12 1.4ăCácăl iăíchăc aăquáătrìnhăđi uăkhi năk ăho ch ..... 24 CH NGă2:ăTH Că TR NGă H ăTH NGăHO CHă NHă I Uă KHI Nă K ăHO CHă VẨă RAăQUY Tă NHă T Iă XệăNGHI Pă ỌNGăL NHă ă TH YăS NăAFIEX
Trang 1B ăGIÁO D CăVẨă ẨOă T O
TR NGă Iă H CăKINHă T ă THẨNHă PH ăH ăCHệăMINH
HOẨNăTHI NăH ăTH NGăHO CHă NHă
KI MăSOÁTăVẨăRAăQUY Tă NH T IăXệăNGHI P
ỌNGăL NHăTHU ăS NăAFIEX
Chuyên ngành:ă K toánă- Ki m toán
Trang 2L IăC Mă N
Em xin chân thành c m n các th y cô đ n Quý Th y Cô, nh ng
ng i đã t n tình d y b o và truy n đ t cho em nh ng ki n th c trong
su t quá trình h c t p t i Tr ng H Kinh T Thành Ph T khi l p đ
c ng đ n khi hoàn thành đ tài em g p không ít khó kh n nh ng nh s
h ng d n t n tình c a th y Bùi V n D ng đã giúp em hoàn thành đ tài
m t cách t t nh t
Em xin chân thành c m n các cô chú, anh ch xí nghi p đông l nh
th y s n Afiex đã t o đi u ki n thu n l i đ em hoàn thành lu n v n t t nghi p này
Cu i cùng em xin chúc quý th y cô, Ban lãnh đ o xí nghi p luôn
m nh kh e và g t hái đ c nhi u thành công trong cu c s ng
Tácăgi
Tr ngă Th ăM ăLinh
Trang 3Tr ng Th M Linh
Trang 4THU Tă NG ăVI Tă T T
- -
B : bi n đ ng
CP: chi phí
CPNVLTT: chi phí nguyên v t li u tr c ti p CPNCTT: chi phí nhân công tr c ti p
Trang 5DANHă M CăB NGăậ S ă ă- BIÊUă
S đ 1.1 S đ xác đ nh chi phí nguyên v t li u thích h p ……… 15
S đ 1.2 S đ xác đ nh nh ng chi phí c h i liên quan 16
S đ 2.1 S đ phân tích bi n đ ng chi phí nguyên v t li u tr c ti p 47
S đ 2.2 S đ phân tích bi n đ ng chi phí nhân công tr c ti p 50
th 1.1 i m hòa v n 16
B ng 2.1 B ng th hi n s l ng s n ph m s n xu t thêm xí nghi p Afiex 31
B ng 2.2 B ng đ nh m c chi phí s n xu t s n ph m cá tra Fillet 38
B ng 2.3 B ng chi phí s n xu t th c t c a s n ph m cá tra Fillet đông l nh đóng gói c a xí nghi p – N m 2010 43
B ng 2.4 B ng t ng bi n đ ng chi phí s n xu t tháng 03 – 2010 t i xí nghi p 53
Bi u đ 2.1 Bi u đ t ng tr ng l i nhu n 28
Bi u đ 2.2 Bi u đ th hi n t tr ng kho n m c chi phí nguyên v t li u tr c ti p 41
Trang 6
M CăL C
PH Nă M ă U
CH NGă1:ăT NGă QUANă V ă H ăTH NGă HO CHă NH,ă KI Mă SOÁTă
VẨăRAăQUY Tă NH 1
1.1ăH ăth ngăho chăđ nh 1
1.1.1 L p k ho ch 1
1.1.2 Các n i dung c b n c a k ho ch 1
1.2ăQuáătrìnhăđi uăkhi năk ăho ch 4
1.2.1 Ki m soát và đi u khi n k ho ch 4
1.2.2 Phân tích chênh l ch gi a k t qu th c t và k ho ch 7
1.3ăTácăđ ngăc aăh ăth ngăđi uăkhi năk ăho ch 11
1.3.1 Tác đ ng tiêu c c 11
1.3.2 Tác đ ng tích c c 12
1.4ăCácăl iăíchăc aăquáătrìnhăđi uăkhi năk ăho ch 12
1.5ăRaăquy tăđ nh 13
1.5.1 Ra quy t đ nh là gì? 13
1.5.2 Các lo i quy t đ nh 13
1.5.3 Các k thu t phân tích đ đ a ra quy t đ nh 13
1.5.3.1 ánh giá, so sánh các ph ng án qua phân tích chi phí 13
1.5.3.1.1 Các lo i chi phí 13
1.5.3.1.2 Các y u t đ nh tính và các y u t khác trong quá trình ra quy t đ nh 14
1.5.3.1.3 ánh giá so sánh các ph ng án 14
1.5.3.1.4 Quy t đ nh nh ng chi phí nguyên v t li u có liên quan 15
Trang 71.5.3.1.5 Quy t đ nh chi phí lao đ ng có liên quan 15
1.5.3.2 Phân tích chi phí – kh i l ng – l i nhu n 16
1.5.3.2.1 th đi m hòa v n 16
1.5.3.2.2 m phí và chi phí có liên quan 17
1.5.3.2.3 M c tiêu đ m phí 17
1.5.3.2.4 Biên an toàn 18
1.5.4 Nh ng quy t đ nh v giá bán và t l hàng bán 18
1.5.4.1 Môi tr ng kinh doanh c a doanh nghi p 18
1.5.4.2 Nhu c u c a khách hàng 19
1.5.4.3 Quy t đ nh Giá bán 19
1.5.5 ánh giá và đ ngh các ph ng án 21
1.5.5.1 Nh ng thay đ i trong c c u chi phí và s l ng 21
1.5.5.2 S d ng công su t d th a 21
1.5.5.3 Chào giá nh ng h p đ ng quan tr ng 21
1.5.5.4 óng c a m t nghành kinh doanh 22
1.5.5.5 T m th i đóng c a 23
1.5.6 Trình bày báo cáo 23
K tălu năch ngă1 24
CH NGă2:ăTH Că TR NGă H ăTH NGăHO CHă NHă I Uă KHI Nă K ăHO CHă VẨă RAăQUY Tă NHă T Iă XệăNGHI Pă ỌNGăL NHă ă TH YăS NăAFIEX 26
2.1ăL chăs ăhìnhăthànhăvàăphátătri năc aăxíănghi p 26
2.1.1 L ch s hình thành 26
2.1.2 Ch c n ng, nhi m v c a xí nghi p 27
Trang 82.2ăTìnhăhìnhăho tăđ ngăkinhădoanhănh ngăn măg năđâyăc aăxíănghi p 28
2.3ăTh că tr ngăv nă d ngăh ăth ngăho chăđ nh,ăđi uăkhi năk ăho chăvàăraă quy tăđ nhăt iăxíănghi păAfiex 29
2.3.1 Quá trình l p k ho ch c a xí nghi p 30
2.3.1.1 L p k ho ch bán hàng 31
2.3.1.2 L p k ho ch s n xu t 31
2.3.1.3 L p k ho ch giá v n hàng bán 33
2.3.1.4 L p k ho ch k t qu kinh doanh 34
2.4ă ánhăgiáănh ngăm tămàăxíănghi păđ tăđ c 34
2.5 Nh ngăv năđ ămàăxíănghi păch aăđ tăđ c 36
2.5.1 Xác đ nh đ nh m c chi phí s n xu t s n ph m 38
2.5.2 Phân tích chênh l ch doanh s 41
2.5.2.1 Chênh l ch doanh s v giá bán 41
2.5.2.2 Chênh l ch kh i l ng hàng bán……… ……… 42
2.5.3 Phân tích bi n đ ng chi phí nguyên v t li u tr c ti p 42
2.5.4 Phân tích bi n đ ng chi phí nhân công tr c ti p 48
2.5.4.1 Chi phí công nhân tr c ti p trong k t i xí nghi p đông l nh th y s n AFIEX 48
2.5.4.2 Phân tích bi n đ ng chi phí nhân công tr c ti p 49
2.5.5 Phân tích bi n đ ng chi phí s n xu t chung 51
2.5.6 Phân tích chi phí – kh i l ng – l i nhu n t i xí nghi p 56
2.5.7 Quy t đ nh Giá bán 58
2.5.8 ánh giá và đ ngh các ph ng án 59
K tălu năch ngă2 59
Trang 9CH NGă3:ăM Tă S ăGI Iă PHÁPăHOẨNă THI Nă H ăTH NGă HO CHă NHă I UăKHI Nă K ă HO CHă VẨă RAăQUY Tă NHă T Iă XệăNGHI P
ỌNGăL NHăTH YăS NăAFIEX 60
3.1ă ánhăgiáăchung 60
3.2ăThu năl iăvàăkhóăkh năc aăxíănghi păđôngăl nhăthu ăs năAFIEX 65
3.2.1 Thu n l i c a xí nghi p đông l nh thu s n AFIEX 65
3.2.2 Khó kh n 67
3.3ăCácăgi iăphápănh mă hoànăthi năh ăth ngăho chăđ nh,ăđi uăkhi năk ăho chă vàăraăquy tăđ nhăt iăxíănghi păđôngăl nhăthu ăs năAfiex 67
3.3.1 Gi i pháp nh m hoàn thi n h th ng ho ch đ nh 67
3.3.2 Bi n pháp ki m soát và đi u ch nh đ nh m c 74
3.3.3 M t s bi n pháp nh m hoàn thi n các công c ph c v cho ti n trình ra quy t đ nh 77
3.3.3.1ăCôngăc ăphânătíchăchênh l ch 77
3.3.3.2ăCôngăc ăbáoăcáoăk tăqu ăho tăđ ngăs năxu tă kinhădoanhătheoăs ăd ă đ măphí 79
3.4.ăKi năngh 79
K tălu năch ngă3 80
K TăLU NăCHUNG 81
Trang 10PH NăM U
1 S c n thi t c aăđ tài
T c đ toàn c u hóa và t do hóa th ng m i nhanh chóng t o ra s thay đ i
to l n v môi tr ng kinh t qu c t , chuy n t th i k c nh tranh công nghi p sang th i k canh tranh thông tin, n n kinh t các n c xích l i g n nhau h n bao
