TS TR N HOÀNG NGÂN Tp.
Trang 1B GIÁO D C VÀ ÀO T O
TR NG I H C KINH T TP H CHÍ MINH
-
PH M THANH HÀ
NG D NG MÔ HÌNH I M S TÍN D NG DOANH NGHI P
C A EDWARD I ALTMAN HOÀN THI N
H TH NG X P H NG TÍN D NG DOANH NGHI P
T I NGÂN HÀNG U T VÀ PHÁT TRI N VI T NAM
LU N V N TH C S KINH T
Tp H Chí Minh – N m 2011
Trang 2B GIÁO D C VÀ ÀO T O
TR NG I H C KINH T TP H CHÍ MINH
-
PH M THANH HÀ
NG D NG MÔ HÌNH I M S TÍN D NG DOANH NGHI P
C A EDWARD I ALTMAN HOÀN THI N
H TH NG X P H NG TÍN D NG DOANH NGHI P
T I NGÂN HÀNG U T VÀ PHÁT TRI N VI T NAM
Chuyên ngành: Kinh t Tài chính – Ngân hàng
Mã s : 60.31.12
LU N V N TH C S KINH T
PGS TS TR N HOÀNG NGÂN
Tp H Chí Minh – N m 2011
Trang 3M C L C
TRANG PH BÌA
L I CAM OAN
M C L C
DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T
DANH M C CÁC B NG, BI U
L I M U
1 Lý do ch n đ tài
2 M c tiêu nghiên c u
3 i t ng và ph m vi nghiên c u
4 Ph ng pháp nghiên c u
5 K t c u c a lu n v n
6 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a đ tài
DOANH NGHI P VÀ MÔ HÌNH I M S TÍN D NG DOANH NGHI P C A EDWARD I ALTMAN
1.1 T ng quan v H th ng x p h ng tín d ng doanh nghi p 1
1.2 Tìm hi u H th ng x p h ng tín d ng doanh nghi p t i các Ngân
hàng th ng m i Vi t Nam hi n nay
4
Trang 41.2.1 H th ng x p h ng tín d ng doanh nghi p c a Vietcombank 4
1.2.2.1 i v i doanh nghi p l n đ u quan h và doanh nghi p thông
10
1.2.4 Bài h c kinh nghi m t H th ng x p h ng tín d ng doanh nghi p t i các Ngân hàng th ng m i Vi t Nam hi n nay
17
1.3 Mô hình i m s tín d ng doanh nghi p c a Edward I Altman 19
1.3.2 S t ng đ ng gi a Mô hình i m s tín d ng doanh nghi p c a
Edward I Altman v i H th ng đ nh m c tín nhi m c a Standard & Poor’s
22
1.3.3 ng d ng c a Mô hình i m s tín d ng doanh nghi p c a Edward I Altman t i các th tr ng m i n i
23
1.3.4.2 i v i doanh nghi p không c ph n thu c ngành s n xu t 27
PHÁT TRI N VI T NAM 2.1 Gi i thi u v Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam 32
Trang 52.1.2 Tình hình ho t đ ng c a Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam
32
2.1.3 K ho ch phát tri n c a Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam
giai đo n 2011 – 2015
36
2.2.2 M c đích c a H th ng x p h ng tín d ng doanh nghi p c a BIDV 37
2.3 Nghiên c u tình hu ng x p h ng tín d ng th c t t i BIDV 45
2.3.1 Doanh nghi p đ c x p lo i AA nh ng có xu h ng phát sinh n x u 46
2.4 ánh giá H th ng x p h ng tín d ng doanh nghi p t i BIDV 51
THI N H TH NG X P H NG TÍN D NG DOANH
VI T NAM
Trang 63.1 xu t s a đ i HTXHTDDN hi n nay t i BIDV 56
3.2.1 Doanh nghi p x p lo i AA nh ng phát sinh n d i tiêu chu n 60
3.3 M t s gi i pháp khác góp ph n hoàn thi n HTXHTDDN t i BIDV 67
3.3.1 Xây d ng H th ng x p h ng tín d ng đ i v i doanh nghi p siêu nh 67
