PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CẤU TRÚC VỐN CỦA CÁC CÔNG TY NGÀNH CHẾ BIẾN THỰC PHẨM NIÊM YẾT TRÊN SỞ GDCK TP HỒ CHÍ MINH

Nghiênăc uăth cănghi măhi năcóăv ăv năđ ănƠyăđ c th căhi n ph năl năgi iăh nă ăM ăvƠăm tăs ăcác n căphátătri năkhác.ă Nh ngăv năđ ăc aăs ăl aăch năc ăc uăv nă ăcácăn căđangăphátătri năđƣ

- -

H AăTH ăB CHăY N

PHÂN TÍCH CÁC NHÂ NăT TỄCă NG N C U TRÚC V N C A CÁC CÔNG TY NGÀNH C H BI NăTH CăPH M NIểMăY TăTRểNăS ăGDCKăTP.HCM

LU N V N TH C S KINH T

Thành ph H Chí Minh ậ N m 2012

- -

H AăTH ăB CHăY N

PHÂN TÍCH CÁC NHÂ NăT TỄCă NG N C U TRÚC V N C A CÁC CÔNG TY NGÀNH C H BI NăTH CăPH M NIểMăY TăTRểNăS ăGDCKăTP.HCM

Chuyên ngành : Tài chính ậ Ngân hàng

TỄCă NG N C U TRÚC V N C A CÁC CÔNG TY NGÀNH C H

BI Nă TH Că PH M NIểMăY TăTRểNăS ăGDCKăTP.HCM ” là công trình

nghiên c u c a b n thân, có s h tr t ng i h ng d n khoa h c là PGS.TS Nguy năTh ăLiênăHoa Các s li u và n i dung trong nghiên c u này là trung th c

và có ngu n g c trích d n rõ ràng K t qu nghiên c u này ch a t ng đ c công

b trong b tăk công trình khoa h cănào

TP.ăH ăChíăMinh,ăngƠyă2ăthángă12ăn mă2012

H aăTh ăB chăY n

c a PGS.TS Nguy năTh ăLiênăHoa trong su t quá trình gi ngăd y và h ng d n

khoa h c cho tôi th c hi n lu n v n này M cădù r t b n r n v i côngăvi c nh ng

Cô v n giành nhi u th iăgian và tâm huy t h ng d n tôi hoàn thành đ tài này

Tác gi c ng chân thành cám n Ban Giám hi u, các th y cô gi ng d y

khóa h c, các th y cô Khoa Tài chính doanh nghi p và Khoa đƠo t o Sau đ i h c

đƣ giúp đ tôi trong su t quá trình h c t p và nghiên c u t i tr ng

Tác gi c ng chân thành cám n các Th y Cô phòng Qu n lý đƠo t o ậ Công

tác sinh viên, tr ng i h c Kinhăt TP HCM đã t o đi u ki n thu n l i cho tôi

đ tôi có th ăhoƠn thành đ tài

Xin cám n các b n h c c a tôi đƣ có nhi u ý ki n đóng góp cho tôi trong

su t qua trình th căhi n đ ătài

Cu i cùng, tôi xin chân thành cám n đ n nh ng thành viên trong gia đình

tôi đƣăđ ng viên, b năbèăvƠăđ ngănghi păđƣăh tr ătôi trong su t quá trình h c t p

M CăL C 5

DANHăM CăCỄCăT ăVI TăT T 7

DANHăM CăCỄCăB NG BI U 8

DANHăM CăCỄCăHỊNH 8

TịMăT T 9

CH NGă1ă- GI IăTHI U 1

1.1 T ng quan nghiên c u 1

1.2 t v n đ 2

1.3 M c tiêu nghiên c u 3

CH NGă2:ăT NGăQUANăCỄCăNGHIểNăC UăTR Că ỂY 4

2.1 Nhóm nghiên c u v các nhân t nh h ng đ n c u trúc v n t i các n c phát tri n 4

2.2 Nhóm nghiên c u v các nhân t nh h ng đ n c u trúc v n t i các n c đang phát tri n 8 CH NGă3:ăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 11

3.1 Mô hình nghiên c u 11

3.2 o l ng các bi n nghiên c u 12

3.3 Ph ng pháp nghiên c u 13

3.4 Thu th p và x lý s li u 13

3.5 Các nhân t nh h ng đ n c u trúc v n đ c l a ch n trong nghiên c u 14

3.5.1 C u trúc tài s n 14

3.5.2 òn b y tài chính: 14

3.5.3 Tính thanh kho n c a tài s n 15

3.5.4 Kh n ng sinh l i 15

3.5.5 Qui mô c a doanh nghi p 16

3.5.6 R i ro kinh doanh 17

3.5.7 S t ng tr ng c a doanh nghi p 17

3.5.8 Kh n ng chi tr lãi vay 18

3.5.9 Thu thu nh p doanh nghi p 18

4.1.1 Th ng kê mô t bi n đ c l p c u trúc tài s n 20

4.1.2 Th ng kê mô t bi n đ c l p đòn b y tài chính 22

4.1.3 Th ng kê mô t bi n đ c l p tính thanh kho n c a tài s n 23

4.1.4 Th ng kê mô t bi n đ c l p kh n ng sinh l i 25

4.1.5 Th ng kê mô t bi n đ c l p qui mô công ty 26

4.1.6 Th ng kê mô t bi n đ c l p r i ro kinh doanh 28

4.1.7 Th ng kê mô t bi n đ c l p t ng tr ng 30

4.1.8 Th ng kê mô t bi n đ c l p kh n ng chi tr lãi vay 31

4.1.9 Th ng kê mô t bi n đ c l p thu thu nh p doanh nghi p 33

4.1.10 Th ng kê mô t bi n đ c l p giá tr đ m b o c a tài s n 35

4.1.11 Th ng kê mô t bi n ph thu c t ng n chia t ng ngu n v n ch s h u 36 4.2 K t qu nghiên c u 38

4.2.1 Phân tích t ng quan 38

4.2.2 Mô hình h i quy 41

4.2.3 Ki m tra các gi đ nh c a mô hình 43

4.3 K t qu t nghiên c u 47

4.4 Phát hi n m i t nghiên c u 51

CH NGă5:ăK TăLU NăVẨăKI NăNGH 55

5.1 K t lu n 55

5.2 Ki n ngh m t s gi i pháp hoàn thi n c u trúc v n cho chi n l c phát tri n c a các công ty ngành ch bi n th c ph m t i Vi t Nam 57

5.3 H n ch c a nghiên c u 58

TẨIăLI UăTHAMăKH O 60

PH ăL C 63

oanhănghi p

Tp HCM : ThƠnhăph ăH ăChíăMinh

TTCK : T h ătr ngăch ngăkhoán

GDCK :ăGiaoăd chăch ngăkhoán

B ngă2ă- Gi ăthuy tăv ăm iăt ngăquanăgi aăc uătrúcătƠiăchínhăvƠăcácănhơnăt ătácă

đ ngăđ năc uătrúcătƠiăchínhăc aădoanhănghi p 19

B ngă3ăậ Th ngăkêămôăt ăbi năđ căl păc uătrúcătƠiăs n 20

B ngă4ă- Th ngăkêămôăt ăbi năđ căl păđònăb yătƠiăchính 22

B ngă5- Th ngăkêămôăt ăbi năđ căl pătínhăthanhăkho năc aătƠiăs n 23

B ngă6- Th ngăkêămôăt ăbi năđ căl păkh ăn ngăsinhăl i 25

B ngă7- Th ngăkêămôăt ăbi năđ căl păquiămôăcôngăty 26

B ngă8ă- Th ngăkêămôăt ăbi năđ căl păr iăroăkinhădoanh 28

B ngă9- Th ngăkêămôăt ăbi năđ căl păt ngătr ng 30

B ngă10- Th ngăkêămôăt ăbi năđ căl păkh ăn ngăchiătr ălƣiăvay 31

B ngă11- Th ngăkêămôăt ăbi năđ căl păthu ăthuănh pădoanhănghi p 33

B ngă12- Th ngăkêămôăt ăbi năđ căl păgiáătr ăđ măb oăc aătƠiăs n 35

B ngă13- Th ngăkêămôăt ăbi năph ăthu căt ngăn ăchiaăt ngăngu năv năch ăs ăh u 36

B ngă14- Phơnătíchăt ngăquan 39

B ngă15ă- Phơnătíchăh iăquyăchoăcácăcôngătyăch ăbi năth căph măniêmăy tăt iăS ă giaoăd chăch ngăkhoánăTp.HCMăBi năph ăthu c:ăN ătrênăV năch ăs ăh u 41

B ngă16ă- Phơnătíchăh iăquyăcho cácăcôngătyăch ăbi năth căph măniêmăy tăt iăS ă giaoăd chăch ngăkhoánăTp.HCMăg mă6ăbi năcóăỦăngh aă 42