gi h t và có nh h ng qua l i v i nhau Th gi i mà các xí nghi p đang ho t
đ ng luôn thay đ i, k thu t phát tri n không ng ng, xu h ng th ng m i toàn
c u, và nhi u y u t khác làm cho môi tr ng ho t đ ng c a doanh nghi p ngày càng ph c t p, c nh tranh h n bao gi h t Nh ng doanh nghi p không thích ng nhanh chóng v i nh ng đi u ki n thay đ i c a môi tr ng, không có k ho ch
tr c cho t ng lai s không th t n t i lâu dài Vì v y vi c l p các k ho ch ho t
đ ng kinh doanh phù h p nh m s d ng t t nh t các ngu n l c tài chính, nhân l c, thi t b v.v hi n có, s góp ph n đ a ra nh ng quy t đ nh đúng đ n v vi c có nên duy trì, t m ng ng, hay ng ng h n m t trong các ho t đ ng s n xu t, kinh doanh
c a doanh nghi p Do đó quá trình ho ch đ nh, đi u khi n k ho ch và sau đó là
nh ng quy t đ nh t i u là đi u h t s c c n thi t cho doanh nghi p Vì th vi c nghiên c u đ tài “Hoàn thi n h th ng ho ch đ nh, ki m soát và ra quy t đ nh t i
Xí Nghi p ông L nh Th y S n AFIEX” là m t yêu c u c p thi t đ góp ph n
kh i thông và phát tri n h n n a ho t đ ng kinh doanh t i Xí Nghi p ông L nh
Th y S n AFIEX Và đây c ng là m c tiêu c a đ tài đ ra
2.ăụăngh aăkhoaăh c th c ti n c aăđ tài
Trang 11v n và t n chi phí l u kho nh ng đi m ngo t chu k kinh t và tác đ ng c a nó lên t ch c xí nghi p mình
- Ph n ra quy t đ nh s cùng b n quy t đ nh giá bán cho s n ph m, d ch v
c a mình trong nhi u tình hu ng khác nhau Ph n này còn giúp b n có nh ng quy t đ nh đúng đ n v vi c có nên duy trì, t m ng ng, hay ng ng h n m t trong các ho t đ ng s n xu t, kinh doanh c a doanh nghi p Ngoài ra b n còn có th xem xét nhi u ph ng án ho t đ ng khác nhau nh m gia t ng l i nhu n, v.v Phân tích này s giúp chúng ta có nh ng quy t đ nh t i u, có l i nh t Và t
đó s đ a b n b c đ n nh ng b c thang cao h n, đóng góp nhi u h n cho t
ch c, doanh nghi p c a mình
- xu t các gi i pháp và ki n ngh nh m nâng cao hi u qu ho t đ ng kinh doanh t i Xí nghi p ông l nh th y s n AFIEX
3 M cătiêuănghiênăc u
M c tiêu nghiên c u c a đ tài là phân tích đ nh n di n các t n t i và các
v ng m c v ho t đ ng ho ch đ nh, đi u khi n k ho ch và ra quy t đ nh t i xí nghi p đông l nh th y s n AFIEX nh m đ a ra các gi i pháp, ki n ngh các bi n pháp kh c ph c các y u đi m hi n có và phát tri n h n n a ho t đ ng s n xu t kinh doanh t i công ty trong th i gian lâu dài, góp ph n nâng cao hi u qu ho t
đ ng kinh doanh t i xí nghi p trong th i k h i nh p
4.ă iăt ngăvàăph mă viănghiênăc u
Trang 12Các ho ch đ nh t ng n h n đ n dài h n T đó đ a ra các y u t d n đ n chênh l ch b t l i t i xí nghi p đông l nh th y s n AFIEX
tài này t p trung nghiên c u nh ng chi phí s n xu t s n ph m, s li u nghiên c u m t k là tháng 03 n m 2010 Các s n ph m c a xí nghi p g m nhi u
lo i: cá tra fillet, cá điêu h ng, cá basa, tôm đông l nh đóng gói, nh ng ch nghiên
c u phân tích bi n đ ng s n xu t s n ph m cá tra fillet đông l nh đóng gói
5.ăPh ngăphápă nghiênăc u
+ Ph ng pháp th ng kê: các s li u đ c th ng kê trong tháng đ ti n hành so sánh và đánh giá
Trang 13CH NGă1:ăT NGăQUANă V ă H ăTH NGă HO CHă NH,ă KI Mă SOÁTă
VẨă RAă QUY Tă NH 1.1ăH ăth ngăho chăđ nh
1.1.1 L păk ăho ch
K ho ch là m t ch ng trình th c hi n nh ng m c tiêu c a ban qu n lý và
nh ng chính sách c a doanh nghi p b ng đ n v s l ng và ti n t K ho ch đ c
l p cho toàn doanh nghi p hay ch cho t ng b ph n c a doanh nghi p trong m t
th i gian c th trong t ng lai
K ho ch là m t h th ng các m c tiêu và các bi n pháp, các ch ng trình hành đ ng nh m đ t đ c các m c tiêu c a doanh nghi p trong t ng lai
K ho ch là b n t ng h p các n i dung ch a trong các k ho ch b ph n bao
g m k ho ch ti p th , k ho ch s n xu t, k ho ch nhân s , k ho ch tài chính mà doanh nghi p d đ nh th c hi n trong m t kho ng th i gian nh t đ nh
1.1.2 C ácăn iădungăc ăb nă c aăk ăho ch
K ho ch có th đ c thi t l p cho nhi u m c đích, nhi u tình hu ng trong doanh nghi p và nhi u ng i đ c khác nhau nên n i dung c a m t b n k ho ch
có th khác nhau Tuy nhiên h u h t các b n k ho ch đ u đ c p đ n các n i dung
ch y u nh sau:
1.1.2.1ăM căl c
Li t kê các ph n m c có trong k ho ch và cho bi t v trí trang c a các n i dung chính nh m giúp cho ng i đ c đ nh v k t c u các ph n c a k ho ch
1.1.2.2ăTómăt tăk ăho ch
Nh m cung c p cho ng i đ c m t cách khái quát v n i dung c a k ho ch
Thông th ng nó bao g m các n i dung sau:
- Gi i thi u tóm t t v công ty và thành ph n nhân s ch ch t
- Gi i thi u v s n ph m d ch v
Trang 14- M c tiêu và tri n v ng trong t ng lai c a xí nghi p
- Gi i thi u v th tr ng và khách hàng chính
- Nh ng y u t chính giúp doanh nghi p thành công
- Nh ng ho t đ ng tr ng tâm s th c hi n và k t qu d ki n
- Nhu c u v ngu n l c trong t ng lai
1.1.2.3ăMôăt ăxí nghi p
Nh m mô t khái quát v quá trình hình thành và phát tri n c a xí nghi p, k t
1.1.2.4ăMôăt ăs năph măvà d chăv
* Mô t khái quát s n ph m và d ch v : Cho ng i đ c b n k ho ch bi t doanh nghi p mang đ n cho khách hàng c a h nh ng lo i s n ph m d ch v nào
* nh v s n ph m d ch v : Quá trình đ nh v nh m t p trung làm rõ làm th
nào đ khách hàng nh n bi t đ c s khác bi t c a s n ph m d ch v c a doanh nghi p v i s n ph m d ch v c a các đ i th c nh tranh
* ánh giá tính c nh tranh c a s n ph m d ch v :
Ph n này c n t p trung vào đánh giá nh ng khác bi t c nh tranh quan tr ng
nh t c a s n ph m d ch v so v i các đ i th c nh tranh Sau đó có th trình bày
thêm các khác bi t ít quan tr ng h n v i m c đ phân tích gi m d n theo tính ch t
gi m d n c a nh ng khác bi t này
* S n ph m d ch v trong t ng lai:
Trang 15Ph n này không ch nói v các s n ph m d ch v m i trong t ng lai mà còn trình bày các thay đ i có th có đ i v i các s n ph m d ch v hi n t i
1.1.2.5 Phânătíchăth ătr ngậ khách hàng và môiătr ngăkinhădoanh
Bao g m các n i dung c n phân tích sau: Phân tích th tr ng – khách hàng, các nhà cung ng, các đ i th c nh tranh, các đ i th ti m n m i, các s n ph m thay th , các y u t kinh t , các y u t chính tr và pháp lu t, các y u t v n hóa –
xã h i, các y u t t nhiên, các y u t công ngh
1.1.2.6 K ăho chătiêuăth
