Giải pháp phát triển hoạt động thanh toán quốc tế tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam chi nhánh Sài gòn

Ngân hàng tham gia không ch u trách nhi m thanh toán mà ch đ n thu n đóng vai trò trung gian trong thanh toán... đ u M nh ngân hàng Bank of New York, JP Morgan Chase, Deutsche Bank, Citi

B GIÁO D C VÀ ÀO T O

V N TH THU VÂN

GI I PHÁP PHÁT TRI N HO T NG THANH TOÁN QU C T T I NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P

VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM

CHI NHÁNH SÀI GÒN

LU N V N TH C S KINH T

Thành ph H Chí Minh- N m 2011

B GIÁO D C VÀ ÀO T O

V N TH THU VÂN

GI I PHÁP PHÁT TRI N HO T NG THANH TOÁN QU C T T I NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P

VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan s li u nêu trong lu n v n này đ c thu th p t ngu n th c

t , đ c công b trên các báo cáo c a các c quan Nhà n c, đ c đ ng t i trên các

t p chí chuyên ngành, báo chí, các website trong và ngoài n c Các gi i pháp ki n ngh là c a cá nhân tôi rút ra t quá trình nghiên c u và th c ti n

TP.H Chí Minh, ngày 23 tháng 08 n m 2011

NG I VI T LU N V N

V n Th Thu Vân

M C L C

Trang ph bìa

L i cam đoan

M c l c

Danh m c các ch vi t t t

Danh m c các s đ

Danh m c các b ng s li u Danh m c các bi u đ

Danh m c các đ th M U 1

CH NG 1: T NG QUAN V HO T NG THANH TOÁN QU C T C A NHTM 5

1.1 T m quan tr ng c a TTQT đ i v i ho t đ ng c a NHTM 5

1.1.1 Khái ni m chung v TTQT 5

1.1.2 T m quan tr ng c a TTQT đ i v i ho t đ ng c a NHTM 6

1.1.2.1 Thanh toán qu c t góp ph n t ng thu nh p c a NHTM 6

1.1.2.2 Thanh toán qu c t t o đi u ki n thu hút khách hàng, m r ng th ph n kinh doanh c a NHTM 6

1.1.2.3 Thanh toán qu c t làm gi m r i ro trong kinh doanh 7

1.1.2.4 Thanh toán qu c t làm t ng tính thanh kho n c a NHTM 7

1.1.2.5Thanh toán qu c t làm t ng c ng quan h đ i ngo i 7

1.2 Các ph ng th c TTQT 8

1.2.1 Ph ng th c chuy n ti n (Remittance) 8

1.2.1.1 Khái ni m 8

1.2.1.2 Hình th c chuy n ti n 8

1.2.2 Ph ng th c thanh toán nh thu (Collection of payment) 10

1.2.2.1 Khái ni m 10

1.2.2.2 Các hình th c nh thu 11

1.2.3 Ph ng th c thanh toán tín d ng ch ng t (Documentary credit) 14

1.2.3.1 nh ngh a và b n ch t c a tín d ng ch ng t 14

1.2.3.2 Th tín d ng (Leter of Credit-L/C) 15

1.2.3.3 Quy trình thanh toán tín d ng ch ng t 16

1.2.3.4 Các lo i tín d ng ch ng t ch y u 17

1.3 Ch t l ng ho t đ ng TTQT t i các NHTM 20

1.3.1 Ch t l ng ho t đ ng TTQT c a NHTM 20

1.3.2 Các nhân t nh h ng đ n ch t l ng TTQT c a NHTM 21

1.3.2.1 Nhân t khách quan 21

1.3.2.2 Nhân t thu c v NHTM 22

K t lu n ch ng 1 26

CH NG 2: TH C TR NG HO T NG TTQT T I NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM - CHI NHÁNH SÀI GÒN 27

2.1 Khái quát v quá trình hình thành và phát tri n c a NHNo&PTNT Vi t Nam và chi nhánh Sài Gòn 27

2.1.1 NHNo&PTNT Vi t Nam (Agribank) 27

2.1.2 Chi nhánh NHNo&PTNT Sài Gòn (Agribank Sài Gòn) 29

2.2 S l c v ho t đ ng kinh doanh c a Agribank Sài Gòn giai đo n 2007 – 2010 31

2.2.1 S l c v ho t đ ng kinh doanh c a Agribank giai đo n 2007 – 2010 31

2.2.2 S l c v ho t đ ng kinh doanh c a Agribank Sài Gòn giai đo n 2007 – 2010 33

2.2.2.1 Ngu n v n 33

2.2.2.2 D n 34

2.2.3 V l i nhu n 35

2.3 Th c tr ng ho t đ ng TTQT t i NHNo&PTNT Chi nhánh Sài Gòn 36

2.3.1 S l c v ho t đ ng TTQT t i NHNo&PTNT VN 36

2.3.2 Th c tr ng ho t đ ng TTQT t i NHNo&PTNT chi nhánh Sài Gòn 37

2.3.2.1 Doanh s TTQT 38

2.3.2.2 S l ng giao d ch trong TTQT 42

2.3.2.3 T tr ng ho t đ ng c a các ph ng th c TTQT 45

2.3.2.4 Ch t l ng ho t đ ng TTQT 47

2.3.2.5 Doanh thu t ho t đ ng TTQT 49

2.4 ánh giá th c tr ng ho t đ ng TTQT t i NHNo&PTNT CN Sài Gòn 51

2.4.1 Nh ng m t đ t đ c 51

2.4.2 Nh ng m t h n ch và nguyên nhân nh h ng đ n ho t đ ng TTQT t i Agribank Sài Gòn 52

2.4.2.1 Nh ng m t h n ch 52

2.4.2.2 Nguyên nhân c a h n ch 56

K t lu n ch ng 2 60

CH NG 3: GI I PHÁP PHÁT TRI N HO T NG TTQT C A NHNo&PTNTVN - CHI NHÁNH SÀI GÒN 61

3.1 M c tiêu chi n l c kinh doanh đ n n m 2015 và đ nh h ng phát tri n ho t đ ng kinh doanh đ i ngo i trong th i gian t i c a h th ng NHNo&PTNTVN 61

3.1.1 M c tiêu chi n l c kinh doanh đ n n m 2015 c a NHNo&PTNTVN 61

3.1.2 nh h ng phát tri n ho t đ ng kinh doanh đ i ngo i trong th i gian t i c a h th ng NHNo&PTNTVN 62

3.2 Ph ng h ng chung và nhi m v c th c a NHNo&PTNT chi nhánh Sài Gòn nh m phát tri n ho t đ ng TTQT giai đo n 2011 – 2015 63

3.2.1 Ph ng h ng chung 63

3.2.2 Nhi m v c th 63

3.3 M t s gi i pháp phát tri n ho t đ ng TTQT t i NHNo &PTNT chi nhánh Sài gòn 64

3.3.1 Nhóm gi i pháp do NHNo&PTNT Vi t Nam – CN Sài Gòn th c hi n 64

3.3.1.1 Xây d ng k ho ch t ng th phát tri n ho t đ ng TTQT, t o s t ng

tr ng đ u đ n, liên t c v doanh s & doanh thu t ho t đ ng này 64

3.3.1.2 a d ng hoá s n ph m d ch v TTQT, phát tri n các s n ph m m i 67

3.3.1.3 B sung hòan thi n quy ch liên quan 67

3.3.1.4 Nâng cao ch t l ng d ch v TTQT 68

3.3.1.5 T ng ch t l ng và s l ng ngu n nhân l c 70

3.3.1.6 Các gi i pháp khác 71

3.3.2 Nhóm gi i pháp mang tính ch t ki n ngh 72

3.3.2.1 i v i NHNo & PTNT 72

3.3.2.2 i v i Chính ph 74

3.3.2.3 i v i Ngân hàng Nhà n c 76

K t lu n ch ng 3 77

K T LU N 78

Ph n ph l c

Danh m c tài li u tham kh o

DANH M C CÁC CH VI T T T

Tên vi t t t Tên đ y đ

NHNo & PTNT VN Ngân hàng Nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam Agribank Ngân hàng Nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam WTO T ch c th ng m i th gi i

TTQT Thanh toán qu c t

SWIFT Sociaty for Worldwide Interbank Finance Telecommunication

(Hi p h i vi n thông tài chính liên ngân hàng toàn th gi i)

