Giải pháp nâng cao hoạt động hỗ trợ xuất khẩu của công ty dịch vụ trong ngành đồ gỗ tại Bình Dương

Luận văn được thực hiện nhằm tìm ra thực trạng của việc xuất khẩu đồ gỗ sang Mỹ của các doanh nghiệp, nhà máy tại Bình Dương cũng như đánh giá vai trò của các công ty dịch vụ trong quy t

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH



XUẤT KHẨU CỦA CÔNG TY DỊCH VỤ TRONG

NGÀNH ĐỒ GỖ TẠI BÌNH DƯƠNG

CHUYÊN NGÀNH : THƯƠNG MẠI

MÃ SỐ NGÀNH : 603410

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

TS LÊ TẤN BỬU

TP HỒ CHÍ MINH, NĂM 2010

MỤC LỤC



PHẦN MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VÊ DỊCH VỤ XUẤT KHẨU GỔ VÀ THỊ TRƯỜNG ĐỒ GÔ TẠI MỸ 4

1.1 Xuất khẩu 4

1.1.1 Khái niệm xuất khẩu 4

1.1.2 Những phương thức xuất khẩu hiện có 5

1.1.3 Đặc điểm và vai trò của xuất khẩu……… 6

1.2 Dịch vụ xuất khẩu 7

1.2.1 Khái niệm về dịch vụ xuất khẩu 7

1.2.2 Đặc điểm và vai trò của dịch vụ xuất khẩu 8

1.3 So sánh giữa xuất khẩu trực tiếp và xuất khẩu qua công ty dịch vụ 9

1.4 Tổng quát về thị trương đồ gỗ tại Mỹ………10

1.4.1 Nhu cầu về mặt hàng đồ gỗ tại Mỹ……… 10

1.4.2 Thị trường cung ứng đồ gỗ tại Mỹ……… 10

1.5 Kết luận chương 1……… 14

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TY DỊCH VỤ HỖ TRỢ XUẤT KHẨU VÀ DOANH NGHIỆP XUẤT KHẨU GỖ TẠI BÌNH DƯƠNG……… 16

2.1 Tình hình chung về hoạt động của các công ty dịch vụ xuất khẩu 16

2.1.1 Quy mô công ty dịch vụ xuất khẩu 16

2.1.2 Mô hình hoạt động của công ty dịch vụ xuất khẩu 18

2.1.3 Những loại hình công ty dịch vụ xuất khẩu trong ngành đồ gỗ 20

2.1.4 Vai trò của công ty dịch vụ xuất khẩu 21

2.1.5 Hoạt động kinh doanh của công ty dịch vụ xuất khẩu 22

2.1.6 Những vấn đề cầ giải quyết………24

2.2 Tổng quan về tình hình xuất khẩu đồ gỗ của các doanh nghiệp Việt Nam 26

2.3 Thực trạng xuất khẩu đồ gỗ của các doanh nghiệp tại Bình Dương 33

2.3.1 Quy mô và năng lực sản xuất đồ gỗ xuất khẩu của doanh nghiệp 33

2.3.2 Một số khách hàng chính tại Mỹ của công ty dịch vụ xuất khẩu và doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ Bình Dương 36

2.3.3 Thuận lợi và khó khăn mà doanh nghiệp và khách hàng gặp phải khi xuất khẩu đồ gỗ sang Mỹ 40

2.4 Kết luận chương 2 43

CHƯƠNG 3 GỢI Ý GIẢI PHÁP NÂNG CAO DỊCH VỤ HỖ TRỢ XUẤT KHẨU GỖ TẠI BÌNH DƯƠNG 44

3.1 Thiết kế nghiên cứu và phân tích kết quả 44

3.1.1 Phương pháp lấy mẫu và khảo sát………44

3.1.2 Kết quả khảo sát……….44

3.1.3 Nhận xét về kết quả nghiên cứu……….63

3.2 Gợi ý giải pháp nâng cao dịch vụ hỗ trợ xuất khẩu gỗ tại Bình Dương 65

3.2.1 Quan điểm đề xuất giải pháp 65

3.2.2 Cơ sở đề xuất giải pháp 66

3.2.3 Những giải pháp tập trung phát triển và nâng cao hoạt động của các công ty dịch vụ……… 67

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 76

TÀI LIỆU THAM KHẢO 77

PHỤ LỤC……… 79

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU TRONG LUẬN VĂN

Bảng 2.1.1 Quy mô một số công ty dịch vụ xuất khẩu có làm việc

với các doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ tại Bình Dương Trang 12

Bảng 2.3.1 Kim ngạch xuất khẩu đồ gỗ của Việt Nam vào Mỹ trong

Bảng 2.3.3 Kim ngạch của 10 thị trường nhập khẩu đồ gỗ từ Việt

Nam cao nhất trong năm 2008 và 2009 Trang 29

Bảng 2.4.1 Kim ngạch xuất khẩu trung bình mỗi tháng của một số

Bảng 3.2.6 Những khó khăn chính của các nhà máy khi xuất hàng

Bảng 3.2.7 Hàm lượng formaldehyde cho phép sử dụng theo quy

Bảng 3.2.10 Các bộ phận hoạt động yếu nhất trong công ty dịch vụ Trang 61

Bảng 3.2.11 Các khâu mà công ty dịch vụ cần cải thiện Trang 63

Sơ đồ 2.1.2 Mô hình hoạt động của công ty dịch vụ Trang 15

Sơ đồ 4.3.1 Mối quan hệ giữa các bộ phận trong công ty dịch vụ,

Biểu đồ 2.1.5

Kim nghạch đồ gỗ xuất khẩu vào Mỹ thông qua công ty dịch vụ của những doanh nghiệp tại Bình Dương trong năm 2009 và 2010

Trang 19

Biểu đồ 2.2.1 Kim ngạch đồ gỗ XK của Việt Nam, Trung Quốc và

Canada vào Mỹ giai đoạn 2000 - 2008 Trang 23

Biểu đồ 2.2.2 Thị phần các kênh phân phối đồ gỗ tại Mỹ Trang 24

Biểu đồ 2.3.2 Thị trường xuất khẩu đồ gỗ chính của Việt Nam giai

Biểu đồ 2.3.4 Kim ngạch XK đồ gỗ Việt Nam giai đoạn 2003 - 2009 Trang 30

Biểu đồ 2.3.5 Phân khúc đồ gỗ xuất khẩu của Việt Nam hiện nay Trang 31

Biểu đồ 2.3.6 Tỷ trọng các mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam

Biểu đồ 3.2.1 Quy mô lao động của các nhà máy sản xuất đồ gỗ tại

Biểu đồ 3.2.2 Khả năng sản xuất trung bình của các nhà máy tính theo

Biểu đồ 3.2.3 Khả năng xuất khẩu đồ gỗ trung bình của doanh nghiệp

tính theo giá trị hàng hóa mỗi tháng Trang 47

Biểu đồ 3.2.4 Mối tương quan giữa loại hình doanh nghiệp và khả

năng sản xuất hàng hóa của doanh nghiệp Trang 48

Biểu đồ 3.2.5 Các thị trường xuất khẩu chính của nhà máy sản xuất đồ

Biểu đồ 3.2.8 Vai trò của các công ty dịch vụ theo đánh giá của các

Biểu đồ 3.2.9 Đánh giá của nhà máy về năng lực của công ty dịch vụ Trang 60

CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Tiếng Anh:

GDP : Gross Domestic Product

WTO : World Trade Organization

MDF : Medium Density Fibreboard

PB : Particle Board

FSC : Forest Stewardship Council

TFT : Tropical Forest Trust

COC : Chain of Custody

CPSC : Consumer Product Safety Commission

CARB : California Air Resources Board

AHEC : American Hardwood Export Council

ASEAN : Association of Southeast Asian Nations

GCC : General Conformity Certificate

PPM : Part per million

GMS : Global Management System

CAD : Computer-Aided Design

HAWA : Handicraft And Wood Industry Association ASTM : American Society for Testing and Materials

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Sự cần thiết của luận văn

Đồ gỗ là một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam trong những năm gần đây Đồ gỗ Việt Nam hiện chỉ chiếm khoảng 2% lượng đồ gỗ nhập khẩu vào thị trường Mỹ trong khi Việt Nam còn rất nhiều tiềm năng để phát triển Ngành đồ gỗ Việt Nam đã và đang phát triển không ngừng Đặc biệt là từ khi có thêm sự tham gia của các nhà đầu tư nước ngoài, năng lực sản xuất của Việt Nam được nâng cao, hàng hóa xuất khẩu đáp ứng được yêu cầu về chất lượng và thị hiếu của thị trường Mỹ Người tiêu dùng Mỹ biết nhiều đến sản phẩm đồ gỗ Việt Nam

