS ăKHUY NăNGH ăCHệNHăSÁCHăQU NăLụăT ăGIÁăPH Că V ăM CăTIểUăT

L IăC Mă N

hoƠn thƠnh ch ng trình cao h c vƠ lu n v n nƠy, tôi đƣ nh n đ c r t nhi u s

h ng d n, giúp đ vƠ góp ý nhi t tình c a quý th y cô tr ng i h c kinh t TP.HCM nói chung vƠ quý th y cô khoa TƠi chính doanh nghi p nói riêng, các b n bè

Tr c h t, tôi xin g i l i c m n chơn thƠnh nh t đ n Th y lƠ GS TS.Tr n Ng c Th ,

ng i đƣ tr c ti p h ng d n t n tình cho tôi trong su t quá trình th c hi n lu n v n Sau đó, tôi xin c m n các b n trong l p TCDN đƣ h t lòng h tr , trao đ i; xin c m

n gia đình vƠ b n bè đƣ nhi t tình giúp đ , t o đi u ki n thu n l i cho tôi hoƠn thƠnh

L IăCAMă OAN

d n vƠ các th y cô trong khoa tƠi chính doanh nghi p; s li u th ng kê lƠ trung th c;

n i dung vƠ k t qu nghiên c u c a lu n v n nƠy ch a t ng đ c công b trong b t k

công trình nƠo cho t i th i đi m nƠy

TP H Chí Minh, ngƠy 20 tháng 12/2011

H c viên

Nguy năTh ăThúy

M CăL C

Tómăl c 1

D nănh p 2

Ch ngă1:ăT NGăQUANăVÀăCÁCăNGHIểNăC UăTH CăNGHI MăV ăM Iă QUANăH ăT ăGIÁăH Iă OÁIăVÀăT NGăTR NGăKINHăT 4

1.1 Ti p c n t giá th c th c hi u l c: 4

1.2 M i quan h t giá h i đoái vƠ t ng tr ng kinh t : 5

1.2.1 S c n thi t c a vi c nghiên c u m i quan h t giá h i đoái vƠ t ng tr ng kinh t : 5

1.2.3 Gi i thích m i quan h t giá h i đoái vƠ t ng tr ng kinh t : 7

1.3 Nh ng nghiên c u trên th gi i v m i quan h t giá h i đoái vƠ t ng tr ng kinh t : 8

K T LU N CH NG 1 18

Chu ngă2:ăMÔăHỊNHăNGHIểNăC U 19

2.1 Ph ng pháp phơn tích s d ng trong mô hình nghiên c u: 19

2.2 Mô hình nghiên c u: 20

K T LU N CH NG 2 27

Ch ngă3:ăKI Mă NHăM IăQUANăH ăT ăGIÁăậ T NGăTR NGă ăVI Tă NAMăGIAIă O Nă2001-Q2.2011 28

3.1 T giá hi u l c vƠ chính sách đi u hƠnh t giá c a Vi t Nam giai đo n

2001-Q2.2011 28

3.1.1 M t s nh n đ nh v chính sách t giá c a Vi t Nam t th i k b t đ u th n i t giá đ n hi n nay: 28

3.1.2 Th c tr ng t giá h i đoái c a Vi t Nam giai đo n 2001 ậ Q2-2011: 30

3.2 T ng tr ng c a Vi t Nam giai đo n 2001-Q2 2011: 37

3.2.1 Giai đo n 2001-2007: 39

3.2.2 Giai đo n 2008 đ n hi n nay: 39

3.3 Ki m đ nh m i quan h t giá hi u l c vƠ t ng tr ng Vi t Nam giai đo n 2001-Q2.2011: 41

3.3.1 K t qu h i quy t giá hi u l c vƠ tính toán ch s INDEXVAL: 41

3.3.2 K t qu h i quy t ng tr ng kinh t : 46

K T LU N CH NG 3 50

Ch ngă4:ăM TăS ăKHUY NăNGH ăCHệNHăSÁCHăQU NăLụăT ăGIÁăPH Că V ăM CăTIểUăT NGăTR NGă ăVI TăNAM 51

4.1 S d ng khái ni m r ti n t trong n n kinh t : 51

4.2 S d ng t giá hi u l c đ đánh giá, t đó xác đ nh t giá m c tiêu v i biên đ r ng h n: 53

4.3 K t h p các chính sách tƠi chính, ti n t vƠ các bi n pháp ki m soát v n nh m k t h p hƠi hòa các y u t c a b ba b t kh thi trong đi u hƠnh n n kinh t đ v a đ m b o linh ho t t giá, v a đ m b o n đ nh kinh t v mô: 55

4.4 Phát tri n th tr ng tƠi chính c ng nh phát tri n th tr ng ngo i h i nh m h

tr cho các bi n pháp can thi p c a chính ph , ti n đ n vi c linh ho t t i đa t giá: 57

4.5 Các bi n pháp hƠnh chính khác: 59

K T LU N CH NG 4 60

K tălu n chung……….61

H năch ăvƠăh ngăm ăr ngănghiênăc u……….62

T Ơiăli uăthamăkh o………63

Ph ăl c……… 65

DANHăM C HÌNH V Hình 1.1: M i quan h gi a t giá vƠ t ng tr ng kinh t 7

Hình 1.2: M c đ bi n đ ng t giá th c hi u l c c a các qu c gia 11

Hình 1.3: M c đ đ nh giá đ ng n i t vƠ t ng tr ng kinh t c a Trung Qu c 14

Hình 1.4: M c đ đ nh giá đ ng n i t vƠ t ng tr ng kinh t c a n 15

Hình 1.5: M c đ đ nh giá đ ng n i t vƠ t ng tr ng kinh t c a HƠn Qu c 15 Hình 3.1: T giá hi u l c c a Vi t Nam giai đo n 2001-Q2 2011 30

Hình 3.2: Cán cơn th ng m i c a Vi t Nam vƠ th gi i giai đo n 2001-Q2 2011 33

Hình 3.3: Di n bi n t c đ t ng tr ng c a Vi t Nam giai đo n 2001-Q2 2011 38

Hình 3.4 M i quan h gi a t giá th c hi u l c vƠ thu nh p bình quơn đ u ng i c a

Vi t nam giai đo n 2001-Q2 2011 44

Hình 3.5: Phơn ph i c a ch s lnINDEXVAL 45

Hình 3.6: M i quan h gi a t c đ t ng tr ng GDP vƠ thu nh p bình quơn đ u ng i c a Vi t nam giai đo n 2001-Q2 2011 47 Hình 3.7: M i quan h gi a t c đ t ng tr ng GDP vƠ t giá c a Vi t nam giai đo n 2001-2010 48 DANHăM CăB NG B ng 1.1: K t qu h i quy t giá hi u l c ………9

