NGHIÊN CỨU KIỆT QUỆ TÀI CHÍNH CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG VÀ MÔ HÌNH DỰ BÁO CHO CÁC CÔNG TY CỔ PHẦN TẠI TP HỒ CHÍ MINH

LI CAM OAN thu thp t các ngun khác nhau có ghi trong phn ngun d liu trong các bng d liu.. Ngoài ra, lun vn s dng mt s khái nim, thut ng, kt qu phân tích ca mt s tác gi khác, t chc khác u

B
GIÁO DC VÀ ÀO TO TRNG I HC KINH T TP.HCM

B
GIÁO DC VÀ ÀO TO TRNG I HC KINH T TP.HCM

L
I CAM OAN

thu thp t các ngun khác nhau có ghi trong phn ngun d liu trong các bng d liu Ngoài ra, lun vn s dng mt s khái nim, thut ng, kt qu phân tích ca mt s tác gi khác, t chc khác
u có chú thích ngun gc sau mi trích dn


d tra cu và kim chng

kt qu lun vn ca mình

Thành ph H Chí Minh, ngày 24 tháng 12 nm 2012

Tácgi

Tôi xin cm n nhng ng
i bn ã góp ý, cung cp cho tôi nhng tài li u, d li u

L
i cm n sau cùng xin gi n Cha M∀, nhng ng
i ã nuôi dy con trng

DANH M
C CÁC KÝ HIU – CH VIT TT

ROE: L
i nhun sau thu trên vn ch s hu

NPM: H s biên l
i nhun ròng

CR:

DER: T l n
ph i tr trên vn ch s hu

TATO: Vòng quay t ng tài s n

DANH M
C CÁC BNG

Bng 1.1: B
ng tng hp các bài nghiên cu thc nghim theo các tiêu chí bin  c

theo th t thi gian t 01/01/2009 n 31/12/2011

Bng 4.1: Thng kê mô t
c b
n ca các bin s

Bng 4.3: Kt qu
kim nh Hausman

Bng 4.4: Kt qu
hi quy mô hình tác  ng c nh

DANH M
C CÁC HÌNH

Hình 1.1: Mô hình các bin nghiên cu

M
C L
C

L
I CAM OAN

L
I CM N

MC LC

DANH MC CÁC KÝ HIU - T VIT T T

DANH MC CÁC HÌNH

1.1 LÝ DO NGHIÊN CU 1

1.3 MC TIÊU VÀ CÂU HI NGHIÊN CU 2

1.3.1 Mc tiêu nghiên cu: 2

1.3.2 Câu hi nghiên cu: 3

1.3.3 Gii hn phm vi nghiên cu: 3

1.4 PHNG PHÁP NGHIÊN CU: 4

1.5 NI DUNG NGHIÊN CU VÀ KT CU LUN VN: 4

THÔNG TIN BÁO CÁO TÀI CHÍNH VÀ T SUT SINH L ICHNG KHOÁN 6

2.1 M!t s∀ nghiên cu th#c nghi∃m v% m∀i quan h∃ gi&a thông tin báo cáo tài chính doanh nghi∃p và t∋ su(t sinh l)i chng khoán 6

2.2 Các gi∗ thuy+t nghiên cu: 18

2.2.1 H∃ s∀ l)i nhu,n ròng trên v∀n ch− s h&u (ROE) 18

2.2.2 H∃ s∀ biên l)i nhu,n ròng (NPM) 19

2.2.3 Ch/ s∀ kh∗ n0ng thanh toán hi∃n hành (CR) 19

2.2.4 T∋ l∃ n) trên v∀n ch− s h&u (DER) 20

2.2.5 Vòng quay t1ng tài s∗n (TATO) 20

2.2.6 T∋ l∃ giá c1 phi+u trên giá tr2 s1 sách (P/BV) 20

2.2.7 Quy mô công ty (SIZE) 21

CHNG 3 PHNG PHÁP NGHIÊN CU 24

3.1 Ph34ng pháp phân tích mô hình h5i quy vi d& li∃u dng b∗ng (panel data) 24

3.1.1 Gii thi∃u s4 l3)c: 24

3.1.2 Mô hình h5i quy Pool 25

3.1.3 Mô hình tác 6!ng c∀ 62nh (Fixed Effects Model - FEM) 26

3.1.4 Mô hình tác 6!ng ng7u nhiên (Random Effects Model - REM) 26

3.1.5 So sánh và l#a ch8n FEM và REM 27

3.2 Mô hình th#c nghi∃m: 28

3.2.1 Mô hình h5i quy Pool: 29

3.2.2 Mô hình h5i quy vi tác 6!ng c∀ 62nh: 29

3.2.3 Mô hình h5i quy tác 6!ng ng7u nhiên: 30

3.2.4 Ki9m 62nh Hausman: 30

3.3 o l3:ng các bi+n trong mô hình nghiên cu 32

3.3.1 Bi+n ph thu!c: T∋ su(t sinh l)i chng khoán (RET) 32

3.3.2 i%u ch/nh giá khi tính toán t∋ su(t sinh l)i c1 phi+u: 33

3.3.3.Bi+n 6!c l,p: 39

3.4 ∀i t3)ng và phm vi nghiên cu: 41

3.5 Ph34ng pháp x; lý s∀ li∃u: 42

3.6 Lý gi∗i k+t qu∗ nghiên cu: 43

CHNG 4 PHÂN TÍCH D LIU VÀ KT QU NGHIÊN CU 45

4.1 Phân tích th∀ng kê mô t∗ c4 b∗n các bi+n s∀ 45

4.2 Phân tích t34ng quan: 47

4.3 K+t qu∗ h5i quy 48

4.3.1 L#a ch8n ph34ng pháp 3c l3)ng mô hình 48

4.3.2 K+t qu∗ h5i quy 48

4.3.3 Ki9m 62nh s# phù h)p c−a mô hình 50

4.4 Gi∗i thích các bi+n trong mô hình: 53

CHNG 5 KT LUN 61

5.1 K+t lu,n 61

5.2 Hn ch+ c−a 6% tài và các h3ng nghiên cu ti+p theo 62

5.2.1 Hn ch+ c−a 6% tài: 62

5.2.2 % xu(t h3ng nghiên cu ti+p theo 64

Ph lc A: D& li∃u quan sát 65

Ph lc B: Các k+t qu∗ h5i quy mô hình tác 6!ng c∀ 62nh 69
TÀI LIU THAM KHO

PHC LC A: D& li∃u quan sát

PH LC B: Các k+t qu∗ h5i quy mô hình tác 6!ng c∀ 62nh

CHNG 1 GII THIU  TÀI NGHIÊN CU

Ch34ng 6<u tiên c−a 6% tài gii thi∃u khái quát v% lý do, mc tiêu và câu hi

6=t ra, 6∀i t3)ng và phm vi nghiên cu, các ph34ng pháp nghiên cu s> 63)c s;

dng trong quá trình phân tích d& li∃u Sau cùng là ý ngh?a và ng dng c−a 6% tài nghiên cu

1.1 LÝ DO NGHIÊN CU

Thông tin k+ toán t≅ các báo cáo tài chính có th9 mô t∗ tình trng c−a doanh nghi∃p Các báo cáo tài chính b2 ∗nh h3.ng b.i hai y+u t∀: hot 6!ng c−a các doanh nghi∃p và h∃ th∀ng k+ toán áp dng b.i các công ty (Palepu, Healy & Bernard, 2004) Phân tích t∋ l∃ tài chính có th9 giúp các nhà 6<u t3 trong vi∃c 63a ra quy+t

62nh 6<u t3 và d# 6oán t34ng lai c−a doanh nghi∃p Nó cΑng có th9 63a ra c∗nh báo

sm v% s# suy gi∗m c−a tình hình tài chính c−a doanh nghi∃p (Ohlson, 1980) Th2 tr3:ng chng khoán Vi∃t Nam sau h4n 12 n0m hình thành và phát tri9n, s∀ nhà 6<u t3 tham gia th2 tr3:ng ngày càng t0ng lên, nhi%u nhà 6<u t3 6ã thành công

và thu 63)c không ít l)i nhu,n t≅ chng khoán Tuy nhiên, có r(t ít nhà 6<u t3 Vi∃t Nam d#a vào các ch/ s∀ hay mô hình 69 6<u t3, mà ch− y+u là 6<u t3 theo c∗m tính ho=c 6<u t3 theo ng3:i khác (tính b<y 6àn)