Do đó, những nhà nhập khẩu Mỹ chuyển sang tìm kiếm nguồn đồ gỗ từ Việt Nam ngày càng nhiều hơn Xu hướng này đã tạo điều kiện cho sự ra đời của các công ty dịch vụ xuất khẩu Những công ty này là cầu nối trung gian giữa khách hàng Mỹ và doanh nghiệp sản xuất, có trách nhiệm đảm bảo hàng hóa xuất đi đạt yêu cầu của khách hàng

Vì thế, trong bối cảnh tăng trưởng cao của ngành đồ gỗ xuất khẩu như hiện nay, tác giả thấy cần thiết phải có nghiên cứu cụ thể để thấy được vai trò của các công ty dịch

vụ Luận văn được thực hiện nhằm tìm ra thực trạng của việc xuất khẩu đồ gỗ sang Mỹ của các doanh nghiệp, nhà máy tại Bình Dương cũng như đánh giá vai trò của các công ty dịch vụ trong quy trình này Qua đó, các kiến nghị, hướng đi phù hợp sẽ được

đề xuất để thúc đẩy sản phẩm đồ gỗ Việt Nam nói chung và Bình Dương nói riêng xuất khẩu sang Mỹ ngày càng nhiều hơn

2 Mục tiêu nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu mô hình các công ty dịch vụ hỗ trợ xuất khẩu, trong

đó tập trung vào tiềm năng, vai trò của mô hình này và định lượng những yếu tố chính tác động đến việc xuất khẩu đồ gỗ sang Mỹ Qua kết quả khảo sát, các giải pháp được

đề xuất nhằm nâng cao vai trò hoạt động của các công ty dịch vụ xuất khẩu, đồng thời

cũng góp phần thúc đẩy những doanh nghiệp sản xuất tại Bình Dương xuất khẩu được nhiều sản phẩm đồ gỗ sang Mỹ hơn

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu hoạt động của các công ty dịch vụ có giao dịch với những nhà máy sản xuất đồ gỗ xuất khẩu tại Bình Dương để đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao vai trò của mô hình công ty dịch vụ Sử dụng và phát huy các nguồn lực hiện có để giúp doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ tại Bình Dương xuất khẩu sang Mỹ nhiều và hiệu quả hơn

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi nghiên cứu của luận văn là hoạt động sản xuất và xuất khẩu đồ gỗ tại Bình Dương đồng thời tập trung đi sâu vào đánh giá vai trò của công ty dịch vụ xuất khẩu Thực trạng hoạt động, khả năng sản xuất hàng hóa và các số liệu liên quan tại các doanh nghiệp, nhà máy có và không có làm việc với công ty dịch vụ được phân tích để thấy được vai trò, hoạt động của các công ty dịch vụ xuất khẩu

4 Phương pháp nghiên cứu

Những bảng câu hỏi khảo sát được gởi đến các doanh nghiệp, nhà máy sản xuất đồ

gỗ xuất khẩu đang hoạt động tại Bình Dương Do sự hạn chế trong việc khảo sát trực tiếp các công ty dịch vụ, tác giả tìm hiểu hoạt động của các công ty dịch vụ qua sự đánh giá của các nhà máy, doanh nghiệp sản xuất có làm việc với công ty dịch vụ Tác giả sử dụng phương pháp thu thập số liệu thứ cấp, dùng phương pháp thống kê mô tả

để sử lý số liệu khảo sát trong Excel

5 Tính mới của đề tài

Các nghiên cứu về lĩnh vực đồ gỗ trước đây cũng có nhiều, có thể kể đến như:

trạng và giải pháp” - Luận văn của Thạc sĩ Nguyễn Văn Ba - ĐHKT TP.HCMC

2009

- “Giải pháp nâng cao lợi thế cạnh tranh và phát triển ngành đồ gỗ xuất khẩu tại Bình Dương sau khi Việt Nam gia nhập WTO” - Luận văn của Thạc sĩ Đỗ Đoan Trang - ĐHKT TP.HCM 2007

Tuy nhiên, những nghiên cứu này chỉ tập trung vào việc doanh nghiệp và khách hàng, nhà nhập khẩu Mỹ làm việc trực tiếp với nhau và đã bỏ qua vai trò của các công

ty dịch vụ trung gian Luận văn tập trung nghiên cứu vai trò của các công ty dịch vụ trong việc xuất khẩu đồ gỗ sang Mỹ, gợi ý những kiến nghị mang ý nghĩa thực tiễn để các các công ty dịch vụ và các doanh nghiệp sản xuất tại Bình Dương có thể áp dụng

và phát huy nhằm đẩy mạnh xuất khẩu đồ gỗ vào Mỹ

6 Nội dung của đề tài

Đề tài gồm 3 chương như sau:

- Chương 1: Tổng quan về dịch vụ hỗ trợ xuất khẩu gỗ và thị trường đồ gỗ tại

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ DỊCH VỤ XUẤT KHẨU GỖ VÀ THỊ

TRƯỜNG ĐỒ GỖ TẠI MỸ 1.1 Xuất khẩu

1.1.1 Khái niệm xuất khẩu

Hoạt động xuất khẩu hàng hóa được hiểu là hoạt động bán hàng hóa của thương nhân Việt Nam với thương nhân nước ngoài theo các hợp đồng mua bán hàng hóa, bao gồm cả hợp đồng tạm nhập tái xuất và chuyển khẩu hàng hóa Xuất khẩu là hàng hóa

và dịch vụ được sản xuất ở một công ty trong một đất nước và được đưa sang nước khác Nói cách khác, xuất khẩu là một hoạt động kinh doanh thu lợi bằng cách bán sản phẩm hoặc dịch vụ ra thị trường nước ngoài và sản phẩm hay dịch vụ ấy phải di chuyển ra khỏi biên giới một quốc gia Xuất khẩu chủ yếu phụ thuộc vào những gì đang diễn biến tại quốc gia khác vì xuất khẩu phụ thuộc vào nhập khẩu của quốc gia khác

Hoạt động xuất khẩu diễn ra trên mọi lĩnh vực, trong mọi điều kiện từ xuất khẩu hàng hóa tiêu dùng, máy móc thiết bị và cả công nghệ cao Tất cả hoạt động buôn bán trao đổi này đều nhằm mục đích đem lại lợi nhuận cho các quốc gia tham gia Đây là một hoạt động kinh tế cơ bản và là động lực thúc đẩy nền kinh tế phát triển

Một số yếu tố chính ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu:

Thứ nhất là lợi thế so sánh của nước xuất khẩu so với lợi thế của các nước nhập khẩu do điều kiện thiên nhiên, khí hậu, đất đai, tài nguyên…mà giúp cho sản phẩm xuất khẩu của nước đó có chất lượng tốt và giá thành cạnh tranh với sản phẩm cùng loại của nước xuất khẩu khác

Thứ hai là các chính sách khuyến khích xuất khẩu của nhà nước như giảm thuế xuất khẩu, cấp tín dụng ưu đãi với lãi xuất thấp cho công ty xuất khẩu, có sự hỗ trợ của các cơ quan nghiên cứu thị trường nước ngoài và phổ biến các thông tin cần hiết về sản phẩm và thị trường cho nhà xuất khẩu trong nước…

Thứ ba là tỷ giá giữa đồng nội tệ và đồng ngoại tệ Nếu đồng nội tệ mất giá so với đồng ngoại tệ (thường nhà xuất khẩu và nhập khẩu dùng đồng đô la Mỹ) thì sẽ có lợi cho nhà xuất khẩu vì hàng hóa bán ra nước ngoài với giá thấp nên có tính cạnh tranh cao

Cuối cùng chính là các cơ hội đặc biệt trong thị trường xuất khẩu có thể kể đến như

là cơ hội đột xuất giúp cho công ty xuất khẩu được nhiều hàng hóa hơn do thị trường nhập khẩu đột nhiên cấm nhập khẩu sản phẩm cùng loại từ một nước xuất khẩu khác…Tuy nhiên, những cơ hội này thường xuất hiện không nhiều trong kinh doanh ngoại thương

1.1.2 Những phương thức xuất khẩu hiện có

* Xuất khẩu tại chỗ:

Đây là hình thức mà doanh nghiệp xuất khẩu ngay tại chính đất nước của mình để thu ngoại tệ thông qua việc giao hàng cho các doanh nghiệp khác đang hoạt động ngay tại chính lãnh thổ của quốc gia đó và theo sự chỉ định của phía nước ngoài hoặc cũng

có thể bán hàng qua khu chế xuất hoặc các xí nghiệp chế xuất đang hoạt động ngay tại chính lãnh thổ nước đó