IPCAS Intra-bank Payment and Customer Accouting System

(D án hi n đ i hoá h th ng thanh toán& k toán khách hàng )CBCNV Cán b công nhân viên

DANH M C S

2.4 S li u các kho n thu nh chi phí-qu thu nh

p-ti n l ng c a Agribank Sài Gòn giai đo n

2.7 Doanh s TTQT c a Agribank Sài Gòn theo

ph ng th c thanh toán giai đo n 2007-2010

41

2.8 S l ng giao d ch các ph ng th c TTQT t i

Agribank Sài Gòn giai đo n 2007-2010

43

2.9 Tình tr ng tin đi n đ c chuy n đi c a Agribank

Sài Gòn giai đo n 2007-2010

48

2.2 Doanh s th c hi n TTQT c a Agribank &

Agribank Sài Gòn giai đo n 2007-2010

39

2.3 Doanh s TTQT c a Agribank Sài Gòn theo

ph ng th c thanh toán giai đo n 2007-2010

2.2 So sánh doanh thu t ho t đ ng TTQT và doanh

thu toàn chi nhánh

49

m i Th gi i ây là m t s ki n quan tr ng m ra các c h i giao th ng và h p tác kinh t c ng nh các thách th c cho n n kinh t Vi t Nam đ ngày càng h i

nh p sâu r ng h n vào n n kinh t th gi i, ti p t c đ y m nh h n s nghi p công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n c Các ho t đ ng kinh t đ i ngo i nói chung và

ho t đ ng th ng m i, đ u t nói riêng c a n c ta v i các n c trên th gi i đã và đang ngày càng m r ng và phát tri n h t s c phong phú, kh ng đ nh ngày càng đ y

đ h n v trí và vai trò c a Vi t Nam trong c ng đ ng th gi i

Vi c m ra các quan h ngo i th ng và đ u t qu c t ngày càng r ng rãi đòi h i phát tri n không ng ng các quan h thanh toán, ti n t và các d ch v ngân hàng qu c t Các NHTM đóng vai trò nh là c u n i cho các quan h kinh t nói trên Thanh toán qu c t là m t trong nh ng nhi m v quan tr ng c a NHTM Vi c

t ch c t t ho t đ ng TTQT c a các NHTM góp ph n thúc đ y ho t đ ng kinh doanh c a các doanh nghi p Vi t Nam nói riêng và c a n n ngo i th ng Vi t Nam nói chung Ho t đ ng TTQT mang l i l i ích to l n cho các NHTM, ngoài phí d ch

v thu đ c, NHTM còn có th phát tri n đ c các m t nghi p v khác nh nghi p

v kinh doanh ngo i t , nghi p v tài tr XNK, nghi p v b o lãnh qu c t

Bên c nh đó, t ngày 01/04/2007, th c hi n l trình theo cam k t gia nh p WTO, các ngân hàng n c ngoài đ c thành l p các ngân hàng con 100% v n n c ngoài Vi t Nam V i kinh nghi m, v n và k thu t hi n đ i, v i m ng l i r ng

kh p toàn th gi i, h th ng ngân hàng n c ngoài mang nhi u l i th v t tr i

i u này đã đ t các NHTM Vi t Nam nói chung đ c bi t là các NHTM nhà n c nói riêng tr c nguy c , thách th c l n v c nh tranh, đ c m t ngay t i sân nhà

Áp l c c nh tranh đ i v i kh i NHTM qu c doanh không ch t các ngân hàng

n c ngoài mà c t các NHTM c ph n Vì v y tuy th ph n TTQT c a kh i NHTM qu c doanh v n chi m áp đ o trên th tr ng nh ng s s t gi m th ph n

c a kh i ngân hàng này có th coi là m t s chuy n d ch t t y u

NHNo&PTNTVN là NHTM qu c doanh đ ng đ u trong c n c v v n, tài

s n, đ i ng cán b nhân viên, m ng l i ho t đ ng, s l ng khách hàng B c vào giai đo n m i h i nh p sâu h n, toàn di n h n, nh ng đ ng th i c ng ph i đ i

m t nhi u h n v i c nh tranh, thách th c nh hi n nay, Agribank xác đ nh kiên trì

m c tiêu và đ nh h ng phát tri n theo h ng T p đoàn tài chính-ngân hàng m nh,

hi n đ i có uy tín trong n c, v n t m nh h ng ra th tr ng tài chính khu v c

và th gi i ti p t c gi v ng v trí là ngân hàng hàng đ u cung c p s n ph m

d ch v ti n ích, hi n đ i có ch t l ng cao đáp ng nhu c u c a đông đ o khách hàng, đ ng th i t ng thu ngoài tín d ng, Agribank không ng ng t p trung đ i m i, phát tri n m nh công ngh ngân hàng theo h ng hi n đ i hóa “Ngu n: Báo cáo

th ng niên Agribank n m 2009” [4]

Cùng v i s phát tri n m nh m c a ho t đ ng kinh t đ i ngo i, s t ng

tr ng đ u đ n hàng n m c a kim ng ch XNK trong n n kinh t đã t o đi u ki n cho ho t đ ng TTQT c a ngân hàng phát tri n Tuy nhiên, ho t đ ng TTQT c a h

th ng Agribank v n còn h n ch v nhi u m t so v i h th ng NHTM khác, doanh

s chi m t tr ng nh , d ch v thanh toán ch a đa d ng, do v y v n ch a đáp ng

đ c nhu c u c nh tranh và h i nh p hi n nay đ ng v ng và phát tri n đ c thì Agribank ph i đ a ra nhi u gi i pháp tr c m t, lâu dài và đ ng b đ hoàn thi n

h n ho t đ ng TTQT nh m đáp ng các chu n m c thanh toán, phù h p thông l

qu c t , tránh r i ro cho doanh nghi p và cho ngân hàng nói riêng, b o đ m t ng

b c đ a ho t đ ng TTQT c a Agribank phát tri n ngang t m v i các h th ng NHTM trong n c và n c ngoài

Th y đ c t m quan tr ng c a v n đ trên, k t h p v i các ki n th c c b n

đã đ c h c và th c ti n công tác t i NHNo&PTNTVN – Chi nhánh Sài Gòn trong

l nh v c TTQT, tôi đã ch n đ tài: “Gi i pháp phát tri n ho t đ ng thanh toán

t n t i, nguyên nhân t n t i bao g m nguyên nhân ch quan và khách quan

Trên c s phân tích th c tr ng, đ xu t các gi i pháp thi t th c đ kh c

ph c các h n ch , đ nh h ng phát tri n nh m nâng cao ho t đ ng TTQT c a Agribank nói chung và t i chi nhánh Sài Gòn

h th ng) trong giai đo n 2007-2010 đ phân tích

L y tiêu chí v kh n ng phát tri n d ch v TTQT làm kim ch nam trong

kê, phân tích, t ng h p và k t h p v i ph ng pháp so sánh … d a trên c s các

d li u thu th p t các báo cáo c a Agribank, Agribank - chi nhánh Sài Gòn, NH

Nhà n c đ phân tích và xác đ nh b n ch t c a v n đ , t đó đ a ra các gi i pháp

nh m mang l i hi u qu cao nh t c a v n đ nghiên c u

Quá trình nghiên c u có s d ng các ph ng pháp lý thuy t h th ng, duy

- Ch ng 2: Th c tr ng ho t đ ng TTQT t i Agribank – chi nhánh Sài Gòn

- Ch ng 3: Gi i pháp phát tri n ho t đ ng TTQT c a Agribank – chi nhánh Sài Gòn

Xin chân thành c m n PGS.Ti n s Tr n Huy Hoàng đã t n tình h ng d n tôi th c hi n lu n v n này, và tôi c ng xin cám n các Th y Cô đã t n tình gi ng

d y tôi trong th i gian qua M c dù đã có nhi u c g ng nh ng lu n v n không th không tránh kh i nh ng thi u sót, tôi kính mong nh n đ c s góp ý chân tình c a

H i đ ng, các Th y Cô, các b n đ ng nghi p đ tôi có th hoàn thi n h n Lu n v n nghiên c u c a mình

gi a các ch th các n c khác nhau, t đó hình thành và phát tri n ho t đ ng TTQT, trong đó ngân hàng là c u n i trung gian gi a các bên