Th:i gian g<n 6ây, m=c dù 6ã có nhi%u bi∃n pháp nh3ng th2 tr3:ng chng khoán v7n diΒn bi+n phc tp, VN-Index có lúc r4i t# do, có lúc bi+n 6!ng th(t th3:ng khó 6oán ã có nhi%u nghiên cu phân tích nguyên nhân tác 6!ng 6+n th2 tr3:ng chng khoán, trong 6ó có ∗nh h3.ng c−a chu kΧ kinh t+, các bi+n 6!ng c−a chu kΧ kinh t+, các bi+n 6!ng c−a kinh t+ th+ gii, bi+n 6!ng c−a th2 tr3:ng b(t 6!ng s∗n, lãi su(t và các rào c∗n tác 6!ng 6+n th2 tr3:ng tài chính c−a Chính Ph−… Trong

6ó, m!t nguyên nhân quan tr8ng không th9 ph− nh,n là ki+n thc và tâm lý c−a nhà 6<u t3 Khi m!t nhà 6<u t3 thi+u ki+n thc v% th2 tr3:ng chng khoán, h8 dΒ r4i vào

tâm lý 6<u t3 theo c∗m tính, hay 6<u t3 theo tâm lý 6ám 6ông mà không có l,p tr3:ng nh(t 62nh cho riêng mình ó là 6i%u gii hn c−a h<u h+t các nhà 6<u t3 trên th2 tr3:ng chng khoán Vi∃t Nam nói riêng và các th2 tr3:ng chng khoán mi

n1i khác nói chung Tuy nhiên, trong t34ng lai khi th2 tr3:ng chng khoán 6i vào giai 6on phát tri9n 1n 62nh, các nhà 6<u t3 mu∀n t5n ti trên th2 tr3:ng c<n ph∗i chuyên nghi∃p h4n trong hot 6!ng mua bán chng khoán, khi 6ó hi9u bi+t v% báo cáo tài chính và t∋ su(t sinh l)i cΑng nh3 v,n dng các mô hình 6<u t3 tài chính hi∃n 6i vào th2 tr3:ng chng khoán là m!t v(n 6% h+t sc quan tr8ng và c(p thi+t Ngoài ra, vi∃c l#a ch8n mô hình nào phù h)p vi th2 tr3:ng chng khoán Vi∃t Nam vi nh&ng nét 6=c thù riêng bi∃t c−a m!t th2 tr3:ng mi n1i cΑng là m!t v(n 6% c<n

6=t ra

Vi mc 6ích tìm hi9u và nghiên cu các thông tin t≅ báo cáo tài chính tác

6!ng 6+n t∋ su(t sinh l)i c−a các công ty nh3 th+ nào, tác gi∗ 6ã ch8n 6% tài “Các

nhân t∀ tài chính tác 6!ng 6+n t∋ su(t sinh l)i c1 phi+u niêm y+t trên th2 tr3:ng chng khoán Tp.HCM” làm lu,n v0n t∀t nghi∃p

1.2

Nh3 6ã 6% c,p ph<n lý do ch8n 6% tài, vi∃c 63a ra m!t mô hình giúp c1 6ông cΑng nh3 các nhà 6<u t3 cá nhân 3c l3)ng t∋ su(t sinh l)i c1 phi+u s> nh,n 63)c t≅ vi∃c s; dng các thông tin t≅ báo cáo tài chính khi 6<u t3 là m!t v(n 6% thi+t th#c Có r(t nhi%u y+u t∀ tác 6!ng 6+n t∋ su(t sinh l)i c1 phi+u 63)c ch/ ra b.i nh&ng nghiên cu tr3c 6ây, g5m c∗ y+u t∀ thu!c bên ngoài nh3 các hn ch+ pháp

lý, lãi su(t ngân hàng, y+u t∀ th2 tr3:ng…và y+u t∀ thu!c b∗n thân công ty nh3 quy

mô công ty, kh∗ n0ng sinh l)i, t∋ l∃ n) trong c(u trúc v∀n, y+u t∀ t0ng tr3.ng…T(t c∗ các y+u t∀ này tác 6!ng 6+n t∋ su(t sinh l)i c1 phi+u theo nh&ng c(p 6! khác nhau

Trên nh&ng c4 s v≅a nêu, v(n 6% nghiên cu c−a 6% tài là ch/ ra các y+u t∀

∗nh h3.ng thu!c v% b∗n thân công ty và c3:ng 6! tác 6!ng c−a chúng lên t∋ su(t

sinh l)i c1 phi+u niêm y+t trên th2 tr3:ng Tp.HCM t≅ ngu5n d& li∃u th c(p thu th,p 63)c, t≅ 6ó áp dng mô hình 69 xác 62nh t∋ su(t sinh l)i Ph<n ti+p theo 6% tài s> 6i vào c th9 h4n qua vi∃c 6% ra mc tiêu và câu hi nghiên cu

1.3 M
C TIÊU VÀ CÂU HI NGHIÊN CU

1.3.1

Bài vi+t nh∆m mc tiêu tìm hi9u, nghiên cu gi∗ thuy+t s# liên quan c−a thông tin tài chính trong vi∃c gi∗i thích t∋ su(t l)i nhu,n chng khoán, ki9m chng gi∗ thuy+t này ti th2 tr3:ng Vi∃t Nam Phân tích s# ∗nh h3.ng c−a thông tin k+ toán nh3 l)i nhu,n sau thu+ trên v∀n ch− s h&u, h∃ s∀ biên l)i nhu,n ròng, kh∗ n0ng thanh toán hi∃n hành, ch/ s∀ n) trên v∀n ch− s h&u, vòng quay t1ng tài s∗n, t∋ l∃ giá c1 phi+u trên giá tr2 s1 sách và quy mô doanh nghi∃p,… lên t∋ su(t sinh l)i chng khoán c−a các doanh nghi∃p niêm y+t trên th2 tr3:ng chng khoán TP HCM C th9:

- Nghiên cu các thông tin t≅ báo cáo tài chính doanh nghi∃p có hay không s# tác 6!ng 6+n t∋ su(t sinh l)i c1 phi+u niêm y+t trên th2 tr3:ng TP.HCM

- o l3:ng và so sánh ∗nh h3.ng c−a t≅ng y+u t∀ 6ó lên t∋ su(t sinh l)i

thanh toán hi∃n hành, ch/ s∀ n) trên v∀n ch− s h&u, vòng quay t1ng tài s∗n, t∋ l∃ giá c1 phi+u trên giá tr2 s1 sách và quy mô doanh nghi∃p 6i di∃n cho thông tin k+ toán

1.4 PHNG PHÁP NGHIÊN CU:

% tài s; dng ph34ng pháp nghiên cu 62nh l3)ng và áp dng ph34ng pháp

phân tích h5i quy d& li∃u b∗ng Trong 6ó, các tác 6!ng 6=c tr3ng c−a phân tích d& li∃u b∗ng nh3 tác 6!ng b(t bi+n và tác 6!ng ng7u nhiên theo 6∀i t3)ng nghiên cu

và theo th:i gian cΑng 63)c áp dng 69 phân tích ý ngh?a c−a các bi+n trong mô hình

D& li∃u s; dng trong lu,n v0n là d& li∃u th c(p thu th,p t≅ các công ty phi tài chính niêm y+t trên sàn HoSE trong kho∗ng th:i gian t≅ 2009-2011, vi 60 công

ty có d& li∃u 6<y 6− trong giai 6on kh∗o sát D& li∃u v% các bi+n nghiên cu: l)i nhu,n sau thu+ trên v∀n ch− s h&u (ROE), h∃ s∀ biên l)i nhu,n ròng (NPM), kh∗ n0ng thanh toán hi∃n hành (CR), ch/ s∀ n) trên v∀n ch− s h&u (DER), vòng quay t1ng tài s∗n (TATO), t∋ l∃ giá c1 phi+u trên giá tr2 s1 sách (PBV) và quy mô doanh nghi∃p (SIZE)6%u 63)c thu th,p t≅ báo cáo tài chính 63)c công b∀ c−a các công ty

niêm y+t

Sau khi thu th,p các thông tin c<n thi+t, các d& li∃u s> 63)c tính toán và 63a vào mô hình h5i quy 6a bi+n nh∆m xác 62nh các bi+n có ∗nh h3.ng, chi%u h3ng và c3:ng 6! tác 6!ng c−a chúng 6+n t∋ su(t sinh l)i chng khoán

1.5

Vi t(t c∗ các ý 6ã 63)c trình bày trên, n!i dung c−a lu,n v0n s> bao g5m

n0m ch34ng:

Ch
ng th nht: 6% tài gii thi∃u t1ng quan v% n!i dung nghiên cu, bao

g5m lý do nghiên cu, v(n 6% nghiên cu, câu hi và mc tiêu nghiên cu, ph34ng pháp nghiên cu…

Ch
ng hai: các gi∗ thuy+t liên quan 6+n n!i dung nghiên cu, cΑng nh3 các

nghiên cu trong n3c và n3c ngoài liên quan

Ch
ng ba: trình bày ph34ng pháp nghiên cu, 6o l3:ng các bi+n và thi+t k+

mô hình nghiên cu

Ch
ng bn: phân tích d& li∃u và trình bày k+t qu∗ nghiên cu

Ch
ng nm: rút ra các k+t lu,n và các m=t hn ch+ c−a 6% tài, 65ng th:i 6%

xu(t h3ng h3ng nghiên cu cho các nghiên cu ti+p theo

1.6 Ý NGHA VÀ NG D
NG CA  TÀI NGHIÊN CU:

Vi∃c th#c hi∃n nghiên cu 6% tài này có ý ngh?a quan tr8ng v% m=t khoa h8c cΑng nh3 th#c tiΒn

V% m=t khoa h8c, 6% tài góp ph<n tham gia vào vi∃c hoàn thi∃n mô hình xác

62nh các y+u t∀ tác 6!ng 6+n t∋ su(t sinh l)i chng khoán cho th2 tr3:ng Vi∃t Nam

v∀n có r(t ít nghiên cu chuyên sâu trong l?nh v#c này Bên cnh 6ó, 6ây cΑng là m!t nghiên cu vi mc tiêu ki9m nghi∃m li nh&ng k+t qu∗ nghiên cu tr3c 6ây cΑng nh3 m ra nh&ng thách thc mi cho nh&ng nghiên cu sau này mà 6% tài ch3a làm 63)c

V% m=t th#c tiΒn, k+t qu∗ nghiên cu là m!t tham kh∗o mang tính khoa h8c, nghiêm túc cho các nhà 6<u t3 và c1 6ông công ty trong vi∃c 3c tính t∋ su(t sinh l)i s> nh,n 63)c T≅ 6ây, ph thu!c vào 6=c 6i9m c−a nhà 6<u t3 và mc tiêu mà h8 s> 63a ra các l#a ch8n trong vi∃c nΦm gi& hay t≅ b c1 phi+u

CHNG 2 CÁC NGHIÊN CU THC NGHIM V MI QUAN H GIA

CHNG KHOÁN

Γ ch34ng 1, 6% tài 6ã trình bày m!t cách tóm tΦt n!i dung lu,n v0n, t≅ lý do và

xác 62nh v(n 6% nghiên cu, 6+n vi∃c 6% ra câu hi và mc tiêu nghiên cu, thông qua ph34ng pháp nghiên cu 6% xác 62nh k+t qu∗, thêm vào 6ó cΑng 6% c,p 6+n k+t c(u và ý ngh?a lu,n v0n Ti+p theo, ch34ng 2 s> t,p trung gii thi∃u các nghiên cu th#c nghi∃m v% m∀i quan h∃ gi&a thông tin báo cáo tài chính và t∋ su(t sinh l)i chng khoán ây là ph<n c4 s 6% tài xác 62nh các bi+n nghiên cu s> có m=t trong

mô hình h5i quy c−a mình Ph<n ti+p theo s> trình bày các gi∗ thuy+t nghiên cu

2.1

Ti Indonêsia, Robertus Tri Brata Jauhari (2003) 6ã nghiên cu v% s# tác 6!ng c−a t∋ s∀ n) trên v∀n ch− s h&u (DER), giá tr2 s1 sách (P/BV), l)i nhu,n trên v∀n ch− s h&u (ROE), ch/ s∀ giá trên thu nh,p (PER), t∋ l∃ chi tr∗ c1 tc (DPR) lên t∋ su(t sinh l)i chng khoán ti S Giao d2ch chng khoán Jakarta D& li∃u thu 63)c t≅ Semarang PIPM và th2 tr3:ng Indonêsia Capital Diretory M!t s∀ tiêu chí 6ã

63)c quy 62nh 69 l(y m7u và 34 m7u 6ã thu 63)c Các kΗ thu,t h5i quy 6a bi+n 63)c s; dng 69 phân tích d& li∃u K+t qu∗ tìm th(y 6ó là DER, P/BV, ROE và

DPR có m!t tác 6!ng 6áng k9 6∀i vi t∋ su(t sinh l)i chng khoán, trong khi 6ó PER không có tác 6!ng 6áng k9 6∀i vi t∋ su(t sinh l)i chng khoán ROE có m!t tác 6!ng tích c#c và quan tr8ng trong lãi chng khoán mc ý ngh?a 1% DER và DPR có m!t tác 6!ng 6áng k9 6∀i vi lãi chng khoán DER có tác 6!ng tiêu c#c, ng3)c li DPR có tác 6!ng tích c#c và quan tr8ng lên lãi chng khoán P/BV có tác

6!ng tích c#c và quan tr8ng trong lãi chng khoán mc ý ngh?a 10% Phát hi∃n

này ng ý r∆ng nhà 6<u t3 ph∗i xem xét các ch/ tiêu tài chính nh3 DER, P/BV, ROE

và DPR khi 6<u t3 vào chng khoán

CΑng Indonesia, Dwi Martani, Mulyono, Rahfiani Khairurizka (2009) 6ã kh∗o sát s# liên quan c−a thông tin k+ toán trong vi∃c gi∗i thích t∋ su(t l)i nhu,n chng khoán Bài nghiên cu s; dng kh∗ n0ng sinh l)i, tính thanh kho∗n, t∋ s∀ n), ch/ s∀ th2 tr3:ng, quy mô và dòng ti%n 6i di∃n cho thông tin k+ toán L)i nhu,n g!p và l)i nhu,n th2 tr3:ng 6ã 6i%u ch/nh 63)c s; dng nh3 các bi+n t∋ su(t sinh l)i c1 phi+u M7u nghiên cu là các công ty trong ngành công nghi∃p ch+ to t≅ n0m 2003-2006 th2 tr3:ng chng khoán Indonesia

Mô hình h5i quy 63)c s; dng trong bài nghiên cu này nh3 sau:

RET = % 0 + % 1 NPM + % 2 ROE + % 3 CR + % 4 DER + % 5 TATO + % 6 PBV + % 7 CFO/Sales + % 8 LogTA (1)

Bi+n ph thu!c bao g5m hai bi+n l)i nhu,n: su(t sinh l)i th2 tr3:ng 63)c 6i%u ch/nh

và su(t sinh l)i b(t th3:ng

(1)Su(t sinh l)i th2 tr3:ng 6i%u ch/nh là t∋ su(t sinh l)i chng khoán tr≅ 6i su(t sinh l)i th2 tr3:ng:

Nghiên cu 63a ra nh&ng k+t lu,n quan tr8ng nh3:

Có th9 k+t lu,n r∆ng ch/ s∀ tài chính, kích th3c công ty và dòng ti%n t≅ hot

6!ng cùng ∗nh h3.ng lên l)i nhu,n th2 tr3:ng 6i%u ch/nh và l)i nhu,n b(t

th3:ng S# bi+n 6!ng c−a l)i nhu,n 63)c gi∗i thích t∀t nh(t b∆ng d& li∃u quý

2

Các bi+n mà có ý ngh?a phù h)p lên l)i nhu,n 6i%u ch/nh và l)i nhu,n b(t th3:ng là các ch/ s∀ kh∗ n0ng sinh l:i (NPM và ROE), TATO, và t∋ s∀ giá tr2 th2 tr3:ng (PBV) i%u này cho th(y r∆ng theo quan 6i9m c−a nhà 6<u t3 thì ch/ s∀ tài chính h&u dng 69 63a ra quy+t 62nh 6<u t3