* Xuất khẩu gia công:

Gia công xuất khẩu là một phương thức sản xuất hàng xuất khẩu Trong đó người đặt gia công ở nước ngoài cung cấp: máy móc, thiết bị, nguyên phụ liệu hoặc bán thành phẩm theo mẫu và định mức cho trước Người nhận gia công trong nước tổ chức quá trình sản xuất sản phẩm theo yêu cầu của khách Toàn bộ sản phẩm làm ra sẽ được người nhận gia công giao lại cho người đặt gia công để nhận tiền công Đây là hình thức xuất khẩu mang lại kim ngạch ngoại tệ cho Việt Nam cả tỷ USD dưới dạng gia công hàng may mặc, giày dép, đồ da,…

* Xuất khẩu ủy thác: Đây là hình thức doanh nghiệp xuất khẩu kinh doanh dịch

vụ thương mại thông qua nhận xuất khẩu hàng hóa cho một doanh nghiệp khác và được hưởng phí trên việc xuất khẩu đó

1.1.3 Đặc điểm và vai trò của xuất khẩu

Trong nền kinh tế mở cửa hiện nay, xuất khẩu có vai trò rất lớn trong sự tăng trưởng và là một phương tiện hữu hiệu để đạt mục tiêu phát triển kinh tế

Xuất khẩu tạo điều kiện khai thác tối đa lợi thế so sánh, tiềm năng sẵn có trong nước nhằm sử dụng phân công lao động một cách có lợi nhất Đối với những quốc gia

có nền kinh tế còn thấp như Việt Nam, các yếu tố tiềm năng là tài nguyên thiên nhiên

và lao động Trong khi đó, những yếu tố bị thiếu hụt là vốn, kỹ thuật, thị trường và kỹ năng quản lý Xuất khẩu là giải pháp mở cửa nền kinh tế nhằm tranh thủ vốn và kỹ thuật nước ngoài, đồng thời kết hợp với tiềm năng trong nước về lao động và tài nguyên thiên nhiên để tạo sự tăng trưởng mạnh cho nền kinh tế

Xuất khẩu tạo nguồn vốn cho nhập khẩu, đặc biệt là nguồn vốn lớn để nhập khẩu máy móc, thiết bị và công nghệ hiện đại nhằm thúc đẩy sản xuất trong nước Xuất khẩu giúp gia tăng khả năng tiếp thu những kỹ thuật, công nghệ mới Từ đó góp phần nâng cao năng suất lao động, hiệu quả lao động làm cho hàng hóa của quốc gia xuất khẩu theo được chuẩn quốc tế và giúp khả năng cạnh tranh Chỉ có xuất khẩu mới là hoạt động hiệu quả nhất để tạo ra nguồn vốn và sự tự chủ trong nguồn vốn cho nhập khẩu Trong thực tiễn, xuất khẩu và nhập khẩu có mối quan hệ rất mật thiết, chúng vừa

là kết quả, vừa là tiền đề cho nhau, đẩy mạnh xuất khẩu là để tăng cường nhập khẩu, thúc đẩy nhập khẩu là để mở rộng và nâng cao khả năng xuất khẩu

Xuất khẩu góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hóa, giải phóng thặng dư cung hàng hóa, đem lại thêm nhiều công ăn việc làm, cải thiện đời sống, tăng phúc lợi

xã hội cho người dân, đem lại thu nhập cho doanh nghiệp và cả chính phủ Thực tế cho thấy, thị trường trong nước nhỏ hẹp, không đảm bảo cho sự phát triển công nghiệp với quy mô hiện đại, sản xuất hàng loạt Hoạt động xuất khẩu giúp đưa hàng hóa ra khỏi

biên giới một quốc gia, mở rộng thị trường với nhu cầu đa dạng và nhiều hơn Sản xuất luôn gắn với thị trường Thị trường được mở rộng là yếu tố quan trọng thúc đẩy sản xuất hàng xuất khẩu được mở rộng trên quy mô lớn và tận dụng được lợi thế kinh

tế theo quy mô

Ngoài ra, xuất khẩu còn giúp chuyển dịch cơ cấu nền kinh tế, đặc biệt là trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Xuất khẩu làm gia tăng nhu cầu sản xuất kinh doanh ở những ngành liên quan khác, sự phát triển của một ngành hàng sẽ kéo theo sự phát triển của ngành hàng khác Sự cạnh tranh trên thị trường thế giới là động lực cho sự cơ cấu lại sản xuất nhằm thích nghi hơn với thị trường, đây cũng là động lực buộc các doanh nghiệp phải không ngừng cải tiến sản xuất, tìm ra phương thức kinh doanh hiệu quả, giảm chi phí và tăng năng suất Bên cạnh đó, xuất khẩu còn giúp giải quyết công ăn việc làm và cải thiện đời sống người dân Xuất khẩu làm tăng GDP, làm tăng nguồn thu nhập quốc dân, từ đó tác động tăng tiêu dùng nội địa

Một vai trò không nhỏ nữa chính là việc xuất khẩu còn được xem là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy các quan hệ đối ngoại và ngược lại Xuất khẩu là một yếu tố tác động khá lớn đến các quan hệ đối ngoại Khi hoạt động xuất khẩu phát triển sẽ kéo theo sự phát triển của các bộ phận khác của kinh tế đối ngoại như dịch vụ, quan hệ tín dụng, đầu tư, liên doanh, hợp tác…Vì vậy đẩy mạnh xuất khẩu cũng góp phần tăng cường sự hợp tác quốc tế, nâng cao được hình ảnh và tạo sự ổn định kinh tế chính trị của một quốc gia và cũng là một trong những nhân tố góp phần thúc đẩy nền kinh tế thế giới

phát triển

1.2 Dịch vụ xuất khẩu

1.2.1 Khái niệm về dịch vụ xuất khẩu

Dịch vụ là một loại hình hoạt động kinh tế, không đem lại những sản phẩm cụ thể như hàng hóa Vì là một loại hình hoạt động kinh tế nên cũng có người bán (người cung cấp dịch vụ) và người mua (khách hàng sử dụng dịch vụ) Dịch vụ có tính vô hình, người mua không thể thấy được hình hài rõ rệt, cũng như không thể thấy trước khi tiêu dùng và cũng không thể lập kho lưu trữ như hàng hóa được Dịch vụ ngày

càng đóng vai trò quan trọng và đóng góp nhiều vào cơ cấu kinh tế của một quốc gia

Sự tăng trưởng của xuất khẩu đã tạo điều kiện ra đời của dịch vụ xuất khẩu

Theo thông tư 30/2008/TT-BTC ngày 16/04/2008 của Bộ Tài Chính, dịch vụ xuất khẩu được định nghĩa như sau:

cho sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp chế xuất, trừ các dịch vụ sử dụng cho tiêu dùng cá nhân (dịch vụ vận chuyển đưa đón công nhân, cung cấp suất ăn cho công nhân của doanh nghiệp chế xuất…)

- Dịch vụ xuất khẩu là dịch vụ cung cấp trực tiếp cho tổ chức, cá nhân ở nước ngoài và được tiêu dùng ngoài Việt Nam nếu có đủ điều kiện: cơ sở cung cấp dịch vụ phải có hợp đồng ký với người mua ở nước ngoài theo quy định của Luật Thương mại; người mua nước ngoài thanh toán tiền dịch vụ cho cơ sở cung cấp dịch vụ tại Việt Nam

1.2.2 Đặc điểm và vai trò của dịch vụ xuất khẩu đối với khách hàng và doanh nghiệp sản xuất

Dịch vụ xuất khẩu đóng vai trò quan trọng góp phần thúc đẩy nền kinh tế quốc gia phát triển Vai trò của dịch vụ xuất khẩu ngày càng cao đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay

Thứ nhất là giúp doanh nghiệp sản xuất và cả nhà nhập khẩu giảm thiểu được rủi ro khi tiến hành thương mại quốc tế Các công ty chuyên về dịch vụ xuất khẩu có nhiều thông tin, kinh nghiệm sẽ giúp doanh nghiệp thực hiện việc xuất khẩu hàng hóa hiệu quả hơn