B ng 1.2: K t qu h i huy t c đ t ng tr ng………17

B ng 2.1: B ng tính toán ch s lnGDPC c a Vi t Nam……….21

B ng 2.2: B ng t giá th c hi u l c c a Vi t Nam……….23

B ng 3.1: B ng tính toán t giá hi u l c c a Vi t Nam 2001-Q2.2011 31

B ng 3.2: Kim ng ch xu t nh p kh u c a Vi t Nam giai đo n 2000-2010 (làm tròn s )………33

B ng 3.3: T l t ng tr ng GDP c a Vi t Nam 2001-Q2 2011 38

B ng 4.1: T tr ng ngo i th ng c a m t s đ i tác ngo i th ng v i Vi t Nam n m 2009……….52

DANHăM CăCÁCăT ăVI TăT T

T ă

vi tă

CPI Consumer Price Index Ch s giá tiêu dùng

GDP Gross Domestic Product T ng s n ph m qu c n i

GNP Gross National Product T ng s n ph m qu c gia

GSO General Statistics Office T ng c c th ng kê

IMF International Monetary Fund Qu ti n t th gi i

IS-LM

Ivestment/Saving-Liquidity/Money

LDC Least Developed countries

Nh ng n c kém phát tri n nh t th

gi i

REER Real Effective Exchange Rate T giá th c có hi u l c

T ịMăL C

Tác gi th c hi n phơn tích, đánh giá tác đ ng c a t giá h i đoái th c hi u l c đ n t c

đ t ng tr ng c a Vi t Nam giai đo n 2001ậ Q2.2011 b ng lý lu n vƠ b ng mô hình

đ c k th a t Giáo s Dani Rodrik (2008) Mô hình nƠy nh n đ nh t c đ t ng

tr ng b nh h ng b i t giá h i đoái th c vƠ thu nh p c a m t qu c gia K t h p

c l ng t mô hình v i vi c phơn tích th c tr ng t ng tr ng kinh t c a Vi t Nam, tác gi đ a ra m t s nh n xét c ng nh nh ng khuy n ngh chính sách t giá mang tính đ nh h ng trong th i gian t i

T ăkhóa: t giá, thu nh p bình quơn đ u ng i, t ng tr ng kinh t , lý thuy t Balassa

Samuelson, mô hình h i quy

D NăNH P

Tínhăc păthi tăc aăđ ătài:

T giá h i đoái vƠ t ng tr ng kinh t lƠ hai khái ni m đ c nhi u chuyên gia vƠ các nhƠ kinh t nghiên c u Tuy nhiên, vi c qu n lý t giá nh th nƠo đ giúp n n kinh t

t ng tr ng lƠ m t vi c không h đ n gi n M t s qu c gia l a ch n chính sách gi m giá đ ng n i t đ kích thích xu t kh u vƠ t đó đ t đ c t c đ t ng tr ng nh ý

c nh nh ng thƠnh t u đ t đ c c a n n kinh t , các n c nƠy c ng ph i đ i m t v i

nh ng khó kh n nh t đ nh

Nói v m i quan h gi a t giá hi u l c vƠ t ng tr ng kinh t thì có r t nhi u nh ng nghiên c u đƣ ch ra có m t m i t ng quan gi a chúng N i b t lƠ các nghiên c u c a các tác gi Ofair Razin vƠ Susan M.Collins (1997), Barry Eichengreen (2008), Dani Rodrik (2008),… Các nghiên c u nƠy đ u kh ng đ nh r ng vi c đ nh giá cao hay th p

đ ng n i t s nh h ng đ n t c đ t ng tr ng c a n n kinh t

Trong đó, nghiên c u c a Dani Rodrik (2008) đƣ tìm th y m i liên h gi a t giá hi u

l c vƠ t ng tr ng kinh t có ý ngh a h n khi áp d ng đ i v i nh ng qu c gia đang phát tri n V i s li u vƠ nh ng ki n th c tìm hi u đ c k t h p v i ph ng pháp phơn tích th c nghi m, tác gi đƣ ch ng minh đ c m i quan h nƠy c ng có ý ngh a

Vi t Nam trong giai đo n 2001-Q2.2011 ng th i, ch ra m t s nh ng v ng m c trong các bi n pháp đi u hƠnh t giá hi n t i c ng nh nh ng chính sách t giá nên áp

d ng Vi t Nam trong th i gian s p t i nh m ti n t i m c tiêu t ng tr ng vƠ n đ nh kinh t

K t c u bƠi lu n v n g m có 4 ch ng nh sau:

Ch ng 1: T ng quan lý thuy t vƠ các nghiên c u th c nghi m v m i quan h gi a t

giá h i đoái vƠ t ng tr ng kinh t

Ch ng 2: Mô hình nghiên c u

Ch ng 3: Ki m đ nh m i quan h gi a t giá hi u l c vƠ t ng tr ng Vi t Nam giai

đo n 2001-Q2.2011

Ch ng 4: M t s khuy n ngh chính sách

M cătiêuăc aăđ ătƠi:

Hi n nay có r t nhi u nghiên c u c ng nh quan đi m v các chính sách t giá khác nhau Vi t Nam Tuy nhiên, chính sách nƠo lƠ đúng đ n vƠ phù h p v i hoƠn c nh

n c ta thì v n ch a rõ rƠng, vƠ m c tiêu cu i cùng c a vi c áp d ng chính sách t giá

có nh m ph c v cho t ng tr ng kinh t hay không

Vì v y, m c tiêu c a đ tƠi lƠ gi i quy t v n đ : T giá có nh h ng đ n t c đ t ng

tr ng hay không? VƠ n u có thì m c đ nh h ng lƠ nh th nƠo?

Ph ngăphápănghiênăc u:

tƠi s d ng ph ng pháp th ng kê, so sánh nh m nêu lên th c tr ng chính sách t giá hi n nay vƠ t c đ t ng tr ng kinh t qua các k nghiên c u

ng th i, đ tƠi s d ng các s li u th ng kê đ c công b trong kho ng th i gian t

2001 đ n quý 2.2011 c a các ngu n IMF, T ng c c th ng kê, NHNN,… đ th c hi n

ph ng pháp h i quy tuy n tính d a theo mô hình c a Giáo s Dani Rodrik, t đó phơn tích đ nh l ng các y u t trong mô hình c n nghiên c u nh : tính toán t giá

th c có hi u l c, ki m đ nh m i quan h gi a t giá vƠ thu nh p, gi a t giá vƠ t c đ

t ng tr ng kinh t ,…

C h ngă1:ăT NGăQUANăVÀăCÁCăNGHIểNăC UăTH C NGHI MăV ăM IăQUANăH ăT ăGIÁăH Iă OÁI VÀăT NGă

1.1.ăTi păc năt ăgiáăth c hi uăl c:

T giá h i đoái đo l ng giá tr c a m t đ ng ti n trên m t đ n v đ ng ti n khác Theo đó, m t đ ng ti n s đóng vai trò lƠ đ ng ti n y t giá vƠ đ ng ti n còn l i đóng vai trò lƠ đ ng ti n đ nh giá, trong đó đ ng ti n y t giá có giá tr lƠ 1 đ n v

nh giá th p đ ng n i t : khi t giá gi a đ ng n i t vƠ ngo i t cƠng t ng lên thì

đ ng n i t đang đ c đ nh giá th p vƠ ng c l i lƠ đ nh giá cao đ ng n i t

T giá hi u l c: lƠ t giá danh ngh a đ c đi u ch nh theo l m phát trong n c vƠ l m phát n c ngoƠi