B ngă17ăậ ăphùăh păc aămôăhình 43

B ngă18ăậ Ki măđ nhăFătrongăphơnătíchăph ngăsaiăANOVA 43

B ngă19- Ki mătraăhi năt ngăđaăc ngătuy năc aămôăhình 44

B ngă20- iăl ngăth ngăkêăDurbină- Watson 45

B ngă21ă- B ngăth ngăkêăph năd 47

B ngă22- T ngăh păcácăgi ăthuy tăvƠăk tăqu ănghiênăc uăth cănghi măcácănhơnăt ă tácăđ ngăđ năc uătrúcăătƠiăchínhăc aădoanhănghi p 49

DANHăM CăCỄCăHỊNH Hình 1 ậ ăth ăphơnătánăgiáătr ăd ăđoánăchu năhóaăvƠăph năd chu năhóa 46

Chúngă taă th yă r ngă vi că xác đ nh các nhân t nhă h ng đ nă c u trúc v n

c ng nh ăhi u qu s ăd ngăv năcó vai trò s ngăcòn trong công tác qu n tr tài chính

trong doanh nghi p Bài vi t này xem xét các y uăt ătácăđ ngăđ n c ăc uăv n b ngă

cách phân tích m iăliênăh ăgi a t ăs ăn trên v n ch s h u v i m tăt păh păcác

bi năđ căxácăđ nhătrongăcùng ngành nh ă:ăc uătrúcătƠiăs n,ăđònăb yătƠiăchính,ătínhăthanhăkho năc aătƠiăs n,ăkh ăn ngăsinhăl i,ăquyămôăcôngăty,ăr iăroăkinhădoanh,ăt ngă

tr ng,ăkh ăn ngăchiătr ălƣiăvay,ăthu ăthuănh pădoanhănghi p,ăgiáătr ăđ măb oăc aătƠiă

s n.ă Nghiênăc uăđ c th căhi n choăm tăm u g m 30 công ty c ăph n đ căniêm

y t trong l nhăv c ch ăbi năth căph m trong m t kho ng th i gian 5ăn m t n mă

2007 đ n n mă2011 K tăqu c aănghiênăc u choăth yăr ng các công ty s d ng n trongăc ăc uăv n c a h d a trên t căđ ăt ngătr ng công ty Bênăc nhăcácăy uăt ă

nh ăđònăb yătƠiăchính,ăgiáătr tƠiăs n đ măb o, m căt ngătr ng c aăcôngăty, tính thanhăkho năc aă tƠiă s n, r iăroăkinhădoanh,ă vƠăkh ăn ngăsinhăl iă là cácăbi n nhă

h ngăđ n t ăl n ătrênăv n ch s h u c aăcácăcôngătyăch ăbi năth căph m

CH NGă1ă- GI IăTHI U

1.1 T ngăquanănghiênăc u

C ăc uăv năc aădoanhănghi păv nălƠăm tăv năđ ăgơyătranhăcƣiătrongăl nhăv cătƠiăchínhădoanhănghi păhi năđ i.ăQuy tăđ nhăc ăc uăv nălƠănh ngăquy tăđ nhăquană

tr ngăv ătƠiăchínhăc aăcácădoanhănghi p,ătrongăđóănh ngăquy tăđ nhănƠy nhăh ngă

đ năl iănhu n c ngă nh ă cácăr iăroăti mă năđ iăv i cácăc ăđôngăgópăv nă muaăc ă

ph n.ăR tănhi uănghiênăc uăđƣăđ căth căhi nătrongăn căc ngănh ătrênăth ăgi i v ă

c ăc uăv năvƠ v năđ ănƠy đƣăti păt cănh năđ căs ăquanătơmăt ăcácănhƠănghiênăc uătrongăh năb năth păk ănay.ăLƠmăth ănƠoăm tăcôngătyăxácăđ nhăc ăc uăv năc aănóă

v năti păt călƠăm tăcơuăđ ăchoăcácănhƠănghiênăc uă(Myers,ă1984)

M tăcôngătyănênăcóăk ăho chăc ăc uăv năc aămìnhăđ ăt iăđaăhóaăvi căs ăd ngăcácă

qu ăđ ăcóăth ăthíchănghiăd ădƠngăh năv iăcácăđi uăki năthayăđ iă(PandeyăIM,ă1999)ă.ă

S ăk tăh păgi aăn ăvƠăv năch ăs ăh uălàm nhăh ngăđ năchiăphíăv năvƠăt ngăgiáătr ă

c aăcôngăty.ăDoăđó,ărõărƠngă r tăc năm tăc uătrúcăv năt iă uă(KhanăMY,ăPKăJaină1992).ăModiglianiăvƠăMilleră(1963)ăđƣăđ aăraăđ ăxu tăkhôngăthíchăh păc aăh ăr ngăcácăcôngătyăs ăc ăg ngăđ ăl aăch năcácăm căđ ăn ăvƠăv năch ăs ăh uăđ ăđ tăđ că

m tăc uătrúcăv năt iă u

ònăb yătƠiăchínhăcóă nhăh ngăđángăk ăđ iăv i thuănh pătrênăm iăc ăphi uă(EPS)ătrongăl aăch năthayăth ăkhácănhauăc aăcácăph ngăth cătƠiătr ă.ă ònăb yătƠiăchínhăphóngăđ iăthuănh păc aăch ăs ăh uăc ngănh lƠmăt ngăr iăroăchoăcácăc ăđông Vìăv y,ăhi uăqu ăqu nălỦăc aăđònăb yătƠiăchínhălƠăm tăph năc aăt ngăth ăchi năl că

c aăcôngătyăđ ăt oăraăgiáătr ăcho c ăđông Nghiênăc uăth cănghi măhi năcóăv ăv năđ ănƠyăđ c th căhi n ph năl năgi iăh nă ăM ăvƠăm tăs ăcác n căphátătri năkhác.ă

Nh ngăv năđ ăc aăs ăl aăch năc ăc uăv nă ăcácăn căđangăphátătri năđƣ có tuy nhiên,ăítăđ căchúăỦ.ăH uăh tăcácănghiênăc uăhi năcóăt iăVi tăNam v ăc uătrúcăv nă

ch aăth yănghiênăc uăchoăcácăcôngătyăch ăbi năth căph mătrongăgiaiăđo năđ cănêuăraă ătrên.ăNh ăv y r tăc năcóănh ngăxemăxétăv ăc uătrúcăv năc ngănh ăcácănhơnăt ănhăh ngăđ năc uătrúcăv năc aăngƠnhăch ăbi năth căph măc aăcácăcôngătyăt iăVi tă

Nam nói chung Vìăv y,ănghiênăc uănƠyăt pătrungăvƠoăc uătrúcăv năc aăcácăcôngăty

niêm y tătrênăsƠnăch ngăkhoánăTp.HCMăngành ch ăbi năth căph m

Kinhăt ăVi tăNam đƣăđ căthayăđ iănhanhăchóngătrongănh ngăn măg năđơy.ăNhi uăc iăcáchătheoăh ngăth ătr ngăđƣăđ căth căhi n trong nhi u l nhăv că,ăđ că

bi tălƠăsauăgiaiăđo năđ iăm i Trong n n kinh t th tr ng, có nhi u ngu n tài tr

v n cho DN l a ch n, tuy nhiên ch n ngu n nào (phát hành c phi u, trái phi u,

chi phí s d ng th p nh t, giá tr ăDNăđ tăcaoănh t thì đó l i là v n đ ăph thu c vào

nhi u y u t và ít đ c các DN hi n nay quan tâm, đ c bi t là các DN niêm y t

trên TTCK Tp HCM, chính vì v y v n đ thi t l p c u trúc v n và quy t đ nh l a

ch n ngu n tài tr tr thành v n đ ăr tă c p thi t hi n nay H nă n a,ăcác y uăt ăquy tăđ nhăquanătr ngăc aăc ăc uăv năc aăngƠnhăch ăbi năth căph m đƣăđ căthayă

đ iăt ăth iăk ănày sang th iăk ăkhác do các chínhăsáchăkhácănhauăđ căth căhi nă

b iăChínhăph ăVi tăNam.ăM tămôiătr ngănh ăv yăđƣăkhuy năkhíchănghiênăc uă

này

T i Vi t Nam, qu n tr tài chính trong các doanh nghi p có nh ng lúc b

xem nh Vi c l a ch n ngu n v n đáp ng cho nhu c u ho t đ ng kinh doanh đôi khi đ c hình thành m t cách t phát, không d a trên nh ng nguyên lý c b n

c a m t chi n l c qu n tr tài chính hi n đ i nào c M t c u trúc v n t i u

giúp doanh nghi p t i thi u hóa chi phí s d ng v n, t i thi u hóa r i ro và t i

đa hóa giá tr ădoanh nghi p Khi xây d ng m t c u trúc v n c ng n ch a r t

nhi u r i ro n u không d a trên nh ng phân tích các nhân t tác đ ng đ n c u

trúc v n nh ă r i ro kinh doanh, thu , t su t sinh l i, chu k s ng, đ c đi m

doanh nghi p,ầ c ng v i đ u t vào nh ng d án kém hi u qu thì có kh n ng

d n doanh nghi p đ n phá s n

1.2 tăv năđ

Xét trên khía c nh tài chính, vi c phân tích và đánh giá tác đ ng các nhân t ă

đ n c u trúc v n c a doanh nghi p là th c s c n thi t nh m làm sáng t m c đ

nh h ng c a các nhânăt ăđ n c u trúc v n và làm c s ăcho các doanh nghi p ti n

hành l a ch n cho mình m t c u trúc v n t i u M cădù,ăđƣ cóăr tănhi uănghiênă

c uălỦăthuy tăvƠăth cănghi mănghiênăc uăv ăc uătrúcăv năđƣăđ căti năhƠnhăvƠăxơyă

d ngă nênă cácă môă hìnhă trongă vi că raă quy tă đ nhă v ă c uă trúcă v nă choă cácă doanhănghi păt iănhi uăqu căgiaătrênăth ăgi i.ăTuyănhiên,ăđ iăv iăcácăn căcóăth ătr ngă

v năcònănonătr ,ăvi căápăd ngăcácăkhuônăkh ălỦăthuy tăt ăcácăn năkinhăt ăphátătri nă

li uăcóăphùăh p?ăLi uăr ngăv iăngƠnhăch ăbi năth căph măthìăcácănhơnăt ătácăđ ngă

đ năc uătrúcăv năc aăcácădoanhănghi pănƠyălƠăgì?