Dịch vụ xuất khẩu cũng góp phần giúp doanh nghiệp có cơ hội tiếp thu những kiến thức và kinh nghiệm mới để áp dụng ở thị trường nội địa, có cơ hội xác định và tìm được nhiều đối tác nhằm đa dạng hóa quy mô thị trường Dịch vụ xuất khẩu đóng vai trò không nhỏ trong hoạt động mở rộng thị trường, đa dạng khách hàng và tiền tệ, giúp doanh nghiệp có khả năng thu được những hợp đồng dựa trên những đồng tiền ổn định

và có khả năng chuyển đổi

Ngoài ra, dịch vụ xuất khẩu có khả năng kéo dài được chu kỳ cải tiến dịch vụ Sản phẩm của dịch vụ là vô hình Khi dịch vụ kết thúc, trị giá của sản phẩm tuy không còn tồn tại nhưng nó có thể tăng hoặc giảm qua đánh giá của khách hàng Vì sản phẩm của dịch vụ là vô hình nên hình thái vật chất để hoạt động dịch vụ không giống như lưu thông hàng hoá và thường thu “tiền tươi - thóc thật”, vốn gần như được ứng trước, vòng quay vốn nhanh, lời lãi liền tay

Thêm vào đó, hoạt động dịch vụ xuất khẩu khá linh hoạt vì chủ yếu được thực hiện bằng trí tuệ, kỹ thuật, kinh nghiệm Hoạt động này có thể được thực hiện ở mọi ngành nghề, lĩnh vực khác nhau tùy theo nhu cầu của cả nhà nhập khẩu và doanh nghiệp sản xuất

Một đóng góp không kém phần quan trọng đó chính là dịch vụ xuất khẩu góp phần chuyên môn hóa được hoạt động kinh doanh của các khách hàng và doanh nghiệp sản xuất, giúp các bên nâng cao được năng lực cạnh tranh trong xu hướng toàn cầu hóa hiện nay

1.3 So sánh giữa xuất khẩu trực tiếp và xuất khẩu qua công ty dịch vụ xuất khẩu

Cả hai hình thức xuất khẩu của doanh nghiệp đều nhằm mục tiêu bán sản phẩm ra nước ngoài, tạo giao dịch vượt qua biên giới của quốc gia Hai hình thức này đều cần doanh nghiệp thực hiện các hoạt động liên quan như chuẩn bị sản phẩm, tài liệu về sản phẩm, chuẩn bị giấy tờ xuất khẩu, vận chuyển hàng hóa

Tuy nhiên, những hình thức xuất khẩu này cũng có những đặc điểm khác biệt sau đây:

Xuất khẩu trực tiếp đòi hỏi doanh nghiệp phải thực hiện việc khảo sát thị trường, tự mình tìm kiếm khách hàng Trong khi đó, công ty dịch vụ sẽ là đơn vị thực hiện công việc này cho các doanh nghiệp đối với hình thức xuất khẩu thông qua công ty dịch vụ Rủi ro của doanh nghiệp xuất khẩu trực tiếp sẽ cao hơn nhiều so với khi thông qua công ty dịch vụ xuất khẩu Nguyên nhân chính là do công ty dịch vụ đã tìm hiểu về khách hàng (quy mô, tình hình hoạt động kinh doanh, sản phẩm kinh doanh…), nắm rõ thông tin kinh tế của khách hàng trước khi giới thiệu với doanh nghiệp sản xuất Theo

Doanh nghiệp xuất khẩu hoặc các khách hàng, nhà nhập khẩu nước ngoài sẽ phải trả cho công ty dịch vụ một khoản phí, thường được tính theo phần trăm (%) trên hợp đồng nếu việc giao dịch này thông qua công ty dịch vụ Mức phí này thường nằm trong khoảng 3,5% - 10% tính trên giá trị hợp đồng Còn đối với hình thức xuất khẩu trực tiếp, cả doanh nghiệp sản xuất và khách hàng không phải tốn khoản phí này Khi phải trả cho công ty dịch vụ xuất khẩu khoản phí này thì chi phí đầu vào tính trên sản phẩm sẽ cao hơn Điều này góp phần làm cho áp lực cắt giảm chi phí của cả doanh nghiệp sản xuất và khách hàng càng tăng cao, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt hiện nay

1.4 Tổng quát về thị trường đồ gỗ tại Mỹ

1.4.1 Nhu cầu về mặt hàng đồ gỗ tại Mỹ

Hiện nay, Mỹ được xem là thị trường tiêu thụ đồ gỗ mạnh nhất và cũng là quốc gia nhập khẩu đồ gỗ lớn nhất thế giới, chiếm một mức trung bình khoảng 26% tổng kim ngạch nhập khẩu đồ gỗ trên toàn thế giới Người tiêu dùng Mỹ chi tiêu khoảng 70 tỷ USD hằng năm cho mặt hàng đồ gỗ nội và ngoại thất Mức tăng trưởng ngành đồ gỗ của thị trường Mỹ cũng khá cao, trung bình khoảng 7% đến 8% mỗi năm

Người tiêu dùng Mỹ thường tập trung mua sắm những vật dụng gia đình vào khoảng 3 tháng cuối cùng trong năm vì khoảng thời gian này có nhiều ngày lễ lớn Người Mỹ thường có thói quen bỏ các đồ dùng đã cũ và thay thế bằng những sản phẩm mới Do vậy, cuối năm là dịp mua sắm tại Mỹ Nhu cầu mua sắm cao, xu hướng

Nhìn chung người tiêu dùng Mỹ chuộng các loại gỗ cứng hơn là gỗ mềm và đặc biệt là nước sơn của sản phẩm đồ gỗ phải là loại tốt cho dù nguyên liệu sản xuất là MDF, gỗ cao su hay gỗ thông…Xu hướng dùng các sản phẩm trung bình và cao cấp cũng nhiều hơn Thiết kế của các sản phẩm đồ gỗ xuất sang Mỹ thường không qua cầu

kỳ như hàng xuất đi Châu Âu Trang trí trên sản phẩm chủ yếu là các đường thẳng chìm hoặc nổi, các nắm tay hình tròn bằng gỗ hoặc bằng đồng…Và tất cả sản phẩm đều đi thành bộ với nhau như giường, bàn ghế, tủ áo quần, tủ đựng thuốc, tủ đựng đồ tắm, tủ đựng chăn, tủ trang điểm, khung gương Một số sản phẩm rất được ưa chuộng gần đây là các loại tủ nhiều ngăn (4-6 ngăn)

Người tiêu dùng Mỹ thường không quan tâm đến xuất xứ của hàng hóa mà chỉ mua sắm theo nhu cầu tiêu dùng Chính vì vậy, kiểu dáng mẫu mã đa dạng, thiết kế mang nhiều tiện ích, giá cả hợp lý, chất lượng phù hợp cùng với chế độ hậu mãi luôn là các yếu tố chính tác động đến quyết định mua sắm của người tiêu dùng Mỹ

Các dòng sản phẩm chủ lực thường được các công ty và nhà phân phối tại Mỹ nhập khẩu là các sản phẩm bàn ghế, tủ giường bằng gỗ, đồ gỗ nhà bếp mang phong cách đứng đắn và chắc bền Khoảng 53% sản phẩm nhập khẩu là đồ gỗ nội thất, 10% là thiết bị nhà bếp, 17% là hàng bọc nệm và 20% là đồ gỗ văn phòng Các đơn hàng sang

thị trường Mỹ thường có số lượng lớn, nhu cầu thường xuyên và mẫu mã sản phẩm rất

đa dạng

1.4.2 Thị trường cung ứng đồ gỗ tại Mỹ

Mỹ đóng một vai trò quan trọng trong ngành đồ gỗ thế giới từ các thập kỷ qua, luôn là quốc gia nhập khẩu đồ gỗ lớn nhất và chiếm khoảng một phần tư nhu cầu tiêu dùng đồ gỗ thế giới Từ lâu Canada đã là nguồn cung ứng đồ gỗ chính cho Mỹ cùng với Mexico Khoảng hơn 10 năm gần đây thì Malaysia, Trung Quốc, Thái Lan và Việt Nam cùng tham gia và nổi lên thành những nhà xuất khẩu đồ gỗ lớn tại Mỹ Đồ gỗ Việt Nam hiện đứng thứ năm trong top 10 các nước xuất khẩu đồ gỗ sang Mỹ, sau Trung Quốc (chiếm 49% thị phần đồ gỗ tại Mỹ), Canada (15%), Mexico (14%), Italia (3%), Việt Nam (2.3%) Riêng Trung Quốc, chỉ trong vòng hơn 10 năm mà nhưng đã chiếm được thị phần đồ gỗ lớn nhất tại Mỹ Hiện nay có gần 6.000 nhà máy sản xuất