K T LU N
TÀI LI U THAM KH O
PH L C
Trang 7DANH M C CÁC KÝ HI U – CH VI T T T
Trang 8DANH M C CÁC B NG, BI U
1.1 T tr ng ch tiêu tài chính và ch tiêu phi tài chính c a doanh
6
1.2 T tr ng ch tiêu tài chính và ch tiêu phi tài chính c a doanh
nghi p siêu nh t i HTXHTDDN VCB
7
1.4 H s r i ro c a doanh nghi p m i thành l p t i HTXHTDDN
VCB
8
1.5 T tr ng ch tiêu tài chính và ch tiêu phi tài chính c a Quy trình
ch m đi m và x p h ng tín d ng doanh nghi p Vietinbank
10
1.6 Xác đ nh quy mô doanh nghi p c a Quy trình ch m đi m và x p
h ng tín d ng doanh nghi p Vietinbank
11
1.7 H s r i ro c a doanh nghi p siêu nh t i Quy trình ch m đi m
và x p h ng tín d ng doanh nghi p Vietinbank
13
1.8 T tr ng ch tiêu tài chính và ch tiêu phi tài chính c a doanh
nghi p t i HTXHTDDN ACB
17
1.9 S t ng đ ng gi a Mô hình i m s tín d ng doanh nghi p c a
Edward I Altman v i H th ng đ nh m c tín nhi m trái phi u
c a Standard & Poor’s
22
1.10 Ch s Z c a Công ty C ph n bông B ch Tuy t 26
Trang 92.1 Tr ng s nhóm các ch tiêu phi tài chính trong HTXHTDDN c a
BIDV
43
2.2 T tr ng ch tiêu tái chính và ch tiêu phi tài chính c a doanh
nghi p trong HTXHTDDN c a BIDV
43
2.4 Chi ti t h ng tín d ng và n x u th c t phát sinh c a nhóm
doanh nghi p đ c l a ch n nghiên c u
46
2.5 T ng h p đi m ch tiêu phi tài chính c a Công ty C ph n A 47
3.1 Ch m đi m ch tiêu d báo nguy c phá s n c a doanh nghi p
trong Mô hình đ xu t s a đ i
58
3.2 T tr ng ch tiêu tài chính, d báo nguy c phá s n và phi tài
chính c a doanh nghi p trong Mô hình đ xu t s a đ i
59
3.3 H s tài s n b o đ m c a doanh nghi p có quy mô nh trong Mô
hình đ xu t s a đ i
60
3.4 Chi ti t đi m ch tiêu d báo nguy c phá s n c a Công ty C
ph n A trong Mô hình đ xu t s a đ i
61
3.5 T ng h p đi m x p h ng tín d ng c a Công ty C ph n A theo
Mô hình đ xu t s a đ i
62
3.6 Chi ti t đi m ch tiêu d báo nguy c phá s n c a Công ty TNHH
B trong Mô hình đ xu t s a đ i
63
3.7 T ng h p đi m x p h ng tín d ng c a Công ty TNHH B theo Mô
hình đ xu t s a đ i
64
Trang 103.8 K t qu ch m đi m và x p h ng l i đ i v i các doanh nghi p
đ c l a ch n nghiên c u theo Mô hình đ xu t s a đ i
66
3.9 Các ch tiêu phi tài chính dùng đ ch m đi m doanh nghi p quy
mô siêu nh
69
3.10 T tr ng ch tiêu tài chính, d báo nguy c phá s n và phi tài
chính c a doanh nghi p trong Mô hình đ xu t xây d ng
73
3.11 H s tài s n b o đ m và H s quan h tín d ng c a doanh
nghi p quy mô siêu nh trong Mô hình đ xu t xây d ng
73
Trang 11DANH M C CÁC HÌNH V , TH
2.2 Các ch tiêu c c u – ch t l ng c a BIDV giai đo n 2006 – 2010 34
Trang 12L I M U
1 Lý do ch n đ tài
Trong n n kinh t , Ngân hàng và doanh nghi p có m i quan h h t ng l n nhau, n u nh Ngân hàng có vai trò h t s c quan tr ng trong vi c tài tr v n cho các doanh nghi p thì s hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p trong quá trình quan