Hobarth (2006) nghiên cu m∀i t34ng quan gi&a các ch/ s∀ tài chính và tính hi∃u qu∗ c−a 1.672 công ty niêm y+t Hoa KΧ trong kho∗ng th:i gian t≅ 1986 6+n 2004 b∆ng cách s; dng 17 ch/ s∀ tài chính và ba bi+n 69 6o l3:ng hi∃u qu∗ c−a doanh nghi∃p, c th9 là hi∃u qu∗ hot 6!ng trên th2 tr3:ng (6o b.i mc thay 61i c−a giá c5 phi+u), tính hi∃u qu∗ dòng ti%n (6o b∆ng c1 tc ti%n m=t phân ph∀i cho các c1 6ông),

và l)i nhu,n th#c hi∃n 6o b∆ng l)i tc 6<u t3 Vi∃c l#a ch8n 17 bi+n nh3 các ch/ s∀ ti%m n0ng m!t ph<n d#a vào các nghiên cu tr3c 6ây và m!t ph<n d#a trên nh&ng xem xét c−a tác gi∗ Bài nghiên cu s; dng d& li∃u b∗ng 69 phân tích vi các h∃ s∀ hi∃u ng c∀ 62nh b∆ng cách s; dng kΗ thu,t sai s∀ ít nh(t Ngoài ra, m!t bài ki9m tra 6=c 6i9m kΗ thu,t 63)c ti+n hành 69 quy+t 62nh xem m!t hi∃u ng ng7u nhiên hay c∀ 62nh 63)c s; dng K+t qu∗ cho th(y các công ty vi ch/ s∀ t∋ l∃ th(p giá k+ toán trên giá tr2 tr3:ng, qu∗n lý v∀n l3u 6!ng hi∃u qu∗, thanh kho∗n th(p, nhi%u v∀n c1 ph<n và n) ph∗i tr∗ ít h4n, và l)i nhu,n gi& li cao cho các mc 6ích tái 6<u t3 s>

có hot 6!ng l)i nhu,n t∀t h4n 6o b∆ng l)i tc 6<u t3 Các công ty có ý ki+n không

6− tiêu chuΚn t≅ ki9m toán viên, n) nhi%u h4n và v∀n ch− s h&u ít h4n, ít tài s∗n và

l)i nhu,n gi& li th(p có tính hi∃u qu∗ dòng ti%n t∀t h4n (6o b∆ng c1 tc ti%n m=t) H4n n&a, các doanh nghi∃p có t∋ l∃ giá k+ toán trên giá th2 tr3:ng th(p, qu∗n lý v∀n l3u 6!ng hi∃u qu∗, nhi%u v∀n c1 ph<n và n) ph∗i tr∗ ít h4n, t1ng tài s∗n th(p, và t∋ su(t EBIT cao có tính hi∃u qu∗ th2 tr3:ng t∀t h4n (63)c 6o b.i nh&ng thay 61i trong

giá c1 phi+u) K+t qu∗ 6ã ch/ ra r∆ng, có t5n ti m!t m∀i quan h∃ gi&a hi∃u su(t c−a công ty và các ch/ s∀ tài chính

Nghiên cu khác v% thông tin k+ toán 69 d# 6oán l)i nhu,n trên c1 ph<n cΑng

63)c ti+n hành ti Indonesia Daniat và Suhairi (2006) cho th(y r∆ng dòng ti%n t≅

hot 6!ng 6<u t3, l)i nhu,n g!p, và kích th3c c−a công ty ∗nh h3.ng 6áng k9 6+n l)i nhu,n kΧ v8ng trên c1 phi+u M=t khác, dòng ti%n t≅ hot 6!ng không ∗nh h3.ng 6áng k9 6+n l)i nhu,n kì v8ng Meythi (2006) nghiên cu 100 công ty s∗n xu(t BEJ trong 1999-2002 và k+t lu,n, vi l)i nhu,n 1n 62nh nh3 m!t bi+n s∀ can thi∃p, dòng ti%n t≅ hot 6!ng kinh doanh không ∗nh h3.ng 6+n giá c1 phi+u

Ti MΗ, Lev và Thiagarajan (1993) th#c hi∃n m!t nghiên cu v% m∀i t34ng quan gi&a 12 bi+n c4 b∗n và l)i nhu,n b(t th3:ng c−a doanh nghi∃p trong giai 6on 1974-1988, b∆ng cách s; dng các thay 61i trong hàng t5n kho, các kho∗n ph∗i thu, v∀n chi tiêu, R&D, t∋ su(t sinh l)i, doanh thu và chi phí hành chính, cung c(p ph∗i thu khó 6òi, thu+ hi∃u qu∗, phi+u 6=t hàng, l#c l3)ng lao 6!ng, thu nh,p LIFO, và ki9m toán 6− 6i%u ki∃n nh3 là các bi+n 6!c l,p K+t qu∗ cho th(y thay 61i trong hàng t5n kho, ph∗i thu, chi phí v∀n, t∋ su(t l)i nhu,n, bán hàng và chi phí hành chính, phi+u 6=t hàng ∗nh h3.ng 6áng k9 6+n l)i nhu,n, vi Ι = 5% H8 cΑng quan sát th(y r∆ng s# t34ng quan gi&a l)i nhu,n và bi+n c4 b∗n s> mnh m> h4n khi xét

6+n nh&ng bi+n s∀ kinh t+ v? mô nh3 t∋ l∃ lm phát và t0ng tr3.ng GNP

Abarbanell và Bushee (1998) 6ã ki9m tra r∆ng vi∃c áp dng phân tích c4 b∗n có th9 mang li l)i nhu,n 6áng k9 nào không S; dng m!t b! t,p h)p các tín hi∃u ph∗n ánh quy tΦc truy%n th∀ng c−a phân tích c4 b∗n liên quan 6+n nh&ng nh&ng thay 61i x∗y ra cùng lúc trong hàng t5n kho, các tài kho∗n ph∗i thu, l)i nhu,n g!p, chi phí bán hàng, chi phí v∀n, các mc thu+ su(t hi∃u qu∗, ph34ng pháp ki9m kê, trình 6! ki9m toán, và n0ng su(t lao 6!ng c−a l#c l3)ng bán hàng, bài vi+t l,p nên nh&ng danh mc 6<u t3 ki+m 63)c l)i nhu,n b(t th3:ng trung bình 12 tháng tích lΑy 6ã 6i%u ch/nh quy mô 13,2% Nghiên cu s; dng d& li∃u t≅ 9.764 công ty trong th:i gian 1974-1988

Bài vi+t 6ã trình bày b∆ng chng cho th(y nh&ng tín hi∃u d#a trên s∀ li∃u k+

toán 63)c xác 62nh 69 ph∗n ánh nh&ng khái ni∃m quen thu!c v% phân tích c4 b∗n có th9 63)c s; dng 69 d# 6oán l)i nhu,n b(t th3:ng trong t34ng lai K+t qu∗ cho th(y thay 61i trong hàng t5n kho, t1ng l)i nhu,n, bán hàng và chi phí hành chính cung c(p thông tin v% l)i nhu,n trong t34ng lai c−a doanh nghi∃p liên k+t vi thu nh,p công b∀ trong t34ng lai Trong s∀ t(t c∗ các bi+n trong nghiên cu này, nh&ng thay

61i trong hàng t5n kho, chi phí v∀n, thu+ su(t hi∃u qu∗ là các ch/ s∀ mnh trong vi∃c

d# 6oán thu nh,p t34ng lai c−a công ty Các tín hi∃u liên quan 6+n nh&ng thay 61i trong t∋ su(t l)i nhu,n g!p và chi phí bán hàng cΑng xu(t hi∃n 69 nΦm bΦt thông tin

ít 63)c s; dng b.i th2 tr3:ng v% thu nh,p m!t n0m và/ho=c r−i ro H<u h+t l)i nhu,n b(t th3:ng x∗y ra trong th:i gian tr3c và sau khi thông báo thu nh,p trong n0m

Nh&ng k+t qu∗ khác nhau 6+n t≅ nghiên cu th#c hi∃n b.i Warfrield và Wild (1992) cho th(y b∆ng chng th#c nghi∃m v% m∀i t34ng quan trái chi%u gi&a kh∗ n0ng gi∗i thích các kho∗n thu nh,p c−a doanh nghi∃p và 6! dài c−a kΧ báo cáo S; dng báo cáo quý t≅ 24.150 công ty trong giai 6on 1983-1986 làm m7u, h8 k+t lu,n r∆ng sc mnh gi∗i thích c−a thu nh,p trong vi∃c gi∗i thích l)i nhu,n trong m!t báo cáo hàng quý là ch/ có 25% báo cáo bán niên, và ít h4n 10% c−a báo cáo hàng n0m R2 6ã 6i%u ch/nh trong l)i nhu,n hàng quý là ít h4n 1%, nh3ng h4n 39% trong