đồ gỗ tại Trung Quốc Các mặt hàng đồ gỗ xuất khẩu của Trung Quốc vào Mỹ rất đa dạng, từ sản phẩm gỗ thông thường sang các dòng sản phẩm kết hợp với kim loại, da, vải Các nhà sản xuất đồ gỗ tại Trung Quốc có thế mạnh ở nhiều dòng sản phẩm khác nhau Biểu đồ bên dưới thể hiện tổng lượng đồ gỗ xuất sang Mỹ của Việt Nam trong mối tương quan với Trung Quốc và Canada trong giai đoạn 2000 - 2008

Biểu đồ 1.4.1 Kim ngạch đồ gỗ XK của Việt Nam, Trung Quốc và Canada vào Mỹ

giai đoạn 2000 - 2008

Nguồn: Louisana Forest Product Developments Center

Hầu hết các nhà sản xuất đồ gỗ truyền thống tại Mỹ thường thu hẹp sản xuất, đóng cửa nhà máy, chuyển dần sang các quốc gia khác hoặc trở thành các nhà nhập khẩu và phân phối đồ gỗ nhập khẩu từ các quốc gia khác

Thị trường Mỹ có khá nhiều kênh phân phối khác nhau và mỗi chủng loại sản phẩm thường có kênh phân phối riêng Một số nhà phân phối chính ở Mỹ có thể kể đến các tên tuổi lớn như Crate & Barrel, Havertys, Room To Go, Williams Sonoma, Wall Mart, Pier 1 Import, Levitz Home Furnishing…Kênh phân phối đồ gỗ tại Mỹ được chia thành ba kênh chính bao gồm những chuỗi cửa hàng chuyên dụng chỉ kinh doanh đồ gỗ như Room To Go…Kênh phân phối này chiếm khoảng 69% thị phần đồ

gỗ tại Mỹ Kênh thứ hai là những cửa hàng gia dụng lớn bán sỉ và lẻ nhiều mặt hàng khác nhau bao gồm cả đồ gỗ nội và ngoại thất như Wall Mart, Macy, K-Mart, Sams…Kênh này chiếm khoảng 20% thị phần đồ gỗ Kênh phân phối thứ ba là những cửa hàng chỉ chuyên phân phối đồ gỗ cho các cửa hàng để bán lại hoặc xuất thẳng trực tiếp đến người mua qua mạng, qua điện thoại Kênh này chỉ chiếm khoảng 11% thị phần

Biểu đồ 1.4.2 Thị phần về các kênh phân phối đồ gỗ tại Mỹ

Nguồn: www.pdf.usaid.gov

1.5 Kết luận chương 1

Chương 1 đã đề cập tổng quan lý thuyết, cho thấy vai trò quan trọng của xuất khẩu

và dịch vụ xuất khẩu Xuất khẩu đóng vai trò rất lớn trong việc thúc đẩy nền kinh tế quốc gia phát triển Chính sự hội nhập kinh tế thế giới hiện nay đã giúp doanh nghiệp xuất khẩu được nhiều hơn bằng cách đa dạng hóa thị trường và sản phẩm không chỉ bằng cách xuất khẩu trực tiếp mà còn xuất khẩu thông qua các công ty dịch vụ xuất khẩu Sự góp mặt của các công ty dịch vụ xuất khẩu đã đem lại nhiều cơ hội giao thương cho các doanh nghiệp sản xuất hàng hóa với đối tác nước ngoài cũng như giúp các nhà nhập khẩu nước ngoài có nhiều lựa chọn hơn khi tìm kiếm nguồn hàng tại các quốc gia khác nhau Hoạt động kinh doanh ngoại thương của những doanh nghiệp sản xuất được chuyên môn hóa và chuyên nghiệp hơn với sự hỗ trợ của công ty dịch vụ xuất khẩu trong mọi lĩnh vực và ngành nghề nói chung và ngành sản xuất đồ gỗ nói riêng

Việt Nam đang dần khẳng định vị thế của mình trên trường quốc tế khi kim ngạch

đồ gỗ xuất khẩu ngày càng gia tăng Chất lượng, mẫu mã sản phẩm gỗ được nhiều quốc gia ưa chuộng Các tập đoàn bán lẻ, nhà nhập khẩu Mỹ đã và đang mua hàng nhiều hơn từ các doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ tại Việt Nam Những lý luận tổng quan của chương 1 sẽ là nền tảng để tác giả nghiên cứu thực trạng và đưa ra giải pháp thúc đẩy xuất khẩu đồ gỗ sang Mỹ nhiều và hiệu quả hơn khi thông qua các công ty dịch vụ

xuất khẩu

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TY DỊCH VỤ HỖ TRỢ XUẤT KHẨU VÀ DOANH NGHIỆP XUẤT KHẨU GỖ TẠI

BÌNH DƯƠNG

2.1 Tình hình chung về hoạt động của các công ty dịch vụ hỗ trợ xuất khẩu

2.1.1 Quy mô công ty dịch vụ hỗ trợ xuất khẩu

Từ đầu thập niên 1990, Việt Nam được xem là quốc gia có tốc độ tăng trưởng khá cao với mức trung bình trên 7% mỗi năm Việt Nam đã vươn lên như một công xưởng thế giới về nhiều mặt hàng như dệt may, da giày, đồ gỗ, đồ thủ công mỹ nghệ…Việt Nam được xem là quốc gia có thị trường lao động dồi dào, cần cù và đứng đầu về sản xuất chất lượng cao với chi phí thấp Các công ty đa quốc gia, các nhà đầu tư quốc tế

đã và đang đầu tư, thâm nhập vào thị trường Việt Nam ngày càng nhiều Cùng với xu hướng đó, số lượng nhà máy sản xuất các loại hàng hóa cũng không ngừng gia tăng Tuy nhiên, để thu được lợi nhuận từ hoạt động sản xuất tại Việt Nam cũng là vấn

đề khá nan giải bởi nhiều rào cản về môi trường, văn hóa và ngôn ngữ Chính vì vậy, trong những năm gần đây đã có khá nhiều các công ty dịch vụ chuyên về lĩnh vực cung ứng hàng hóa cho các nhà nhập khẩu trên thế giới ra đời và đặt trụ sở tại Việt Nam Sự ra đời của các công ty này đã đáp ứng được nhu cầu hàng hóa khá lớn của các nhà nhập khẩu nước ngoài

Các công ty cung ứng dịch vụ trên có mối quan hệ với một mạng lưới nhiều nhà máy sản xuất, nhà cung ứng kết hợp với sự am hiểu về nền văn hóa địa phương và kiến thức sâu về thị trường Nếu như trước đây, các nhà nhập khẩu nước ngoài phải sang tận các quốc gia sản xuất để tìm hiểu thị trường, tìm nhà cung ứng cho sản phẩm và tốn nhiều chi phí cho việc đi lại để theo dõi đơn hàng, kiểm hàng và giải quyết vấn đề, đôi khi còn thành lập các văn phòng đại diện tại quốc gia đó thì nay vấn đề đã được

Bảng 2.1.1 Quy mô một số công ty dịch vụ xuất khẩu có làm việc với các doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ tại Bình Dương

Công ty dịch

vụ

Số lượng nhân viên

Phòng kiểm hàng riêng

Hệ thống cơ sở quản lý dữ liệu

Kim ngạch XK trung bình giai đoạn

2005 - 2009 (triệu USD/năm) William E

Indochina

Nguồn www.cheaponsale.com/Furniture Sourcing Agent

2.1.2 Mô hình hoạt động của công ty dịch vụ hỗ trợ xuất khẩu

Công ty dịch vụ là các công ty chuyên kinh doanh và cung ứng hàng hóa cho các nhà nhập khẩu nước ngoài đang tìm kiếm và mua sản phẩm được sản xuất tại Việt Nam Những công ty này thường có một đội ngũ các chuyên gia nhiều kinh nghiệm trong ngành, am hiểu về kỹ thuật, quy trình sản xuất, tiêu chuẩn chất lượng, yêu cầu của thị trường và nhà nhập khẩu…Các công ty dịch vụ này sẽ không đại diện khách hàng thực hiện việc thanh toán giá trị hàng hóa cung ứng mà chỉ cung cấp cho khách hàng một chuỗi cung ứng đầy đủ bao gồm các bước sau đây:

báo cáo tổng thể

• Kiểm tra, giám sát việc thực hiện mẫu

• Khi có đơn hàng, công ty dịch vụ sẽ giám sát việc sản xuất tại nhà máy

và thời gian giao hàng

• Báo cáo với khách hàng về tiến độ, tình trạng đơn hàng và gởi các chứng từ xuất khẩu