1.3 M cătiêu nghiênăc u

Trênă c ă s ă cácă v nă đ ă nghiênă c uă đƣă đ că xácă đ nh,ă m că tiêuă nghiênă c uăchínhăc aăđ ătƠiăbaoăg m:

 ăphơnătíchăcácăy uăt ătácăđ ngăđ năc ăc uăv năcácăcôngătyăc ăph năch ă

bi năth căph măniêmăy tăt iăS ăgiaoăd chăch ngăkhoánăTP.HCMăđ căl aăch n

 Xơyăd ngămôăhìnhăđ nhăl ngăđ ăkh oăsátăm iăt ngăquanăgi aăcácănhơnăt ătácăđ ngăđ năc uătrúcăv năc aăcácădoanhănghi păch ăbi năth căph măđangăniêmăy tă

t iăS ăgiaoăd chăch ngăkhoánăTP.HCM

 Trênăc ăs ănh ngăphơnătíchăvƠănh năđ nhăđ aăraăm tăs ăg iăỦăvƠăđ ăxu tăđ iă

v i cácă doanhănghi pă ch ăbi năth căph măđangăniêmă y tă t iăS ăgiaoăd chă ch ngă

khoán TP.HCM

CH NGă2:ăT NGăQUANăCỄCăNGHIểNăC UăTR Că ỂY

2.1 Nhóm nghiên c u v ă cácă nhơnă t ă nhă h ngă đ nă c uă trúcă v nă t iă cácă

n căphátătri n

Các lý thuy t hi n đ i v c u trúc v n doanh nghi p đ c b t đ u t m t

nghiên c u đo t gi i Nobel kinh t c a Modigliani và Miller n m 1958 Ti p

n i thành t u to l n này, nhi u nghiên c u khác n a đ c nghiên c u b i các nhà

kinh t nh nghiên c u c a Jensen và Meckling (1976), Myers (1977), Ross

(1977),Jensen (1986), Stulz (1990) ầ

N m 1963, Modigliani và Miller ti p t c đ a ra m t nghiên c u ti p theo v i

vi c tính đ n nh h ng c a thu thu nh p doanh nghi p Vì chi phí lãi vay là

m t kho n chi phí đ c kh u tr tr c khi tính thu thu nh p doanh nghi p nên

khi doanh nghi p s d ng n vay đ tài tr s xu t hi n kho n ti t ki m b ng ti n

t ng thêm đ i v i các nhà đ u t Nh v y, v i thu thu nh p doanh nghi p,

Modigliani và Miller cho r ng s d ng n s làm gia t ng giá tr c a m t doanh

nghi p Vi c t n t i thu thu nh p doanh nghi p d n đ n đ nh đ ăI c a MM cho

r ng: ắGiá tr c a m t doanh nghi p s d ng n b ng giá tr doanh nghi p không

s d ng n cùng m tăd ng r i ro c ng v i kho n l i t ăvi căs ăd ng n ”

M t lý thuy tăv c u trúc v n khác đ c phát tri n b i nghiên c u c a Myers

và Majluf n m 1984 Lý thuy t này đ c phát tri n t nghiên c u đ u tiên c a

Donaldson n m 1961, lý gi i các quy t đ nh tài tr c a doanh nghi p d a trên c

s thông tin b t cân x ng

Thông tin b t cân x ng là m t c m t đ ch ra r ng các giám đ c tài chính

hi u rõ giá tr c a công ty mình h n là các nhà đ u t bên ngoài Thông tin b t cân

x ng tác đ ng đ n l a ch n gi a n i b và tài tr t bên ngoài; gi a phát hành m i

ch ng khoán n và ch ng khoán v n

Lý thuy t tr t t phân h ng, trên c s thông tin b t cân x ng, đ xu t m t

tr t t ătƠi tr theo m t trình t ă u tiên tr c b ng v n n i b (l i nhu n gi l i đ ă

tái đ u t ), r i đ n phát hành ch ng khoán n và sau cùng là phát hành v n c

ph năm i

Ngoài ra, Jensen và Meckling (1976) cho r ng có hai d ng mâu thu n gi a

c đông và ch n Chính s mâu thu n c b n này đƣ t o nên chi phí đ i di n

Có hai lo i chi phí đ i di n t mâu thu n c b n trên:

Th nh t, chi phí đ i di n c a v n c ph n phát sinh t mâu thu n gi a c đông

và nhà qu n lý doanh nghi p do s tách bi tăgi a quy n s h u và quy n qu n lý

Th hai, chi phí đ i di n c a n phát sinh t mâu thu n gi a c đông và ch ăn

C đông có th chi m h u tài s n c a trái ch b ng cách gia t ng r i ro đ u t

Lý thuy tătínăhi u này b t đ u t công trình c a Ross (1977) và Lyland, Pyle

(1977) Theo đó, nhà qu n lý bi t rõ h n nhà đ u t bên ngoài v tri n v ng c a

doanh nghi p Khi nhà doanh nghi p đ c d báo s có tri n v ng t t, nhà qu nălỦă

không mu n chia s l i nhu n v i nh ng ch s h u m i Tuy nhiên, khi doanh

nghi p d báo có tri năv ng không sáng s a, nhà qu n lý mong mu n chia s

nh ng r i ro này v i nh ng ng i ch m i c a doanh nghi p Do v y, khi m t

doanh nghi p công b phát hành thêm ch ng khoán m i, s ki n này có th đ c

coi là đang cung c p m t tín hi u cho th tr ng tài chính v vi n c nh t ng lai

c a doanh nghi p

M tăs ănghiênăc u khác,ăvíăd ,ăTitmanăvƠăWesselsă(1988)ă,ăOplerăvƠăTitmană

(1994), Fama và French (2002) , Chen (2004), Deesomak vƠăcácăđ ngăs , (2004) đƣăt pătrungănghiênăc uăquy tăđ nh l aăch n c ăc uăv n c aăcácăcôngăty Shumi Akhtară(2005)ăđƣăphơnătíchăt măquanătr ngăc aăcácăy uăt ăquy tăđ nhăc ăc uăăv nătrênăm tăm uăc aăcácăt păđoƠnăđaăqu căgiaăvƠăt i n căÚcăt ă1992ăđ nă2001.ăK tă

qu ăcho th yăm căđ ăđònăb yăkhôngăkhácăbi tăđángăk ăgi aăcácăcôngătyăđaăqu căgiaăvƠătrongăn c

Graham Hall vƠăcácăđ ngăs (2000),ănghiênăc uăcácăy uăt ăquy tăđ nhăc ăc uă

v năc aă3500 công ty v aăvƠănh ă(SMEs) c aăAnh không niêmăy tătrênăth ătr ngă

ch ngăkhoán đ ăthi tăl păcácăm iăquanăh ăc aăcácăy uăt ăquy tăđ nhăđ n n ng năvƠ dƠiăh năc aăcácăngƠnhăcôngănghi p khác nhau N ă dƠiăh năđƣăđ cătìmăth yăcóă

t ngăquan d ng v iăc ăc uătƠiăs năvƠăquy mô c aăcôngătyăt ngăquan âm v i

tu i công ty,ăn ăng n h năt ng quan âm v i l iănhu n,ăc uătrúcătƠiăs n,ăquy mô

công ty vƠătu i ho tăđ ng t ngăquan d ng v i s t ngătr ng

Mazur (2007) đƣ ki mătraălỦăthuy tăv ăc ăc uăv năchoăcácăt păđoƠnă ăBaăLan.ăTácăgi ăth yăr ngăl iănhu năđƣăt ngăquanăơm v iăc u trúc v n.ă ơyălƠăbi năquan

tr ngănh tă nhăh ngăđ năc uătrúcăv năc a các công ty Ba Lan Nghiênăc uăđ că

th căhi năb iăBarzegară(2008)ăăquanăsátăth yăr ngăcácăcôngătyăcóăđònăb yătƠiăchínhă

cao thìăcóăthuănh pădƠnhăchoăcácăc ăđôngăl i th p

Murray Z fran và Vidhan K Goyal (2007)ă ắă Capitală structureă decisionă :ă

whichăfactorăareăreliablyăimportant?ă”.ăNghiênăc uănƠyăxemăxétăt măquanătr ngăc aănhi uăy uăt ăquy tăđ nhăt ăl ăđònăb yăc aăcácăcôngătyăđ iăchúngăM ăD ăli uăđ că

l yăt ătrungătơmănghiênăc uăgiáăc ăanăninhăc aăM ă(CRSP)ăt ăn mă1950ăđ năn mă2000.ăNghiênăc uăc ngănh mălƠmărõăcácălỦăthuy tătrongăngƠnhătƠiăchínhă:ălỦăthuy tăđánhăđ i,ălỦăthuy tătr tăt ăphơnăh ngăvƠălỦăthuy tăđi uăch nhăth ătr ng.ăBi năph ăthu căđ căs ăd ngăđ ăđoăl ngăđònăb yătƠiăchínhătrongănghiênăc uălƠăt ăl ăn ăvayă(ăt ngăn ăvayăng năh năvƠădƠiăh năchiaăchoăt ngăn ăvayăvƠăv năc ăph n).ă