Trên c s s li u l ng hàng hóa tiêu th trong nh ng n m tr c đó và nhu
c u hi n t i c a th tr ng đ d báo nhu c u tiêu th s n ph m trong n m k
ho ch T đó l p ra k ho ch tiêu th s n ph m và k ho ch doanh thu bán hàng
1.1.2.7 K ăho chăs năxu tăkinhădoanh
N i dung c a k ho ch s n xu t tùy thu c vào b n ch t ho t đ ng c a xí nghi p, n u là xí nghi p d ch v ho c th ng m i thì b qua ph n s n xu t nh ng
đ i v i xí nghi p s n xu t thì c n trình bày các n i dung sau:
Ph ng pháp s n xu t, nguyên v t li u và các ngu n l c ph c v s n xu t,
máy móc và trang thi t b ph c v s n xu t, d toán chi phí s n xu t, các ph ng
ti n h tr ho t đ ng
1.1.2.8ăK ăho chămarketing
ây là ph n r t quan tr ng trong k ho ch vì k ho ch ti p th giúp cho ng i
đ c hình dung đ c v trí hi n t i c a xí nghi p, h ng đi và k t qu mong mu n
đ t đ c vào cu i k k ho ch Ngoài ra, k ho ch ti p th còn trình bày nh ng
ho t đ ng ch y u c n th c hi n đ giúp cho xí nghi p đ t đ c m c tiêu kinh doanh
1.1.2.9 K ăho chănhână s
K ho ch nhân s trình bày t ng h p các ngu n nhân l c c n thi t đ th c
hi n toàn b ho t đ ng c a xí nghi p, bao g m c nhân s cho ban qu n tr xí
Trang 16nghi p và các b ph n ch c n ng đ ng th i còn đ a ra các công vi c d ki n s
đ c tri n khai nh m xây d ng, duy trì và phát tri n ngu n nhân l c xí nghi p
1.1.2.10 K ăho chătài chính
K ho ch tài chính nh m t ng h p các d li u, l ng hóa các ngu n l c và l p
các báo cáo tài chính d ki n Qua đó giúp cho ng i l p và ng i đ c b n k
ho ch có c s đ xem xét các ph n tr c c a k ho ch và đánh giá chung v k
ho ch
1.1.2.11 Ph ăl căvà tàiăli uăthamăkh o
c đ t cu i b n k ho ch, bao g m các tài li u đích kèm nh : các k t qu nghiên c u (n u có), các tài li u v quy trình s n xu t, các tiêu chu n k thu t c a
s n ph m, hình nh s n ph m, các v n b n pháp lý… đ minh ch ng b sung cho
ph n n i dung chính đã trình bày trong k ho ch
* Tóm l i m i xí nghi p có th t xây d ng cho mình m t b n k ho ch v i
n i dung phù h p v i yêu c u và ho t đ ng c a xí nghi p
1.2 Quáătrìnhăđi uăkhi năk ăho ch
1.2.1ăKi măsoátăvàăđi uăkhi năk ăho ch
V c b n quá trình đi u khi n k ho ch bao g m hai y u t riêng bi t (i) l p
k ho ch và (ii) ki m soát, đi u khi n k ho ch
Xí nghi p ph i thi t l p nh ng m c tiêu, k ho ch ho t đ ng cho t ng b
ph n, t ng ho t đ ng c a xí nghi p cho m t giai đo n thích h p trong t ng lai
d a trên các chính sách t ng th c a xí nghi p Các k ho ch này s đ a ra nh ng
đ nh m c chi ti t v các k t qu đ u ra c n đ t đ c, th i gian ph i hoàn thành, và các ngu n l c c n s d ng đ t o ra các k t qu theo yêu c u này i u khi n bao
g m quá trình ki m tra, đo l ng nh ng k t qu đ t đ c c a xí nghi p và so sánh
v i k ho ch đ bi t đ c xí nghi p có đ t nh ng m c tiêu đ ra hay không? Trong quá trình đi u khi n ban qu n lý c ng c n đ a ra các bi n pháp kh c ph c
nh ng chênh l ch b t l i gi a k t qu th c hi n th c t v i ch tiêu k ho ch Quá trình ki m soát và đi u khi n k ho ch g m các ho t đ ng sau:
Trang 17- Ghi chép k t qu ho t đ ng th c t
- So sánh k t qu ho t đ ng th c t v i k ho ch trong cùng giai đo n t ng
ng nh m tìm ra các chênh l ch và phân tích lý do gây ra nh ng chênh l ch này Thông th ng các doanh nghi p so sánh k t qu th c t và k ho ch trên c s hàng quý, có doanh nghi p so sánh trên c s hàng tháng
- Báo cáo v i ban qu n lý c p trên có liên quan v nh ng thông tin này
- Có bi n pháp đi u ch nh ngay l p t c đ i v i nh ng bi n đ ng b t l i đ
đ m b o vi c hoàn thành k ho ch N u các chênh l ch b t l i là do cách ho t
đ ng thi u hi u qu , doanh nghi p c n ph i kh c ph c, s a ch a nh ng khuy t
đi m này N u các chênh l ch b t l i là do nh ng thay đ i c a môi tr ng hay do
nh ng y u t ngo i c nh không th y tr c đ c trong giai đo n l p k ho ch, ta
c n đi u khi n k ho ch cho phù h p v i nh ng tình hu ng m i này
Nguyên nhân gây chênh l ch có th đi u khi n đ c ho c không đi u khi n
đ c b i m t c p đ qu n lý nào đó Nh ng nguyên nhân ban qu n lý c p d i
không ki m soát đ c l i có th n m trong t m ki m soát c a ban qu n lý c p trên hay b ph n khác C ng nh tr ng phân x ng s n xu t có th ki m soát đ c s
l ng nguyên v t li u s d ng đ s n xu t, nh ng giá mua vào thì l i do tr ng b
ph n thu mua ki m soát vi c đánh giá đ c công b ng, m t tr ng b ph n ch
ch u trách nhi m v nh ng chi phí mà mình có th ki m soát đ c
M t s xí nghi p có tr ng b ph n bán hàng cho r ng n khó đòi không thu c trách nhi m c a h , do đó d dãi trong vi c ki m soát h n m c tín d ng đ i
v i khách hàng nh m có doanh thu cao nh t m c dù vi c này có th d n đ n s n khó đòi cao ây chính là suy ngh c c b tìm cách làm l i cho riêng b ph n mình
mà không ngh tác h i cho toàn xí nghi p
Tr c tiên khi l p k ho ch, ngoài vi c xác đ nh m c tiêu và nh ng ho ch
đ nh chi n l c làm n n t ng các k ho ch, doanh nghi p c n ph i có nh ng chu n
b sau:
- L p h i đ ng k ho ch công ty
Trang 18- Chu n b tài li u v k ho ch trong đó nêu ra nh ng nguyên t c, ph ng pháp th c hi n và các th t c l p k ho ch
- Chu n b m t s đ c c u ch c n ng doanh nghi p cho th y rõ nh ng khu
v c ch c n ng/ trách nhi m c a t ng b ph n
- Xác đ nh y u t h n ch k ho ch nh v th i gian, v chi phí, v nguyên
v t li u, công su t máy, v nhân công v.v T đó ta m i có th l p ra nh ng k
ho ch phù h p v i kh n ng hi n có c a doanh nghi p
H th ng đi u khi n k ho ch ngoài nh ng tác đ ng tích c c c ng có th nh
h ng tiêu c c đ n cán b và nhân viên n u không đ c thi t l p và th c hi n đúng đ n, do v y doanh nghi p c n quan tâm đ n nh ng tác đ ng nh m đ t đ c
h th ng đi u khi n k ho ch t t nh t
nh m c đ c l p d a trên ph ng th c s n xu t hi n t i, trong th c t
ph ng th c s n xu t hi n t i có th đ c thay đ i khi doanh nghi p trang b
nh ng thi t b k thu t cao, v i các k thu t này doanh nghi p có th t ng tính
Trang 191.2.2ăăPhânătíchăchênhăl chăgi aăk tăqu ăth căt ăvàăk ăho ch
Phân tích chênh l ch giúp ra nh n di n đ c tác đ ng c a nh ng thay đ i v chi phí và doanh s gi a k ho ch và th c t lên l i nhu n T đó, ta tìm đ c các nguyên nhân c ng nh các bi n pháp c n thi t đ đi u ch nh nh ng chênh l ch
này
1.2.2.1ăChênhă l chădoanhăs