V y, Thanh toán qu c t (International settlement) là quá trình th c hi n các kho n thu chi ti n t qu c t thông qua h th ng ngân hàng trên th gi i nh m ph c

v cho các m i quan h trao đ i qu c t phát sinh gi a các n c v i nhau

Khác v i thanh toán trong n c, TTQT có nh ng đ c đi m riêng:

- Ho t đ ng TTQT bao g m hai b ph n: thanh toán ph c v cho các kho n giao d ch mang tính m u d ch và phi m u d ch

- Ch th tham gia vào ho t đ ng TTQT các qu c gia khác nhau M i giao

d ch TTQT liên quan t i t i thi u hai qu c gia

- Ho t đ ng TTQT liên quan đ n h th ng lu t pháp c a các qu c gia khác nhau, th m chí đ i ngh ch nhau Do tính ph c t p đó các bên tham gia th ng l a

ch n các quy ph m pháp lu t mang tính th ng nh t và theo thông l qu c t

- ng ti n dùng trong TTQT thông th ng t n t i d i hình th c các

ph ng ti n thanh toán nh h i phi u, sec, th , chuy n kho n…, có th là đ ng ti n

c a n c ng i mua ho c ng i bán, ho c có th là đ ng ti n c a n c th ba,

nh ng th ng là ngo i t đ c t do chuy n đ i

- TTQT đòi h i trình đ chuyên môn, trình đ công ngh t ng x ng v i trình đ qu c t

1.1.2 T m quan tr ng c a TTQT đ i v i ho t đ ng c a NHTM

1.1.2.1 Thanh toán qu c t góp ph n t ng thu nh p c a NHTM

TTQT là ho t đ ng tr c ti p t o ra m t kho n l i nhu n không nh đóng góp vào l i nhu n chung c a ngân hàng Thông qua cung c p d ch v TTQT cho khách hàng, các NHTM thu đ c phí d ch v chuy n ti n, phí thanh toán LC, phí b o lãnh… Th c t cho th y, đ i v i các NHTM hi n đ i, thu nh p t phí d ch v có xu

h ng ngày m t t ng c v s l ng và t tr ng trong t ng thu nh p c a ngân hàng

ây c ng chính là m c tiêu mà các NHTM luôn v n t i

Ho t đ ng TTQT có th t ng c ng kh n ng thu hút v n ngo i t t vi c

th c hi n thanh toán thu ti n v cho khách hàng đ n vi c qu n lý ngu n ngo i t

t m th i nhàn r i trên tài kho n ti n g i c a khách hàng, t đó đáp ng đ c nhu

c u vay và thanh toán b ng ngo i t c a khách hàng V i vai trò là trung gian thanh toán, TTQT góp ph n phát tri n và đ y m nh ho t đ ng tín d ng, tài tr XNK, kinh doanh ngo i t , b o lãnh và các d ch v khác, đáp ng t t h n các nhu c u c a khách hàng trong và ngoài n c, t đó t ng qui mô ho t đ ng và m r ng th ph n

c a ngân hàng

1.1.2.2 Thanh toán qu c t t o đi u ki n thu hút khách hàng, m r ng th

ph n kinh doanh c a NHTM

NHTM là trung gian tài chính, th c hi n ch c n ng kinh doanh trong l nh

v c ti n t , tín d ng và cung ng d ch v ngân hàng Thông qua ho t đ ng kinh doanh đa n ng, NHTM đã thi t l p nên m i quan h không ch v i các t ch c, khách hàng trong n c mà còn thi t l p quan h v i các t ch c kinh t qu c t khác TTQT là ch c n ng ngân hàng qu c t c a NHTM Hi n nay h u nh các

ho t đ ng kinh doanh h p pháp trên th gi i đ u đ c th c hi n thông qua các đ nh

ch tài chính trung gian, v i ch c n ng trung tâm thanh toán, h at đ ng TTQT c a

h i thu hút khách hàng m i

1.1.2.3 Thanh toán qu c t làm gi m r i ro trong kinh doanh

Thông qua ho t đ ng TTQT, ngân hàng có th qu n lý vi c s d ng v n vay

và giám sát đ c tình hình kinh doanh c a khách hàng, t o đi u ki n qu n lý và nâng cao hi u qu đ u t M t khác, ngân hàng th c hi n vi c kinh doanh đa n ng

là ph ng sách hi u qu đ phân tán r i ro trong kinh doanh c a ngân hàng

1.1.2.4 Thanh toán qu c t làm t ng tính thanh kho n c a NHTM

Nghi p v TTQT không ch t o đi u ki n thu hút khách hàng, làm t ng s d

ti n g i thanh toán, mà trong quá trình th c hi n các ph ng th c TTQT cho khách hàng, đ c bi t là ph ng th c tín d ng ch ng t , nh ng kho n ti n ký qu m th tín d ng, các kho n khách hàng n p đ gi i ch p lô hàng nh p kh u do ngân hàng

qu n lý khi ch a đ n h n thanh toán …t o ra ngu n v n r t ng đ i n đ nh, t o tính thanh kho n cho ngân hàng

1.1.2.5 Thanh toán qu c t làm t ng c ng quan h đ i ngo i

TTQT giúp cho quy mô ho t đ ng c a ngân hàng v t ra kh i ph m vi qu c gia, hòa nh p v i các ngân hàng trên th gi i, góp ph n nâng cao uy tín trên tr ng

qu c t , phát tri n quan h đ i lý, khai thác ngu n tài tr trên th tr ng tài chính

qu c t Trên c s đó, ngân hàng có đi u ki n phát tri n quan h đ i lý, khai thác

ngu n tài tr trên th tr ng tài chính qu c t , ngu n tài tr t ngân hàng n c ngoài đ đáp ng nhu c u v n phát tri n kinh t xã h i

Bên c nh đó, TTQT t o môi tr ng ng d ng công ngh thông tin tiên ti n,

hi n đ i trên th gi i trong ho t đ ng ngân hàng Thông qua vi c tham gia n i

m ng thông tin và ng d ng công ngh cao trong x lý thông tin giúp cho ngân hàng có th theo k p v i s phát tri n c a th gi i, không b l c h u và thua kém các ngân hàng n c ngoài

1.2 Các ph ng th c TTQT

Ph ng th c TTQT trong ngo i th ng là toàn b quá trình, đi u ki n, qui đ nh

đ ng i mua tr ti n và nh n hàng, còn ng i bán thì giao hàng và nh n ti n theo h p

đ ng ngo i th ng thông qua h th ng ngân hàng ph c v

Ph ng th c thanh toán đ c xem là m t trong nh ng y u t r t quan tr ng

c u thành các đi u ki n v thanh toán trong h p đ ng th ng m i qu c t M i

ph ng th c thanh toán đ u có u đi m và nh c đi m, phù h p v i nh ng quan h XNK khác nhau Vì v y vi c l a ch n ph ng th c thanh toán thích h p ph i đ c hai bên bàn b c th ng nh t, ghi trong h p đ ng mua bán ngo i th ng

1.2.1 Ph ng th c chuy n ti n (Remittance)

1.2.1.1 Khái ni m

Chuy n ti n là ph ng th c thanh toán trong đó ng i chuy n ti n yêu c u ngân hàng ph c v mình chuy n m t s ti n nh t đ nh cho ng i th h ng đ thanh toán ti n hàng hóa d ch v ho c cho m t m c đích khác mà pháp lu t cho phép m t đ a đi m nh t đ nh trong m t kho ng th i gian nh t đ nh Trong TTQT,

ng i chuy n ti n và ng i th h ng hai qu c gia khác nhau

1.2.1.2 Hình th c chuy n ti n

- Chuy n ti n b ng Sec (Bank cheque)

Bank cheque là m t d ng sec đ c bi t, là m t v n b n l nh thanh toán do m t ngân hàng ký l p g i cho m t ngân hàng khác và yêu c u thanh toán ngay cho

ng i th h ng Ngân hàng chuy n ti n c n c vào ch th c a ng i chuy n ti n

- Chuy n ti n b ng th (Mail tranfers – M/T)

Chuy n ti n b ng th là hình th c chuy n ti n, trong đó l nh chuy n ti n do ngân hàng chuy n ti n tr c ti p g i b ng th đ n ngân hàng đ i lý yêu c u ngân hàng này thanh toán cho ng i th h ng theo ch đ nh

u đi m c a ph ng th c chuy n ti n b ng th là chi phí r Nh c đi m là không an toàn (do th t l c, ch ký b gi m o…) t n nhi u th i gian trong vi c l p,

g i và x lý ch ng t

- Chuy n ti n b ng đi n (Telegraphic Tranfers – T/T)