4 n0m thu nh,p

D#a trên m!t nghiên cu c−a Lev, Thiagarajan (1993), Anggraini, Setiawati

và Desembriarto (2004) 6ã c∀ gΦng 69 tìm hi9u các ∗nh h3.ng c−a bi+n c4 b∗n v% l)i nhu,n b(t th3:ng trong th:i gian kh−ng ho∗ng và giai 6on không kh−ng ho∗ng Th:i gian nghiên cu là 1995-2002, n0m 1998 63)c coi là giai 6on kh−ng ho∗ng Bài vi+t này s; dng b∗y bi+n c4 b∗n: hàng t5n kho, các kho∗n ph∗i thu, l)i nhu,n g!p, ti+p th2 và chi phí hành chính, tr) c(p tài kho∗n ph∗i thu khó 6òi liên quan 6+n bán hàng, thu+ hi∃u qu∗, t∋ l∃ và trình 6! ki9m toán Trong giai 6on kh−ng ho∗ng, ch/ l)i nhu,n g!p ∗nh h3.ng 6+n l)i nhu,n b(t th3:ng m!t cách 6áng k9, trong khi

giai 6on không kh−ng ho∗ng hàng t5n kho, báo cáo tài chính, và trình 6! ki9m

toán có ∗nh h3.ng 6+n l)i nhu,n b(t th3:ng i%u quan tr8ng là R2 6i%u ch/nh th(p

ch/ có 0,5% (6∀i vi giai 6on kh−ng ho∗ng) và 0,8% (6∀i vi kho∗ng th:i gian không kh−ng ho∗ng) i%u này cho th(y kh∗ n0ng th(p c−a tín hi∃u c4 b∗n 69 gi∗i thích bi+n 61i s# l)i nhu,n trong th2 tr3:ng v∀n

Manao và Nur (2001) quan sát th(y m∀i quan h∃ gi&a t∋ l∃ tài chính và l)i nhu,n c1 phi+u trong th:i gian kh−ng ho∗ng kinh t+ Indonesia b∆ng cách thêm vào quy mô doanh nghi∃p nh3 là m!t bi+n S; dng 120 công ty s∗n xu(t 63)c li∃t kê trên BEJ n0m 2004 nh3 là m!t m7u, nghiên cu này s; dng các ch/ tiêu tài chính (QR, Tato, CLTA, Ldta, GPM, ROE, PBV và EPS) Nh&ng công ty này 63)c chia thành ba loi kích cΛ (nh, v≅a và ln) d#a trên t1ng tài s∗n K+t qu∗ cho th(y PBV

và EPS có ∗nh h3.ng 6áng k9 trên t(t c∗ các mô hình

Sparta và Februwaty (2005) 6ã nghiên cu ∗nh h3.ng c−a ROE, EPS, và CFO lên l)i nhu,n c1 phi+u c−a ngành s∗n xu(t công nghi∃p trong BEJ b∆ng cách s; dng d& li∃u c−a 32 công ty s∗n xu(t trong th:i gian 1999-2002 K+t qu∗ cho th(y ROE ch/ ∗nh h3.ng 6áng k9 6+n l)i nhu,n chng khoán (Ι = 5%) trong khi EPS và CFO có tác 6!ng tiêu c#c không 6áng k9 trên l)i nhu,n chng khoán

Mais (2005) th#c hi∃n nghiên cu v% ∗nh h3.ng c−a t∋ l∃ tài chính, bao g5m c∗ NPM, ROA, ROE, DER, và EPS, giá c1 phi+u c−a các công ty 63)c li∃t kê trên Index Jakarta H5i giáo n0m 2004 K+t qu∗ c−a nghiên cu này gi∗i thích r∆ng th∀ng

kê t(t c∗ các bi+n ngoi tr≅ DER là 6áng k9 và có tác 6!ng tích c#c 6+n giá c1 phi+u

Kennedy (2005) phân tích hi∃u qu∗ c−a ROA, ROE, EPS, t∋ su(t l)i nhu,n, doanh thu tài s∗n, DTA, DER trên l)i nhu,n chng khoán b∆ng cách s; dng các m7u c1 phi+u t≅ ch/ s∀ 45 LQ trong BEJ trong giai 6on 2001-2002 Nghiên cu này phát hi∃n ra Tato, ROA, EPS, và DER có tác 6!ng tích c#c, trong khi ROE và DTA có tác 6!ng tiêu c#c, lên l)i nhu,n c1 phi+u Tuy nhiên, t(t c∗ các bi+n 63)c th∀ng kê r∆ng không ∗nh h3.ng l)i nhu,n chng khoán

Roswati (2007) nghiên cu ∗nh h3.ng c−a CR, TATO, DER, ROE, EPS, và PBV trên giá c1 phi+u c−a ngành s∗n xu(t công nghi∃p vi n0m ti9u ngành công nghi∃p bao g5m c∗ th#c phΚm, bán lΜ và 65 u∀ng, thu∀c lá, ô tô, và d3)c phΚm Các

k+t qu∗ cho th(y các ch/ tiêu tài chính 6áng k9 trong ngành công nghi∃p bán lΜ là ROE, EPS, và PBV, th#c phΚm và 65 u∀ng là EPS và PBV; trong ngành công nghi∃p thu∀c lá là CR, TATO, DER, EPS và PBV, ngành công nghi∃p ô tô là DER, ROE, EPS, và PBV; trong khi trong ngành công nghi∃p d3)c phΚm là CR, EPS, và PBV Trong n0m ngành công nghi∃p t1ng th9, các t∋ l∃ tài chính có ∗nh h3.ng là TATO, DER, EPS, và PBV H4n n&a, nghiên cu này cho th(y s# dao 6!ng c−a giá c1 phi+u trung bình v7n có th9 63)c gi∗i thích c=n k> b∆ng t∋ l∃ tài chính trong giai

6on 1-3 tháng sau khi phát hành báo cáo tài chính hàng n0m

Hamzah (2007) 6ã phân tích m∀i t34ng quan gi&a t∋ l∃ tài chính, bao g5m c∗ t∋ l∃ thanh kho∗n (t∋ l∃ hi∃n ti), l)i nhu,n t∋ l∃ (Return on Investment), t∋ l∃ hot

6!ng (T1ng tài s∗n trên doanh thu), và t∋ l∃ kh∗ n0ng tr∗ n) (N) trên v∀n ch− s

h&u), và c∗ lãi v∀n (lΝ) và c1 tc trong 135 công ty s∗n xu(t 63)c li∃t kê trên Jakarta Stock Exchange Nghiên cu này phát hi∃n ra r∆ng t(t c∗ các t∋ l∃ này có m∀i t34ng quan thu,n vi t0ng v∀n (lΝ) Tuy nhiên, ch/ có ch/ s∀ hi∃n hành là có ý ngh?a th∀ng kê (Ι = 5%) H4n n&a, m∀i t34ng quan vi t∋ l∃ c1 tc, ch/ có vòng quay t1ng tài 63)c chng minh là 6áng k9 (Ι = 10%)

Witkowska (2005) xem xét m∀i quan h∃ gi&a l)i nhu,n t34ng lai c−a c1 phi+u và nh&ng ch/ s∀ c4 b∗n dành cho các công ty 63)c niêm y+t trên sàn giao d2ch chng khoán Warsaw Ba Lan Bài nghiên cu s; dng phân tích th#c nghi∃m d#a trên mô hình d& li∃u c−a 187 công ty trong kho∗ng th:i gian t≅ 1999 6+n 2003 ch/

ra r∆ng c1 tc t34ng lai c−a c1 phi+u ch− y+u liên quan 6+n 3 ch/ s∀ c4 b∗n là l)i nhu,n bán hàng, chi phí bán hàng và qu∗n lý, ROA C1 tc cΑng quan h∃ r(t m,t thi+t vi t∋ l∃ P/E (h∃ s∀ giá trên thu nh,p) H<u h+t các m∀i quan h∃ này không

6úng trong ngΦn hn Trong dài hn thì t<m quan tr8ng c−a các bi+n s∀ c4 b∗n s> 63)c th9 hi∃n rõ h4n

Tr3:ng h)p 1 n0m tr lên: 3 ch/ s∀ (l)i nhuân bán hàng, chi phí bán hàng và qu∗n lý, ROA) là r(t quan tr8ng, t≅ 3 tháng tr lên nên xem xét kΗ các ch/ s∀ l)i nhu,n bán hàng và 6òn bΚy tài chính, trong tr3:ng h)p 1 tháng tr lên ch/ nên xem xét 6òn bΚy tài chính Các phát ki+n trên 6ã chng minh cho gi∗ thuy+t r∆ng phân

tích c4 b∗n ch/ dùng cho 6<u t3 dài hn Ngoài các nhân t∀ r−i ro c−a mô hình Fama

và Frech, ch/ duy nh(t ch/ s∀ P/E là có ý ngh?a quan tr8ng trong vi∃c gi∗i thích c1 tc trong t34ng lai c−a c1 phi+u Tuy nhiên, mc ∗nh h3.ng c−a nó trong vi∃c xác