Do chênh l ch v giá bán ho c kh i l ng bán ra Phân tích chênh l ch doanh
s giúp ta th y đ c tác đ ng lên l i nhu n khi doanh s th c t khác v i doanh s
k ho ch
1.2.2.1.1 Tínhăchênhăl chădoanhăs ăv ăgiá bán
Chênh l ch doanh s v giá bán cho th y tác đ ng lên l i nhu n khi giá bán
th c t khác v i giá bán k ho ch ngh a là so sánh s l ng bán ra th c t đ c
bán v i giá k ho ch v i doanh s th c t theo giá bán th c t
1.2.2.1.2ăTínhăchênhăl chăkh iăl ngăbán hàng
Phân tích chênh l ch kh i l ng hàng bán giúp ta th y đ c tác đ ng lên l i nhu n khi s l ng hàng bán ra th c t khác v i k ho ch
1.2.2.2ăChênhă l chăchi phí
Chênh l ch chi phí (Cost variances) là khác bi t gi a chi phí đ nh m c, chi phí
k ho ch, chi phí ho ch đ nh v i chi phí th c t
1.2.2.2.1ăChênhă l chăchiăphí nguyênăv tăli uătr căti p
Chênh l ch chi phí nguyên v t li u tr c ti p (direct material cost variances)
x y ra khi giá mua vào khác v i giá k ho ch, hay khi s l ng nguyên v t li u
tr c ti p s d ng trong th c t khác v i s l ng k ho ch
Chênh l ch v giá c do s khác bi t v giá mua đ c g i là chênh l ch giá nguyên v t li u tr c ti p (direct material price variance)
Chênh l ch v s l ng đ c g i là chênh l ch s d ng nguyên v t li u tr c
ti p (direct material usage variance)
Trang 20Chênh l ch chi phí nguyên v t li u tr c ti p = chênh l ch giá + Chênh l ch s
d ng
Phân tích chênh l ch chi phí nguyên v t li u tr c ti p giúp ta th y đ c nh
h ng c a các chênh l ch này đ n l i nhu n doanh nghi p
1.2.2.2.2ăChênhă l chăt năkhoănguyênăv tăli u
Trong th c t không ph i lúc nào s l ng nguyên v t li u đã mua c ng đ c
s d ng h t trong s n xu t N u s l ng nguyên v t li u đã mua không s d ng
h t trong s n xu t, m c đ thay đ i nguyên v t li u t n kho s có nh h ng đ n
l i nhu n T n kho có th đ c đánh giá b ng cách s d ng (1) Giá đ nh m c cho nguyên v t li u; hay (2) Giá th c t (nh đ c áp d ng v i các ph ng pháp nh p
tr c xu t tr c (FiFO), nh p sau xu t tr c (LiFO), v,v)
1.2.2.2.3ăChênhă l chăchiăphí nhân côngătr căti p
Chênh l ch x y ra do có s thay đ i v m c l ng gi c a công nhân hay khi
s gi lao đ ng th c t làm vi c khác v i s gi k ho ch
Chênh l ch v giá c do m c l ng gi thay đ i đ c g i là chênh l ch l ng
gi nhân công tr c ti p (direct labour rate variance)
Chênh l ch do s gi lao đ ng th c t làm vi c khác v i k ho ch đ c g i là
chênh l ch hi u qu nhân công tr c ti p (direct labour efficiency variance)
T ng hai chênh l ch đ c g i là chênh l ch chi phí nhân công tr c ti p (direct labour total cost variance)
Chênh l ch chi phí nhân công tr c ti p = Chênh l ch m c l ng gi + Chênh
l ch s gi
Phân tích chênh l ch chi phí nhân công tr c ti p giúp ta xác đ nh tác đ ng trên
l i nhu n do khác bi t gi a chi phí nhân công tr c ti p th c t v i chi phí nhân
công tr c ti p đ nh m c
1.2.2.2.4ăChênhă l chăbi năphí s năxu tăchung
Trang 21C ng gi ng nh chi phí nguyên v t li u tr c ti p và nhân công tr c ti p, bi n
phí s n xu t chung c ng thay đ i khi m c đ ho t đ ng thay đ i Do đó chênh l ch chi phí và chênh l ch chi phí s n xu t chung (sxc) c ng có th đ c tách thành
chênh l ch chi phí và chênh l ch kh i l ng Tuy nhiên do chi phí s n xu t chung
có th là đ nh phí hay bi n phí, ta c n xem xét k khi phân tích chênh l ch này
Tr c h t ta xem xét chênh l ch bi n phí s n xu t chung Ta có:
T ng chênh l ch bi n phí sxc = chênh l ch chi phí bi n phí sxc + chênh l ch
hi u qu chi phí sxc
1.2.2.2.5ăChênhă l chăđ nhăphí s năxu tăchung
Chênh l ch đ nh phí s n xu t chung cho th y tác đ ng trên l i nhu n do
nh ng khác bi t gi a đ nh phí s n xu t chung th c t và k ho ch Vì đây là đ nh
phí nên nh ng chi phí này không thay đ i khi có thay đ i v m c đ ho t đ ng trong m t vùng cho phép T ng chênh l ch đ nh phí s n xu t chung đ c phân tích
thành các chênh l ch chi phí đ nh phí s n xu t chung và chênh l ch kh i l ng
đ nh phí s n xu t chung Trong đó chênh l ch kh i l ng đ nh phí s n xu t chung
l i đ c phân tích thành chênh l ch hi u qu đ nh phí s n xu t chung và chênh
l ch công su t đ nh phí s n xu t chung
1.2.2.2.6ăChênhă l chăcác chi phí khác không liên quan đ năs năxu t
Nh ng chi phí chung không liên quan đ n s n xu t là chi phí bán hàng, chi phí nghiên c u th tr ng và chi phí qu n lý doanh nghi p Nh ng chi phí này
không liên quan đ n giá thành s n ph m vì v y ch có m t chênh l ch duy nh t là
chênh l ch chi phí, t c là khác bi t gi a chi phí th c t và k ho ch
Phân tích chênh l ch các chi phí này cho th y tác đ ng trên l i nhu n do chi
phí th c t khác v i k ho ch
1.2.2.3ă iăchi uăl iănhu năk ăho chăvà th căt
M c đích c a vi c tính chênh l ch là nh m xác đ nh tác đ ng lên l i nhu n khi m i y u t chi phí hay doanh s th c t khác bi t so v i k ho ch Các chênh
Trang 22l ch tính đ c này sau đó s đ c t ng h p trong m t b ng đ i chi u l i nhu n k
ho ch và th c t
1.2.3ăNguyênănhână d năđ năchênhăl ch
Chênh l ch gi a th c t và k ho ch do ch tiêu k ho ch không phù h p:
Ch tiêu đ c coi là không phù h p khi đ a ra yêu c u quá cao, khó ho c
không th th c hi n đ c Do đó khi k t qu th c t đ c so sánh v i ch tiêu k
ho ch này, ta luôn có chênh l ch b t l i
+ N u cán b qu n lý c p d i ch tiêu đ a ra là quá cao và khó có th hoàn
thành, k t qu làm vi c c a h th ng th p h n là n u các ch tiêu đ t ra là th p + N u ch tiêu đ t ra quá th p, các cán b c p d i s không c m th y có
đ ng c ph i làm vi c h t mình đ có k t qu cao h n và s m t h ng hái trong công vi c
không quá khó kh n và đ c s ch p thu n đ ng ý là ch tiêu phù h p nh t
có ch tiêu là h p lý doanh nghi p nên đ t ra m c đ ch tiêu khó nh t mà
các tr ng b ph n có th đ ng ý và sau đó th o lu n v i t ng tr ng phòng ban
v các ch tiêu này đ tìm ra m c đ thích h p nh t
Ch tiêu đ a ra không phù h p khi chúng không ph n nh đ c nh ng thay
đ i trong môi tr ng ho t đ ng c a doanh nghi p Nh ng thay đ i đó có th là thay đ i trong ph ng th c s n xu t, lo i nguyên v t li u, nhân công, k thu t hay
nh ng thay đ i kinh t , chính tr , xã h i làm nh h ng đ n chi phí, doanh thu và nhu c u c a khách hàng
Trang 23Do các ch tiêu không ph n nh đ c th c t , khi so sánh v i k t qu th c t