Chuy n ti n b ng đi n là hình th c chuy n ti n trong đó l nh thanh toán do ngân hàng chuy n ti n g i tr c ti p thông qua m ng l i vi n thông đ n ngân hàng

đ i lý, yêu c u ngân hàng này chi tr cho ng i th h ng ch đ nh Các ch th chuy n ti n này đ u đ c mã hóa và b o m t hoàn toàn

u đi m c a hình th c chuy n ti n b ng đi n là an toàn, nhanh chóng, thích

h p v i nh ng món chuy n ti n l n Tuy nhiên chi phí đi n tín cao h n các hình

th c khác

Nhìn chung, gi a các hình th c chuy n ti n nêu trên, m i hình th c đ u có

nh ng u, nh c đi m riêng V i nh ng u đi m v t tr i c a mình, hình th c chuy n ti n b ng đi n thông qua m ng SWIFT ngày càng tr nên thông d ng và chi m t tr ng cao trên th gi i

- Chuy n ti n sau/ Ph ng th c ghi s (Open account)

Trong đi u ki n thanh toán này, bên bán giao hàng và ch ng t nh n hàng cho bên mua, bên mua s thanh toán ti n hàng cho bên bán vào th i đi m theo th a

thu n Hình th c này đ c s d ng trong tr ng h p bên mua và bên bán có m i quan h th ng m i lâu dài, th ng xuyên và n đ nh, tín nhi m l n nhau

- Ph ng th c tr ti n ngay

ây là ph ng th c thanh toán mà nhà nh p kh u ph i chuy n ti n thanh

toán cho nhà xu t kh u ngay khi nhà xu t kh u giao hàng, còn g i là Ph ng th c giao hàng tr ti n ngay (COD), ho c khi nhà xu t kh u n p b ch ng t , còn g i là

ph ng th c đ i ch ng t tr ti n ngay (Cash against documents-CAD)

Theo ph ng th c này ngân hàng ch là trung gian thanh toán, ngân hàng không cung ng b t k m t cam k t thanh toán nào v i khách hàng

i v i ph ng th c CAD, ph ng th c này có l i cho nhà xu t kh u ch c

ch n thu đ c ti n hàng nhanh chóng, th t c đ n gi n Ph ng th c này áp d ng trong các tr ng h p ng i mua và ng i bán có quan h t t và tin t ng nhau,

ng i mua ph i có đ i di n bên n c xu t kh u đ ki m tra giám sát ch t ch quá trình giao nh n hàng, nh m tránh tr ng h p ng i bán xu t trình ch ng t không phù h p v i hàng hoá th c giao Tuy nhiên ph ng th c này có b t l i là ch a có

c s pháp lý rõ ràng n u có tranh ch p x y ra thì vi c x lý r t ph c t p, nên ph m

vi áp d ng còn h n ch

Tóm l i, ph ng th c chuy n ti n là m t ph ng th c thanh toán đ n gi n

v th t c và thanh toán t ng đ i nhanh Trong ph ng th c này, đi m thu n l i

c a bên này chính là b t l i c a bên kia Vì th l a ch n và s d ng ph ng th c thanh toán này trong nhi u tr ng h p quy n l i c a bên xu t kh u có th không

đ c đ m b o, r i ro không đ c thanh toán cao Nhà xu t kh u c n cân nh c k

l ng và th n tr ng v đ i tác c a mình, v uy tín, n ng l c tài chính tr c khi quy t đ nh ch n ph ng th c thanh toán chuy n ti n

1.2.2 Ph ng th c thanh toán nh thu ( Collection of payment)

1.2.2.1 Khái ni m

Ph ng th c nh thu đ c ti n hành trên c s v n b n pháp lý qu c t thông d ng c a nh thu ó là “Quy t c th ng nh t v nh thu" s 522, b n s a đ i

n m 1995 (URC522) c a Phòng Th ng m i qu c t ICC

1.2.2.2 Các hình th c nh thu

a Nh thu tr n (Clean Collection):

Theo đi u 2 quy t c th ng nh t v nh thu URC522: “Nh thu tr n có ngh a

là nh thu các ch ng t tài chính, không kèm theo ch ng t th ng m i”

Nh thu tr n là hình th c thanh toán nh thu trong đó ng i xu t kh u y nhi m cho ngân hàng ph c v mình thu h ti n ng i nh p kh u ch c n c vào

ch ng t tài chính (h i phi u, k phi u, …, tr ngay hay tr ch m) do mình l p ra Toàn b ch ng t th ng m i (ch ng t v n t i, hoá đ n, b o hi m ) ng i xu t

kh u s chuy n giao tr c ti p cho nhà nh p kh u không thông qua ngân hàng

NHÀXU T KH U (EXPORTER)

NHÀ NH P KH U (IMPORTER)

NH XU T TRÌNH (PRESENTING BANK)

(1) Nhà nh p kh u và nhà xu t kh u ti n hành ký k t h p đ ng ngo i

th ng, trong h p đ ng có quy đ nh thanh toán b ng ph ng th c nh thu tr n

Nhà xu t kh u chuy n giao hàng hoá đ ng th i chuy n giao b ch ng

(6) Ngân hàng xu t trình chuy n ti n cho ngân hàng chuy n giao

(7) Ngân hàng chuy n giao thanh toán cho nhà xu t kh u

Nh v y thanh toán nh thu tr n, quy n l i c a nhà xu t kh u không đ c

đ m b o vì không có s ràng bu c gi a vi c nh n hàng và vi c thanh toán Ngân hàng tham gia không ch u trách nhi m thanh toán mà ch đ n thu n đóng vai trò trung gian trong thanh toán Nhà nh p kh u có th vì nhi u lý do không mu n nh n hàng, ho c h đã ch p nh n h i phi u tr ch m nh ng khi đ n h n thanh toán l i

m t kh n ng thanh toán ho c b phá s n Nh v y hình th c thanh toán nh thu

tr n ch nên áp d ng trong quan h th ng m i có m c đ tin t ng tín nhi m cao

nh m gi m thi u chi phí l u kho

b Nh thu kèm ch ng t (Documentary Collection):

Theo quy t c th ng nh t v nh thu URC522 – Nh thu kèm ch ng t đ c

đ nh ngh a nh sau: “Nh thu kèm ch ng t có ngh a là nh thu các ch ng t

th ng m i có ho c không có kèm theo ch ng t tài chính”

Ch ng t th ng m i g m: hóa đ n, ch ng t giao hàng, các ch ng t mà không ph i là ch ng t tài chính

Nh thu kèm ch ng t có th đ c th c hi n theo hai d ng th c sau đây:

- Nh thu theo đi u ki n thanh toán đ i ch ng t D/P (Documents against

Payment): đây là hình th c nh thu theo đó ngân hàng thu h đ c ch đ nh r ng ch

giao b ch ng t hàng hóa cho ng i nh p kh u sau khi h đã th c hi n vi c thanh toán đ s ti n ph i thanh toán

- Nh thu theo đi u ki n ch ng t đ i l y ch p nh n D/A (Documents against

Acceptance): theo hình th c này, ng i nh p kh u ch c n ch p nh n tr ti n h i phi u (có th ký ch p nh n tr c ti p trên h i phi u ho c ch p nh n b ng v n b n) đ

đ c ngân hàng trao cho b ch ng t nh n hàng Khi đ n h n thanh toán, ng i

nh p kh u có trách nhi m thanh toán cho ng i y nhi m (ng i xu t kh u) Th c

ch t, Nh thu là hình th c thanh toán tr ch m, trong đó ng i nh p kh u đ c

S đ 1.2: Quy trình thanh toán nh thu kèm ch ng t

(1) Ký k t h p đ ng mua bán, trong đó đi u kho n thanh toán quy đ nh áp

d ng ph ng th c “Nh thu kèm ch ng t ”

Nhà xu t kh u chuy n giao hàng hoá cho nhà nh p kh u

(2) Nhà xu t kh u l p đ n yêu c u nh thu g i cùng b ch ng t (bao g m

ch ng t th ng m i cùng ch ng t tài chính, n u có) g i t i ngân hàng chuy n giao giao nh thu h nhà nh p kh u