- T giá hi u l c song ph ng: lƠ t giá đ so sánh gi a hai n c, chúng so sánh giá c

c a m t r hƠng hóa tiêu dùng hay s n xu t đ i di n c a n c ch nhƠ vƠ giá c c a

m t r hƠng hóa lƠm đ i di n n c ngoƠi đ c c tính b ng m t lo i ti n, có th lƠ

n i t ho c ngo i t , vƠ ch ra giá tr t ng đ i c a n i t vƠ ngo i t

REER = EPf / Ph

E: t giá danh ngh a

Pf và PhlƠ ch s giá chung n c ngoƠi vƠ trong n c

đ c tính trên c s bình quơn có tr ng s

REER = ∑wiEiPi / P

wi: lƠ t ng s m u d ch v i các đ i tác th i mƠ qu c gia có quan h th ng m i

1.2 ăM iăquanăh ăt ăgiáăh iăđoáiăvƠăt ngătr ng kinhăt :

1.2.1 S ăc năthi tăc aăvi cănghiênăc uăm iăquanăh ăt ăgiáăh iăđoáiăvƠăt ngătr ngă kinhăt :

M i quan h gi a t giá h i đoái vƠ t ng tr ng kinh t không đ c nh c đ n nhi u trong n n kinh t h c c đi n n n m 1957, m i xu t hi n nh ng nghiên c u đ u tiên, đi n hình lƠ nghiên c u c a Solow hay c a Rostow 1960, nh ng nh ng nghiên

c u nƠy c ng ch t p trung vƠo phơn tích các nhơn t lƠ ti t ki m vƠ đ u t trong n n kinh t Ti p sau đó lƠ m t s bƠi nghiên c u khác, t p trung vƠo vi c phơn tích v các

th ch vƠ chính sách c a chính ph tác đ ng nh th nƠo đ n t giá h i đoái vƠ qua đó tác đ ng đ n các y u t khác c a n n kinh t , trong đó có t c đ t ng tr ng kinh t ,

Fernandez, Karasadag 2004 đƣ ch ra r ng nh ng qu c gia có chính sách t giá linh

ho t thì th tr ng ngo i h i th ng có đ thanh kho n l n h n do các t ch c tƠi chính vƠ các doanh nghi p có ni m tin đ tham gia th tr ng nhi u h n Còn m t s

nh ng nghiên c u đi sơu phơn tích v m i quan h t giá h i đoái vƠ t ng tr ng kinh

t tác gi s gi i thi u ph n 1.3

Nh v y, trên th gi i có r t nhi u nh ng bƠi nghiên c u v tác đ ng c a t giá h i đoái đ n n n kinh t nói chung vƠ t c đ t ng tr ng kinh t nói riêng B i vì chúng ta không th ph nh n r ng đơy lƠ hai y u t luôn đ c các nhƠ ho ch đ nh chính sách quan tơm hƠng đ u trong thu hút đ u t , khuy n khích xu t kh u, vƠ nơng cao m c

s ng ng i dơn

Vi t Nam, hƠng n m chính ph đ u ph i cơn nh c gi a m c tiêu ki m ch l m phát

th c hi n các chính sách nƠy Vì th nghiên c u m i quan h gi a t giá h i đoái vƠ

t ng tr ng kinh t lƠ th c s c p bách vƠ c n thi t trong hi n t i vƠ t ng lai

1.2.2 Cácăy uăt ăcóăm iăquanăh ăvƠătácăđ ngăquaăl iăđ iăv iăt ăgiá h iăđoái:

T giá đ c xem lƠ m t trong nh ng công c đ đi u hƠnh n n kinh t v mô Th

nh ng trong m i giai đo n phát tri n, chính sách t giá c ng không ng ng thay đ i

M t chính ph mu n đi u hƠnh n n kinh t ph i s d ng đ ng th i r t nhi u nh ng công c khác nhau, có th k t h p chúng l i ho c c ng có th u tiên công c nƠo h n

ho c ph i hy sinh m t công c nƠo đó VƠ vì v y chính sách t giá c đ nh, linh ho t hay th n i có qu n lý lƠ tùy thu c vƠo m c tiêu phát tri n kinh t c a m i qu c gia trong t ng giai đo n nh t đ nh Trong nh ng n m g n đơy, các nhƠ kinh t h c s d ng khá nhi u khái ni m “b ba b t kh thi” đ nói v m c tiêu c a s l a ch n chính sách

c a các qu c gia Theo đó, m t qu c gia không th đ ng th i cùng m t lúc đ t đ c ba

m c tiêu n đ nh t giá, h i nh p tƠi chính vƠ đ c l p ti n t T lý lu n nƠy, n u chúng ta mu n xơy d ng chính sách t giá phù h p thì c n ph i nghiên c u các y u t

có m i quan h vƠ tác đ ng qua l i v i nó, bao g m: Chính sách ti n t ; các bi n pháp

ki m soát v n c a chính ph vƠ th tr ng ngo i h i

đ c l p nh m ki m ch l m phát trong khi v n ph i m c a h i nh p tƠi chính, đón các

lu ng v n ch y vƠo t do thì qu c gia đó không th đi theo m t ch đ t giá c đ nh

Vì v y, t giá vƠ các chính sách ti n t lƠ hai m t c a m t v n đ n đ nh kinh t , NhƠ

n c đôi khi dùng các công c trên th tr ng ti n t đ qu n lý t giá

t ng th i k , t ng khu v c c a n n kinh t s giúp NhƠ n c đ t đ c nh ng m c tiêu

v qu n lý dòng v n vƠ t đó qu n lý t giá h i đoái

- Th tr ng ngo i h i: Th tr ng ngo i h i lƠ m b ph n không th tách r i

c a m t n n kinh t phát tri n, s m nh y u c a th tr ng nƠy s quy t đ nh tính kh thi c ng nh hi u qu c a các bi n pháp can thi p c a NhƠ n c vƠo t giá