Nh ng do nh ng nguyên nhân doanh nghi p không th ki m soát đ c nh
th i gian ng ng s n xu t vì nguyên v t li u không đ c cung c p k p th i do máy
móc c a nhà cung c p b h ng đ t ng t Trong tr ng h p này doanh nghi p c n xem xét m c đ tin c y đ i v i nhà cung c p trong vi c đáp ng nhu c u s n xu t cho doanh nghi p mình
Chênh l ch gi a th c t và k ho ch do nh ng thay đ i ng u nhiên:
Nh ng thay đ i v các tiêu chu n trung bình t k k toán này sang k k toán
khác
1.3 Tácăđ ngăc aăh ăth ngăđi uăkhi năk ăho ch
1.3.1 Tácăđ ngătiêuăc c
Khi th c hi n các k ho ch, các tr ng b ph n s đ c đánh giá v hi u qu làm vi c c a b ph n mình c ng nh c a b n thân Do v y các tr ng b ph n v i
nh ng m c tiêu cá nhân th ng có xu h ng c g ng đ m b o b ph n mình đ t
k ho ch dù có b t l i đ n m c tiêu chung c a doanh nghi p
Trang 24Vi c đ a ra m c tiêu th p, các tr ng b ph n có th d dàng hoàn thành k
ho ch ho c v t m c k ho ch Nh đó h đ c khen th ng, th ng ti n Ph n doanh thu th p h n và ph n chi phí cao h n d ki n đ c c tình đ a vào k
ho ch đ c g i là ph n đ m k ho ch Ph n đ m k ho ch s giúp các nhân viên
gi m b t áp l c làm vi c, ho c che d u nh ng v n đ không thu n l i cho h
Ph n đ m k ho ch không làm gi m m c đ khó kh n c a k ho ch Ngoài ra khi xem xét các d án, nh ng k ho ch không chính xác s đ a đ n vi c lo i b
m t s d án t t, ho c ch p nh n m t s d án không t i u
1.3.2 Tácăđ ngătíchăc c
H th ng k ho ch đòi h i các b ph n ph i c ng tác và thông tin cho nhau trong vi c ho ch đ nh k ho ch cho toàn doanh nghi p M i tr ng b ph n trong quá trình l p k ho ch cho b ph n mình ph trách ph i tính đ n nh ng nh h ng qua l i v i các b ph n còn l i trong doanh nghi p Các m c tiêu, chi n thu t và các chính sách ph i đ c thông tin t ban qu n lý c p cao xu ng d i và t t c
nh ng k ho ch chi ti t c a t ng b ph n c n đ c t ng h p l i đ t o ra m t k
ho ch chính ánh giá k t qu ho t đ ng c a tr ng b ph n đúng đ n s giúp ban
qu n lý có quy t đ nh khen th ng phù h p Nh ng doanh nghi p này đánh giá k t
1.4ăCácăl iăíchăc aăquáătrìnhăđi uăkhi năk ăho ch
Quá trình đi u khi n k ho ch t o ra m t n n t ng t t cho l p k ho ch giúp
d đoán tr c các khó kh n và nh ng bi n pháp kh c ph c
Trang 25Quá trình đi u khi n k ho ch làm t ng c ng m i quan h công tác gi a các
b ph n trong doanh nghi p Phân công trách nhi m, h tr quá trình qu n lý Các khó kh n th ng g p trong quá trình th c hi n đi u khi n k ho ch:
Thi u s k t h p k ho ch c a các khu v c ch c n ng khác nhau, thi u sót trong
ki m tra ho c ban qu n lý không mu n thay đ i k ho ch ngay c khi bi t đ c t quá trình ki m soát, nh ng chi n l c m c tiêu c a doanh nghi p không đ c thông tin c n k đ n t ng b ph n trong doanh nghi p, do v y các k ho ch đ a ra
t các b ph n không theo sát m c tiêu doanh nghi p
1.5 Ra quy tăđ nh
1.5.1 Raăquy tăđ nhălàăgì?
Quá trình ra quy t đ nh c a xí nghi p là vi c l a ch n t nhi u ph ng án khác nhau, trong đó m i ph ng án đ c xem xét bao g m r t nhi u thông tin c a
k toán nh t là thông tin v chi phí đ u t nh m đ t đ c l i ích kinh t cao nh t
đ m b o ra quy t đ nh đúng đ n, nhà qu n tr c n ph i có nh ng công c thích
h p giúp h bi t đ c thông tin thích h p v i thông tin không thích h p
1.5.2ăCácălo iăquy tăđ nh
+ Quy t đ nh nên ti p t c kinh doanh hay ng ng kinh doanh m t b ph n + Quy t đ nh nên s n xu t hay nên mua ngoài
+ Quy t đ nh nên bán hay nên ti p t c ch bi n r i bán
+ Quy t đ nh trong đi u ki n n ng l c s n xu t b gi i h n
1.5.3ăCácăk ăthu tăphână tíchăđ ăđ aăraăquy tăđ nh
1.5.3.1 ánhă giá,ăsoăsánhăcácăph ngă ánăquaă phână tíchăchiăphí
1.5.3.1.1 Cácălo iăchiăphí
Chi phí có th tránh đ c (avoidable costs): là nh ng chi phí s không x y ra
n u ra quy t đ nh không th c hi n m t ho t đ ng nào đó Chi phí có th tránh
đ c còn đ c g i là chi phí t ng thêm (incremental costs)
Trang 26Chi phí có liên quan ( relevant costs): Trong quá trình ra quy t đ nh, không
ph i chi phí nào c ng đ c đ a vào phân tích Ta ch phân tích các chi phí có liên quan là nh ng chi phí có th b nh h ng b i nh ng quy t đ nh đ a ra Nh ng chi phí không có liên quan là nh ng chi phí mà dù quy t đ nh đ a ra là th nào đi n a
c ng không thay đ i đ c và c n đ c lo i b kh i quá trình này
Chi phí c h i (opportunity costs): Chi phí c h i là giá tr cao nh t c a m t
l i ích b b qua n u ta th c hi n m t ph ng án hành đ ng nào đó
Chi phí ý ni m (notional costs): Cùng v i vi c cân nh c nh ng chi phí có liên quan và chi phí c h i, ta c ng ph i xem xét đ n nh ng chi phí ý ni m (notional costs) Chi phí ý ni m là giá tr c a m t l i ích khi không c n ph i t n chi phí th t
đ nh cân nh c, xem xét m i tình hu ng c ng nh các tác đ ng có th có tr c khi
đi đ n quy t đ nh cu i cùng Trong quá trình ra quy t đ nh, song song v i vi c cân
nh c đ n nh ng y u t có th đ nh l ng b ng đ n v ti n t (y u t đ nh l ng – quantitative), ta còn ph i xem xét đ n nh ng y u t không th tính thành ti n đ c (y u t đ nh tính – qualitative)
1.5.3.1.3 ánhă giáăsoăsánhăcácăph ngăán
Khi đánh giá so sánh các ph ng án khác nhau, ta ch nên xem xét các chi phí
có liên quan Nh ng chi phí đã chi ra r i nên không đ c lo i b kh i quá trình ra quy t đ nh vì vi c ra quy t đ nh dù th nào c ng không thay đ i đ c nh ng chi phí này
Trang 27Ngoài ra, đ nh phí dù không ph i là nh ng chi phí trong quá kh , n u là nh nhau và không thay đ i dù ph ng án nào đ c l a ch n c ng không nên đ a vào quá trình ra quy t đ nh Tuy nhiên khi nh ng đ nh phí thay đ i gi a các ph ng án khác nhau, chúng tr thành nh ng chi phí có liên q an Trong tr ng h p này, ta
c n đ a chúng vào quá trình so sánh và đánh giá l a ch n các ph ng án
1.5.3.1.4 Quy tăđ nhănh ngăchiăphíănguyênăv tăli uăcóăliênăquan
Trong b t k tình hu ng ra quy t đ nh nào, chi phí nguyên v t li u có liên quan đ n m t quy t đ nh c th là chi phí c h i Bi u đ sau giúp xác đ nh chi phí nguyên v t li u thích h p
1.5.3.1.5 Quy tăđ nhăchiăphíălaoăđ ngăcóăliênăquan
T ng t nh v i chi phí nguyên v t li u, khi quy t đ nh nh ng chi phí lao
đ ng có liên quan ta c n xem xét doanh nghi p có còn đ công su t không?