(3) Ngân hàng chuy n giao chuy n h i phi u cùng b ch ng t thanh toán qua ngân hàng xu t trình nh thu ti n nhà nh p kh u

(4) Ngân hàng xu t trình l p th thông báo ch ng t nh thu cho nhà nh p

kh u

(5) Nhà nh p kh u l p l nh thanh toán g i đ n ngân hàng xu t trình ho c

g i h i phi u ch p nh n thanh toán đ n ngân hàng xu t trình

NH CHUY N GIAO (REMITTING BANK)

NHÀ XU T KH U (EXPORTER)

NHÀ NH P KH U (IMPORTER)

NH XU T TRÌNH (PRESENTING BANK)

(6) Ngân hàng xu t trình giao b ch ng t cho nhà nh p kh u đ nh n hàng (7) Ngân hàng xu t trình chuy n ti n ho c h i phi u ch p nh n cho ngân hàng chuy n giao

(8) Ngân hàng chuy n giao thanh toán giá tr nh thu ho c h i phi u ch p

nh n, cho nhà xu t kh u

So v i nh thu tr n, nh thu kèm ch ng t đ m b o quy n l i cho bên xu t

kh u h n, vì gi a vi c thanh toán ti n và nh n hàng c a ng i nh p kh u đã có s ràng bu c ch t ch và đ c coi là ti n đ c a nhau

Trong các ph ng th c thanh toán qu c t , nh thu có th xem nh m t

ph ng th c thanh toán k t h p đ c nh ng u đi m c a ph ng th c chuy n ti n Khi thanh toán theo ph ng th c nh thu giao d ch th ng m i qu c t có th gi m

b t đ c ph n nào r i ro kinh doanh ngo i th ng đ i v i hai bên xu t kh u và

nh p kh u, đ ng th i h n ch s ch m tr trong khâu thanh toán cho nhà xu t kh u Tuy nhiên, trong ph ng th c này, m c dù bên bán n m quy n ch đ ng trong quy t đ nh thanh toán, nh ng bên mua s ph i ch u trách nhi m pháp lý khi t ch i thanh toán h i phi u c a bên bán, đ ng th i uy tín s b t n h i n u không th c hi n đúng cam k t thanh toán và ngh a v h p đ ng đ i v i bên bán

1.2.3 Ph ng th c thanh toán tín d ng ch ng t (Documentary credit)

1.2.3.1 nh ngh a và b n ch t c a tín d ng ch ng t

 nh ngh a tín d ng ch ng t

Tín d ng ch ng t là m t s tho thu n, trong đó ngân hàng (ngân hàng m

th tín d ng) theo yêu c u c a khách hàng (ng i yêu c u m th tín d ng) cam k t

thanh toán m t s ti n nh t đ nh cho ng i th ba (ng i h ng l i) ho c tr theo

l nh c a ng i này, ho c ch p nh n h i phi u do ng i này ký phát trong ph m vi

s ti n đó, v i đi u ki n ng i này th c hi n đ y đ các yêu c u c a th tín d ng và

xu t trình cho ngân hàng BCT thanh toán phù h p v i các đi u kho n, đi u ki n đã ghi trong th tín d ng

T i đi u 2 c a b n “Quy t c và th c hành th ng nh t v TDCT, b n s a đ i

n m 2007, n b n s 600 ghi rõ:” Tín d ng là b t c m t s th a thu n nào, dù đ c

mô t ho c đ c g i nh th nào, không th h y ngang và b ng cách đó t o nên m t

s cam k t ch c ch n c a ngân hàng phát hành đ thanh toán khi xu t trình phù

h p.” Thanh toán có ngh a là:

- Tr ngay khi xu t trình, n u tín d ng th có giá tr thanh toán ngay

- Cam k t thanh toán v sau và tr ti n khi đáo h n, n u tín d ng th có giá

tr thanh toán v sau

- Ch p nh n h i phi u (draft) do ng i th h ng ký phát và tr ti n khi đáo

h n n u tín d ng th có giá tr thanh toán b ng vi c ch p nh n

 B n ch t tín d ng ch ng t

Tu theo thói quen và thông l t ng n c mà tín d ng th đ c g i v i nhi u tên khác nhau nh : th tín d ng (letter of credit), L/C, tín d ng ch ng t (documentary credit), tín d ng (credit)… Trong giao d ch thanh toán thông d ng

nh t là “Tín d ng ch ng t ” vì nó th hi n đúng nh t ý ngh a tín d ng kèm ch ng

t

Th c ch t TDCT trong TTQT là m t hình th c cam k t thanh toán ho c ch p

nh n và cam k t thanh toán có đi u ki n, b ng v n b n c a ngân hàng ph c v

ng i nh p kh u đ i v i ng i xu t kh u Tín d ng (credit) trong TDCT ph n ánh quan h tín d ng gi a ngân hàng phát hành v i ng i yêu c u m th tín d ng , trong đó ngân hàng phát hành cho ng i có yêu c u m tín d ng th “ vay uy tín”

c a mình

1.2.3.2 Th tín d ng (Leter of Credit-L/C)

Th tín d ng (L/C) là m t v n b n pháp lý h t s c quan tr ng trong ph ng

th c thanh toán TDCT vì n u vì m t lý do nào đó th tín d ng không đ c phát hành thì ph ng th c thanh toán này c ng không th đ c xác l p Th tín d ng là công c đ v n hành ph ng th c thanh toán TDCT

Th tín d ng đ c l p ra trên c s h p đ ng th ng m i Tuy nhiên khi th tín d ng đã đ c m ra thì nó hoàn toàn đ c l p v i h p đ ng đó vì khi thanh toán ngân hàng ch c n c vào các đi u kho n và đi u ki n c a L/C

1.2.3.3 Quy trình thanh toán tín d ng ch ng t

(3)

S đ 1.3: Quy trình thanh toán tín d ng ch ng t

(1) Nhà xu t kh u và nhà nh p kh u ký k t h p đ ng th ng m i v i đi u kho n thanh toán theo ph ng th c tín d ng ch ng t

(4) Ngân hàng thông báo th c hi n thông báo L/C cho ng i th h ng

Ngân hàng phát hành (Issuing Bank)

Ngân hàng Thông báo (Advising Bank)

(Beneficiary)

(5) (1)

- Th tín d ng có th h y ngang (Revocable Letter of Credit): là lo i L/C mà

hi u l c c a nó có th b h y b b t c lúc nào.Vi c h y ngang L/C này ch đ c

th c hi n thông qua ngân hàng phát hành và do chính ngân hàng này thông báo vi c

h y ngang cho các bên Tuy nhiên vi c h y ngang ch có hi u l c khi ng i th

h ng ch a xu t trình ch ng t t i ngân hàng ch đ nh thanh toán Trong th c t

lo i L/C này r t hi m khi đ c s d ng b i ng i h ng l i không đ c đ m b o quy n l i

- Th tín d ng không th h y ngang (Irrevovable L/C): là lo i L/C ch đ c

đi u ch nh ho c h y b khi đ c s đ ng ý c a t t c các bên có liên quan

- Th tín d ng có xác nh n (Confirmed L/C): là lo i L/C mà ng i th h ng

đ c đ m b o ch c ch n c a ngân hàng xác nh n, c ng thêm vào s cam k t c a ngân hàng phát hành L/C Ng i h ng l i s đ c ngân hàng xác nh n thanh toán

mi n truy đòi n u xu t trình ch ng t phù h p, ngay c trong tr ng h p ngân hàng

m L/C không thanh toán ho c không có kh n ng thanh toán Phí xác nh n L/C

- Th tín d ng tr ch m (L/C available by Deferred Payment): là lo i L/C

trong đó ngân hàng m L/C cam k t tr ti n (ho c ch đ nh m t bên th ba ch p

nh n h i phi u) v i đi u ki n ng i th h ng xu t trình b ch ng t theo quy đ nh

c a L/C Ngân hàng m L/C trong b t k tr ng h p nào c ng ph i thanh toán h i phi u đã ch p nh n, m t khi các đi u ki n c a L/C đ c đáp ng đ y đ