Cácănhơnăt ă đ căđ aăvƠoăxemăxétăcóătácăđ ngăđ năđònă b yăhayă khôngăbaoă

g m:ăl iănhu n,ăquyămô,ăs ăt ngătr ng,ătínhăch tăc aătƠiăs n,ăy uăt ăkinhăt ăv ămôă(t ăl ăl măphát mongăđ i,ăt căđ ăt ngătr ngăGDP),ăthu ă,ăbi năgi ăchiătr ăc ăt c.ă

Ph ngăphápăh iăquiătuy nătínhăđ căs ăd ngăđ ănghiênăc uă nhăh ngăc aăcácănhơnăt ăđ năđònăb y.ăK tăqu ănghiênăc uăđƣăch ăraăcóă7ănhơnăt ă nhăh ngăm nhă

m ăđ năđònăb yătƠiăchínhăc aăcácăcôngătyăM ăvƠăđ cămôăt ănh ăsau:

 căthùăc aăngƠnh:ăcôngătyăho tăđ ngătrongăcácăngƠnhăcóănhi uăcôngătyăs ă

d ngănhi uăđònăb yăthìăs ăd ngănhi uăđònăb y

 Giáătr ăth ătr ngăt ngătƠiăs năchiaăchoăgiáătr ăs ăsáchăt ngătƠiăs năt ngăquanăngh chăv iăđònăb y.ă i uănƠyăcóăngh aălƠăcôngătyăcóăgiáătr ăth ătr ngăcaoăh năs ăsáchăthìăm căđ ăs ăd ngăđònăb yăth păh n

 TƠiăs năth ăch păt ngăquanăthu năv iăđònăb y.ăCôngătyăcóănhi uătƠiăs năđ ă

th ăch păcóăxuăh ngăs ăd ngăđònăb yănhièuăh n

 ROAăt ngăquanăngh chăv iăđònăb y.ăCôngătyăcóănhi uăl iănhu năh năcóăxuă

h ngăs ăd ngăđònăb yăítăh n

 Tr ăc ăt căt ngăquanăngh chăv iăđònăb y.ăCôngătyăcóăchiătr ăc ăt căcóăxuă

h ngăcóăítăđònăb yăh năcácăcôngătyăkhôngăchiătr ăc ăt c

 Quyămôădoanhănghi păt ngăquanăthu năv iăđònăb y.ăCácăcông ty có quy môăl năth ngăs ăd ngăt ăl ăn ăcaoăh n

 L măphátăk ăv ngăt ngăquanăthu năv iăđònăb y.ăKhiăl măphátăk ăv ngăcaoăcácăcôngătyăcóăkhuynhăh ngăs ăd ngăđònăb yăcao

NgoƠiăraăk tăqu ănghiênăc uăc ngăch ăraăr ngălỦăthuy tăđánhăđ iăg nănh ăgi iă

thíchăđ că6ătrongă7ănhơnăt ătácăđ ngăđ năđònăb yăc aăcácădoanhănghi păM ăLỦăthuy tătr tăt ăphânăh ngăgi iăthíchăt tăchoăbi năl iănhu nă(ROA).ăLỦăthuy tăđi uă

ch nhăth ătr ngăđƣăgi iăthíchăchoăbi năt ăs ăgiáătr ăth ătr ngăt ngătƠiăs năchiaăchoăgiáătr ăs ăsáchăc aăt ngătƠiăs năvƠăbi năl măphátăk ăv ng

Khiăgiáătr ăth ătr ngăcao,ăcácăcôngătyă uătiênăphátăhƠnhăc ăph năh năvayăn ăL măphátăk ăv ngăt ngătrongăt ngălaiăthúcăđ yădoanhănghi păvayăn ăđ ătránhătr ngă

h păchiăphíăs ăd ngăn ăt ngăkhiăl măphátăt ng

MichealăPaukenderă&ăA.ăPetersenă(2004)ăắăDoesătheăsourceăofăcapitalăaffectăcapitalăstructure?’.ăTrênăc ăs ăphơnătíchăth cănghi mă6000ăcôngătyăthu căl nhăv cătƠiăchínhăvƠă9000ăcôngătyăthu cănhi uăl nhăv căkhácă ăn căM ăt ăn mă1986ăđ nă

n mă2000.ăBƠiănghiênăc uăxemăxétăc uătrúcătƠiăchínhăbaoăg măc ăn ăng năh năvƠă

n ădƠiăh năvƠăđoăl ngăt ăsu tăt ngăn ăvayătrênăt ngătƠiăs nătheoăgiáătr ăs ăsáchăvƠătheoăgiáătr ăth ătr ng;ăvƠă10ăbi năđ căl păbaoăg m:ăgiáătr ăth ătr ngăc aătƠiăs n,ăgiáă

tr ăs ăsáchăc aătƠiăs n,ădoanhăthu,ăs ăn măho tăđ ngăc aădoanhănghi p,ăl iănhu năbiên,ăt ăs ăgiáătr ăth ătr ngătrênăgiáătr ăs ăsáchăc aătƠiăs n,ăt ăs ănghiênăc uăvƠăphátătri nătrênădoanhăthu,ăt ăs ăqu ngăcáoătrênădoanhăthu,ăthu ăthuănh pădoanhănghi p,ă

m căgiaăt ngăc aăthuănh pătrên v năch ăs ăh u.ăăNhìnăchungătrongămôăhìnhăcácă

bi năđ uăcóăỦăngh a,ănh ngăth yărõănh tăđóălƠăc uătrúcătƠiăchínhăcóăquanăh ăt ăl ăthu năv iăthu ăthuănh pădoanhănghi p,ăgiáătr ăc aătƠiăs nănh ngăcóăquanăh ăt ăl ăngh chăv iăch ătiêuăgiáătr ăth ătr ngăsoăv iăgiáătr ăs ăsách,ăl iănhu năbiênăc aădoanhănghi p

Shinichi Nishiokaă(2004)ăắăDynamicăcapitalăstructureăofăJapaneseăfirms”ăphân tíchăcácănhơnăt ăă nhăh ngăđ năđònăb yătƠiăchínhăc aă700ăcôngătyătrongăgiaiăđo nă

t ăn mă1990ăđ nă2004ătrênăth ătr ngăch ngăkhoánăTokyo.ăD aătrênămôăhìnhăh iăquyătuy nătínhăbaoăg m:ă2ăbi năph ăthu călƠăt ngăn ăph iătr ăchiaăchoăt ngătƠiăs nătheoăgiáătr ăs ăsách;ăt ngăn ăph iătr ăchiaăchoăt ngăgiáătr ăth ătr ng.ă6ăbi năthƠnhă

ph nănh ăchiăphíăn ,ăm căđ ăbi năđ ngăc aăgiáătr ăcôngăty,ăkh ăn ngăt ngătr ng,ăquyă môă côngă ty,ă tƠiă s nă th ă ch pă vƠă 2ă bi nă gi ă lƠă th iă giană vƠă ngƠnh.ă K tă qu ănghiênăc uăchoăth yătƠiăs năth ăch păcóăt ngăquanăthu năđ năt ăl ăđònăcơnăn ăvƠăquyămôăcôngăty,ăkh ăn ngăt ngătr ngăvƠăkh ăn ngăsinhăl iăcóăt ngăquanăngh chă

v iăt ăl ăđònăcơnăn

Philippeă Gaud,ă Elionă Janiă Hoesliă vƠă Andréă Benderă (2003),ă ắă Theă capitală

structure of Swiss companies empirical analysis usingădynamicăpanelădata”ăđƣăphơnătíchăcácănhơnăt ă nhăh ngăđ năđònăb yătƠiăchínhăc aă106ăcôngătyăđ căniêmăy tătrênăth ătr ngăch ngăkhoánăTh yăS ătrongăgiaiăđo năt ăn mă1991ăđ năn mă2000.ăMôăhìnhănghiênăc uăd aătrênămôăhìnhăh iăquyătuy nătínhăbaoăg mă:ă2ăbi năph ăthu călƠăt ăs ăt ngăn ăph iătr ăchiaăchoăt ngătƠiăs nătheoăgiáătr ăs ăsách,ăt ăs ăt ngă

n ăph iătr chiaăchoăt ngătƠiăs nătheoăgiáătr ăth ătr ng.ă6ăbi năthƠnhăph nănh :ăr iăro,ăm căđ ăbiénăđ ngăc aăgiáătr ăcôngăty,ăkh ăn ngăt ngătr ng,ăquyămôăcôngăty,ăl iănhu n,ătƠiăs năth ăch păvƠă2ăbi năgi ălƠăth iăgianăvƠăngƠnh.ăK tăqu ănghiênăc uăchoă

th yăr iăro,ătƠiăs năth ăch păcóăt găquanăthu năđ năt ăl ăđònăcơnăn ăvƠăquyămôăcôngăty,ăkh ăn ngăt ngătr ngăvƠăkh ăn ngăsinhăl iăt ngăquanăngh chăv iăt ăl ăđònăcơnăn