1.2.3 Gi iăthíchăm iăquanăh ăt ăgiáăh iăđoáiăvƠăt ngătr ngăkinhăt :

T ng tr ng kinh t có th đ c đo l ng b ng GDP ho c GNP vƠ theo đó t c đ t ng

tr ng kinh t lƠ t c đ t ng tr ng GDP hay GNP

Hình 1.1: M iăquanăh ăgi aăt ăgiáăvƠăt ngătr ngăkinhăt

Ngu n: Theo mô hình t ng c u c a John Hicks và Alvin Hansen

Trong hình v trên, GDP đ c xem lƠ t ng c u c a n n kinh t (tham chi u xu ng hình bên d i) Ta có th th y v i m t s t ng lên c a t giá h i đoái (t E1 lên E2),

t c lƠ đ ng n i t tr nên r h n thì s lƠm đ ng s n l ng (GDP) t ng lên m t l ng

t Y1 lên Y2

Nh v y, t ng tr ng kinh t ch u tác đ ng c a r t nhi u các y u t , trong đó y u t t giá s nh h ng đ n t ng tr ng kinh t thông qua y u t ngo i th ng lƠ xuyên su t

vƠ ch y u nh t VƠ đơy c ng lƠ khía c nh đ c đ c p trong bƠi nghiên c u c a Giáo

s Dani Rodrik s đ c tác gi trình bƠy tóm t t ph n 1.3

1.3 ăNh ngănghiênăc uătrênăth ăgi iăv ăm iăquanăh ăt ăgiáăh iăđoáiăvƠ t ngătr ngă kinhăt :

Nghiên c u c a Ofair Razin và Susan M.Collins v t giá h i đoái th c và t ng

tr ng ("Real exchange rate Misalignment and Growth", 1997)

Nghiên c u nh m xơy d ng m t ch s đ đo l ng m c đ đ nh giá sai l ch c a t giá

hi u l c Tác gi s d ng ph ng pháp h i quy đ đ a ra k t qu v vi c đánh giá cao

gi a t giá vƠ t ng tr ng nh ng qu c gia đƣ vƠ đang phát tri n Nghiên c u đƣ ch

ra đ c m t m i liên h phi tuy n tính gi a t giá hi u l c vƠ t c đ t ng tr ng c a

m t qu c gia

T giá hi u l c c a m t qu c gia có th đ c đ nh giá cao h n hay th p h n m t t giá

lý t ng nƠo đó T giá hi u l c đ c coi lƠ b đ nh giá sai l ch khi nó l ch kh i t giá cơn b ng T giá cơn b ng đ c hi u lƠ t giá mƠ đó n n kinh t đ ng th i đ t đ c

tr ng trái cơn b ng v s n xu t trong n c c ng nh ngo i th ng vƠ n n c ngoƠi

VƠ vi c đo l ng m c đ sai l ch nƠy s giúp gi i thích cho t c đ t ng tr ng c a

n n kinh t Vi c đ nh giá cao đ ng n i t đ c xem lƠ rƠo c n trong khi vi c phá giá

n i t l i đ c xem lƠ m t chính sách nh m kích thích n n kinh t t ng tr ng

Tr c h t, t giá có th nh h ng đ n đ u t trong n c vƠ n c ngoƠi, đ y m nh quá trình tích l y v n cho n n kinh t vƠ qua đó nh h ng đ n t ng tr ng Th hai,

t giá tác đ ng đ n ngo i th ng, nơng cao s c c nh tranh c a qu c gia trên th gi i

vƠ do đó c ng giúp n n kinh t t ng tr ng

Nghiên c u nƠy d a trên n n t ng lý thuy t lƠ mô hình IS-LM Tác gi đƣ ti n hƠnh đo

l ng m c đ đ nh giá đ ng n i t c a m t s n c LDC vƠ nh ng n c công nghi p trên th gi i vƠ so sánh qua hai th i k 1975-77 đ n 1983 (k 1); 1984 đ n 1990-92 (k 2)

B ngă1.1:ăK tăqu ăh iăquyăt ăgiáăhi uăl c

K t qu cho th y t giá th c hi u l c c a h u h t các n c đ u đ c đ nh giá cao

th i k đ u vƠ đ nh giá th p th i k sau

Nghiên c u c ng ch ra m i quan h gi a t giá hi u l c vƠ t ng tr ng kinh t B ng

ph ng pháp h i quy, tác gi th y r ng gi a vi c đ nh giá cao đ ng n i t vƠ t ng

tr ng kinh t có ý ngh a th ng kê vƠ có m i quan h ng c chi u nhau C th lƠ t giá đ nh giá cao 10% s lƠm gi m t c đ t ng tr ng kinh t 0.6% VƠ ng c l i vi c

đ nh giá th p t giá m t m c đ phù h p s giúp thúc đ y n n kinh t t ng tr ng

Nghiên c u c a Barry Eichengreen v T giá h i đoái th c và t ng tr ng kinh t

(" The real exchange rate and Economic Growth", 2008)

Nghiên c u ch ra vai trò quan tr ng c a t giá đ i v i t ng tr ng kinh t c ng nh s

c n thi t ph i qu n lý t giá Tác gi bƠi nghiên c u cho r ng s d ng công c t giá

hi u l c s thúc đ y ngu n l c ch y vƠo khu v c s n xu t, t đó lƠm gia t ng thu nh p

qu c gia vƠ t o đi u ki n cho các ngƠnh khác phát tri n theo Kinh nghi m c a m t s

n c nh Nh t B n, H ng Kông, Singapore, HƠn Qu c, Ơi Loan vƠ bơy gi lƠ Trung

Qu c đƣ cho th y rõ đi u đó

Tuy nhiên, công c t giá c ng có hai m t c a nó, bên c nh nh ng l i ích đ t đ c thì

c ng có m t s nh ng tác đ ng tiêu c c khác c bi t lƠ n u m t qu c gia theo đu i

ch đ đ nh giá th p n i t m t cách quá đáng vƠ trong m t th i gian dƠi nó s kéo theo nhi u h qu x u bên c nh nh ng l i ích v ngo i th ng mƠ qu c gia đó đ t

đ c i n hình lƠ vi c đ nh giá th p n i t s gơy nên tình tr ng c ng th ng trong

th i d n đ n d tr ngo i t t ng đáng k , l m phát c ng gia t ng Vì v y, v n đ đơy

lƠ chính ph c n xơy d ng m t ch đ t giá mang tính n đ nh vƠ c nh tranh nh t

nh m giúp n n kinh t t ng tr ng Nghiên c u c ng ch ra tác đ ng c a vi c bi n

đ ng t giá, s nh h ng x u đ n ngo i th ng vƠ đ u t ậ là nh ng kênh c n thi t

cho s t ng tr ng c bi t, nh ng cu c kh ng ho ng ti n t s tác đ ng m nh m

đ n t giá vƠ qua đó nh h ng đ n t ng tr ng kinh t

Nghiên c u đ a ra d n ch ng v vi c đi u hƠnh t giá nh h ng đ n t ng tr ng kinh

t c a m t s qu c gia trên th gi i M t y u t đ c tác gi nh n m nh trong bƠi nghiên c u lƠ v n đ bi n đ ng t giá h i đoái th c, nh ng tác đ ng vƠ các chính sách

nh m t i thi u hóa đ bi n đ ng nƠy

Các n c chơu Á đ nh giá cao t giá trong su t th i k kh ng ho ng ti n t

1997-1998 N i b t lƠ Trung Qu c, b t đ u t 1995, n c nƠy luôn đ a ra chính sách gi m giá đ ng n i t vƠ k t qu lƠ xu t kh u c a h không ng ng t ng tr ng, v n đ lao