- Th tín d ng cho phép chi t kh u (L/C available by Negotiation): là lo i L/C

trong đó ngân hàng m L/C y quy n cho m t ngân hàng nh t đ nh (tr ng h p h n

ch - Restricted Negotiation) ho c cho phép b t k ngân hàng nào (tr ng h p không h n ch - Freely Negotiation) mua l i BCT hoàn h o do ng i th h ng

xu t trình TTD chi t kh u có th đ c xác nh n ho c không đ c xác nh n Thông

th ng ngân hàng đ c y quy n s ch mua ch ng t v i đi u ki n b o l u, ngh a

là ngân hàng chi t kh u giành quy n truy đòi l i t ng i th h ng s ti n đã chi t

kh u n u không thu đ c ti n t ngân hàng m L/C

- Th tín d ng chuy n nh ng (Transferable L/C): là lo i L/C theo đó ng i

th h ng th nh t (First beneficiary ) có quy n yêu c u ngân hàng ph c v mình chuy n nh ng m t ph n hay toàn b giá tr c a th tín d ng g c (Prime L/C) cho

ng i th h ng th hai (Second beneficiary) M c đích c a lo i L/C này là nh m giúp cho nhà xu t kh u (th c ch t là đ i tác trung gian) ti n hành d ch v xu t kh u

mà không c n đ n v n c a mình Trách nhi m thanh toán đ i v i lo i L/C này v n thu c v ngân hàng m L/C Còn ngân hàng chuy n nh ng ch th c hi n nh ng thao tác k thu t nghi p v đ n thu n theo ch th c a ng i th h ng th nh t

- Th tín d ng giáp l ng (Back to back L/C): là lo i L/C đ c phát hành d a

trên c s s ti n c a m t L/C khác đã đ c m tr c đó “Giáp l ng” đ c hi u trên t ng th là m t giao d ch th ng m i đ c mua bán qua trung gian b ng hai L/C khác nhau V b n ch t và đ ng trên góc đ th ng m i, TTD giáp l ng và TTD chuy n nh ng đ u đ c s d ng cho các hình th c mua bán qua trung gian,

nh ng đi u khác bi t c b n và quan tr ng nh t là ngh a v thanh toán c a hai ngân hàng phát hành trong hai TTD (giáp l ng ) hoàn toàn đ c l p nhau trên c s hai TTD hoàn toàn khác nhau, nên ngân hàng m L/C ph i th c hi n đúng các quy

đ nh v ký q y, b o lãnh và th ch p trong khi m TTD

- Th tín d ng d phòng (Standby L/C): là lo i L/C đ c phát hành v i m c tiêu nh m tr c ti p b o v quy n l i cho ng i nh p kh u Khi đó, bên nh p kh u

s yêu c u bên xu t kh u thông qua ngân hàng ph c v h m cho mình L/C d phòng Trong tr ng h p bên xu t kh u vi ph m h p đ ng th ng m i đã ký k t và gây thi t h i cho bên nh p kh u thì ngân hàng m L/C d phòng s ph i thanh toán

ti n và đ n bù nh ng thi t h i đó cho bên nh p kh u.Th c ch t đây là m t hình th c

th i gian Ng i nh p kh u c ng là ng i ki m tra cu i cùng b ch ng t thanh toán và là ng i có quy n t ch i thanh toán cu i cùng

i v i ngân hàng, đây là nghi p v đòi h i chuyên môn cao do tính ph c

t p c a ph ng th c này tuy nó đem l i thu nh p cao cho ngân hàng và t o đi u

ki n nâng cao uy tín c a ngân hàng ây là nghi p v ch a đ ng r i ro t t c các khâu nghi p v , do v y đòi h i cán b nghi p v tính c n tr ng và th c thi nghiêm

ch nh quy trình thanh toán đã đ ra

1.3 Ch t l ng ho t đ ng TTQT t i các NHTM

1.3.1 Ch t l ng ho t đ ng TTQT c a NHTM

Là thu t ng dùng đ ch v ch t l ng s n ph m d ch v TTQT, m c đ sai sót,

m c đ áp d ng các chu n m c, thông l qu c t , quy ch , quy trình trong TTQT,

m c đ r i ro trong kinh doanh đ i ngo i

Ch t l ng ho t đ ng TTQT đ c th hi n qua các tiêu chí sau:

- S hài lòng c a khách hàng đ i v i d ch v : th hi n qua s l ng khách

hàng s d ng d ch v TTQT t i ngân hàng ngày càng t ng Khi m t ngân hàng đã

t o đ c uy tín trên th tr ng thì l ng khách hàng đ n giao d ch t i ngân hàng đó

s ngày càng t ng

- Doanh s TTQT t ng N u m t ngân hàng có ch t l ng d ch v TTQT t t, khách hàng tin t ng vào nghi p v c a ngân hàng, nhi u khách đ n giao d ch TTQT thì doanh s ho t đ ng c ng s t ng

th c hi n m t s yêu c u c b n sau:

o N m ch c quy đ nh c a nhà n c v qu n lý ngo i h i, chính sách

qu n lý hàng hóa XNK t ng th i k

o Hi u rõ và bi t cách v n d ng đ i v i t ng ph ng th c TTQT N m

v ng quy trình k thu t nghi p v Có ki n th c c b n v h p đ ng kinh t , t

ch c k thu t nghi p v ngo i th ng, v n t i, b o hi m, các ngu n lu t áp d ng trong TQTT

o C p nh t thông tin v di n bi n kinh t , chính tr quan tr ng t i các th

- N i dung ph ng th c thanh toán không vi ph m đi u lu t qu c t

- Thu nh p t ho t đ ng d ch v này t ng, chi m t tr ng ngày càng cao trong

t ng thu d ch v c a ngân hàng

1.3.2 Các nhân t nh h ng đ n ho t đ ng TTQT c a NHTM

1.3.2.1 Nhân t khách quan

- Chính sách kinh t v mô c a nhà n c: Các chính sách kinh t v mô

c a m i n c đ c đ a ra nh m m c đích đi u ti t, đ nh h ng phát tri n n n kinh

t c a n c đó Trong các chính sách này, có m t s chính sách nh h ng tr c ti p

đ n ho t đ ng ngo i th ng và nh h ng gián ti p đ n ho t đ ng TTQT nh : chính sách thu , chính sách qu n lý hàng hóa XNK, chính sách kinh t đ i ngo i, chính sách qu n lý ngo i h i…Trong đó chính sách kinh t đ i ngo i nói chung và chính sách ngo i th ng nói riêng có ý ngh a vô cùng to l n đ i v i ho t đ ng TTQT, là c s n n t ng và có tác đ ng tr c ti p đ n ho t đ ng TTQT

- S phát tri n c a ho t đ ng ngo i th ng: ây là nhân t quan tr ng

nh t làm nh h ng t i ho t đ ng TTQT c a ngân hàng S phát tri n c a kinh t

đ i ngo i, đ c bi t là ho t đ ng ngo i th ng s làm phát sinh nhi u nhu c u th c

hi n ngh a v ti n t c a qu c gia này đ i v i qu c gia khác và đó chính là đi u

ki n đ NHTM m r ng và phát tri n nghi p v TTQT

- Môi tr ng pháp lý: t o kh n ng h i nh p v i c ng đ ng qu c t trong th ng m i qu c t c ng nh trong TTQT, khung pháp lý c a m i qu c gia đòi h i ph i đ c b sung, hoàn thi n theo h ng chu n m c qu c t Do ho t đ ng TTQT m t m t th c hi n theo các quy chu n qu c t , m t khác ph i tuân th các quy đ nh pháp lu t liên quan c a m i qu c gia Do v y các v n b n pháp lý ph i

đ c ban hành đ ng b , tránh ch ng chéo, b t c p d n đ n buông l ng ho c s h ,

đ ng th i đ m b o phù h p v i chu n qu c t , t o ra khung c s pháp lý đ y đ và hoàn ch nh cho ho t đ ng TTQT

- T giá h i đoái: Trong ho t đ ng TTQT, thông th ng ng i ta không s

d ng đ n v ti n t trong n c mà s d ng các ngo i t m nh t do chuy n đ i xác đ nh giá tr quy đ i c a đ ng ti n n c này sang đ ng ti n n c khác, ng i ta

s d ng khái ni m “t giá h i đoái” T giá h i đoái là nhân t r t nh y c m, đ c xác đ nh b i m i quan h cung và c u trên th tr ng ti n t Không ch nh h ng