2.2 Nhómănghiênăc uăv ăcácănhơnăt ă nhăh ngăđ năc uătrúcăv năt iăcácăn că đangăphátătri n

Tr nă ìnhă Khôiă Nguyênă (2006)ă ắă Capitală structureă ină smallă andă mediumă ậ sizedăEnterprise:ătheăcaseăofăVietnam”.ăTácăgi ănghiênăc uăcácănh năt ă nhăh ngă

đ năc uătrúcătƠiăchínhăc aă558ădoanhănghi păv aăvƠănh ăVi tăNamăgiaiăđo nă1998ă

đ nă 2001.ă BƠiă nghiênă c uă nƠyă k tă h p d ă li uă t ă cácă báoă cáoă tƠiă chínhă c aă cácădoanhănghi păvƠăb ngăđi uătraăkh oăsátăcácăgiámăđ cătƠiăchínhăv ăcáchăqu nălỦăho tă

đ ngătƠiăchínhăc aăcácădoanhănghi p.ăCácănhơnăt ăs ăd ngăbaoăg m:ăt căđ ăt ngă

tr ng,ătƠiăs năh uăhình,ăr iăroăkinhădoanh,ăhi uăqu kinh doanh, quy mô doanh

nghi p,ăv năch ăs ăh uăNhƠăN c,ăm iăquanăh ăgi aădoanhănghi păv iăngơnăhƠng,ăvƠă3ăch ăs ăđoăl ngăc uătrúcătƠiăchính.ăBƠiănghiênăc uăchoăr ng,ăcácădoanhănghi pă

v aăvƠănh ăVi tăNamăcóăt ăl ăn ătrungăbìnhăkho ngă43,9%.ăN ăng năh năchi măt ă

tr ngăl nătrongăc ăc uăv nătrongăkhiăn ădƠiăh năítăkhiăđ căs ăd ng.ăVƠăn ăng nă

h n,ăn ăph iătr ăkhácălƠăngu năhuyăđ ngăv năc aăcácădoanhănghi păv aăvƠănh ăK tă

qu ăc ngăchoăr ngăđònăb yătƠiăchínhăph ăthu căvƠoăc ăc uăs ăh uăngu năv n.ăCácă

doanh nghi păNhƠăN căcóăt ăl ăn ăcaoăh năcácădoanhănghi păt ănhơn.ăNgoƠiăra,ă

k tăqu ăcònăchoăth yăr ngăquyămôădoanhănghi păvƠăm căđ ăr iăroăkinhădoanhăcóă

m iă quană h ă t ă l ă thu nă v iă c uă trúcă v n.ă Nh ngă kh ă n ngă sinhă l iă khôngă nhă

h ngăđ năc uătrúcăv n.ăM cădù,ătƠiăs năh uăhìnhăcóăm iăquanăh ăt ăl ăngh chăv iă

t ăl ăt ngăn ăvƠăt ăl ăn ăng năh n,ănh ngăđ uăcóă nhăh ngăth p.ăCu iăcùngăcácădoanhănghi păv aăvƠănh ă ăVi tăNamăđ tăđ cătínăd ngătrongăth ngăm iăvƠăcácăngu nătƠiăchínhăkhácătrongăc uătrúcăv năc aămình

Nghiênăc uăv ăc ăc uăv năc aăcác doanhănghi pă nă ăđ căth c hi năb i

Ti năs ăS.ăPoornimaăvƠăG.ăManokarană(1/2012), Chakrabortyă(1997)ă,ătrongăđóăt

s ăn ătrên v năch ăs ăh uăđ căcoiălƠăbi năph ăthu c

SaumitraăN.ăBhaduriă(2002)ăđƣăth căhi năm tănghiênăc uăth cănghi măv ăs ă

l aăch năc ăc uăv năc aăcác doanhănghi pătƠiăchínhăt i nă ăCác b ngăch ngă

đ cătrìnhăbƠyă ăđơyăchoăth yăr ngăs ăl aăch năc uătrúcăv năt iă uăcóăth ăb ă nhă

h ngăb iăcácăy uăt ănh ăt ngătr ng,ădòngăti năm t,ăkíchăth căs năph m,ăvƠăđ că

đi măngƠnhăcôngănghi p.ăCácăk tăqu ăc ngăxácănh năs ăt năt iăc aăcácăchiăphíătáiă

c ăc uătrongăvi căđ tăđ căm tăc uătrúcăv năt iă u

Sahooă vƠă Omkarnathă (2005)ă ă trongă nghiênă c uă c aă h ă v ă l nhă v că doanhănghi păt ănhơnăc aă nă ăchoăth yăquyămôădoanhănghi pălƠăy uăt ít quanătr ngă

nh tă nhăh ngăđ năt ăl ăn ădƠiăh n

Nghiênăc uăc aăGS.ăNguy năTh ăCƠnhăvƠăc ngăs ă(2012)ăv ăcácăcôngătyăch ă

bi năth yăs năchoăth yăkhiăt ăl ăn ătrênăt ngătƠiăs năth păh năm că59,27%ăthìăcóăth ălƠmă giaă t ngă giáă tr ă doanhă nghi pă nh ngă n uă t ă s ă nƠyă caoă h nă 59,27%ă thìă lƠmă

gi măgiáătr ădoanhănghi p.ăHayănóiăkhácăđiătácăgi ănêuăgi iăh năt ăl ăn ăt iă uăđ ă

giaăt ngăgiáătr ădonhănghi pălƠă59,27%ăđ iăcácăcôngătyăch ăbi năth yăs năt iăVi tă

Nam

T ăvi căxemăxétăt ngăquanăcácăk tăqu ănghiênăc uătr căđơy, tácăgi nh nă

th yăr ngăm tăs ănghiênăc uăth cănghi măđƣăk tăthúcăv iăk tăqu ăcóăs ămơuăthu n

Li uăcácădoanhănghi păngƠnhăch ăbi năth căph măđ căniêmăy tătrênăs ăgiaoăd chă

ch ngăkhoánăTP.HCMăcóăt ăs ăn ătrênăv năch ăs ăh uăch uăs ăs ătác đ ngăc aăcácănhơnăt ătrongămôăhìnhănghiênăc uănh ăth ănƠo?

CH NGă3:ăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U

3.1 Môăhìnhănghiênăc u

Tácăgi ăs d ng môăhìnhănghiênăc uăkinhăt ăl ng.ăPh ng pháp phân tích

h i qui b i, d a trên nguyên t c bình ph ng nh nh t nh m tìm ra m i quan h

gi a bi n ph thu c và các bi n đ c l p.ăPh ngăphápăphơnătíchăh iăquyătuy n tính

b iădùngăđ ki m nghi m các gi thi t v m i t ng quan gi a t l n ătrênăv nă

ch ăs ăh uăvà các nhơnăt tácăđ ng đ n nó.Tácăgi ăd aătrênămôăhìnhăh iăquyămƠă2ă

tác gi ăS.ăPoornimaăvƠăG.ăManokaranăđƣăs ăd ngăkhiănghiênăc uăcácănhơnăt ătácă

đ ngăđ năc uătrúcăv n c aăcácăcôngăty t iă nă ă(thángă1ăn mă2012)

Mô hình h i quy nh sau:

Y = i + nXn + i Trong đó:

Chúngătaăbi tăr ngăcó r t nhi u nhân t tác đ ng đ n c u trúc v n (bao g m

các nhân t vi mô và các nhân t v mô Trong gi i h n v kh n ngăthu th păd ăli u

c a tác gi , c ng nh các đ c tr ng c a n n kinh t Vi t Nam, c a th tr ng ch ng

khoán và c a các doanh nghi p niêm y t, tác gi ch gi i h n ki m nghi m m t s ă

các nhân t có tác đ ng đ n t l n ătrênăv năch ăs ăh uăc a doanh nghi p Bên

c nh đó, tác gi c ng không ti n hành kh o sát đ l a ch n m tăcách đ y đ ăvà

chính xác các nhơnăt tácăđ ng đ n c u trúcăv n c a các công ty ngành ch ăbi nă

th căph mămƠăch ănêuăcácănhơnăt ăph ăbi năđ căl aăch nătrongăcácănghiênăc uă

tr căđơy.ă

T tă c ă cácă bi nă đ că đoă b ng giáă tr ă s ă sách và không đoă b ngă giá tr th

tr ng vìăgi iăh n d ăli u khiăthuăth păphơnătích T ngăs ăn trên v năch ăs ăh u đƣă