đ ng c ng đ c c i thi n m t cách đáng k

Bài vi t đƣ tính toán m i quan h gi a bi n đ ng t giá vƠ t ng tr ng GDP c a m t

s qu c gia phát tri n, đang phát tri n vƠ các n c m i n i trên th gi i, d li u đ c

l y là t l t ng tr ng và bi n đ ng t giá t 1991-2005 K t qu ch ra đ c m i

quan h ng c chi u gi a đ bi n đ ng t giá và t l t ng tr ng GDP, đúng nh lý

Tác gi đ a ra ba ph ng pháp đo l ng đ bi n đ ng t giá hi u l c: đ l ch chu n

c a t giá hi u l c so v i n m đ u tiên, l y log ( bi n đ ng 1); đ l ch chu n c a

giá tr tuy t đ i c a t giá hi u l c so v i n m đ u tiên, l y log (Ph ng pháp 2); giá

tr tuy t đ i c a ph n tr m thay đ i c a t giá hi u l c so v i n m đ ng tr c (Ph ng

pháp 3)

V i s li u đ c l y t n m 1991-2005, tác gi đƣ ch ra đ c m i quan h ngh ch

bi n gi a t c đ t ng tr ng (tr c tung y) vƠ đ bi n đ ng t giá hi u l c (tr c hoƠnh x) (xem hình 1.2) Trong c ba tr ng h p trên, ta đ u th y r ng đ bi n đ ng cƠng l n (cƠng v bên ph i tr c x) thì đ ng t ng tr ng cƠng có xu h ng d c xu ng VƠ

nh ng n c cƠng kém phát tri n thì đ bi n đ ng t giá hi u l c cƠng l n h n so v i các n c khác

Hình 1.2 :ăM căđ ăbi năđ ngăt ăgiáăth c hi uăl căc aăcácăqu că

gia

bi n đ ng 1

bi n đ ng 2

bi n đ ng 3

Nghiên c u c a Dani Rodrik v t giá th c và t ng tr ng kinh t ("Real exchange

rate and Economic Growth", 2008)

Nghiên c u đ a ra b ng ch ng th c nghi m v m i quan h gi a t giá hi u l c và

t ng tr ng kinh t m t s qu c gia đi n hình: Trung Qu c, n , HƠn Qu c, Ơi

Loan, Uganda, Tanzania, và Mexico

Trung Qu c có t c đ t ng tr ng không ng ng t ng t nh ng n m 1970, đ n khi đ t

đ nh t ng tr ng vƠo nh ng n m 1990 Tuy nhiên đi u nƠy c ng gơy nên nhi u tranh cƣi vƠ c ng th ng trong m i quan h gi a Trung Qu c vƠ M do đ ng Nhơn dơn t đang đ c đ nh giá quá th p, vƠ đ ng nhiên th ng d tƠi kho n c a Trung Qu c c ng cƠng ngƠy cƠng gia t ng V i m c th i gian nh trên (tr c hoƠnh), t c đ t ng tr ng (tr c tung bên ph i) vƠ m c đ đ nh giá th p đ ng n i t (tr c tung bên trái) đ c th

hi n trong hình 1.3 M i quan h gi a t c đ t ng tr ng vƠ m c đ phá giá đ ng n i

t g n nh lƠ đ ng bi n

Hình 1.3 :ăM căđ ăđ nhăgiáăđ ngăn iăt ăvƠăt ngătr ngăkinhăt ăc aăTrungăQu c

T ng t , n có t c đ t ng tr ng n t ng t 1% nh ng n m 1950 lên đ n 4% vƠo nh ng n m 2000, t ng ng v i vi c đ nh giá cao chuy n sang đ nh giá th p vƠo kho ng 60% đ ng n i t (xem hình 1.4)

Hình 1.4 :ăM căđ ăđ nhăgiáăđ ngăn iăt ăvƠăt ngătr ngăkinhăt ăc aă nă

Hình 1.5 :ăM căđ ăđ nhăgiáăđ ngăn iăt ăvƠăt ngătr ngăkinhăt ăc aăHƠnăQu c

Ng c l i, hai qu c gia đ c m nh danh lƠ con h chơu Á lƠ HƠn Qu c vƠ Ơi Loan

l i có t l t ng tr ng có xu h ng gi m vƠo nh ng n m g n đơy, t ng ng v i ch

s đ nh giá đ ng n i t c ng cao h n Hai qu c gia nƠy t ng đ c bi t đ n v i m t t c

đ t ng tr ng th n k nh ng th p niên tr c C hai đ ng bi u di n m c đ phá giá đ ng n i t vƠ t c đ t ng tr ng th hi n trong hình 1.5 đ u có dáng lƠ hình ch

U ng c qua các m c th i gian nghiên c u

Tác gi bƠi nghiên c u đƣ đ a ra cách tính toán t giá hi u l c Tuy nhiên trong dài

h n, nh ng hƠng hóa phi ngo i th ng nh ng n c nghèo h n thì luôn r h n nên t

giá hi u l c c n đi u ch nh theo hi u ng Balassa-Samuelson Theo đó, t giá hi u l c

s đ c h i quy theo GDP bình quơn đ u ng i VƠ t đó tác gi tính toán ch s đ nh giá theo th i gian

K t qu mƠ Dani Rodrik tìm đ c lƠ h s ph n ánh m i quan h gi a t giá vƠ thu

nh p bình quơn đ u ng i mang d u ơm (-0.24) T c lƠ khi thu nh p t ng lên 10% thì

t giá s b đ nh giá cao 2.4%, đi u nƠy lƠ đúng theo lý thuy t Balassa Samuelson mƠ ông đƣ trình bƠy

ng th i, tác gi s d ng ph ng pháp h i quy đ tìm ra m i quan h gi a t giá

hi u l c vƠ t ng tr ng kinh t

th i gian vƠ t ng tr ng kinh t , đ c bi t nh ng n c đang phát tri n VƠ b ng

ch ng th c t v quá trình t ng tr ng ngo i th ng c ng nh t ng tr ng kinh t c a các qu c gia Chơu Á đƣ hoƠn toƠn ng h k t qu nƠy

K t qu h i quy nh b ng sau:

B ngă1.2:ăK tăqu ăh iăhuyăt căđ ăt ngătr ng

Khi h i quy trên t ng th m u, k t qu ph n ánh m i quan h gi a t ng tr ng kinh t

vƠ m c đ đ nh giá t giá hi u l c là 0.017, trong đó nh ng qu c gia giƠu h n thì giá

tr nƠy t ng đ i nh h n so v i các n c đang phát tri n (0.004 so v i 0.027)