đ n ho t đ ng XNK, bi n đ ng c a t giá h i đoái còn nh h ng x u đ n ho t

đ ng kinh doanh ngo i t c a ngân hàng Khi t giá bi n đ ng các NHTM bu c

ph i l a ch n: ho c ch p nh n co h p ho t đ ng TTQT, h n ch đ i t ng khách hàng, ho c ph i ch u l v kinh doanh ngo i t , bù l i ngân hàng s gi đ c khách hàng N u bi t ch n th i đi m và tính toán kh n ng cân đ i ng ai t , cân nh c l i ích t ng th t các d ch v khác do ho t đ ng TTQT mang l i (ngu n ti n g i, ký

qu , tín d ng, dich v phí…) đây là c h i đ ngân hàng có thêm khách hàng m i 1.3.2.2 Nhân t thu c v NHTM

ây chính là các đi u ki n t b n thân các NHTM Ta có th k đ n m t s các đi u ki n ch y u sau:

- S l ng và ch t l ng khách hàng c a ngân hàng: Trong n n kinh t

th tr ng, khách hàng là y u t quy t đ nh đ n s s ng còn c a NHTM nói chung

và ho t đ ng thanh toán XNK nói riêng N u ngân hàng có th thu hút m t l ng

l n khách hàng th ng xuyên có ho t đ ng kinh doanh XNK thì s t o đi u ki n r t

t t đ ho t đ ng thanh toán XNK phát tri n, m r ng th ph n c a ngân hàng mình

- Uy tín c a NHTM trong n c và qu c t : M t ngân hàng có uy tín l n là

ngân hàng có các ho t đ ng đa d ng và phong phú c v quy mô l n ch t l ng,

đi u này s thu hút m t s l ng l n khách hàng đ n v i ngân hàng Không nh ng

th , m t ngân hàng có uy tín s d dàng m r ng đ c th tr ng trong n c và

qu c t Ngân hàng có uy tín trên tr ng qu c t , s r t thu n l i khi th c hi n các nghi p v mang tính b o lãnh thanh toán cho khách hàng trong n c, đ ng th i các ngân hàng và đ i tác n c ngoài s tin t ng l a ch n ngân hàng đ giao d ch c

bi t trong ho t đ ng thanh toán XNK, n u NHTM có uy tín s đ c các NHTM khác ch n làm ngân hàng đ i lý Nh đó, NHTM không ch thu thêm đ c các kho n phí mà còn có th thu hút thêm đ c khách hàng và t o m i quan h lâu dài

v i các khách hàng xu t kh u

- M ng l i ngân hàng đ i lý: Ngân hàng đ i lý c a m t NHTM nh m gi i

quy t công vi c ngay t i m t n c, đ a ph ng trong khi NHTM ch a có chi nhánh

t i n c, đ a ph ng đó M ng l i ngân hàng đ i lý r ng kh p trên th gi i giúp cho vi c giao d ch và thanh toán ra n c ngoài đ c th c hi n nhanh chóng, đúng

đ a ch , gi m b t chi phí và gi m thi u r i ro Ng c l i, thông qua ngân hàng đ i

lý, ngân hàng l i có đi u ki n th c hi n các d ch v u thác c a ngân hàng đ i lý đ

m r ng ho t đ ng TTQT

M t ngân hàng có các ngân hàng đ i lý nhi u n c trên th gi i và có m i quan h t t s r t thu n ti n trong vi c liên l c, tra soát các giao d ch thanh toán XNK Các khách hàng có ho t đ ng thanh toán XNK ngày càng có xu h ng m

r ng đ i tác làm n ra ngoài th tr ng truy n th ng vì v y s có nhi u th ng v

v i các đ i tác m i các n c khác nhau trên th gi i Vi c xúc ti n thi t l p thêm các ngân hàng đ i lý trên th gi i giúp ngân hàng đáp ng đ c m i nhu c u c a khách hàng Nh vi c thi t l p các quan h m i, các giao d ch thanh toán s v

th ng ngân hàng mà không ph i qua trung gian giúp khách hàng đ c thanh toán ngay, ti t gi m phí, không b l nh ng th ng v làm n quan tr ng, nh đó đ m

b o đ c hi u qu kinh doanh c a khách hàng

vi c thay đ i, đ i m i quy trình nghi p v

Trong ho t đ ng thanh toán XNK, công ngh ngân hàng hi n đ i, t c đ x

lý nhanh s giúp ngân hàng có th th c hi n đ c m t cách chính xác các thao tác,

đ y nhanh t c đ c a t ng khâu trong quá trình thanh toán, ph c v khách hàng m t cách có hi u qu nh t, cung c p cho khách hàng d ch v có ch t l ng t t t đó nâng cao uy tín c a ngân hàng giúp ngân hàng có đi u ki n phát tri n ho t đ ng thanh toán XNK, m r ng th ph n c a ngân hàng mình

- Trình đ nghi p v c a cán b ngân hàng: phát tri n đ c ho t đ ng TTQT, m r ng đ c th ph n c a ngân hàng mình thì m t nhân t quan tr ng mà

b t c NHTM nào c ng ph i quan tâm, đó chính là nhân t ch t l ng ngu n nhân

l c th c hi n công vi c trôi ch y, tránh hi u l m và gây thi t h i đáng ti c cho ngân hàng, đòi h i cán b ngân hàng nói chung và cán b làm nghi p v thanh toán XNK nói riêng ph i có chuyên môn cao, am hi u các quy t c, thông l qu c t , có trình đ ngo i ng gi i đ ti p c n v i nh ng tài li u c a n c ngoài, tích lu thêm

ki n th c nghi p v Ngoài ra, các cán b làm nghi p v TTQT c ng ph i có trình

đ tin h c nh t đ nh đáp ng đ c yêu c u c a công vi c

- M ng l i chi nhánh c a ngân hàng: m ng l i các chi nhánh có th

đ c xem nh h th ng kênh phân ph i các s n ph m c a ngân hàng đ n v i khách hàng M t ngân hàng v i h th ng chi nhánh r ng l n s giúp cho các ngân hàng đó

có nhi u c h i đ thu hút các khách hàng XNK ti m n ng, m r ng ho t đ ng thanh toán XNK t đó gia t ng đ c th ph n c a ngân hàng mình Tuy nhiên, vi c

m r ng m ng l i chi nhánh này ph i đ c cân nh c đ đ u t đúng h ng, đúng các th tr ng ti m n ng tránh vi c đ u t dàn tr i gây lãng phí v n

- Các ho t đ ng khác có liên quan đ n ho t đ ng thanh toán XNK: Các

ho t đ ng kinh doanh khác nh ho t đ ng tín d ng, ho t đ ng kinh doanh ngo i

t … là các ho t đ ng có tác d ng b tr , thúc đ y cho ho t đ ng thanh toán XNK

c a NHTM Phát tri n nghi p v này là ti n đ , là n n t ng h tr cho s phát tri n nghi p v kia và ng c l i ng th i các ho t đ ng này c ng là y u t quan tr ng

đ thu hút khách hàng, t o nên s c c nh tranh c a ngân hàng

- Chi n l c kinh doanh c a NHTM: Vi c ngân hàng xây d ng chi n l c kinh doanh là tri n khai nghi p v kinh doanh đ i ngo i s t o ra cho ngân hàng có

đ c l i th ban đ u, t o b dày kinh nghi m và chi m l nh đ c th ph n ph c v doanh nghi p kinh doanh XNK

K T LU N CH NG 1

Qua ch ng 1, tác gi đã nêu t ng quan v các ph ng th c thanh toán qu c

t , cho th y t m quan tr ng c a thanh toán qu c t đ i v i ho t đ ng c a ngân hàng, khái quát v các ph ng th c thanh toán qu c t , các nhân t nh h ng đ n ho t

đ ng TTQT t i các NHTM Trong ho t đ ng TTQT hi n nay có r t nhi u ph ng

th c thanh toán khác nhau M i ph ng th c thanh toán đ u ch a đ ng nh ng thu n l i và r i ro cho các bên khác nhau.Vi c n m b t đ c nh ng lý thuy t c n

b n liên quan đ n các ph ng th c thanh toán trên là c s cho công tác nghiên c u

và tìm ra gi i pháp không nh ng kh c ph c đ c r i ro mà còn phát tri n d ch v TTQT c a ngân hàng