Trang 28S ăđ ă1.2 S ăđ ăxácăđ nhănh ngăchiăphíăc ăh iăliênăquan
1.5.3.2 Phânătíchăchiăphíăậ kh iăl ngăậ l iănhu n
Phân tích chi phí – kh i l ng – l i nhu n (CVP analysys) cho th y tác đ ng
do nh ng thay đ i trong kh i l ng (s n l ng đ u ra, d ch v th c hi n, hay s
l ng bán ra) lên doanh thu và chi phí Vi c s d ng đ th CVP s giúp ta th y
đ c (i) các tác đ ng do s thay đ i v kh i l ng đ u ra lên chi phí và l i nhu n
t i các m c đ khác nhau (ii) các tác đ ng do thay đ i v giá bán hay chi phí (iii) kho ng cách gi a m c đ ho t đ ng th c t v i đi m hòa v n Kho ng cách này còn đ c g i là biên an toàn (margin of safety)
1.5.3.2.1 ăth ăđi măhòaăv n
th đi m hòa v n truy n th ng ghi l i các đi m gi a t ng chi phí (bi n phí
và đ nh phí) và t ng doanh s t i các m c đ s n l ng đ u ra khác nhau:
ăth ăđ căxâyăd ngăb ngăcách:
- V đ ng đ nh phí (fixed costs) là đ ng th ng song song v i tr c hoành
Có th thuê thêm lao đ ng không?
Chi phí thuê
m phí m t đi do không
th s n xu t các s n ph m khác khi th c hi n đ n đ t hàng theo yêu c u
Có
Không Không
Trang 29- V đ ng doanh s (sales revenue), đ ng bi n phí (variable costs) t g c
- ng t ng chi phí (total costs) là t ng đ nh phí và bi n phí
- th th ng đ c v đ n m c doanh s k ho ch
i m mà t i đó đ ng t ng doanh s và đ ng t ng chi phí giao nhau đ c
g i là đi m hòa v n (break – even) cho th y kh i l ng đ u ra c n th c hi n đ đ t
đ c đi m hòa v n Kho ng cách gi a đ ng doanh s và đ ng chi phí cho th y
l i nhu n hay l t i m t m c đ kh i l ng đ u ra nào đó
Chênh l ch gi a kh i l ng doanh s k ho ch và doanh s đi m hòa v n
đ c g i là biên an toàn (margin of safety)
1.5.3.2.2 măphíăvàăchiăphíăcóăliênăquan
m phí trên 1 s n ph m là giá tr mà m t s n ph m góp ph n vào vi c trang
tr i nh ng chi phí c đ nh, và ph n còn l i c a đ m phí sau khi trang tr i cho chi phí c đ nh là l i nhu n Khi m t hay nhi u s n ph m đ c s n xu t trong m t nhà máy và chia s t t c ph ng ti n s n xu t, đ nh phí chung ch có th đ c phân b trên c s võ đoán
Trang 301.5.3.2.4 Biênăanătoàn
N u s l ng bán ra không đ t đ c kh i l ng đi m hòa v n, doanh nghi p
s lâm vào tình tr ng l Do đó doanh nghi p c n xem xét biên an toàn Biên an toàn là kho ng cách gi a kh i l ng doanh s k ho ch (budgeted sales volume)
và kh i l ng doanh s đi m hòa v n Biên an toàn đ c tính theo t l ph n tr m trên doanh s k ho ch Biên an toàn nh cho th y doanh nghi p d b l khi nhu
c u th tr ng đ i v i s n ph m c a doanh nghi p b gi m đi so v i k ho ch và
ng c l i
1.5.4 Nh ngăquy tăđ nhăv ăgiáăbánăvàăt ăl ăhàngăbán
1.5.4.1 Môiătr ngăkinhădoanhă c aădoanhă nghi p
Tr c tiên ph i xem xét tình hình th tr ng c a doanh nghi p Tính ch t th
tr ng nh h ng r t l n đ n ho t đ ng doanh nghi p:
(i) Th ătr ngămangătínhăc nhătranhăhoànătoànă(perfectăcompetition)
Trong môi tr ng này quá nhi u nhà cung c p cho cùng lo i s n ph m v i cùng giá bán, nh v y giá bán s do th tr ng quy t đ nh Không m t nhà cung
c p nào có th t ý đ a ra giá riêng
(ii) Th ă tr ngă mangă tínhă c nhă tranhă khôngă hoànă toànă (imperfectă competition) Các nhà cung c p này có th cho r ng các s n ph m c a mình khác
v i nh ng s n ph m khác v m t ch t l ng, s l ng, và d ch v , và h có th
đ a ra giá bán riêng c a mình trong nh ng gi i h n chung nào đó Trong th c t
nh ng nhà s n xu t kinh doanh đ u n m trong môi tr ng ho t đ ng này
(iii) Th ă tr ngă c ngă cóă th ă n mă trongă tayă m tă vàiă nhàă cungă c pă đ că chi măth ătr ngă(oligopoly) s l ng nhà cung c p s ít h n Giá bán s do m t
nhà cung c p l n nào đó chi ph i ho c các hi p h i đ a ra
(iv) Th ătr ngăc ngăcóăth ă ătrongătìnhătr ngăch ăcóă1ănhàăs năxu t/ăcungă
c păd chăv ănàoăđóăhoànătoànăđ căquy nă(monopoly)
Trang 31Ngoài môi tr ng kinh doanh c a doanh nghi p, tr c khi đi đ n quy t đ nh
v giá bán ta c n ph i xem xét đ n các v n đ khác nh : qu ng cáo, các m t hàng này có th s n ph m c a doanh nghi p, ý thích ng i tiêu dùng, c ng nh tình hình kinh t chung
1.5.4.2 Nhuăc uăc aăkháchă hàng
i v i nh ng Doanh nghi p ho t đ ng trong th tr ng mang tính c nh tranh không hoàn toàn, ta c n gi m giá bán đ t ng nhu c u và t đó t ng doanh s Khi
m t doanh nghi p m r ng ho t đ ng và t ng s l ng hàng/d ch v bán ra, chi phí biên (marginal costs) s gi m do đ t đ c nhi u l i ít h n trên cùng nh ng
ph ng ti n s n có Tuy nhiên đ n m t m c nào, đ đáp ng m c đ m r ng ta
c n t ng đ nh phí, khi đó nh ng l i ích này c ng ch m d t và chi phí biên s b t
đ u t ng lên
1.5.4.3 Quy tăđ nhăGiáăbán
Giá bán t i u là giá bán mà t i đó đ m phí đ c t i đa hóa Có nhi u cách đ tính giá bán:
a GiáăbánăD aătrênătoànăb ăchiăphíă(pricingăusingăfullăcost)
ây là ph ng pháp th ng đ c s d ng nh t Giá bán tính đ c bao g m
t t c các bi n phí, chi phí s n xu t chung, chi phí qu n lý Doanh nghi p và chi phí bán hàng c ng l i nhu n m c tiêu
b GiáăbánăD aătrênăchiăphíăbiênăt ă(pricingăusingămarginalăcosting)
Giá bán đ c tính b ng cách l y t ng bi n phí c ng v i m t s ph n tr m l i nhu n m c tiêu
c Giáăbánăd aătrênăchiăphíătheoăho tăđ ngă(pricingăbasedăuponăactivityăậ based costs)
V i ph ng pháp này chi phí đ c tính d a trên các ho t đ ng gây ra chi phí Giá bán b ng t ng chi phí tính theo ph ng pháp này c ng v i l i nhu n m c tiêu
Ph ng pháp này cho Giá bán đáng tin c y h n 2 ph ng pháp trên
Trang 32d Gi áăbánăt iăthi uă(minimum price)
Giá bán t i thi u mà doanh nghi p có th đ a ra cho 1 s l ng nào đó là Giá bán giúp doanh nghi p đ t đ c m c tiêu đ m phí