đ căs ăd ng đ ăđ iădi năcho c u trúc v n trongănghiênăc uănƠy phân tích các

y uăt tácăđ ngăđ n c ăc uăv n c a các công ty ch ăbi năth căph m, cácăbi n đ că

l păc aăt ng công ty c th đ căl aăch nă đ ănghiênăc uăđƣăđ cătínhătoán bao

g m:ăc uătrúcătƠiăs n,ăđònăb yătƠiăchính,ătínhăthanhăkho năc aătƠiăs n,ăkh ăn ngăsinhă

l i,ăquiămôăcôngăty,ăr iăroăkinhădoanh,ăt ngătr ng,ăkh ăn ngăchiătr ălƣiăvay,ăthu ăthu

nh pădoanhănghi p,ăgiáătr ăđ măb oăc aătƠiăs n Cácăbi n này đƣăđ căl aăch n t ănghiênăc u tr căđóăc aă2ătácăgi ăS.ăPoornimaăvƠăG.ăManokaranăcùngăv i các lý thuy t liênăquanăđ n c ăc uăv n

3.2 oăl ngăcácăbi nănghiênăc u

Trong mô hình h i quy c a bài nghiên c u này, c u trúc v n c a doanh nghi p đ c đ i di n b i t l n ătrênăv năch ăs ăh u Các nhân t tác đ ng đ n t

l c uătrúcăv n (tài chính) đ c đ a vào mô hình g m 10ăbi năđ căl p.ăB ngă1ă

gi iăthíchăcácăbi năđ căl păđƣăđ căl aăch nătrongănghiênăc uănƠyăvƠăm iăquanăh ăđoăl ngăc aăt ngăbi n.ă Cácă bi nă nƠyă đ că l aă ch nă d aă theoă nghiênă

c uă c aă haiă tácă gi ă S.ăPoornimaăvƠăG.ăManokaranăđƣăs ăd ngăkhiănghiênăc uăcácă nhơnă t ă tácă đ ngă đ nă c uă trúcă v n c aă cácă côngă ty t iă nă ă (thángă 1ă n mă

2012)

B ngă1: Cácăbi năđ căch năchoăphơnătíchăcácăy uăt ătácăđ ngăđ năc ăc uăngu năv n

1.ăC uătrúcătƠiăs nă(ASSET) TSC ăròngă/ăT ngăTƠiăS n

2.ă ònăb yătƠiăchínhă(FL) EBIT/ (EBIT ậ I)

3.ăTínhăthanhăkho năc aătƠiăs nă(LIQ) TƠiăs năng năh n/ăT ngătƠiăs n

4.ăKh ăn ngăsinhăl iă(PRO) L iănhu năsauăthu ă/ăT ngăTƠiăS n

5 Quy mô công ty (SIZE) T ngătƠiăs n

6.ăR iăroăkinhădoanhă(RISK) %ă bi nă đ ngă c aă EBIT/ă %ă bi nă đ ngă

doanhăthuăthu n 7.ăT ngătr ngă(GROWTH) (TƠiăs năn mănayăậ TƠiăs năn mătr c)/ă

Tài s năn mătr c 8.ăKh ăn ngăchiătr ălƣiăvayă(DSC) EBIT/ I

9.ăThu ăthuănh pădoanhănghi pă(TAX) Chiăphíăthu ăthuănh p/ăEBT

10.ăGiáătr ăđ măb oăc aătƠiăs nă(CVA) (Cácăkho năph iăthuă+ăHƠngăt năkhoă+ă

TSC ăròng)/T ngăTƠiăS nă

3.3 Ph ngăphápănghiênăc u

ătƠiăs ăd ngăcácăph ngăphápăch ăy uăsau:

Nghiênă c uă đ nhă l ngă đ că d aă trênă môă hìnhă h iă quyă ă tuy nă tínhă đ ă că

l ngăm iăquanăh ăgi aăcácăbi năđ căl p:ăc uătrúcătƠiăs n,ăđònăb yătƠiăchính,ătínhăthanhăkho năc aătƠiăs n,ăkh ăn ngăsinhăl i,ăquiămôăcôngăty,ăr iăroăkinhădoanh,ăt ngă

tr ng,ăkh ăn ngăchiătr ălƣiăvay,ăthu ăthuănh pădoanhănghi p,ăgiáătr ăđ măb oăc aătƠiă

s năvƠăbi năph ăthu căt ăl ăn ătrênăv năch ăs ăh u

Tácăgi ăđƣăs ăd ngănh ngăcôngăc ăphơnătíchăd ăli uăđ ăth căhi nănghiênăc uănh ă:ă

th ngăkêămôăt ,ămôăhìnhăh iăquyăv iăch ngătrìnhăSPSS

3.4 Thu th p và x ălỦăs li u

D li u đ c dùng trong bài nghiên c u này đ c xây d ng t các báo cáo

tài chính c a các doanh nghi p ngành ch ăbi năth căph m niêm y t trên S giao

dch ch ng khoán Thành ph ă H Chí Minh (HOSE) S li u s d ng trong đ

tài nghiên c u là s li u báo cáo tài chính các n m 2007, 2008, 2009, 2010 và

2011 đƣ đ c ki m toán và công b trên các ph ng ti n thông tin đ i chúng

B ngăcácăph ngăphápătìmăki m,ătríchăl c,ăs păx p,ătrìnhăbƠyăd li u,ầătácă

gi ăs ăd ngăcôngăth cătínhătoánăđ ăx ălỦăd ăli uăthuăth păđ c.ăTácăgi ăs ăd ngă

ph năm măSPSSă11.5ăđ ăx ălỦ,ăch yămôăhìnhăvƠăl păcácăb ngăbi uăth ăhi năk tăqu ănghiênăc uăthuăth păđ c

Cácăcôngătyăđ căl aăch năd aătrênăcácătiêuăchíălƠ báo cáo tài chính đƣăđ că

ki mătoánăhƠngăn măc aăh ăph iăđ yăđ ,ăkhôngăcóăb tăk ăkho ngătr ngănƠoăchoăcácă

n mă tƠiă chínhă t ă 2007 đ nă 2011.ă D aă trênă tiêuă chíă nƠy,ă trongă 31ă côngă tyă thu căngƠnhăch ăbi năth căph măcóăm tăcôngătyăb ălo iăkh iăm uăl aăch năvìăthi uăd ăli uă

n mă2007.ăVìăv yăcu iăcùngăcóă30 công ty ch ăbi năth căph m đ căxácăđ nhăvƠăt tă

c ă30 côngătyăđƣăđ căch năđ ănghiênăc u Danh sách các doanh nghi păs d ng

trong đ tài xem ph l c 1

3.5 Cácănhơnăt ă nhăh ngăđ năc uătrúcăv năđ căl aăch nătrongănghiênăc u

Các lý thuy tăv c u trúc v n đƣăch raăr ng có r t nhi u các nhân t tácăđ ng

(bao g m c các nhân t vi mô và v mô) tác đ ng đ n c u trúc v n c a doanh nghi p Trong gi i h n v kh n ng thu th p d li u, tác gi ch đ a ra nh ng nhân

t chính nh ăsau:

3.5.1 C uătrúc tàiăs n

C u trúc tài s n đ c đo l ng thông qua ch tiêu t l TSC ăròng trên t ng

tài s n.ăV m t lý thuy t, khi t l tài s n c đ nh chi m t tr ng l n, doanh nghi p

có c h i th ăch p các tài s n này đ ti p c n các ngu n v n bên ngoài Tính h u

hình là m t thu c tính c a tài s n Trong th c ti n, tính h u hình c a tài s n

đ c th hi n d i nh ng hình th c nh : nhà x ng, thi t b , máy móc và các

ph ngăti n h u hình khác Nh ng tài s n đó có th s d ng nh là nh ng tài s nă

th ch pătheo yêu c u c a ngân hƠng.ăN u m t doanh nghi p có t tr ng tài s n

h u hình cao, doanh nghi p s s d ngăn nhi u h n các doanh nghi p có t tr ng tƠiăs n h u hình th p Vì các doanh nghi p có t tr ng tài s n h u hình l n có chi

phí ki t qu tài chính th p h n trong tr ngăh p phá s n

Tuy nhiên, nh ngădoanh nghi păcóăm iăquanăh ăthơnăthi tăv iăcácănhƠătƠiătr ă

v năthì có th vay m n mà không c n ph i cung c p nhi u b ng ch ng th ch p

i u này hoàn toàn có th x yăraătrong đi uăki n c aăVi t Nam Vì th ăcóăth ăgi ă

nhi u.ă ăđơyăgi ăthi tăđ tăraălƠ:

Gi ăthi tă2ă(H2):ăC uătrúcătƠiăchínhăcó quan h ăt ăl ăthu nă(+)ăv i đònăb yătƠiăchính