Nhìn chung các công ty dịch vụ tại Việt Nam hiện nay chỉ chuyên về quản lý và giám sát cả quá trình của chuỗi cung ứng và tìm kiếm nguồn hàng theo nhu cầu của khách hàng nước ngoài Công ty dịch vụ đóng vai trò như người đại diện cho khách hàng ở tất cả các thị trường mà công ty hoạt động Công ty phải luôn đảm bảo rằng

hàng hóa được sản xuất theo yêu cầu của khách hàng và phải được xuất đến các trung tâm phân phối hay cửa hàng bán lẻ của khách hàng đúng theo kế hoạch Công ty dịch

vụ như một cầu nối giữa khách hàng với các doanh nghiệp sản xuất

Sơ đồ 2.1.2 Mô hình hoạt động của công ty dịch vụ

Dịch vụ cung ứng được xem là thành công khi đạt được ba yếu tố chính dưới đây:

• Công ty dịch vụ có được sự hỗ trợ hiệu quả từ khách hàng

• Việc trao đổi thông tin giữa các bên nhanh và hiệu quả

dịch vụ

Một công ty dịch vụ được xem là có năng lực hoạt động khi có được những nguồn lực sau đây:

việc tìm kiếm nguồn hàng đáp ứng được yêu cầu của nhà nhập khẩu Hay nói cách khác, công ty dịch vụ phải biết được nhu cầu của người mua, năng lực của người bán qua các yếu tố như khả năng sản xuất, khả năng xuất hàng, chiến lược giá…

Công ty dịch vụ Tìm kiếm nhà máy

Xuất hàng

Kiểm hàng trước khi xuất Thanh toán

- Cần có mối quan hệ rộng với nhiều doanh nghiệp sản xuất hàng hóa, nắm được tình hình hoạt động chung của các doanh nghiệp Điều này sẽ giúp việc tìm kiếm nguồn hàng nhanh và hiệu quả hơn

- Phải có khả năng quản lý đơn hàng và giám sát chặt chẽ hoạt động sản xuất của nhà máy từ lúc bắt đầu giai đoạn mẫu đến lúc sản xuất và xuất hàng Công ty dịch vụ cần phải nhanh nhạy trong việc hỗ trợ nhà nhập khẩu và cả doanh nghiệp sản xuất giải quyết các vấn đề liên quan

- Khả năng giao tiếp, thương lượng tốt với những người thuộc nhiều nền văn hóa khác nhau, cũng là một nhân tố tạo nên thành công cho một công ty dịch vụ Ngoài ra, công ty dịch vụ phải hiểu được nền văn hóa, ngôn ngữ và luật lệ của quốc gia sản xuất

và cung ứng hàng hóa

2.1.3 Những loại hình công ty dịch vụ xuất khẩu hiện có trong ngành đồ gỗ

Nếu chia theo theo hình thức hoạt động và lĩnh vực hoạt động thì có bốn loại hình công ty dịch vụ như sau:

- Công ty dịch vụ độc quyền cho một khách hàng Những dạng công ty này chỉ ký hợp đồng và phục vụ cho một khách hàng duy nhất Thời gian hợp đồng thường kéo dài từ 5 - 10 năm và lượng hàng hóa xuất khẩu hằng năm thường khá lớn Khách hàng chủ yếu là những tập đoàn lớn và các nhà nhập khẩu chuyên kinh doanh về đồ gỗ Ví

dụ như công ty Outlook International đã từng là công ty tìm kiếm nguồn hàng độc quyền cho Furniture Brands International (một công ty chuyên sản xuất và nhập khẩu

đồ gỗ lớn nhất tại Mỹ) và hợp đồng trong 10 năm từ 1998 - 2008

- Công ty dịch vụ làm việc với nhiều khách hàng khác nhau Những dạng công ty này thường có nhiều khách hàng từ lớn đến nhỏ Hình thức này sẽ ít chịu rủi ro như hình thức ký hợp đồng độc quyền Thị trường hàng hóa xuất khẩu sẽ đa dạng hơn Nguồn doanh nghiệp sản xuất cung ứng hàng hóa cũng phong phú hơn Công ty dịch

vụ có nhiều cơ hội tìm kiếm thêm khách hàng và mở rộng quy mô hoạt động Ví dụ như công ty Outlook International sau khi hết hợp đồng với Furniture Brands International đã chuyển sang loại hình hoạt động không độc quyền Công ty hiện nay

- Công ty dịch vụ hoạt động ở nhiều ngành khác nhau Những công ty dạng này cùng lúc tìm kiếm nguồn hàng rất đa dạng như đồ gỗ, hàng may mặc, hàng mây tre lá, các sản phẩm trang trí, dụng cụ nhà bếp, đồ gốm sứ…Khi cùng lúc tìm kiếm nhiều loại hàng hóa khác nhau thì ít công ty dịch vụ xuất khẩu nào có khả năng chuyên sâu vào từng lĩnh vực cũng như khả năng tìm kiếm các dòng sản phẩm đặc biệt sẽ bị hạn chế Một số công ty dịch vụ hoạt động theo loại hình này như Willam E.Connor, Indochina Sources, PT Trading, Astech Sourcing, Vietnam Trade Points…Hầu hết các công ty dịch vụ thường hoạt động theo loại hình này

Ngoài ra có một dạng công ty vừa đóng vai trò như công ty dịch vụ xuất khẩu, nhưng cũng đóng vai trò là khách hàng, nhà nhập khẩu Nổi bật ở loại hình này có thể

kể đến Li&Fung và Ikea vừa thực hiện việc tìm kiếm nguồn hàng cho các khách hàng nước ngoài nhưng cũng vừa mua hàng trực tiếp từ các doanh nghiệp sản xuất để xuất khẩu sang các quốc gia khác và bán tại các cửa hàng dưới chính thương hiệu của công

ty

2.1.4 Vai trò của công ty dịch vụ hỗ trợ xuất khẩu

Công ty dịch vụ đem lại cho các nhà nhập khẩu nhiều thuận lợi trong việc tìm kiếm

và mua hàng hóa tại các quốc gia khác nhau bao gồm những mặt sau:

* Công ty dịch vụ hiểu được quy trình hoạt động, hệ thống vận hành khác nhau và văn hóa khác nhau của mỗi nhà sản xuất Điều này sẽ giúp nhà nhập khẩu có được cái nhìn tổng thể về tình hình chung của các nhà sản xuất, cung cấp cho nhà nhập khẩu nhiều thông tin về những ưu và nhược điểm của mỗi nhà máy để từ đó có thể so sánh

* Giúp cho nhà nhập khẩu tiết kiệm được nhiều thời gian và chi phí cho việc đi lại giữa các nước để giám sát quá trình sản xuất của nhà máy, kiểm hàng hay những chi phí hoạt động khác khi nhà nhập khẩu mở văn phòng đại diện tại quốc gia cung ứng hàng hóa

* Công ty dịch vụ đóng vai trò như một đơn vị trung gian hỗ trợ các nhà nhập khẩu

và các nhà sản xuất trong việc truyền tải thông tin, giúp thúc đẩy quá trình liên lạc nhanh chóng và hạn chế được sự hiểu nhầm giữa nhà nhập khẩu và nhà sản xuất, tạo nên sự thông suốt trong quá trình trao đổi thông tin giữa các bên với các nền văn hóa, ngôn ngữ khác nhau

* Khi công ty dịch vụ có nhiều thông tin về nhà sản xuất và cả nhà nhập khẩu, cùng với vai trò trung gian giải quyết được những hạn chế về ngôn ngữ, văn hóa và múi giờ thì sự sự giao thương giữa bên bán và bên mua sẽ trở nên dễ dàng và nhanh chóng hơn Rủi ro của cả nhà nhập khẩu và nhà sản xuất ở các quốc gia khác nhau trong quá trình giao thương sẽ được giảm đi đáng kể

* Với một đội ngũ nhân viên chuyên về tìm kiếm nguồn hàng cùng mối quan hệ với một mạng lưới nhiều nhà sản xuất thì việc tìm thêm nhiều mẫu mã, chủng loại hàng hóa mới cũng không phải là vấn đề khó khăn đối với công ty dịch vụ Do vậy, nhà nhập khẩu có thể đa dạng hóa được nguồn hàng

2.1.5 Hoạt động kinh doanh công ty dịch vụ hỗ trợ xuất khẩu

Do nguồn số liệu thu thập từ các công ty dịch vụ còn nhiều hạn chế, tác giả đã điều tra, khảo sát tổng lượng sản phẩm đồ gỗ xuất khẩu của một số doanh nghiệp sản xuất thông qua công ty dịch vụ trong năm 2009 và 2010 như sau:

Biểu đồ 2.1.5 Kim nghạch đồ gỗ xuất khẩu vào Mỹ thông qua công ty dịch vụ của những doanh nghiệp tại Bình Dương trong năm 2009 và 2010

Nguồn Theo số liệu doanh thu từ các doanh nghiệp được khảo sát

Biểu đồ bên trên được xây dựng dựa vào doanh thu của 8 doanh nghiệp sản xuất đồ

gỗ xuất khẩu sang Mỹ tại Bình Dương thông qua công ty dịch vụ trong năm 2009 và

2010 bao gồm Green River, Koda, Yang Cheng, San Lim, Trần Đức, Golden Fortune, Johnson Wood, Casarredo Chi tiết số liệu về kim nghạch xuất khẩu của từng nhà máy thể hiện ở phụ lục 1

Biểu đồ cho thấy tổng kim ngạch đồ gỗ xuất khẩu sang Mỹ từng tháng của năm

2010 (từ tháng 1 đến tháng 8) cao hơn kim ngạch cùng kỳ năm 2009, mức tăng trung bình khoảng 45% Ngoài ra, biểu đồ cũng thể hiện xu hướng tăng trưởng trong mỗi năm Tháng 2 có lượng hàng xuất thấp hơn các tháng còn lại là do rơi vào tháng Tết

âm lịch Các tháng còn lại thì mức tăng trưởng tương đối khá, trung bình khoảng 13% trong năm 2009 và khoảng 9% qua các tháng trong năm 2010

Qua đó, có thể thấy nhu cầu mua hàng của các nhà nhập khẩu Mỹ trong năm 2010 cao hơn so với năm 2009 và lượng hàng xuất khẩu qua các công ty dịch vụ ngày càng nhiều Theo đó, hoạt động của các công ty dịch vụ đạt hiệu quả kinh doanh cũng cao hơn Xu hướng trên tạo điều kiện để các công ty dịch vụ mở rộng và chuyên nghiệp hóa dịch vụ xuất khẩu nhằm phục vụ cho khách hàng và cả doanh nghiệp sản xuất tốt

và hiệu quả hơn

2.1.6 Những vấn đề cần giải quyết

Cùng với ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, các nhà sản xuất đồ

gỗ xuất khẩu sang Mỹ cũng gặp không ít những khó khăn Hơn 95% các nhà sản xuất

đồ gỗ Việt Nam đã bị hủy đơn hàng hoặc giảm số lượng đặt hàng từ các công ty và nhà nhập khẩu Mỹ Tổng số lượng đơn hàng trong năm 2009 đã giảm từ 30% đến 60%

so với những năm trước Dưới đây là một số khó khăn và vấn đề chính mà các doanh nghiệp gặp phải:

Thứ nhất là sức ép giảm giá từ các nhà nhập khẩu Mỹ và mức giảm trung bình hiện nay là khoảng 5-10% đơn giá Kinh tế toàn cầu đi xuống đã gây khó khăn cho thị trường đồ gỗ nội thất Nhu cầu mua nhà mới hay làm mới lại nhà của người tiêu dùng

Mỹ đã giảm đáng kể Kinh tế chưa phục hồi bền vững nên chi tiêu cho đồ gỗ của người tiêu dùng Mỹ vẫn còn đang ở mức thấp, có nhiều hạn chế Họ phải tính toán kỹ hơn trước khi quyết định mua một mặt hàng nào đó Phần lớn các công ty và nhà nhập khẩu đồ gỗ theo đó cũng đã thu hẹp hoạt động kinh doanh và có xu hướng mua hàng

từ các đối tác chiến lược để giảm chi phí nhân viên và chi phí thu mua Đặt biệt hơn, các công ty và nhà nhập khẩu Mỹ gặp rất nhiều sức ép trong việc giảm chi phí, giảm giá mua Cuộc cạnh tranh về giá càng gay gắt hơn bao giờ hết Vì vậy, nhiều doanh nghiệp sản xuất chấp nhận mức lãi chỉ 1-2% hay thậm chí là huề vốn để có được đơn hàng Chính sự cạnh tranh về giá giữa các nhà máy sản xuất trong bối cảnh kinh tế hiện nay càng làm cho nhà nhập khẩu Mỹ có thêm nhiều lựa chọn Họ sẵn sàng chuyển sang mua hàng ở nhà máy khác khi đơn giá đưa ra chênh lệch nhau chỉ khoảng 5 đô la

Mỹ

Đối với sản phẩm đồ gỗ, việc nhập khẩu sản phẩm này vào Mỹ không phải xin giấy phép nhập khẩu hay bất kỳ một loại giấy tờ đặc biệt nào Tuy nhiên, Mỹ cũng là thị trường có khá nhiều các rào cản kỹ thuật và yêu cầu khá cao Mỹ đưa ra nhiều quy định chặt chẽ về xuất xứ nguyên liệu, an toàn sản phẩm và đặc biệt là đối với các sản phẩm nội thất dành cho trẻ em Một số rào cản kỹ thuật phổ biến như quy định về nhãn sinh thái, chứng chỉ quản lý rừng bền vững (FSC, TFT), chứng chỉ Chuỗi hành trình sản phẩm - CoC, CPSC, chứng nhận nguồn gốc xuất xứ để bảo tồn môi trường, quản

lý rừng bền vững, hạn chế sử dụng những vật liệu không an toàn cho người tiêu dùng như sơn, hóa chất, ốc vít Nếu như trước đây, những sản phẩm không đạt chuẩn thì được yêu cầu tái xuất, nhưng hiện nay thì những sản phẩm này phải bị hủy bỏ Mọi chi phí tiêu hủy đều do người sở hữu hàng hóa đó phải chi trả Nếu không trả những khoản ghi nợ này thì sẽ bị phạt với nhiều hình thức rất cao

Ngoài ra, đạo luật Lacey Act ra đời gần đây và bắt đầu có hiệu lực từ tháng 4/2010

đã đưa ra các quy định chặt chẽ về tính hợp pháp của việc khai thác gỗ sử dụng cho sản phẩm gỗ Các doanh nghiệp phải chứng minh được nguồn gốc của gỗ là khai thác hợp pháp, phải có văn bản, chứng từ chứng minh được khai thác ra sao Nếu bị phát hiện vi phạm thì doanh nghiệp sẽ bị phạt rất nặng Một quy định cần quan tâm nữa là chất hóa học formaldehyde sử dụng trong sản phẩm gỗ Cụ thể là trong ván dăm, MDF, gỗ dán…(còn gọi là tiêu chuẩn CARB) được đưa ra bởi Ủy ban môi trường không khí sạch Chỉ một lượng rất nhỏ chất này là được cho phép sử dụng và chính phủ Mỹ quy định lượng tối đa là 0,05ppm (một phần triệu) Quy định này một lần nữa lại là rào cản và gây khó khăn cho các doanh nghiệp sản xuất đồ gỗ khi xuất hàng sang

Mỹ

Vấn đề thứ tư là nguy cơ hàng đồ gỗ Việt Nam bị kiện chống bán phá giá tại Mỹ Ngành đồ gỗ là ngành có tốc độ tăng trưởng cao nhất trong các mặt hàng xuất khẩu sang Mỹ Đồng thời, tốc độ tăng trưởng của mặt hàng đồ gỗ Việt Nam tại Mỹ trong thời gian vừa qua là khá nóng, hơn 100% Nhu cầu nhập khẩu của Mỹ vẫn rất lớn, trong khi hàng Trung Quốc bị áp thuế chống bán phá giá, các nhà nhập khẩu Mỹ mong muốn tìm thêm nguồn khác từ nhiều nước, trong đó có Việt Nam Một số nhà nhà

nhập khẩu và công ty kinh doanh đồ gỗ đã bắt đầu chuyển sang mua hàng của các nhà sản xuất tại Việt Nam do giá cả, nhân công tại đây còn khá cạnh tranh so với một số quốc gia khác trong khu vực

Bên cạnh những quy định về an toàn sản phẩm thì các công ty và nhà nhập khẩu

Mỹ cũng rất quan tâm đến các vấn đề liên quan đến môi trường làm việc của nhà sản xuất, quyền lợi của công nhân, trách nhiệm với cộng đồng-xã hội Họ tìm hiểu kỹ hơn

về các nhà sản xuất như năng lực tài chính, khả năng sản xuất và cung cấp hàng hóa thông qua các công ty dịch vụ… Vì thế, nhà máy nào sản xuất đồ gỗ xuất sang Mỹ cũng phải trải qua các cuộc kiểm tra, đánh giá gắt gao về mọi mặt