62nh c1 tc 1 n0m tr lên thì không h% nh

M!t nghiên cu v% t∋ l∃ PBV 63)c th#c hi∃n b.i Utama và ∗o Sentosa (1998) trên 128 công ty niêm y+t trên Jakarta Stock Exchange vào n0m 1995 Nghiên cu này chng minh r∆ng t∋ l∃ PBV có th9 63)c s; dng trong vi∃c thi+t l,p chi+n l3)c 6<u t3, vì b∆ng cách s; dng t∋ l∃ PBV, nhà 6<u t3 có th9 d# 6oán c1 phi+u s> b2 6ánh giá th(p và 62nh giá quá cao 69 h8 có th9 6t 63)c l)i nhu,n 6áng k9 H4n n&a, nghiên cu này cΑng th∗o lu,n v% các y+u t∀ c4 b∗n ∗nh h3.ng 6+n PBV là bao g5m ROE, tri9n v8ng t0ng tr3.ng, mc 6! r−i ro, chính sách c1 tc K+t qu∗ xác nh,n r∆ng ch/ ROE là có m∀i t34ng quan thu,n vi PBV nh(t quán và 6áng k9

M!t s∀ nhà nghiên cu 6ã 63)c nghiên cu v% tác 6!ng c−a thông tin v% l3u l3)ng ti%n m=t Manurung (1998) 6ã phân tích tác 6!ng c−a dòng ti%n vào chng khoán l)i nhu,n b∆ng cách s; dng d& li∃u t≅ 40 công ty niêm y+t trên th2 tr3:ng chng khoán Jakarta trong n0m 1994 và 1995 ó là k+t lu,n r∆ng s# t34ng quan gi&a l3u chuy9n ti%n t∃, 6i%u hành, 6<u t3 và hot 6!ng tài chính, và l)i nhu,n chng khoán y+u, nh3ng tr nên mnh m> h4n mΝi n0m T34ng quan vi dòng ti%n t≅ hot 6!ng kinh doanh là tích c#c, nh3ng th∀ng kê không 6áng k9 cho c∗ hai n0m

1994 và giai 6on 1995 H4n n&a, m∀i t34ng quan vi dòng ti%n t≅ hot 6!ng 6<u t3 và tài chính là tích c#c trong n0m 1994 và tiêu c#c trong n0m 1995, và theo th∀ng kê thì không 6áng k9 cho c∗ hai n0m

Nghiên cu khác v% dòng ti%n 63)c th#c hi∃n b.i Daniati và Suhairi (2006) vi công ty ô tô và d∃t may niêm y+t trên th2 tr3:ng chng khoán Jakarta n0m 1999-

2004 nh3 m7u H8 6ã phân tích có hay không thông tin v% dòng ti%n (6i%u hành,

6<u t3 và tài chính), l)i nhu,n g!p, và kích th3c c−a công ty ∗nh h3.ng 6+n l)i c1

phi+u c−a doanh nghi∃p 6áng k9 K+t qu∗ chng minh r∆ng dòng ti%n t≅ hot 6!ng

6<u t3, l)i nhu,n g!p, và kích th3c c−a công ty liên quan 6áng k9 vi l)i nhu,n

Bên cnh nh&ng nghiên cu th#c nghi∃m n3c ngoài, ti Vi∃t Nam tác gi∗ còn tìm th(y tài li∃u 6% c,p 6+n su(t sinh l)i c−a chng khoán cΑng nh3 công thc xác 62nh t∋ su(t sinh l)i chng khoán (NguyΒn Anh Phong, Tp chí Phát tri9n Kinh t+ s∀ 264 tháng 10 n0m 2012) Bài nghiên cu 6ánh giá ∗nh h3.ng c−a thanh kho∗n

và r−i ro thanh kho∗n lên su(t sinh l:i các c1 phi+u niêm y+t ti th2 tr3:ng chng khoán Vi∃t Nam Nghiên cu 6o tính thanh kho∗n b∆ng ba cách khác nhau: th nh(t

là 6o b∆ng t∋ l∃ gi&a s∀ l3)ng c1 phi+u giao d2ch chia cho s∀ l3)ng c1 phi+u 6ang l3u hành (turnover), giá tr2 giao d2ch bình quân trong tháng c−a c1 phi+u và t∋ l∃ gi&a giá tr2 giao d2ch bình quân trong tháng so vi giá tr2 giao d2ch bình quân toàn th2 tr3:ng Bài nghiên cu cho th(y t∋ l∃ gi&a s∀ l3)ng c1 phi+u giao d2ch chia cho s∀ l3)ng c1 phi+u 6ang l3u hành không có ∗nh h3.ng 6+n su(t sinh l:i và r−i ro các c1 phi+u niêm y+t, ng3)c li hai ch/ s∀ thanh kho∗n còn li có quan h∃ vi su(t sinh l:i, trong khi ch/ s∀ beta có quan h∃ khá m: nht 6+n su(t sinh l:i c−a các c1 phi+u Su(t sinh l:i c−a c1 phi+u (Ri) và danh mc th2 tr3:ng (Rm) l<n l3)t 63)c tính b.i công thc sau:

1

1 /

P

P P R

R , trong 6ó Pt và Pt-1 là mc giá cu∀i tháng này và mc giá cu∀i tháng tr3c

giá trên thu nh,p (PER), t∋ l∃

6i%u ch/nh và

l)i nhu,n b(t th3:ng (T∋ su(t sinh l)i chng khoán)

NPM (H∃ s∀ biên l)i nhu,n ròng), ROE (L)i nhu,n trên v∀n ch− s h&u), CR (Ch/ s∀ kh∗

n0ng thanh toán hi∃n hành), DER (N) trên v∀n ch− s h&u), TATO (Vòng quay t1ng tài s∗n trên doanh thu), PBV (Giá tr2 s1 sách), TA (T1ng tài s∗n), CFO/Sales (Dòng ti%n t≅ hot

6!ng trên doanh thu)

Kh∗ n0ng sinh l:i (NPM và ROE), TATO, và h∃ s∀ giá c1 phi+u/ giá tr2 s1 sách (PBV)

O’Conor (1973) T∋ su(t sinh l)i

chng khoán

33 ch/ s∀ tài chính T1ng n) ph∗i

tr∗/giá tr2 ròng, thu nh,p t≅ c1 phi+u ph1 thông

6+n giá tr2 ròng,

dòng ti%n t≅ s∀ c1 phi+u ph1 thông, n) ngΦn hn, hàng t5n kho, EPS 6+n giá c1 phi+u Lev và

Thiagarajan

(1993)

L)i nhu,n b(t th3:ng

Thay 61i trong hàng t5n kho, các kho∗n ph∗i thu, v∀n chi tiêu,

R & D, t∋ su(t sinh l)i, doanh thu & chi phí hành chính, cung c(p ph∗i thu khó 6òi, thu+ hi∃u qu∗, phi+u 6=t hàng, l#c l3)ng lao 6!ng, thu nh,p LIFO, và

ki9m toán

Thay 61i trong hàng t5n kho, ph∗i thu, chi phí v∀n, t∋ su(t l)i nhu,n, bán hàng

và chi phí hành chính, phi+u 6=t hàng

Thay 61i trong hàng t5n kho, các tài kho∗n ph∗i thu, t1ng l)i nhu,n, chi phí bán hàng, chi phí v∀n, các mc thu+ su(t hi∃u qu∗, ph34ng pháp ki9m kê, trình

6! ki9m toán, và n0ng su(t lao 6!ng c−a l#c l3)ng bán hàng

Thay 61i trong hàng t5n kho, t1ng l)i nhu,n, chi phí bán hàng

Hobarth (2006) T∋ su(t sinh l)i

chng khoán (giá tr2 th2 tr3:ng)

Ch/ s∀ t∋ l∃ giá k+ toán trên giá tr2 tr3:ng, quy mô, t∀c 6! t0ng tr3.ng 1n 62nh, ROA, c(u trúc v∀n, vòng quay chuy9n 61i ti%n m=t, R&D, chi phí qu∗ng cáo, chi phí 6<u t3, ý ki+n ki9m toán, ch/ s∀ p, ch/ s∀ thanh toán nhanh, thay 61i ph<n tr0m doanh thu, EBIT, x+p hng tín dng dài hn, x+p hng tín dng ngΦn hn, t∋ l∃ c1 phi+u ph1

thông)