3.5.3 Tínhăthanhăkho năc aătàiăs n

Tínhăthanhăkho năc aătƠiăs năđ cătínhătrongăbáoăcáoăb ngăcáchăl yăt ngătƠiă

s năl uăđ ngăchiaăchoăt ngătƠiăs năc aădoanhănghi p.ă Các doanh nghi p có t l

thanh kho n cao có th s d ng nhi u n vay do doanh nghi p có th tr các

kho n n vay ng n h n khi đ n h n Nh v y có ngh a là tính thanh kho n c a

doanh nghi p có quan h t l thu n (+) v i đòn b y tài chính

Cóăth ănóiăn uătƠiăs năl uăđ ngăc aădoanhănghi păcóătínhăthanhăkho năcƠngăcaoăthìădoanhănghi păcƠngăd ădƠngăvayăn ăt ăbênăngoƠiăh n.ăVìăv y:

Gi ăthi tă3ă(H3)ă:ăC uătrúcătƠiăchínhăcóăquanăh ăt ăl ăthu nă(+)ăv i tínhăthanhăkho nă

c aătƠiăs n

3.5.4 Kh ăn ngăsinhăl i

Hi u qu kinh doanh đo l ng kh n ng sinh l i t ho t đ ng kinh doanh

c aădoanh nghi p thông quaăch tiêu nh kh n ng sinh l i tài s n (Return on

Assets- ROA) Theo lỦăthuy t tr t t phân h ng, nhà qu n tr doanh nghi p bao gi

c ng có thông tin v giá tr ădoanh nghi p t t h n nhà đ u t bên ngoài S b t cân

x ng v thông tin này d n đ n chi phí huy đ ng v n t bên ngoài s cao h n Vì

th , nhà qu n tr có xu h ng u tiênăs d ng các ngu n v n n i t i tr c, r i m i

đ n các ngu n v n vay m n bên ngoài, hay nói cách khác các doanh nghi p s s

d ng l i nhu n đ l i nh là ngu n tái đ u t , sau đó m i s d ng n và phát hành

v n ch s h u khi c n thi t Khi đó, kh n ng sinh l i và đòn b y n có m i

quan h t l ngh ch chi u Các nghiên c u th c nghi m các n c có n n kinh

t chuy n đ i cho th y hi u qu kinh doanh có m i quan h t l ngh ch v i t su tă

n ă Vi t Nam, các nghiên c u tr că đơyă trên các doanh nghi p v a và nh

c ng ch ra r ng hi u qu kinh doanh có m i quan h t l ăngh ch v i t su t n

nh ng không có ý ngh a th ng kê các n c đang phát tri n, nh t là các n c

có n n kinh t chuy n đ i nh Vi t Nam, v n đ b t cân x ng v thông tin càng

tr m tr ng, vì th các nhà qu n lý có xu h ng gi l i l i nhu n đ tài tr cho tài

s năc aămình,ăvìăv y,ăgi ăthi tăđ t ra là:

Gi ăthi tă4ă(H4):ăC uătrúcătƠi chính t l ăngh ch (-)v iăkh ăn ngăsinhăl i

3.5.5 Quiămôăc aădoanhănghi p

Qui mô c a doanh nghi p ăđơy đ c đo l ng b ng t ng tài s n Khi xem

xét m i t ng quan gi a c uătrúc tài chính và quy mô doanh nghi p có nhi u quan

đi m đ i ngh ch nhau Nhi u nghiên c u cho r ng, gi a quy mô và đòn b y tài

chính có m i t ng quan cùng chi u Theo lý thuy t đánh đ i, các doanh

nghi p l n th ng có r i ro phá s n th p và có chi phí phá s n th p, do đó quy

mô c a doanh nghi p có m i quan h t l thu n (+) v i n vay Các doanh

nghi p l n th ng s d ng n dài h n nhi u h n trong khi cácă doanhă nghi pă

nh th ng s d ng ch y u n ng n h n Các doanh nghi p l n có th t n d ng

l i th quy mô s l n trong vi c t ng n vay dài h n, và có th có s c đàm phán

cao h n so v i các đ nh ch tài chính Do v y, chi phí đ t ng n và v năch s

h u có quan h ngh ch chi u v i quy mô Ngoài ra, các doanh nghi p l n

th ng đa d ng hóa l nh v c ho t đ ng và có dòng ti n n đ nh h n, kh n ng

phá s n c ng nh h n so v i các doanh nghi p nh Nh ng đ c đi m trên d n

đ n quy mô có quan h cùng chi u v i đòn b y tài chính

TheoălỦăthuy tăv ăchiăphíăđ iădi năchoăr ngăchíăphíăđ iădi năc ngăth tăs ăl nă

đ iăv iăcácădoanhănghi pănh ăvìăcácădoanhănghi pănƠyăcóăđ ngăl căch pănh năr iăroă

đ ăt ngătr ng,ăđ căbi tăn uăcácădoanhănghi păcóăđ cătínhătráchănhi măh uăh năv ă

v n.ăM iăquanăh ănƠyăc ngăđ căgi iăthíchăb iălỦăthuy tăb tăcơnăx ngăv ăthôngătin.ăTheoăđó,ăkhiădoanhănghi păcóăquyămôăcƠngănh ,ăs ăb tăcơnăx ngăv ăthôngătin càng

l n.ăCácă doanhă nghi pă l năcóă xuăh ngăcôngăb ăthôngătină choăng iăbênăngoƠiănhi uăh năcácădoanhănghi pănh ăS ăb tăcơnăx ngăthôngătinăítăh năv iăcácădoanhănghi păl nălƠmăcácădoanhănghi pănh ăkhóăcóăđi uăki năti păc năcácăkho nătínăd ngăvƠăcóăkhuynhăh ngăs ăd ngăv năch ăs ăh uănhi uăh năcácăkho năn ăTrongăkhiăđó,ăcácădoanhănghi păcóăquyămôăl năcóăchiăphíăđ iădi năth p,ăchiăphíăki măsoátă

th p,ăítăchênhăl chăthôngătinăh năsoăv iăcácădoanhănghi pănh ăh n,ădòngăti năítăbi nă

đ ng,ăd ădƠngăti păc năth ătr ngătínăd ng,ăvƠăs ăd ngănhi uăn ăvayăh năđ ăcóăl iă

nhi uăh năt ăt măch năthu

Vi t Nam, các doanh nghi p niêm y t có qui mô l năth ng là nh ng

doanh nghi p do nhà n c n m c ph n chi ph i, vì v y nh ng doanh nghi p này

có nhi u c h i huy đ ng các ngu n v n t bên ngoài h n, nh t là các t ăch cătínăd ngăthu căs ăh uăNhƠăn c.ăăDoăđó,ăgi ăthi tăđ c đ tăraălƠ:

Gi ăthi tă5ă(H5):ăC uătrúcătƠiăchínhăt l thu nă(+)ăv iăquiămôăc aădoanhănghi p

3.5.6 R iăroăkinhădoanh

Các doanh nghi p có r i ro kinh doanh cao s có kh n ng ki tăqu ătƠi chính

cao h n, do dao đ ng c a thu nh p ho t đ ng, vì v y các doanh nghi p ph i cân

nh c gi a l i ích v thu v i chi phí phá s n Ngoài ra, các ch n s h n ch

cho vay đ i v i các doanh nghi p có r i ro cao và h s yêu c u tr m t kho n

lãi vay cao h n

Theo lý thuy t tr t t phân h ng, r i ro kinh doanh có quan h ng c chi u v i đòn b y tài chính Các doanh nghi p có r i ro cao s tích l y v n

nh ng n m ho tăđ ngăcó l i nhu n đ tránh đánh m t c h i đ u t nh ng th i

đi m thi uăv n

R iăroăkinhădoanhăđ căđoăl ngăthôngăquaăs ăbi năđ ngăc aăEBITăsoăv iă

s ăbi năđ ngăc aădoanhăthu.ăR i ro kinh doanh càng l n, ni m tin c a các nhà

đ u t vào doanh nghi p càng không cao, vì v y kh n ng ti p c n các ngu n

v n t bên ngoài th p Vì v y,ăgi ăthi tăđ t ra là:

Gi ăthi tă6(ăH6):ăC uătrúcătƠiăchínhăcóăquanăh ăt ăl ăngh ch (-)ăv i r iăroăkinhădoanh

3.5.7 S ăt ngătr ngăc aădoanhănghi p

S t ng tr ng c a doanh nghi p đ c đo l ng thông qua t c đ t ng tài

s năhay doanh thu.ăTrongănghiênăc uătácăgi ăs ăd ngăt căđ ăt ngătr ngătƠiăs n

Khi doanh nghi p trong giai đo n t ng tr ng, ni m tin c a các nhà đ uăt

vào doanh nghi p s cao, vì v y kh n ng ti p c n các ngu n v n t bên ngoài

càng l n, trong khi doanh nghi p c n ngu n tài tr cho tài s n c a mình Khi các

doanh nghi p có c h i phát tri n cao thì các ngu n v n n i b u tiên s

d ng tr c, n u v n ch a s d ng đ thì m i s d ng đ n n Vì v y, gi thi t

đ tăra là:

Gi ăthi tă7ă(H7):ăC uătrúcătƠiăchínhăt l thu n(+)ăv iăs ăt ngătr ng c aădoanhănghi p