Với sự hỗ trợ của công ty dịch vụ về mọi mặt, từ đánh giá nhà máy, quản lý đơn hàng, kiểm tra chặt chẽ hàng hóa để đảm bảo đạt yêu cầu cao theo những quy định bên trên của chính phủ Mỹ và nhà nhập khẩu, cả khách hàng và các doanh nghiệp sản xuất

sẽ an tâm khi làm việc với các công ty dịch vụ xuất khẩu chuyên nghiệp

2.2 Tổng quan về tình hình xuất khẩu đồ gỗ của các doanh nghiệp Việt Nam

Ngành chế biến gỗ Việt Nam đã và đang phát triển khá nhanh, trở thành một trong những mặt hàng chủ lực đem lại kim ngạch xuất khẩu lớn cho quốc gia Việt Nam là một trong 3 quốc gia xuất khẩu đồ gỗ chế biến nhiều nhất Đông Nam Á Thị trường xuất khẩu chính vẫn như Mỹ, Châu Âu, Nhật hiện chiếm hơn 80% tổng kim ngạch xuất khẩu đồ gỗ của Việt Nam Riêng Mỹ thì chiếm khoảng 38% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước Xuất khẩu đồ gỗ Việt Nam sang Mỹ tăng mạnh là do phần lớn các công ty kinh doanh đồ gỗ tại Mỹ đã chuyển dần vùng thay thế từ Trung Quốc sang các quốc gia khác như Indonesia, Việt Nam để đảm bảo việc sản xuất được ổn định Hội đồng xuất khẩu gỗ cứng Hoa Kỳ (AHEC) đã đánh giá Việt Nam là nước dẫn đầu trong khối ASEAN về uy tín, mặt hàng, sản lượng sản phẩm gỗ xuất khẩu Theo Hiệp hội

Gỗ và Lâm sản Việt Nam (Viforest), giá trị đơn hàng mà các doanh nghiệp xuất khẩu

gỗ đã nhận được và giao chuyển trong năm 2010 đạt khoảng 3 tỷ USD, tăng khoảng

320 triệu USD so với cả năm 2009 Riêng sáu tháng đầu năm 2010, đồ gỗ Việt Nam

Mặt hàng ghế gỗ có bọc phủ bằng da và vải xuất vào Mỹ tăng mạnh trong năm

2010 Trong bốn tháng đầu năm 2010, nhập khẩu đồ gỗ nội thất của Mỹ tăng 17,7% thì nhập khẩu từ thị trường Việt Nam tăng tới 23,6% Đây cũng là một tín hiệu tốt cho ngành sản xuất đồ gỗ cả nước

Châu Âu là thị trường xuất khẩu đồ gỗ lớn thứ hai và được các doanh nghiệp tại Việt Nam xem là thị trường còn nhiều tiềm năng ở phân khúc đồ gỗ cao cấp, hiện chiếm khoảng 28% trong tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam Các mặt hàng chính xuất khẩu vào Châu Âu bao gồm giường, các loại tủ quần áo, tủ đầu giường, một

số loại kệ và bàn dùng trong phòng khách, các loại ghế cao cấp…Mức tăng trưởng trung bình của hàng đồ gỗ Việt Nam xuất sang Châu Âu hằng năm đều ở mức 15% Riêng năm 2009, khi lượng hàng xuất khẩu vào Mỹ chậm lại thì sự tăng trưởng tại thị trường Châu Âu đã mở ra một hướng phát triển mới đầy triển vọng cho ngành sản xuất

đồ gỗ xuất khẩu của Việt Nam

gỗ công nghiệp ván sàn, khung tranh, hòm, hộp, đồ gỗ trang trí… Trong đó đồ gỗ nội thất chiếm tỉ trọng lớn (từ 72 - 82% từng năm) và chỉ đứng thứ hai sau đồ gỗ Trung Quốc xuất khẩu vào Nhật Bản

Vài năm gần đây, các doanh nghiệp Việt Nam không chỉ xuất khẩu sang Mỹ, Châu

Âu, Nhật mà còn xuất khá nhiều đồ gỗ sang Trung Quốc Năm 2005 đạt 60 triệu USD, năm 2006 đạt 90 triệu USD và năm 2007 là 168,5 triệu USD, mức tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu vào thị trường này trung bình trên 50% Phần lớn hàng nội thất của Việt Nam bán sang Trung Quốc là hàng cao cấp, dành cho người có thu nhập cao, làm

từ nguyên liệu gỗ cứng, gỗ có giá trị cao như gỗ giáng hương, kết hợp với chạm trổ tinh xảo, tức đồ gỗ kết hợp với mỹ nghệ

Một số thị trường xuất khẩu khác có thể kể đến như Pháp, Đức, Nga, Anh, NaUy,

Ả Rập, Hồng Kông, Thổ Nhĩ Kỳ, Thái Lan, Singapore…Biểu đồ 2.3.2 thể hiện tỷ trọng trung bình của đồ gỗ xuất khẩu sang thị trường các nước trong giai đoạn 2003 -

2009

trong năm 2008 và 2009

Nguồn: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Biểu đồ 2.2.4 Kim ngạch XK đồ gỗ Việt Nam giai đoạn 2003 - 2009 (tỷ USD)

Nguồn: www.mekongsecurities.com

Riêng 5 tháng đầu năm 2010, xuất khẩu đồ gỗ của Việt Nam sang thị trường các nước đều tăng trưởng Trong đó, xuất khẩu đồ gỗ sang Singapore tăng trưởng cao nhất với kim ngạch 3,5 triệu USD, tăng 252,45% so với cùng kỳ 2009 Kế đến là Thái Lan với kim ngạch đạt 3,1 triệu USD và tăng 209,23% so với cùng kỳ 2009

Một số mặt hàng đồ gỗ chính của Việt Nam xuất khẩu sang các nước là nội thất phòng ngủ, chiếm tỷ trọng khoảng 25% Kế đến là nội thất phòng ăn và phòng khách với tỷ trọng khoảng 24% Ghế là mặt hàng xuất khẩu nhiều thứ ba, chiếm khoảng 15%, gỗ ván chiếm 9%, gỗ khúc chiếm 8%, nội thất văn phòng chiếm khoảng 6%, nội thất nhà bếp chiếm 4% Với thị trường Mỹ, đồ gỗ Việt Nam được đánh giá là có chất

lượng, kiểu dáng sáng tạo, giá cả khá cạnh tranh, vì thế tạo được độ tín nhiệm cao đối với người tiêu dùng Những nhóm hàng chính được thị trường Mỹ ưa chuộng nhất là

đồ nội thất phòng ngủ, nội thất phòng khách, phòng ăn, văn phòng và ghế các loại…

Đồ gỗ ngoại thất từng được xem là mặt hàng xuất khẩu chính của ngành đồ gỗ trước kia nhưng hiện nay tỷ trọng đã giảm đi nhiều so với đồ gỗ nội thất do nhu cầu nhập khẩu của các nước thường không ổn định và lợi nhuận của các doanh nghiệp sản xuất thường thấp hơn so với việc sản xuất các mặt hàng nội thất Biểu đồ dưới đây thể hiện phân khúc trung bình của đồ gỗ xuất khẩu của Việt Nam hiện nay

Biểu đồ 2.2.5 Phân khúc đồ gỗ xuất khẩu của Việt Nam

Nguồn: www.mekongsecurities.com

Với sự phát triển không ngừng, từ năm 2005 đồ gỗ đã là một trong các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam Biểu đồ dưới đây thể hiện tỷ trọng các sản phẩm xuất khẩu chính của Việt Nam trong năm 2009

Biểu đồ 2.2.6 Tỷ trọng các mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam năm 2009

Nguồn: www.vietpartners.com

Cả nước hiện nay có hơn 2.500 doanh nghiệp sản xuất kinh doanh đồ gỗ có quy mô

từ trung bình tới lớn Lao động phục vụ trong ngành này hiện nay đã hơn 170.000 Phần lớn các doanh nghiệp tập trung ở 3 cụm: thứ nhất là ở TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai (đây là khu liên hợp chế biến đồ gỗ cao cấp lớn nhất nước), cụm thứ hai là các tỉnh Tây Nguyên và Nam Trung Bộ, cụm thứ ba là ở Hà Nội và một số vùng lân cận

Việt Nam hiện nay được xếp hạng trong 20 quốc gia xuất khẩu đồ gỗ lớn nhất thế giới Đồng thời, Việt Nam cũng đã là một trong hai nước xuất khẩu đồ gỗ đứng đầu ở Đông Nam Á (Việt Nam và Malaysia) Tuy nhiên, đồ gỗ Việt Nam hiện nay cũng chỉ