Tác gi gi i thích cho quá tình t ng tr ng th n k nh ng n c đang phát tri n lƠ

d a vƠo ngo i th ng Hai lý do đ c đ a ra cho s phát tri n không cơn đ i gi a nhóm ngƠnh ngo i th ng vƠ phi ngo i th ng nh ng n c nƠy b t ngu n t s

qu n lý y u kém c a chính ph , vƠ t nh ng th t b i c a th tr ng không hoƠn h o

Cu i cùng, bƠi nghiên c u trình bƠy m t mô hình đ n gi n v m i quan h gi a t giá

hi u l c vƠ t ng tr ng kinh t

K TăLU NăCH NGă1

Ch ng 1 đƣ trình bƠy khái quát v nh ng lý lu n liên quan đ n t giá th c hi u l c và

t ng tr ng kinh t , các nhơn t nh h ng đ n hai khái ni m nƠy c ng nh m i quan

h gi a chúng Qua đó ta th y t giá có th nh h ng đ n t ng tr ng kinh t thông qua ngo i th ng, đ u t , vƠ tiêu dùng ng th i, tác gi c ng gi i thi u m t s bƠi nghiên c u trên th gi i nh m b tr cho c s lý thuy t vƠ ng d ng trong ph n th c

t thu c ch ng 3 đ tƠi nƠy

Chu ngă2:ăMÔăHỊNHăNGHIểNăC U

Trong r t nhi u nghiên c u v m i quan h gi a t giá hi u l c vƠ t ng tr ng kinh t , thì t c đ t ng tr ng GDP vƠ t giá hi u l c lƠ hai bi n đ c l a ch n ch y u Trong bƠi lu n v n nƠy, tác gi s l a ch n s d ng mô hình c a Giáo s Dani Rodrik (2008) Nh đƣ đu c đ c p ch ng 1, mô hình c a Dani Rodrik đƣ gi i thích đ c

m i quan h gi a t giá hi u l c vƠ t ng tr ng kinh t , đ c bi t lƠ nh ng n c có thu nh p th p vƠ thu nh p trung bình trên th gi i (d i 6.000 USD/ng i/n m) Quá trình tác đ ng gi a hai y u t nƠy đ c Giáo s gi i thích qua s phát tri n th n k c a ngo i th ng nh ng n c đang phát tri n

2.1 Ph ngăphápăphơnătíchăs ăd ngătrongămôăhìnhănghiênăc u:

Ph ng pháp phơn tích đ c s d ng trong mô hình nghiên c u lƠ ph ng pháp h i quy tuy n tính

Phơn tích h i quy lƠ m t phơn tích th ng kê đ xác đ nh xem các bi n đ c l p (bi n thuy t minh) quy đ nh các bi n ph thu c (bi n đ c thuy t minh) nh th nƠo

Mô hình h i quy tuy n tính g m k bi n có d ng nh sau:

LƠ thu nh p bình quơn đ u ng i c a qu c gia i k t-1

Trong nhi u nghiên c u v t ng tr ng kinh t thì y u t con ng i hay thu nh p bình quơn đ u ng i luôn đóng m t vai trò đ c bi t trong h u h t các mô hình Con ng i

đ c xem lƠ chìa khóa c t lõi đi đ u trong l nh v c nghiên c u, sáng t o ra nhi u s n

ph m m i hay ý t ng m i giúp khoa h c ngƠy cƠng phát tri n Vì v y, nh ng qu c gia mƠ con ng i đ c chú tr ng, thu nh p đ c c i thi n thì đơy đ c xem lƠ ti n đ giúp n n kinh t t ng tr ng nhanh h n sau đó ơy c ng lƠ nguyên lý mƠ Giáo s

J.Barro (1991)

B ngă2.1:ăB ngătínhătoánăch ăs ălnGDPCăc aăVi tăNam

Ngu n: T ng c c th ng kê và tính toán c a tác gi

B ng 2.1 trình bƠy thu nh p bình quơn đ u ng i c a Vi t Nam qua các n m t

2000Q4 đ n quý 2 n m 2011, trong đó Q1 2001 đ c ch n lƠm k g c nên ch s GDPC c a k nƠy b ng 1 Theo đó, ch s k ti p theo (k t) = GDPC k t/GDPC k

g c) Sau đó, ti n hƠnh l y ln cho các ch s t ng ng đƣ tính đ c

Trong công th c (2.1), h s đ c k v ng mang d u d ng T c lƠ n u ch s

lnINDEXVALitcƠng l n (đ ng ti n cƠng đ c đ nh giá th p) cƠng kích thích n n kinh

t t ng tr ng

Ch s đ nh giá INDEXVALit :

lnINDEXVAL it = lnREER it - lnREER it * (2.2)

Trong đó: REERit lƠ t giá hi u l c c a qu c gia i k t

REERit* lƠ t giá hi u l c đi u ch nh theo hi u ng Balassa Samuelson c a

qu c gia i k t

- T ăgiá th c hi uăl c (REER it ): LƠ t giá đ c s d ng khi có nhi u đ i tác th ng

m i vƠ đ c tính trên c s bình quơn có tr ng s

REERit =

P

EiPim

th ng m i, EilƠ t giá danh ngh a c a qu c gia i, PilƠ ch s giá tiêu dùng qu c gia

i

B ngă2.2:ăB ngăt ăgiáăth căhi uăl căc aăVi tăNam

2001

GERMANY 6.43 4.51 6.51 5.83 6.74 5.38 5.96 5.21

Ngu n: Tính toán c a tác gi (d a vào t giá danh ngh a và ch s CPI l y t IFS)

B ng 2.2 trình bƠy k t qu tính toán t giá th c hi u l c c a Vi t Nam theo quý n m

2001 vƠ 2002, các quý c a các n m t 2003 đ n Q2 2011 vƠ các d li u khác đ c trình bƠy trong ph l c 1

Các đ i tác th ng m i đ c tác gi l ac ch n tính toán t giá th c hi u l c lƠ các

qu c gia có quan h ngo i th ng th ng xuyên vƠ có t tr ng th ng m i l n đ i v i

Vi t Nam

*ăT ăgiáăhi uăl c đi uăch nhătheoăhi uă ngăBalassaăSamuelson:

Mô hình c a Balassa Samuelson gi i thích cho s bi n đ ng c a t giá h i đoái hi u

đ i đ phù h p theo lý thuy t ngang giá s c mua Tuy nhiên t giá danh ngh a l i không ph n ánh đ c s thay đ i giá c c a nh ng hƠng hóa không trao đ i đ c, vì

v y c ng không ph n ánh đ c s thay đ i giá c t ng đ i gi a hai r hƠng hóa hai

qu c gia

Mô hình Balassa Samuelson gi đ nh r ng t ng tr ng c a m t qu c gia ch y u d a vƠo s gia t ng n ng su t lao đ ng khu v c s n xu t hi n đ i Trong khi đó, n ng

su t lao đ ng khu v c s n xu t truy n th ng vƠ d ch v l i ít thay đ i Ta gi đ nh

r ng ngu n nhơn l c ch có th d ch chuy n qua l i gi a các l nh v c kinh t mƠ không

có kh n ng d ch chuy n trên ph m vi th gi i Vì v y, khi n ng su t lao đ ng gia t ng trong l nh v c s n xu t hi n đ i thì m c l ng l nh v c nƠy c ng gia t ng, vƠ đ gi cơn b ng thì m c l ng l nh v c truy n th ng vƠ d ch v c ng gia t ng theo