e Giáăbánăchoănh ngă đ năđ tăhàngăđ căbi tă(pricingăforăspecialăorders)
Nh ng đ n đ t hàng đ c bi t yêu c u doanh nghi p cung c p nh ng s n ph m hay dch v mang tính riêng bi t đ c nh t và theo yêu c u tiêu chu n c a khách hàng Nh ng đ n đ t hàng này có th đ c đ t l i nhi u l n
f Giáăbánăchênhăl chă(differentialăpricing)
Ta có m c giá bán chênh l ch nhau khi m t Doanh nghi p bán s n ph m c a mình 2 th tr ng phân bi t khác nhau, m i th tr ng v i m t giá bán riêng
g Giáăbánăchoănh ngă s năph mă m i
C n ph i xem xét giá t i đa mà th tr ng có th ch p nh n đ c c ng nh giá
c a nh ng s n ph m có th thay th s n ph m này có m t t i th tr ng T đó Doanh nghi p có th đ a ra 1 Giá bán sát v i giá th tr ng và d đ c ch p nh n Ngoài ra Doanh nghi p c ng c n xem xét công su t s n xu t c a doanh nghi p có đ đáp ng nhu c u th tr ng hay không? Trong tr ng h p công su t
b h n ch , Doanh nghi p c n xem xét kh n ng đ a ra giá bán cao h n
Ng c l i khi công su t d th a so v i nhu c u, doanh nghi p đ a ra giá bán
th p h n đ kích thích ng i tiêu dùng
Trong nh ng th tr ng mà nhu c u đ i v i s n ph m c a doanh nghi p là r t cao và ch a có s n ph m thay th , doanh nghi p có th đ a ra giá bán cao nh m thu h i l i nh ng chi phí nghiên c u, phát tri n s n ph m Nh ng giá bán này có
th đ c ch p nh n trong giai đo n đ u c a s n ph m m i khi doanh nghi p ch a
có đ i th c nh tranh Thêm vào đó, khi đ a ra giá bán, doanh nghi p c n xem xét các chính sách c a mình v t ng tr ng, hay các chính sách v l i nhu n trong
ng n h n và dài h n N u chính sách c a doanh nghi p là nh m t ng tr ng t i đa,
doanh nghi p nên đ a ra giá bán th p đ t ng th ph n
Trang 33h Gi áăbánăm cătiêuă(targetăpricing)
đ t đ c m c đ doanh s (th ph n) hay m t t su t hoàn v n nào đó, doanh nghi p th ng đ a ra giá bán m c tiêu Do giá bán c đ nh, doanh nghi p
c n nghiên c u v thi t k và ph ng pháp s n xu t s n ph m đ đ m b o chi phí
đ c gi m c đ th p nh m đ t m c đ l i nhu n m c tiêu đ t ra
1.5.5 ánhă giáăvàăđ ăngh ăcácăph ngă án
1.5.5.1 Nh ngăthayăđ iătrongăc ăc uăchiăphíăvàăs ăl ng
M t s doanh nghi p có th có nhi u ph ng án nh m làm t ng l i nhu n
Nh ng ph ng án này có th gây ra thay đ i trong c c u chi phí và s l ng bán ra K toán viên c n ph i phân tích nh ng tác đ ng có th có c a vi c thay đ i này lên l i nhu n
1.5.5.2 S ăd ngăcôngăsu tăd ăth a
Khi s n xu t d i m c công su t cho phép, ta có th đ a ra giá bán đ c bi t
th p h n giá bán bình th ng c a doanh nghi p mi n sao doanh thu có t h p
đ ng này cao h n bi n phí t ng thêm đ i v i doanh nghi p
Tuy nhiên vi c ch p nh n đ n đ t hàng d i giá bán bình th ng có th d n
đ n vi c nh ng khách hàng khác đòi gi m theo Ngoài ra vi c th c hi n nh ng
h p đ ng này có th làm t ng đ nh phí
M t y u t khác doanh nghi p c n xem xét là kh n ng t n d ng công su t
th a váo nh ng ho t đ ng khác mang l i nhi u l i nhu n h n thay vì th c hi n
nh ng h p đ ng gi m giá Doanh nghi p có th s d ng công su t d th a đ s n
xu t các s n ph m thay th khác có m c l i nhu n cao Thêm vào đó doanh nghi p
có th t ng khuy n mãi qu ng cáo nh m t ng doanh s , t đó t ng nhu c u đ i v i
s n ph m c a doanh nghi p
1.5.5.3 Chàoăgiáănh ngăh păđ ngăquană tr ng
Khi quy t đ nh giá cho nh ng h p đ ng quan tr ng, doanh nghi p c n ph i tính đ n kh n ng công su t c a mình có đ đ th c hi n h p đ ng hay không?
Trang 34Ngoài ra trong giá bán ph i tính đ n m c đ l i nhu n theo yêu c u c a doanh nghi p Thêm vào đó doanh nghi p c n ph i tính đ n chi phí c h i (n u có) c a
vi c m t đi l i nhu n t nh ng h p đ ng khác khi th c hi n h p đ ng này do
nh ng y u t h n ch gây ra Trong nh ng tr ng h p nh v y, doanh nghi p c n
ph i xác đ nh nh ng y u t h n ch đ có th đ a ra m t m c giá t i thi u sao cho
v n gi đ c t l đ m phí theo yêu c u trên m t đ n v y u t h n ch
1.5.5.4 óngăc aăm tănghànhă kinhădoanh
M t s doanh nghi p đ ng tr c quy t đ nh có nên đóng c a m t b ph n nào
đó trong doanh nghi p không đem l i l i nhu n
ây không ph i là m t quy t đ nh d dàng và tr c tiên ban qu n lý c n cân
nh c ph n đ m phí m t đi n u đóng c a b ph n này M t b ph n có th không
có l i nhu n ho c l sau khi đã đ c phân b đ nh phí Tuy nhiên trong nhi u
tr ng h p dù đóng c a b ph n này hay không doanh nghi p v n ph i ch u m c
đ nh phí nh c Trong tr ng h p, b ph n có nh ng đ nh phí riêng c a mình và
do đó vi c ng ng ho t đ ng b ph n này s c t gi m ph n đ nh phí riêng bi t đó Ngoài ra ban qu n lý c n cân nh c đ n ph ng án tái s d ng nhân viên, di n tích, máy móc…t b ph n b ng ng ho t đ ng này Trong tr ng h p không th tái s d ng, ta c n xem xét vi c thanh lý tài s n ho c cho nhân viên ngh vi c N u
v y, nh ng chi phí tr c p thôi vi c cho nhân viên, b i th ng cho khách hàng (n u có) c n đ c xem xét k
Sau khi cân nh c toàn b chi phí c a vi c ng ng ho t đ ng, ta c n so sánh v i chi phí n u v n đ b ph n này ti p t c ho t đ ng N u chi phí c a vi c ng ng
ho t đ ng cao h n,ta không nên đóng c a b ph n này và ng c l i Tuy nhiên
tr c khi đi đ n quy t đ nh cu i cùng ta c n phân tích nh ng y u t đ nh tính khác
nh tác đ ng c a quy t đ nh cho ng ng ho t đ ng b ph n này đ i v i nhân viên,
nh ng b ph n khác trong doanh nghi p, khách hàng, xã h i,…
Trang 351.5.5.5 T mă th iăđóngăc a
Trong nh ng giai đo n khó kh n, m t s doanh nghi p đ ng tr c quy t đ nh
có nên t m ng ng ho t đ ng c a m t b ph n nào đó trong m t th i gian ng n hay không?