h tín d ng luôn là n n t ng cho s phát tri n v ng ch c c a Ngân hàng Chính vì
y u t quan tr ng đó mà các Ngân hàng r t c n tr ng tr c khi xét duy t cho vay,
t ng c ng các bi n pháp phòng ng a r i ro tín d ng c ng nh ki m tra ch t ch quá trình s d ng v n vay c a doanh nghi p T th c t đó, HTXHTDDN t i các Ngân hàng th ng m i đ c hình thành và tr thành m t công c phòng ng a r i ro tín d ng hi u qu
Là Ngân hàng th ng m i hàng đ u Vi t Nam, Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam đã tiên phong xây d ng, thí đi m tri n khai và ng d ng thành công HTXHTDDN trong vi c phân lo i n và trích l p d phòng r i ro Bên c nh đó, BIDV còn s d ng hi u qu HTXHTDDN trong các quy trình qu n lý r i ro tín
d ng sau: ban hành chính sách khách hàng, quy trình cho vay, giám sát r i ro danh
m c tín d ng, l p báo cáo qu n tr r i ro, chính sách d phòng r i ro tín d ng, phân tích hi u qu sinh l i c a danh m c tín d ng, xác đ nh khung lãi su t tiêu chu n…
Nh ng tháng cu i n m 2011 và d báo c n m 2012, tình hình kinh t th
gi i s v n còn t n t i nhi u b t n nh s m t n đ nh chính tr t i các n c B c Phi và Trung ông, kh ng ho ng n t i khu v c châu Âu ti p t c lan r ng, kh
n ng ph c h i ch m ch m c a kinh t M khi th tr ng vi c làm t i M v n ch a
có d u hi u b t phá… Trong khi đó, n n kinh t Vi t Nam đang đ i m t v i nh ng
t n t i c n ph i gi i quy t nh c c u n n kinh t và h th ng Ngân hàng không b n
v ng, hi u qu đ u t công th p, l m phát t ng cao, lãi su t cho vay c a các Ngân hàng th ng m i v n duy trì m c cao … T t c nh ng khó kh n đó đã và đang
nh h ng đ n s phát tri n c a doanh nghi p, qua đó, tác đ ng nghiêm tr ng đ n
h th ng Ngân hàng – bi u hi n t l n x u t i Ngân hàng đang t ng cao
Trang 13i v i BIDV, danh m c tín d ng luôn chi m kho ng 66% t ng tài s n c a Ngân hàng thì vi c t ng c ng các bi n pháp phòng ng a r i ro nh m k p th i phát
hi n và h n ch phát sinh n x u là vi c làm c n thi t và c p bách trong giai đo n
hi n nay V i mong mu n v n d ng nh ng ki n th c v kinh t tài chính – ngân hàng, ng i vi t ch n đ tài “ ng d ng Mô hình i m s tín d ng doanh nghi p
c a Edward I Altman đ hoàn thi n H th ng x p h ng tín d ng doanh nghi p
t i Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam” đ nghiên c u, qua đó, góp ph n
đ a HTXHTDDN tr thành m t c u ph n quan tr ng và là m t công c đ c l c trong qu n tr kinh doanh c a BIDV
2 M c tiêu nghiên c u
M c tiêu nghiên c u c a đ tài t p trung vào nh ng v n đ sau:
- Th nh t, tìm hi u và rút ra bài h c kinh nghi m t HTXHTDDN t i m t
s Ngân hàng th ng m i hàng đ u Vi t Nam hi n nay ng th i, trình bày và