Nh v y, nh ng n c phát tri n có n n khoa h c công ngh tiên ti n, n n s n xu t

hi n đ i, s n xu t truy n th ng vƠ d ch v c ng phát tri n vƠ vì v y m c l ng l nh

v c s n xu t truy n th ng vƠ d ch v c ng cao h n nh ng n c đang phát tri n Hay nói cách khác, m c s ng c a ng i dơn (thu nh p bình quơn đ u ng i) nh ng n c nƠy c ng cao h n Do đó, n u tính chung trong r hƠng hóa c a m t qu c gia, thì

nh ng n c phát tri n s có m t b ng giá c cao h n nh ng n c đang phát tri n hay nói cách khác t giá nh ng n c phát tri n có khuynh h ng đ c đ nh giá cao h n

Vì v y, đ có ý ngh a trong dƠi h n, Dani Rodrik đƣ đi u ch nh t giá hi u l c theo

hi u ng Balassa Samuelson b ng cách h i quy theo bi n thu nh p bình quơn đ u

ng i (GDPC) nh sau:

lnREER it = + lnGDPCit + f t + u it (2.4)

Trong công th c nƠy, theo lý thuy t Balassa Samuelson mƠ Giáo s Dani Rodrik đƣ

gi i thích thì đ c k v ng mang d u ơm, t c lƠ nh ng n c cƠng giƠu thì t giá cƠng có xu h ng đ c đ nh giá cao h n Tuy nhiên Vi t Nam, tác gi k v ng có

th mang d u d ng, vì n c ta v n thu c nhóm các n c đang phát tri n, thu nh p cƠng cao thì t giá cƠng t ng, t c lƠ n i t cƠng đ c đ nh giá th p

T nh ng tính toán trên đơy, ta s tìm ra đ c ch s đ nh giá lnINDEXVAL đ ph c

v cho vi c h i quy t l t ng tr ng theo t giá: lnINDEXVAL it = lnREER it -

lnREER it *

V i lnREERit đ c tính toán theo b ng 2.3 vƠ lnREERit*đ c tính t công th c (3)

trong k t qu h i quy theo công th c sau:

lnREERit= + lnGDPCit + ft + uit + lnINDEXVALit

(Suy ra t công th c (2.2) vƠ (2.4): lnINDEXVALit = lnREERit - + lnGDPCit + ft +

uit)

Khi ch s lnINDEXVAL nƠy cao, đi u nƠy có ngh a lƠ hƠng hóa qu c gia nghiên

c u s r h n n u tính theo giá USD vƠ đ ng ti n n c nƠy đang đ c đ nh giá th p

Ng c l i, n u lnINDEXVAL th p thì đ ng ti n l i đang đ c đ nh giá cao

Trong công th c (1), đ c k v ng mang d u d ng T c lƠ n u ch s INDEXVAL

cƠng t ng thì đ ng ti n cƠng đ c đ nh giá th p vƠ đi u nƠy s cƠng thúc đ y n n kinh

t t ng tr ng m nh m h n

Các tham s khác trong mô hình nghiên c u:

fi: country dummies: bi n gi qu c gia

ft: time dummies: bi n gi th i gian

Trong phơn tích h i quy, bi n gi đ c dùng đ ch ra s t n t i ho c không t n t i

c a các y u t gơy nh h ng đ n k t qu h i quy

Trong bƠi nghiên c u c a Dani Rodrik, ông s d ng d li u c a 184 qu c gia trong giai đo n 54 n m t 1950 đ n 2004 Vì v y vi c đ a bi n gi lƠ hai y u t qu c gia vƠ

th i gian vƠo mô hình lƠ c n thi t

Ch ng 2 trình bƠy các n i dung liên quan đ n mô hình nghiên c u s đ c tác gi s

d ng trong ph n phơn tích th c t ch ng sau Mô hình nghiên c u nƠy lƠ m t mô hình h i quy tuy n tính đa bi n đ c thi t k b i Giáo s Dani Rodrik u tiên, m t

mô hình h i quy tuy n tính đ n đ c thi t k g m bi n t giá hi u l c vƠ bi n thu

nh p bình quơn đ u ng i, đ t đó tìm ra ch s đ nh giá đ ng n i t Ti p theo, m t

mô hình h i quy tuy n tính đa bi n khác đ c thi t k đ ch ra m i quan h gi a t l

t ng tr ng vƠ m c đ đ nh giá đ ng ti n c a m t qu c gia ng th i, tác gi c ng trình bƠy cách tính toán nh ng tham s trong mô hình h i quy nƠy Nh ng tính toán ban đ u s lƠ ti n đ đ th c hi n h i quy ch ng sau

Ch ngă3:ăKI Mă NHăM IăQUANăH ăT ăGIÁ TH CăHI Uă

2001-Q2.2011

3.1 T ăgiáăth căhi uăl căvƠăchínhăsáchăđi uăhƠnhăt ăgiáăc aăVi tăNamăgiaiăđo nă 2001-Q2.2011:

V n đ t giá đang vƠ s lƠ tơm đi m c a m i gi i pháp nh m n đ nh n n kinh t v

mô c a Vi t Nam trong giai đo n hi n nay

Tuy v y, vi c phá giá hay t ng giá đ ng n i t v n đang lƠ m t cơu h i l n cho các nhƠ

ho ch đ nh chính sách Vi t Nam Ngoài ra, có nên phá giá hoƠn toƠn đ ng n i t hay phá giá m c đ nh th nƠo s gơy tác đ ng tích c c đ n t ng tr ng kinh t ? VƠ trong th i gian s p t i, NhƠ n c nên đi theo chính sách đi u hòa t giá nh th nƠo đ

v a n đ nh n n kinh t v mô, ki m ch l m phát, v a giúp Vi t Nam h i nh p vƠo

n n kinh t th gi i? ơy v n lƠ nh ng cơu h i c n có l i gi i đáp thích đáng trong

th i gian s p t i

3.1.1 M tăs ănh năđ nhăv ăchínhăsáchăt ăgiáăc aăVi tăNamăt ăth iăk ăb tăđ uăth ă

n iăt ăgiáăđ năhi nănay:ăă

- H u h t các n c trên th gi i hi n nay, đ c bi t lƠ các qu c gia m i n i đ u s

d ng chính sách t giá linh ho t nh ng v n có s qu n lý nh t đ nh b ng cách không

ng ng gia t ng d tr ngo i h i nh m can thi p k p th i vƠ không gơy nên các cú s c cho n n kinh t

Vi t Nam c ng không n m ngoƠi quy lu t khi n c ta chính th c tuyên b áp d ng chính sách t giá th n i có qu n lý vƠo n m 1999