đi đ n quy t đ nh, ngoài nh ng cân nh c nh trên, doanh nghi p còn ph i xem xét nh ng khó kh n doanh nghi p có th g p ph i sau khi cho b ph n này
ho t đ ng l i nh chi phí m c a ho t đ ng l i cao, chi phí tuy n d ng, đào t o
m i nhân viên Ngay c khi s d ng nhân viên c , tâm lý c a nh ng nhân viên này
có th không t t do b sa th i trong th i gian t m ng ng ho t đ ng
Ngoài ra th i gian t m ng ng ho t đ ng có th là cho b ph n đó b t t h u Thêm vào đó trong th i gian t m ng ng ho t đ ng, doanh nghi p v n ph i ti p t c chi phí b o trì, b o v b ph n này
M t s tr ng h p, vi c t m ng ng ho t đ ng có th giúp doanh nghi p t
ch c l i công vi c s n xu t kinh doanh c a mình m t cách hi u qu h n khi quay
l i ho t đ ng Trong giai đo n kinh doanh khó kh n, khi mà đ m phí v n còn trang
tr i m t ph n đ nh phí, nói chung doanh nghi p nên th ti p t c ho t đ ng
1.5.6 Trìnhăbàyăbáoăcáo
Ngay c khi nhà k toán qu n tr đã có nh ng thông tin h u ích đ h tr cho
vi c ra quy t đ nh c a ban qu n lý, n u không bi t cách trình bày, nh ng thông tin này s ít có giá tr Nh ng thông tin đ a ra c n đ c trình bày trong nh ng báo cáo sao cho ng n g n nh ng chính xác và rõ ràng
Ph i đ a ra v n đ c n quy t đ nh, cung c p, đánh giá,
So sánh gi a các ph ng án ra quy t đ nh khác nhau
ăxu tăbanăqu nă lỦănênăs năs ăd ngăm tăph ngă ánănàoăđó
Ti p theo c n bi t ng i nh n báo cáo là ai Tùy theo c p đ qu n lý mà có
nh ng yêu c u khác nhau v báo cáo Nh ng c p qu n lý bên d i th ng c n
nh ng thông tin chi ti t h n nh m đ a ra nh ng quy t đ nh qu n lý hàng ngày
Trang 36Nh ng c p qu n lý cao h n c n nh ng thông tin mang tính chi n l c và chi n thu t Ngoài ra tùy theo ng i nh n mà k toán viên nên cung c p m t báo cáo dài hay ng n Ta c n cung c p m t báo cáo v i đ dài t i thi u cho nh ng thông tin
Trong n i dung, đ báo cáo đ c rõ ràng ta c n:
Phân báo cáo thành nhi u đo n
M i đo n nêu m t đi m n i dung
Trong ph n n i dung báo cáo c n tránh t ph c t p khó hi u
Trong ph n k t lu n c a báo cáo, ta c n đ a ra đ ngh v ph ng án t i u và
Ph n ho ch đ nh c a xí nghi p giúp đ a ra nh ng k ho ch t ng n h n cho
đ n dài h n v nhi u v n đ m t cách nhanh chóng, chính xác Ph n h th ng đi u khi n k ho ch, l p các k ho ch ho t đ ng nh k ho ch ti n m t, k ho ch bán hàng nh m l a ch n nh ng h th ng k ho ch t i u, và th c hi n k ho ch nh
Trang 37th nào? Ph n ra quy t đ nh s quy t đ nh giá bán cho s n ph m, d ch v c a mình trong nhi u tình hu ng khác nhau Vì v y ta th y r ng tr c khi đi đ n quy t đ nh
cu i cùng, doanh nghi p c n cân nh c nhi u khía c nh T đó doanh nghi p m i
có th đ a ra quy t đ nh đúng đ n nh t Giúp cho doanh nghi p có đ c hi u qu cao nh t
Trang 38CH NGă2:ăTH CăTR NGă H ăTH NGăHO CHă NH I Uă KHI Nă K ă
HO CHă VẨă RAă QUY Tă NHăT Iă XệăNGHI Pă ỌNGăL NHă TH Yă S Nă
AFIEX 2.1 L chăs ăhìnhăthànhăvàăphátătri năc aăxíănghi p
2.1.1 L chăs ăhìnhăthành
Xí nghi p xu t nh p kh u nông s n th c ph m An Giang đ c thành l p theo quy t đ nh s 528/Q -UB ngày 02/11/1992 c a y ban nhân dân t nh An Giang
Xí nghi p thành l p trên c s sáp nh p c a ba xí nghi p là: xí nghi p ch n nuôi,
xí nghi p xu t nh p kh u nông th y h i s n, xí nghi p khai thác ch bi n lâm s n
Xí nghi p xu t nh p kh u nông th y h i s n An Giang ho t đ ng v i
- Tên g i: Công ty xu t nh p kh u nông s n th c ph m An Giang quy t đ nh thành l p s 69/Q -UB ngày 29/01/1996
- Tên giao d ch: AnGiang AFIEX CO
- Tên ti ng Anh là: ANGIANG AGRICULTURE AND FOODS IMPORT EXPORT COMPANY
- Tr s chính t i: 25/40 Tr n H ng o, Tp Long Xuyên, An Giang
Hi n nay, công ty xu t nh p kh u nông s n th c ph m An Giang có các xí nghi p nh : xí nghi p xu t kh u l ng th c, xí nghi p th c n gia xúc, xí nghi p
b t mì, xí nghi p đông l nh th y s n, xí nghi p xây d ng ch bi n lâm s n, xí nghi p ch n nuôi
Xí nghi p đông l nh th y s n (AFIEX SEAFOOD) là m t trong các xí nghi p
đ c thành l p t công ty xu t nh p kh u nông s n th c ph m An Giang, chính
th c ho t đ ng vào tháng 03/2001 Xí nghi p đông l nh th y s n có kho ng 700 công nhân tay ngh cao, chuyên ch bi n các m t hàng th y h i s n t i đông
l nh: ch y u là cá basa, cá tra bè đông l nh nguyên con, Fillet đông l nh (không
x ng, không da), c t khúc đông l nh, quy cách đóng gói theo yêu c u c a khách hàng Ngoài ra, xí nghi p còn ch bi n theo yêu c u c a đ n đ t hàng nh : các lo i
cá n c ng t, tôm càng xanh, các lo i cá bi n, các lo i nhi m th giáp xác (gh ,
Trang 39m c, b ch tu c…), v i máy móc tiên ti n c a M và Châu Âu Xí nghi p đã xây
d ng và áp d ng ch ng trình ki m tra ch t l ng s n ph m HACCP ngay t đ u,
đ m b o t t nh t các tiêu chu n v sinh công nghi p trong ch bi n (theo tiêu chu n GMB) và luôn đ t ch t l ng lên hàng đ u
Tính đ n th i đi m cu i n m 2009 T ng tài s n c a xí nghi p kho ng 60 t
đ ng, trong đó n th c t ph i tr là 20 t đ ng V i ngu n v n trên xí nghi p liên
t c phát tri n và mang l i hi u qu cao trong quá trình s n xu t, gi v ng uy tín cho th ng hi u, quan h kinh doanh t t v i nhi u n c trên th gi i
2.1.2 Ch căn ng,ănhi măv ăc aăxíănghi pă
Ch c n ng ho t đ ng:
- Xí nghi p xây d ng và t ch c có hi u qu các k ho ch v thu mua s n
xu t, ch bi n xu t kh u, đáp ng nhu c u c a khách hàng, gi v ng uy tín, đáp
ng nhu c u hàng hóa ngày càng cao c a xã h i
- Qu n lý s d ng ngu n v n có hi u qu , t o ngu n v n ngày càng l n m nh Nghiên c u áp d ng nh ng ti n b khoa h c k thu t vào các dây chuy n trong
s n xu t, luôn nâng cao ch t l ng s n ph m
- Th c hi n t t chính sách l ng b ng, khen th ng đ i v i cán b công nhân viên, phân ph i h p lý theo lao đ ng và nâng cao trình đ tay ngh , chuyên môn
k thu t cho cán b công nhân viên
- Th c hi n t t công tác b o h lao đ ng, b o v môi tr ng, b o v tài s n chung và h ng đ n l i ích chung c a toàn xã h i
Nhi m v :
- Xí nghi p nh n và s d ng v n có hi u qu
- Xí nghi p ph i xây d ng chi n l c, k ho ch s n xu t kinh doanh phù h p
v i nhu c u th tr ng và nhi m v đ c giao
Trang 40- Xí nghi p th c hi n ch đ báo cáo th ng kê, k toán đ nh k theo qui đ nh
c a nhà n c Th c hi n đ y đ các nghi p v n p thu và các kho n n p ngân sách Nhà n c khác
2.2 Tìnhăhìnhăho tăđ ngăkinhădoanhă nh ngăn măg năđâyăc aăxíănghi p
Qua ba n m 2007, 2008, 2009 tình hình s n xu t kinh doanh c a xí nghi p ngày càng n đ nh, t c đ t ng tr ng khá nhanh đánh giá m t cách t ng quát tình hình ho t đ ng kinh doanh c a xí nghi p, c n phân tích t b ng báo cáo k t
qu ho t đ ng kinh doanh
T b ng báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh (ph l c 1.1) c a xí nghi p cho th y tình hình ho t đ ng c a xí nghi p ngày càng phát tri n, l i nhu n c a xí nghi p t ng qua các n m 2007, 2008, 2009 Ta th y l i nhu n n m 2008 cao g n
g p đôi n m 2007 là 496 tri u đ ng (98%), n m 2009 cao h n r t nhi u so v i
n m 2008 là 2.079 tri u đ ng (207%) V i m c l i nhu n hi n t i trên 3 t đ ng thì ta có th đánh giá xí nghi p s n xu t kinh doanh đ t hi u qu Giá v n hàng bán c ng t ng qua các n m, nh ng t c đ t ng không nhanh b ng t c đ t ng doanh thu Do đó, xí nghi p v n có l i nhu n m c dù giá v n hàng bán t ng khá nhanh
0 50000 100000 150000 200000 250000 300000
VT: tri u đ ng
N m 2007 N m 2008 N m 2009 N m
Bi u đ doanh thu, giá v n hàng bán, l i nhu n
Doanh thu Giá v n hàng bán
L i nhu n tr c thu
Bi uăđ ă2.1 Bi uăđ ăt ngătr ngăl iănhu n