3.5.8 Kh ăn ngăchiătr ălãi vay

Kh ăn ngăchiătr ălƣiăvayăđ cătínhăb ngăcáchăl yăEBITăchiaăchoălƣiăvay.ăCóă

th ăth yăr ngăn uăkh ăn ngăchiătr ălƣiăvayăc aădoanhănghi păcƠngăcaoăthìăcácăch ăn ă

s ăcóăkhuynhăh ngăd ădƠngăch pănh năcungăc păcácăkho năn ăvayăh năchoădoanhă

nghi p.ă Kh ăn ngăchiă tr ălƣiă vayăc aădoanhă nghi păcƠngăcaoăthìăcácăđ nhăch ă tƠiăchínhăcƠngăd ădƠngăxétăduy tăcácăkho năvayăn ăchoădoanhănghi păh năvìăr iăroăc aăcácăđ nhăch ătƠiăchínhănƠyăđƣăđ căgi m.ăVìăv yăgi ăthi tăđ tăraălƠ:ă

Gi ăthi tă8ă(H8)ă:ăC uătrúc tài chính có quan h ăt ăl ăthu nă(+)ăv i kh ăn ngăchiătr ă

lãi vay

3.5.9 Thu ăthuănh pădoanhănghi p

Y uăt ăthu ăthuănh pădoanhănghi pătrongăbáoăcáoăđ cătínhăb ngăcáchăl yăthu ăthuănh pădoanhănghi păhi năhƠnhăchiaăchoăl iănhu nătr căthu ă(EBT).ă nh

h ng c a nhân t thu thu nh p đ iă v i c u trúc v n đ c gi iă thích theo lý

thuy tăc a MM V i thu su t cao, các doanh nghi p s s d ng n nhi u h n đ

đ t l i ích t t m ch n thu Do đó, c uătrúc tài chính có t ng quan t l thu n

(+) v i nhân t thu

Gi ăthi tă9ă(H9)ă:ăC uătrúcătƠiăchínhăcóăquanăh ăt ăl ăthu nă(+)ăv i thu

3.5.10 Giáătr ăđ măb oăc aătƠiăs n

Giáătr ăđ măb oăc aătƠiăs năđ cătínhăb ngăcáchăl yăt ngăcácăkho năph iăthuă

c ngăhƠngăt năkhoăvƠătƠiăs năc ăđ nhăròngăchiaăchoăt ngătƠiăs n.ăN uăgiáătr ăđ măb oă

c aătƠiăs năcƠngăl năthìădoanhănghi păcƠngăd ăvayăn ăh n.ăVìăv yăgi ăthi tăđ tăraălƠ:ă

Gi ăthi tă10ă(H10)ă:ăC uătrúcătƠiăchínhăcóăquanăh ăt ăl ăthu nă(+)ăv i giáătr ăđ măb oă

c aătƠiăs n

B ngă2ă- Gi ăthuy tăv ăm iăt ngăquanăgi aăc uătrúcătƠiăchínhăvƠăcácănhơnăt ătácă

đ ngăđ năc uătrúcătƠiăchínhăc aădoanhănghi p

tài chính c a doanh nghi p Ký hi u Gi ăthuy t

H3 Tính thanh kho năc aătƠiăs n LIQ +

CH NGă4:ăN IăDUNGăVẨăCỄCăK TăQU ăNGHIểNăC U

4.1 Th ngăkêămôăt ăd ăli uănghiênăc u

T k t qu kh o sát, thuăth p,ătính toán s li u và đ a vào mô hình c a

30 doanh nghi p ngành ch ăbi năth căph m đang niêm y t trên S giao d ch ch ng

khoán Thành ph H Chí Minh c a 5 n m 2007, 2008, 2009, 2010 và 2011, k t

qu th ng kê mô t các bi n ph thu c và đ c l p đ c trình bày tóm t t qua t ng

n m nh sau:

4.1.1 Th ngăkêămôăt ăbi năđ căl păc uătrúcătƠiăs n

B ngă3ăậ Th ngăkêămôăt ăbi năđ căl păc uătrúcătƠiăs n

STT Tên Công Ty N mă1ă N mă2 N mă3 N m 4 N mă5

T iăđa 0.61335 0.53271 0.38428 0.63420 0.53960

T iăthi u 0.05516 0.10478 0.08129 0.06891 0.06259

Ngu n : Tác gi t tính toán

Taăth yăquaăcácăn măc uătrúcătƠiăs năcácădoanhănghi păngƠnhăch ăbi năth că

ph măđƣăcó s ăthayăđ iăđángăk ăC ăth ,ăt ăl ătƠiăs năc ăđ nhăròngăsoăv iăt ngătƠiăs nă

t iă cácă doanhă nghi pă nƠyă trungă bìnhă n mă 2008ă cóă t ngă lênă soă v iă n mă 2007ă t ă0.21354ălênă0.24676ăchoăth yăgiaiăđo nănƠyăcácădoanhănghi păcònăđ uăt ăvƠoătƠiăs nă

c ăđ nh

Tuyănhiên,ăsangăn mă2009ăt ăl ănƠyăc aăcácădoanhănghi păđƣăgi măxu ngă0.2275ăcóăth ădoătác đ ngăc aăcu căkh ngăho ngătƠiăchínhătrênăth ăgi iăđƣătácăđ ngăkhi năcácădoanhănghi păph iăgi măt ăl ăđ uăt ăchoătƠiăs năc ăđ nhăt iădoanhănghi pămình.ăN mă2010,ăt ăl ănƠyătrungăbìnhăc aăcácădoanhănghi păđƣăt ngălênă0.25067ălƠă

nh ăvƠoăcácăchínhăsáchăkíchăc uăvƠăh ătr ăt ăChínhăPh ăSangăn mă2011ădoă nhă

h ngăt ăvi căsuyăthoáiăkinhăt ăchungătrênăth ăgi iăvƠălƣiăsu tăchoăvayăt iăVi tăNamă

t ngăquáăcaoăvìăv yăt ăl ătƠiăs năc ăđ nhăđƣăgi măxu ngăcònă0.22294ăsoăv iăt ngătƠiă

s năcácădoanhănghi p

Quaăs ăli uăcácăn măc aăcácădoanhănghi pătrongăgiaiăđo nănghiênăc u,ătaăth yăt ăl ătƠiăs năc ăđ nhăròngătrênăt ngătƠiăs năcaoănh tălƠă0.63420ăvƠăth pănh tălƠă0.05516

4.1.2 Th ngăkêămôăt ăbi năđ căl păđònăb yătƠiăchính

B ngă4ă- Th ngăkêămôăt ăbi năđ căl păđònăb yătƠiăchính

STT Tên Công Ty N mă1ă N mă2 N mă3 N mă4 N mă5

th yăv ăt ngăth ăăcácădoanhănghi păc ngăch uătácăđ ngăt ăs ăbi năđ ngălƣiăsu t cho vayătrênăth ătr ngălƠăr tăl n.ăN mă2008ăvƠăn mă2011ăt ăl ănƠyăkháăcaoăchoăth yălƣiăvayăchi măt ăl ăl nătrongăEBIT

4.1.3 Th ngăkêămôăt ăbi năđ căl pătínhăthanhăkho năc aătƠiăs n

B ngă5- Th ngăkêămôăt ăbi năđ căl pătínhăthanhăkho năc aătƠiăs n

STT Tên Công Ty N mă1ă N mă2 N mă3 N mă4 N mă5

T iăđa 0.88658 0.86189 0.89821 0.92809 0.93160

T iăthi u 0.34729 0.37312 0.31210 0.33772 0.32314

Ngu n : Tác gi t tính toán

Tínhăthanhăkho năc aătƠiăs nă ăđơyăđ căđoăl ngăb ngăcáchăl yăt ngătƠiăs nă

l uăđ ngăchiaăchoăt ngătƠiăs n.ăQuaăb ngăs ăli uăđ căt ngăh pănh ătrênătaăth yătínhăthanhăkho năc aătƠiăs năt ngăđ iă năđ nhăquaăcácăn mătrongăgiaiăđo nănghiênăc uăvƠădaoăđ ngăquanhăt ăl ă0.6ăvƠăc ngăkhôngăcóăs ăchênhăl chăquáăl năgi aăcácădoanhănghi pătrongăngƠnh.ăT ăl ănƠyăcaoănh tăvƠoăn mă2011ălƠă0.93160ăvƠăth pănh tăvƠoă

n mă2009ălƠă0.31210

4.1.4 Th ngăkêămôăt ăbi năđ căl păkh ăn ngăsinhăl i

B ngă6- Th ngăkêămôăt ăbi năđ căl păkh ăn ngăsinhăl i

STT Tên Công Ty N mă1ă N mă2 N mă3 N mă4 N mă5

(39.095%) M tăs ădoanhănghi păb ăl ăt pătrungătrongăhaiăn mă2007ăvƠă2008.ă

4.1.5 Th ngăkêămôăt ăbi năđ căl păquiămôăcôngăty

B ngă7- Th ngăkêămôăt ăbi năđ căl păquiămôăcôngăty

T iăđa 5.4251 5.9670 8.4820 10.7730 15.5827

T iăthi u 0.1140 0.1352 0.1387 0.1749 0.1831

Ngu n : Tác gi t tính toán