Có th nói t khi Vi t Nam chuy n t ch đ t giá c đ nh sang ch đ t giá th n i

có qu n lý, n c ta đƣ g t hái đ c nh ng thƠnh công nh t đ nh trong vi c qu n lý n n kinh t v mô, đ a Vi t Nam t ng b c m c a h i nh p v i các n c trong khu v c

vƠ trên th gi i Chúng ta có th th y vai trò c a NhƠ n c luôn đ c th hi n rõ nét

vƠ k p th i trong m i tình hu ng nh m n đ nh t giá, khuy n khích xu t kh u, đem l i

s phát tri n cho th tr ng tƠi chính nói riêng vƠ n n kinh t nói chung

Th nh ng, “bƠn tay” c a NhƠ n c có đ a ra đúng lúc, đúng li u l ng hay không thì chúng ta còn ph i tranh lu n nhi u khía c nh liên quan đ n nhi u l nh v c khác c a

n n kinh t Vì v y, bên c nh nh ng y u t tích c c, chúng ta c ng ph i k đ n hƠng

lo t nh ng v n đ n i c m trong nh ng bi n pháp can thi p c a NhƠ n c vƠo t giá trong th i gian qua M t s v n đ có th k đ n đó lƠ:

t tr c ti p vƠ gián ti p, đ c bi t lƠ th tr ng ch ng khoán b t đ u phát tri n m nh m

h n vƠo n m 2007,…) Lúc nƠy, nh m n đ nh t giá, NhƠ n c luôn có đ ng thái mua USD vƠo Nh đó, d tr ngo i h i c a Vi t Nam t ng cao sau th i gian nƠy,

nh ng s can thi p đôi khi lƠ quá m c c a NhƠ n c nh m n đ nh t giá đƣ gơy nên

áp l c l m phát cho n n kinh t Th c t , t l l m phát c a Vi t Nam t 2003 đ n nay không ng ng t ng cao R i l i m t l n n a, NhƠ n c can thi p đ ki m ch l m phát

b ng cách t ng t l d tr b t bu c c a các Ngơn hƠng th ng m i t 5% lên 10% vƠo n m 2007 đ rút ti n VND kh i l u thông Th nh ng vi c “g m gi ” v n b ng t

l d tr b t bu c nh v y l i gơy khó kh n v v n cho các Ngơn hƠng, đ ng th i t o

ra tình tr ng khát v n cho các doanh nghi p, vƠ lƣi su t l i có d p t ng cao K t qu

c a quá trình nƠy l i lƠ m t t l l m phát t ng cao nh ng vì m t nguyên nhơn khác

ơy lƠ m t ngh ch lý vƠ m t vòng lu n qu n, đòi h i NhƠ n c c n có nh ng bi n pháp hƠi hòa h n trong th i gian t i

- Hi n t ng đôla hóa lƠ m t v n đ mƠ h u h t các n c đang phát tri n ậ trong

đó có Vi t Nam c n t p trung gi i quy t V i nh ng thu n l i nh t đ nh c a mình, các

n c đang phát tri n có đi u ki n đ phát tri n ngo i th ng, gia t ng xu t kh u, gi m thơm h t cán cơn thanh toán b ng cách phá giá đ ng n i t Tuy nhiên vi c phá giá nƠy

m t lòng tin c a nhƠ đ u t vƠo th tr ng trong n c N u xét v nh ng tác đ ng trong dƠi h n thì đơy th c s lƠ m t v n đ b c bách c n gi i quy t

Các m c tiêu phát tri n kinh t trong t ng giai đo n ch a đ c nh t quán vƠ đ t đ c

hi u qu rõ r t M c tiêu n đ nh t giá, khuy n khích xu t kh u; m c tiêu ki m ch

l m phát, nơng cao đ i s ng nhơn dơn hay m c tiêu h tr doanh nghi p sau kh ng

ho ng v n ch a đ c xác đ nh rõ nét, vì v y t giá v n c b t n trong n i lo chung

c a n n kinh t

3.1.2 Th cătr ngăt ăgiáăh iăđoáiăc aăVi tăNamăgiaiăđo nă2001ăậ Q2-2011:

B ngă3.1:ăB ngătínhătoánăt ăgiáăth căhi uăl c c aăVi tăNamă2001-Q4.2003

Ngu n: Tính toán c a tác gi (d a vào t giá danh ngh a và ch s CPI l y t IFS)

Q1 2001 Q2 2001 Q3 2001 Q4 2001 Q1 2002 Q2 2002 Q3 2002 Q4 2002 Q4 2003 REER

CHINA 14.99665 17.24727 16.16522 14.19538 13.34938 15.5415 15.84322 17.82509 19.11995 HONG KONG 4.574708 3.953881 4.762121 4.461657 4.97822 4.646114 5.138947 4.911552 4.99411 KOREA,

REPUBLIC OF 11.48345 11.90793 11.27211 13.04454 11.84821 13.15058 12.37588 11.45359 11.17244 SINGAPORE 18.69275 17.65033 17.80497 18.31874 17.53472 18.20014 14.36318 12.29889 15.02527 THAILAND 6.455398 5.837479 5.409505 5.409034 5.538917 5.360156 5.376897 4.571267 6.175498 UNITED STATES 5.537505 7.91939 8.074356 9.133087 8.581156 11.35307 14.69951 14.49948 12.66206 GERMANY 6.433789 4.511523 6.507022 5.83466 6.74312 5.379149 5.963952 5.205542 5.257609 JAPAN 22.87737 23.51306 25.27475 24.63363 21.09436 22.19875 22.22617 20.45596 23.06316 AUSTRALIA 8.948393 6.668366 5.538348 6.106908 6.429549 7.115873 7.109074 7.792324 6.191593

REER 100 99.20923 100.8084 101.1376 96.09763 102.9453 103.0968 99.01371 103.6617

Tác gi ch n n m 2001 lƠm n m g c đ tính toán s li u vì đơy đ c coi lƠ n m đ ng USD b c sang m t giai đo n m i sau khi đƣ phát tri n quá nóng USD t n m 2001 liên t c b m t giá so v i các đ ng ti n khác trên th gi i Tính t n m 2001 đ n 2005 thì đ ng USD đƣ m t 47% so v i EURO vƠ 24% so v i đ ng YEN

Hình 3.1:ăT ăgiáăth căhi uăl c c aăVi tăNamăgiaiăđo nă2001-Q2.2011

Ngu n: Tính toán c a tác gi (d a vào t giá danh ngh a và ch s CPI l y t IFS)

Nhìn vƠo b ng s li u vƠ đ th nh trên, ta có th th y t giá hi u l c c a Vi t Nam t

đ c đi u ch nh theo h ng gi m thi u l m phát, do đó vi c đ nh giá cao hay th p dao

đ ng liên t c qua các k Tiêu bi u nh t lƠ các giai đo n t Q1 2001 đ n Q4 2003, t giá th c hi u l c theo xu h ng t ng lƠ ch y u, đ n giai đo n Q1 2004 thì gi m

xu ng đáng k vƠ duy trì t ng đ i n đ nh cho đ n Q2 2008 lƠ gi m xu ng đ nh

đi m, sau đó ti p t c t ng cao đ n Q3 2010