ki m ch ng tính h u d ng c a Mô hình đi m s tín d ng doanh nghi p c a Edward
I Altman trong vi c d báo nguy c phá s n đ i v i các doanh nghi p Vi t Nam
- Th hai, trình bày th c tr ng HTXHTDDN t i BIDV, t đó, cho th y k t
qu đ t đ c c n phát huy và nh ng t n t i c n kh c ph c trong th i gian t i
- Th ba, đ xu t ng d ng Mô hình đi m s tín d ng doanh nghi p c a Edward I Altman trong vi c s a đ i HTXHTDDN hi n nay và đ a ra m t s gi i pháp nh m hoàn thi n HTXHTDDN t i BIDV
3 i t ng và ph m vi nghiên c u
Trong ph m vi h u h n c a đ tài, ng i vi t t p trung nghiên c u ph ng pháp và h th ng các ch tiêu đ c s d ng đ ch m đi m và x p h ng doanh nghi p t i các Ngân hàng th ng m i t i Vi t Nam c ng nh BIDV, t đó, đ a ra
gi i pháp hoàn thi n HTXHTDDN c a BIDV
Ngoài ra, do gi i h n c a th i gian nghiên c u và kh n ng ti p c n tài li u
t i m t s Ngân hàng nên các v n đ liên quan đ n HTXHTDDN nh : đi m s t ng
ch tiêu tài chính và phi tài chính, tr ng s t ng ch tiêu c a m i ngành ngh , đi m
Trang 14s s d ng đ ch m đi m quy mô… ch đ c gi i thi u khái quát làm c s cho
m c tiêu nghiên c u c a đ tài
4 Ph ng pháp nghiên c u
tài s d ng ph ng pháp phân tích đ nh tính đ nghiên c u các mô hình
ch m đi m tín d ng doanh nghi p t i các Ngân hàng và Mô hình đi m s tín d ng doanh nghi p c a Edward I Altman
Sau đó s d ng ph ng pháp so sánh và ph ng pháp nghiên c u tình hu ng
đ làm rõ th c tr ng HTXHTDDN t i BIDV hi n nay và tính kh thi khi ng d ng
Mô hình đi m s tín d ng doanh nghi p c a Edward I Altman trong đ xu t hoàn thi n HTXHTDDN c a BIDV
Trong quá trình kh o sát và thu th p ý ki n c a cán b tín d ng, ph ng pháp th ng kê c ng đ c s d ng nh m t ng k t các thông tin thu th p đ c
5 K t c u c a lu n v n
Ngoài ph n m đ u, k t lu n, tài li u tham kh o và ph l c, lu n v n đ c
k t c u theo ba ph n chính sau:
- Ch ng 1: T ng quan H th ng x p h ng tín d ng doanh nghi p và Mô
hình đi m s tín d ng doanh nghi p c a Edward I Altman
- Ch ng 2: Th c tr ng H th ng x p h ng tín d ng doanh nghi p t i Ngân
hàng u t và Phát tri n Vi t Nam
- Ch ng 3: ng d ng Mô hình đi m s tín d ng doanh nghi p c a Edward
I Altman đ hoàn thi n H th ng x p h ng tín d ng doanh nghi p t i BIDV
6 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a đ tài
K t qu c a đ tài nghiên c u này có th đ c ng d ng vào th c ti n đ
ph c v cho công tác qu n tr r i ro nói chung và qu n tr r i ro tín d ng nói riêng
t i BIDV c bi t, trong n m 2011 và d ki n h t n m 2012, s l ng doanh nghi p có nguy c phá s n t ng cao thì m t HTXHTDDN hoàn thi n s giúp cho BIDV phân lo i n và trích l p d phòng r i ro chính xác h n, đ ng th i, tr thành
m t công c h u hi u giúp các nhà qu n tr xây d ng đ nh h ng chi n l c kinh doanh phù h p cho t ng ngành ngh