T∋ l∃ giá k+ toán trên giá th2 tr3:ng th(p, qu∗n lý v∀n l3u 6!ng hi∃u qu∗, nhi%u v∀n c1 ph<n và 6ánh giá c1 phi+u th(p, t1ng tài s∗n th(p,

và t∋ su(t EBIT cao, kh∗ n0ng sinh l)i cao

Hàng t5n kho, các kho∗n ph∗i thu, l)i nhu,n g!p, ti+p th2 và chi phí hành chính, tr) c(p tài kho∗n ph∗i thu khó 6òi liên quan 6+n bán hàng, thu+ hi∃u qu∗, t∋ l∃, và trình 6! ki9m toán

Trong giai 6on kh−ng ho∗ng, l)i nhu,n g!p Trong khi giai 6on không kh−ng ho∗ng hàng t5n kho, báo cáo tài chính, và trình 6! ki9m toán Manao và Nur

s h&u (ROE), h∃ s∀ biên l)i nhu,n ròng (NPM), h∃ s∀ l)i nhu,n hot 6!ng (OPM)

Giai 6on t0ng tr3.ng: EPP, BPP, DTA, OPM, Log Mcap Giai

6on suy y+u:

BPP, DTA, ROE

Purnomo

(1998)

Giá chng khoán

NPM, ROA, ROE, DER, EPS NPM, ROA,

ROE, DER, EPS Kennedy (2003) T∋ su(t sinh l)i

chng khoán, c1 tc

CR, ROI, TATO, DER T∋ su(t sinh l)i:

CR, C1 tc: TATO Utama và

Sentosa (1998)

T∋ su(t sinh l)i chng khoán, PBV

T∋ su(t sinh l)i: PBV; PBV:

6<u t3 và hot 6!ng tài chính,

t1ng l)i nhu,n, quy mô công ty

Dòng ti%n t≅ hot

6!ng 6<u t3, t1ng

l)i nhu,n, quy mô công ty Manurung

Ph<n trình bày trên 6ã khái quát m!t s∀ nghiên cu th#c nghi∃m ti các th2 tr3:ng khác nhau v% các thông tin k+ toán 6+n t∋ su(t sinh l)i chng khoán Ti+p theo, 6% tài 6% c,p 6+n các gi∗i thuy+t nghiên cu s> 63)c ki9m 62nh trong mô hình th#c nghi∃m

2.2

Có r(t nhi%u y+u có th9 tác 6!ng tr#c ti+p, hay ch/ ∗nh h3.ng gián ti+p lên t∋ su(t sinh l)i chng khoán, t≅ các y+u t∀ kinh t+ v? mô, lm phát, lãi su(t …, 6+n các y+u t∀ kinh t+ vi mô nh3 cung, c<u, giá c∗…, hay là các y+u t∀ t≅ bên trong là b∗n ch(t 6=c thù c−a doanh nghi∃p… Tuy nhiên, trong n!i dung bài nghiên cu này, theo mc 6ích và phm vi nghiên cu, 6% tài ch/ t,p trung vào các 6∀i t3)ng l)i nhu,n sau thu+ trên v∀n ch− s h&u, h∃ s∀ biên l)i nhu,n ròng, kh∗ n0ng thanh toán hi∃n hành, ch/ s∀ n) trên v∀n ch− s h&u, vòng quay t1ng tài s∗n, t∋ l∃ giá c1 phi+u trên giá tr2 s1 sách và quy mô doanh nghi∃p Các nghiên cu th#c nghi∃m tr3c 6ây cho th(y m∀i quan h∃ gi&a các bi+n 6!c l,p vi bi+n ph thu!c D#a vào 6ó, 6% tài

63a gi∗ thuy+t v% m∀i quan h∃ gi&a bi+n 6!c l,p và bi+n ph thu!c nh3 sau:

2.2.1 H s l∃i nhu(n ròng trên vn ch+ s, h!u (ROE)

H∃ s∀ l)i nhu,n ròng trên v∀n ch− s h&u có th9 63)c xem là t∋ s∀ quan tr8ng nh(t 6∀i vi các c1 6ông, t∋ s∀ này 6o l3:ng kh∗ n0ng sinh l)i trên mΝi 65ng v∀n c−a c1 6ông th3:ng Thông qua h∃ s∀ này chúng ta có th9 6ánh giá m!t 65ng v∀n b ra và tích lΑy to ra bao nhiêu 65ng l:i T∋ l∃ ROE càng cao càng chng t công ty s; dng hi∃u qu∗ 65ng v∀n c−a c1 6ông, có ngh?a là công ty 6ã cân 6∀i m!t cách hài hòa gi&a v∀n c1 6ông vi v∀n 6i vay 69 khai thác l)i th+ cnh tranh c−a mình trong quá trình huy 6!ng v∀n, m r!ng quy mô Cho nên h∃ s∀ ROE càng cao thì các c1 phi+u càng h(p d7n các nhà 6<u t3 h4n Theo Purnomo (1997), Mais (2005) và Sparta và Februaty (2005) cho r∆ng ROE có t34ng quan d34ng lên giá c1

phi+u Ngoài ra, Dwi Martani, Mulyono, Rahfiani Khairurizka (2009) cΑng 6ã k+t

lu,n h∃ s∀ l)i nhu,n ròng trên v∀n ch− s h&u có t34ng quan d34ng lên t∋ su(t sinh l)i chng khoán T≅ 6ó, 6% tài 63a ra gi∗ thuy+t v% h∃ s∀ l)i nhu,n vòng trên v∀n ch− s h&u nh3 sau:

sinh l i chng khoán

2.2.2 H s biên l∃i nhu(n ròng (NPM)

H∃ s∀ biên l)i nhu,n ròng ph∗n ánh kho∗n thu nh,p ròng (l)i nhu,n sau thu+) c−a m!t doanh nghi∃p so vi doanh thu Xét t≅ góc 6! nhà 6<u t3, m!t doanh nghi∃p s> vào tình trng thu,n l)i n+u có h∃ s∀ biên l)i nhu,n ròng cao h4n h∃ s∀ biên l)i nhu,n ròng trung bình c−a ngành và n+u có th9, có h∃ s∀ biên l)i nhu,n ròng liên tc t0ng Ngoài ra, m!t doanh nghi∃p càng gi∗m chi phí c−a mình m!t cách hi∃u qu∗ - b(t kΧ doanh s∀ nào - thì
h∃ s∀ biên l)i nhu,n ròng
c−a nó càng cao Theo Dwi Martani, Mulyono, Rahfiani Khairurizka (2009) và Mais (2005), 6ã nghiên cu tác 6!ng c−a h∃ s∀ biên l)i nhu,n ròng 6+n t∋ su(t sinh l)i chng khoán, trong 6ó t∋ s∀ biên l)i nhu,n ròng có quan h∃ cùng chi%u vi t∋ su(t sinh l)i chng khoán T≅ 6ó, 6% tài 63a ra gi∗ thuy+t v% m∀i quan h∃ c−a h∃ s∀ biên l)i nhu,n ròng

và t∋ su(t sinh l)i chng khoán nh3 sau:

khoán

2.2.3 Ch− s kh∗ n.ng thanh toán hin hành (CR)

Kh∗ n0ng thanh toán c−a doanh nghi∃p là n0ng l#c v% tài chính mà doanh nghi∃p có 63)c 69 6áp ng nhu c<u thanh toán các kho∗n n) cho các cá nhân, t1 chc có quan h∃ cho doanh nghi∃p vay ho=c n) H∃ s∀ kh∗ n0ng thanh toán hi∃n hành dùng 69 6o l3:ng kh∗ n0ng tr∗ các kho∗n n) ngΦn hn c−a doanh nghi∃p nh3 n) và các kho∗n ph∗i tr∗ (b∆ng các tài s∗n ngΦn hn c−a doanh nghi∃p, nh3 ti%n m=t, các kho∗n ph∗i thu, hàng t5n kho) T∋ s∀ này 63)c tính b∆ng cách s; dng tài s∗n l3u 6!ng chia cho n) ngΦn hn Ch/ s∀ này càng th(p ám ch/ doanh nghi∃p s> g=p khó kh0n 6∀i vi vi∃c th#c hi∃n các ngh?a v c−a mình nh3ng m!t ch/ s∀ thanh toán hi∃n hành quá cao cΑng không luôn là d(u hi∃u t∀t, b.i vì nó cho th(y tài s∗n c−a doanh nghi∃p b2 c!t ch=t vào “tài s∗n l3u 6!ng” quá nhi%u và nh3 v,y thì hi∃u qu∗ s; dng tài s∗n c−a doanh nghi∃p là không cao Hamzah (2007) 6ã nghiên cu và

k+t lu,n ch/ s∀ kh∗ n0ng thanh toán hi∃n hành t34ng quan d34ng lên t∋ su(t sinh l)i chng khoán T≅ 6ó, 6% tài 63a ra gi∗ thuy+t v% ch/ s∀ kh∗ n0ng thanh toán hi∃n

hành nh3 sau:

H3: Ch s kh nng thanh toán hi n hành có mi quan h ng bin vi t sut sinh l i chng khoán

2.2.4 T∀ l n∃ trên vn ch+ s, h!u (DER)

M!t doanh nghi∃p n+u không có 6− các ngu5n l#c 69 t# tài tr) cho các hot

6!ng kinh doanh c−a mình, có th9 6i vay n) t≅ ngân hàng, t≅ th2 tr3:ng tài chính,

ho=c các kênh cung c(p v∀n khác có th9 Tuy nhiên, cΑng có nhi%u tr3:ng h)p, các doanh nghi∃p mu∀n t,n dng lá chΦn thu+ c−a n), ho=c mu∀n 69 dành các ngu5n l#c 6<u t3 vào các d# án sinh l:i, nên s> s; dng v∀n t≅ các ngu5n tài tr) Không th9 k+t lu,n r∆ng doanh nghi∃p 6ó làm 0n t∀t, hay x(u c0n c vào t∋ l∃ n) c−a nó Theo Dwi Martani, Mulyono, Rahfiani Khairurizka (2009), 6ã nghiên cu tác 6!ng c−a các ch/ s∀ tài chính 6+n t∋ su(t sinh l)i chng khoán, trong 6ó t∋ s∀ n) trên v∀n ch− s h&u có quan h∃ cùng chi%u vi t∋ su(t sinh l)i chng khoán M∀i quan h∃ cùng chi%u này −ng h! nh&ng nghiên cu b.i Purnomo (1998), Kennedy (2003) và Hamzah (2007) T≅ 6ó, 6% tài 63a ra gi∗ thuy+t v% m∀i quan h∃ c−a t∋ l∃ n) và t∋ su(t sinh l)i chng khoán nh3 sau:

chng khoán

2.2.5 Vòng quay t/ng tài s∗n (TATO)

H∃ s∀ vòng quay t1ng tài s∗n dùng 69 6ánh giá hi∃u qu∗ c−a vi∃c s; dng tài s∗n c−a công ty Thông qua h∃ s∀ này chúng ta có th9 bi+t 63)c vi mΝi m!t 65ng tài s∗n có bao nhiêu 65ng doanh thu 63)c to ra H∃ s∀ vòng quay t1ng tài s∗n càng cao 65ng ngh?a vi vi∃c s; dng tài s∗n c−a công ty vào các hot 6!ng s∗n xu(t kinh doanh càng hi∃u qu∗, hay nói cách khác, doanh nghi∃p hot 6!ng càng có hi∃u qu∗ Kennedy (2003) và Roswati (2007) 6%u 6ã nghiên cu và k+t lu,n vòng quay t1ng tài s∗n t34ng quan d34ng lên t∋ su(t sinh l)i chng khoán T≅ 6ó, 6% tài 63a ra gi∗ thuy+t v% vòng quay t1ng tài s∗n nh3 sau:

H5: Vòng quay tng tài sn có mi quan h ng bin vi t sut sinh l i chng khoán

2.2.6 T∀ l giá c/ phi&u trên giá tr0 s/ sách (P/BV)

ây là t∋ l∃ 63)c s; dng 69 so sánh giá c1 phi+u so vi giá tr2 ghi s1 c−a c1

phi+u 6ó P/BV là 6∀i t3)ng phân tích giúp cho nhà 6<u t3 tìm ki+m các c1 phi+u

giá rΜ mà th2 tr3:ng ít quan tâm Giá tr2 P/BV <1 có th9 mang ý ngh?a nh3: doanh nghi∃p 6ang bán c1 ph<n vi mc giá th(p h4n giá tr2 ghi s∀ c−a nó, giá tr2 tài s∗n c−a công ty có th9 b2 th1i phòng quá mc, thu nh,p trên tài s∗n c−a công ty là quá th(p Còn n+u giá tr2 này ln h4n 1 có ngh?a là công ty làm 0n khá t∀t, thu nh,p trên tài s∗n cao T∋ l∃ này 63)c tính b∆ng cách l(y giá 6óng c;a hi∃n ti chia cho giá tr2 ghi s1 Trong 6ó, Giá tr2 s1 sách/ c1 phi+u = (T1ng tài s∗n – Tài s∗n vô hình – Công n)) / S∀ l3)ng c1 phi+u 6ang l3u phát hành.
Theo Robertus Tri Brata Jauhari (2003)

và Dwi Martani, Mulyono, Rahfiani Khairurizka (2009), giá tr2 P/BV có ∗nh h3.ng

tr#c ti+p 6+n t∋ su(t sinh l)i chng khoán và có m∀i quan h∃ 65ng bi+n Ngoài ra, theo Manao và Nur (2001); Utama và Sentosa (1998); Restrainingsih (2007) cΑng

6ã có k+t lu,n giá tr2 P/BV có tác 6!ng 6+n t∋ su(t sinh l)i chng khoán T≅ nh&ng

l,p lu,n và nh&ng k+t qu∗ nghiên cu tr3c 6ây, 6% tài 63a ra gi∗ thuy+t v% m∀i quan h∃ c−a t∋ l∃ P/BV và t∋ su(t sinh l)i chng khoán nh3 sau:

H6: T l giá c phiu trên giá tr s sách có mi quan h ng bin vi t sut sinh l i chng khoán

2.2.7 Quy mô công ty (SIZE)

Quy mô công ty t≅ lâu 6ã 63)c xem nh3 là m!t trong nh&ng nhân t∀ ∗nh h3.ng 6+n t∋ su(t sinh l)i chng khoán, nh&ng k+t lu,n t≅ các nghiên cu tr3c cho th(y công ty càng ln thì t∋ su(t sinh l)i chng khoán càng cao ã có r(t nhi%u h8c gi∗ 63a ra m∀i t34ng quan d34ng gi&a quy mô công ty và t∋ su(t sinh l)i chng khoán Theo Dwi Martani, Mulyono, Rahfiani Khairurizka (2009), kích th3c công

ty cΑng có t34ng quan d34ng vi t∋ su(t sinh l)i M∀i t34ng quan này có th9 63)c gi∗i thích b.i m!t vài y+u t∀ nh3 phân tán r−i ro, v2 trí th2 tr3:ng v3)t tr!i và s# ti+p c,n t∀t h4n vi th2 tr3:ng v∀n….Các k+t lu,n trên cung c(p b∆ng chng cho m∀i t34ng quan d34ng gi&a t∋ su(t sinh l)i chng khoán và quy mô công ty Các k+t lu,n trên cho phép 6% tài 63a ra gi∗ thuy+t ti+p sau 6ây:

H7: Có mi quan h t
ng quan ng bin gia quy mô và t sut sinh l i chng khoán

B∗ng 2.1 B∗ng tóm t1t quan h v d#u gi!a bi&n ∋c l(p và bi&n ph ...

Vi mc 6ích tìm hi9u nghiên cu thơng tin t≅ báo cáo tài tác

6!ng 6+n t∋ su(t sinh l)i c−a công ty nh3 th+ nào, tác gi∗ 6ã ch8n 6% tài ? ?Các

nhân t∀ tài tác 6!ng 6+n t∋ su(t sinh... vi nghiên cu:

1.4 PHNG PHÁP NGHIÊN CU:

1.5 NI DUNG NGHIÊN CU VÀ KT CU LUN VN:

THƠNG TIN BÁO CÁO TÀI CHÍNH VÀ T SUT SINH L ICHNG KHOÁN

2.1 M!t s∀ nghiên. .. Quy mô công ty (SIZE)

Quy mô công ty t≅ lâu 6ã 63)c xem nh3 m!t nh&ng nhân t∀ ∗nh h3.ng 6+n t∋ su(t sinh l)i chng khoán, nh&ng k+t lu,n t≅ nghiên cu tr3c cho th(y cơng ty