Nam và chi nhánh Sài Gòn

2.1.1 NHNo&PTNT Vi t Nam (Agribank)

Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n nông thôn Vi t Nam đ c thành l p

ngày 26/03/1988 n ngày 14/11/1990, ngân hàng đ c đ i tên thành Ngân hàng

Nông nghi p Vi t Nam theo quy t đ nh s 400/CT ngày 14/11/1990 c a Ch t ch

H i đ ng B tr ng T ngày 15/10/1996, đ c đ i tên thành Ngân hàng Nông

nghi p và Phát tri n nông thôn Vi t Nam (goi t t là Agribank) theo quy t đ nh s

280/Q -NHNN ngày 15/10/1996 c a Th ng đ c NHNN Vi t Nam

Ho t đ ng theo Lu t các TCTD Vi t Nam, đ n nay, Agribank luôn là NHTM

hàng đ u, gi vai trò ch đ o và ch l c trong đ u t v n phát tri n kinh t nông

nghi p, nông thôn c ng nh đ i v i các l nh v c khác c a n n kinh t Vi t Nam

Agribank là NHTMQD l n nh t Vi t Nam c v v n, tài s n, đ i ng cán b nhân

viên, m ng l i ho t đ ng và s l ng khách hàng Tính đ n tháng 12/2009, v n t

có c a Agribank đ t g n 22.176 t đ ng, t ng ngu n v n huy đ ng đ t 434.331 t đ ng, t ng tài s n có trên 470.000 t đ ng, t ng d n đ t 354.112 t

đ ng, v i h n 2300 chi nhánh và phòng giao d ch đ c b trí r ng kh p trên toàn

qu c cùng v i trên 35.135 cán b , công nhân viên (Ngu n [21]: Website Agribank)

- M ng l i ngân hàng đ i lý: Agribank là m t trong s các ngân hàng có quan h

đ i lý l n nh t Vi t Nam, đ n nay đã có quan h v i h n 1.040 ngân hàng t i 97

qu c gia và vùng lãnh th khác nhau trong đó có h n 50 đ i lý có chi nhánh toàn

c u, bao g m các ngân hàng có tên tu i nh : Citi group, Standard Chartered,

HSBC, JPMorgan Chase, Deutsch Bank… t o thêm uy tín cho Agribank và gi m

thi u nh ng r i ro trong nghi p v c a ngân hàng chi nhánh B ng cách thi t l p các

m i quan h đ i lý trên ph m vi tòan c u Agribank có th th c hi n các giao d ch tài chính qu c t , chuy n ti n qu c t , kinh doanh ngo i t ….(Ngu n [21]: Website Agribank)

Ngân hàng nông nghi p &PTNT

Ngân hàng TMCP Xu t Nh p Kh u

(Ngu n [21], [22], [23], [24], [25] : website c a các ngân hàng)

Cùng v i vi c thi t l p quan h đ i lý v i các ngân hàng n c ngoài, trong

nh ng n m qua Agribank còn liên t c m và duy trì các tài kho n ti n g i thanh toán t i các ngân hàng n c ngoài b ng các lo i ngo i t khác nhau nh m ph c v nhu c u thanh toán XNK đa d ng và ngày càng phát tri n Cho đ n nay, Agribank

đã m và duy trì h n 40 tài kho n thanh toán USD, EUR t i các ngân hàng hàng

đ u M nh ngân hàng Bank of New York, JP Morgan Chase, Deutsche Bank, Citi Bank và t i các ngân hàng l n Châu Âu nh BHF Bank, Dresdner Bank, Bayerisch Hypo und Veirnsbank Ngoài ra, Agribank còn m và duy trì các tài kho n thanh toán b ng các lo i ngo i t m nh khác nh JPY, GBP, AUD

- Công ngh s d ng: Agribank là thành viên c a hi p h i SWIFT (Sociaty For Worldwide Interbank Finance Telecommunication), s d ng công c vi n thông

đ m b o ph c v khách hàng trên tòan th gi i trong su t 24h m i ngày Các giao

d ch TTQT c a Agribank hi n nay đ u th c hi n b ng SWIFT, do đó t c đ x lý nhanh và chính xác

Agribank luôn chú tr ng đ u t đ i m i và ng d ng công ngh ngân hàng

ph c v đ c l c cho công tác qu n tr kinh doanh và phát tri n m ng l i d ch v ngân hàng tiên ti n Agribank là ngân hàng đ u tiên hoàn thành D án Hi n đ i hoá

h th ng thanh toán và k toán khách hàng IPCAS (Intra-bank Payment and Customer Accounting System) do Ngân hàng Th gi i tài tr Vi c tri n khai thành công h th ng IPCAS đã xoá b tình tr ng t n t i r t nhi u h th ng c phân tán v i nhi u phiên b n ph n m m, công ngh l c h u, r i ro cao, khó ki m soát Các giao

d ch TTQT đ c x lý liên t c nên t c đ , th i gian x lý m t giao d ch nhanh h n Tháng 5/2009, Agribank hoàn thành chuy n đ i h th ng IPCAS sang phiên b n

m i, b sung 2 module m i là Thông tin qu n lý (MIS), Qu n tr n i b (GA) V i

h th ng IPCAS đã đ c hoàn thi n, Agribank đ n ng l c cung ng các s n ph m,

d ch v ngân hàng hi n đ i, v i đ an toàn và chính xác cao đ n m i đ i t ng trong và ngoài n c, nâng cao s c m nh c nh tranh và thích ng nhanh chóng trong quá trình h i nh p n n kinh t qu c t

2.1.2 Chi nhánh NHNo&PTNT Sài Gòn (Agribank Sài Gòn)

Ti n thân là S giao d ch 2, đ c thành l p theo quy t đ nh s 61/NH-Q ngày 01/04/1991 c a Th ng đ c NHNN Vi t Nam S giao d ch 2 có các nhi m v : kinh doanh nh nh ng đ n v thành viên khác v i t t c các nghi p v c a m t NHTM, đ ng th i làm nhi m v c a v n phòng phía nam c a NHNoVN đ ti p

nh n s ch đ o c a Chính ph , các b t i khu v c phía nam.Tuy nhiên qua nhi u

ch c n ng h at đ ng nh m t chi nhánh t nh thành ph khác n tháng 25/02/2002 theo quy t đ nh s 41/Q /H QT-TCCB chuy n S Giao D ch II thành chi nhánh NHNo&PTNT Sài Gòn (Agribank Sài Gòn)

So v i các NHTM trên đ a bàn, Agribank Sài Gòn tuy ra đ i sau nh ng t c

đ m r ng kinh doanh đã có s t ng tr ng v t b c, ho t đ ng phong phú và toàn

di n h n Agribank Sài Gòn d n d n tr thành m t trong nh ng chi nhánh l n không ch riêng t i Tp.HCM mà còn trong c h th ng Agribank.V i n m đ u ngu n v n ch có 12.8 t VN thì đ n 31/12/2005 đã có s d g n g p 400 l n, chi nhánh đã t cân đ i v n t i ch và th a bán cho trung ng D n t ng g p 10 l n,

t ng b c chuy n h ng đ u t đa ngành ngh , đa thành ph n kinh t , t ng b c rút d n d n nh ng đ n v làm n kém hi u q a Ho t đ ng TTQT ra đ i mu n

h n nh ng ngân hàng b n, nh ng là đ n v đ u m i c a c khu v c phía nam nên

đã phát tri n cao n n m 2005 doanh s TTQT c a Agribank Sài gòn đã v t g p

trên 1000 l n khi m i thành l p

Qua h n 15 n m hình thành và phát tri n, đ n hôm nay Agribank Sài Gòn đã

ti n hành m r ng đ a bàn và giao d ch theo đúng quy đ nh c a NHNo&PTNTVN,

đ c x p h ng doanh nghi p nhà n c h ng I n cu i n m 2007, Agribank Sài Gòn đã có 13 đi m giao d ch bao g m: 1 h i s chính , 7 chi nhánh c p II, 2 phòng giao d ch tr c thu c chi nhánh c p I và 3 phòng giao d ch tr c thu c chi nhánh c p

II N m 2008, th c hi n Quy t đ nh 195/NHNN ngày 16/01/2008 v vi c đi u ch nh

h th ng NHNo&PTNTVN, ngày 29/02/2008 NHNo&PTNT Vi t Nam ra quy t